Najdluzszy czas trwania patentu do 25 marca 1946 r.Wynalazek niniejszy dotyczy udosko¬ nalen urzadzen do ksztaltowania dzwiga¬ rów zelazobetonowych, w których obydwie boczne scianki formy sa dociskane w polo¬ zeniu roboczem do dna formy zapomoca mechanizmów klinowych, a po zwolnieniu tych mechanizmów i przy jednoczesnem u- sunieciu formowanego przedmiotu, scianki te sa oddzielnie odchylane do góry i nadól.Wedlug patentu Nr, 13389 boczne scianki formy, znajdujace sie w polozeniu robo¬ czem, sa utrzymywane w kierunku piono¬ wym i dociskane do dna formy wylacznie zapomoca sily tarcia mechanizmów klino¬ wych. Tarcie to jednak nie wystarcza, aze¬ by podczas ubijania betonu w formie unik¬ nac w zupelnosci pionowego osiadania scia¬ nek bocznych formy. Wskutek takiego pio¬ nowego osiadania forma sie zuzywa i, w pewnych okolicznosciach, formowany przedmiot staje sie bezuzyteczny.Wynalazek ma na celu ulepszenie takie¬ go urzadzenia do formowania, w którem bez pomocy specjalnych srodków pomoc¬ niczych otrzymuje sie dopuszczalne piono¬ we osiadanie bocznych scianek formy, do-prowadzanych W polozenie robocze. Wy¬ nalazek polega na tem, ze mechanizmy klinowe lub podobne do dociskania bocz¬ nych scianek do dna formy sa wlaczane i wylaczane z dzialania zapoinoca wielu wahliwych dzwigni, które sluza jednocze¬ snie do podparcia scianek formy w ich po¬ lozeniu roboczem, przyczem dzwignie te sa polaczone ze soba grupami zapomoca draz¬ ków wodzacych i sterowane wspólna dzwi¬ gnia reczna.Kazda dzwignia wahliwa jest uksztal¬ towana na górnym koncu w postaci wide¬ lek, obejmujacych boczne scianki formy, przyczem ramiona tych widelek sluza jako odpory klinów, podpierajacych boczne scianki, albo tez same sa zaopatrzone w plaszczyzny klinowe. Azeby móc przesta¬ wiac scianki formy na rozmaite odleglosci przy wykonywaniu dzwigarów róznych wy¬ miarów, kliny wedlug wynalazku sa nasta¬ wiane wpoprzek bocznych scianek. Natu¬ ralnie, jednoczesnie z przestawieniem kli¬ nów musi byc takze wymienione dno for¬ my.Do podparcia scianek formy w ich po¬ lozeniu roboczem sluzy szczególnie proste i celowe uksztaltowanie dzwigni wahli¬ wych, mianowicie dzwignia taka wewnatrz swego rozwidlonego konca posiada dwa krazki, podtrzymujace scianki boczne.Azeby podczas dociagania lub zwalnia¬ nia klinów, wskutek wystepujacych wtedy sil, nie nastepowalo podluzne przesuniecie bocznych scianek, powierzchnie klinowe sa wedlug wynalazku nachylone po czesci w jednym, a po czesci w drugim kierunku wzgledem bocznych scianek. Odpowiednio do tego dzwignie wahliwe sa odchylane grupami w przeciwnych kierunkach.Celowe zastosowanie wedlug wynalaz¬ ku dzwigni wahliwych, jako srodka do pio¬ nowego podparcia bocznych scianek czyni niezbednem zastosowanie specjalnego na¬ pedu do tych dzwigni, ze wzgledu na pod¬ noszenie sie i opuszczanie scianek, wyste¬ pujace podczas odsuwania ich od formo¬ wanego przedmiotu; mianowicie mecha¬ nizm napedowy musi byc wykonany tak, azeby dzwignie niezaleznie od niego mogly sie opuszczac wraz z opuszczajaca sie scianka juz na poczatku odsuwania scia¬ nek od formowanego przedmiotu. Mecha¬ nizm napedowy zatem musi byc przymu¬ sowo sprzezony z dzwigniami dopóki dzwi¬ gnie wahliwe oddzialywaja na mechanizmy klinowe. Oprócz tego nalezy scianki formy przed odsuwaniem od formowanego przed¬ miotu nieznacznie i wspólnie odchylic, aze¬ by oddzielic je od niego. Az do ukonczenia tego wspólnego opuszczania sie scianek formy dzwignie wahliwe musza je podpie¬ rac, czyli musza byc przymusowo sterowa¬ ne. W tym celu wedlug wynalazku urza¬ dzenie jest wykonane tak, ze zapomoca dzwigni recznej napedzane sa w przeciw¬ bieznych kierunkach dwa poziome drazki przesuwne, polaczone drazkami korbowe- mi obustronnie z czopem obrotowym tej dzwigni, przyczem wspomniane drazki przesuwne zapomoca otwartych od góry wykrojów oddzialywaja co najmniej na jedna dzwignie wahliwa z posród kazdych dwóch dzwigni, uruchomianych grupowo w odwrotnych kierunkach w ten sposób, ze po zwolnieniu mechanizmów klinowych i po nieznacznem obopólnem opuszczeniu scia¬ nek dzwignie wahliwe sa odlaczane od drazków przesuwnych. Wynalazek niniej¬ szy ma zastosowanie zwlaszcza w tego ro¬ dzaju urzadzeniu do formowania, w któ- rem boczne scianki na kazdym jego koncu sa w znany sposób przylaczone do równo- legloboku, zlozonego z dzwigni. Azeby przytem otrzymac dokladnie równolegle prowadzenie bocznych scianek podczas od¬ suwania ich od formowanego przedmiotu, co najmniej jedna dzwignia jednego z rów- nolegloboków jest wedlug wynalazku sztywno polaczona z odpowiednia dzwi¬ gnia drugiego równolegloboku zapomoca drazka jako czopa obrotowego.Na rysunku przedstawiony jest schema¬ tycznie przyklad wykonania urzadzenia do formowania wedlug wynalazku, przyczem fig. 1 i 2 przedstawiaja urzadzenie to w wi¬ doku bocznym i w widoku zgóry ze scian¬ kami bocznemi w polozeniu roboczem, fig. 3 przedstawia widok czolowy urzadzenia, a fig. 4 — przekrój poprzeczny wzdluz li- nji 4 — 4 na fig. 1.Dwie boczne scianki 1 i 2 formy, wyko¬ nane z ksztaltownika zelaznego o ksztalcie litery U, sa podparte na swoich koncach pionowemi podporami 3 i 4. Kazde dwie podpory na jednym koncu urzadzenia do formowania sa polaczone na podobienstwo przegubowego równolegloboku zapomoca dzwigni przegubowych, osadzonych na czopach 5a i 56, 6a i 66, które to dzwignie sa podparte na podstawie urzadzenia za¬ pomoca pionowej podpory 9 na czopach obrotowych 7 i 8. Czopy 5a, 5b i 6a, 6b po¬ siadaja w odpowiadajacych im otworach podpór 3 i 4 pewien nieznaczny pionowy luz, wskutek czego obie te podpory wraz ze sciankami 1 i 2 formy moga sie nieco wspólnie podnosic i opuszczac. Dno 10 for¬ my, które celowo jest zestawione z wielu profilowanych desek, spoczywa na pewnej liczbie poziomych szyn 12, podpartych na ramie urzadzenia do formowania. Azeby wyjac formowany przedmiot z formy nale¬ zy boczne scianki odchylic oddzielnie do góry i nadól w polozenia, zaznaczone li- njami kreskowanemi, poczem dno formy wraz z formowanym przedmiotem moze byc wysuniete z formy na szynach 12.Do dociskania bocznych scianek 1 i 2 formy, znajdujacych sie w roboczem polo¬ zeniu, do dna 10 sluza kliny 13a i 13b, w danym przypadku po cztery na kazdej bocznej sciance, oraz odpowiednia liczba wspóldzialajacych z temi klinami dzwigni wahliwych 14a i 14b. Dzwignie wahliwe 14a i 14b sa osadzone w ramie 15 urzadze¬ nia na czopach 16 i uksztaltowane na swych górnych koncach w postaci widelek, które obchwytuja obydwie scianki / i 2 formy.Ramiona widelek sluza jako odpory do klinów 13a i 13b. Powierzchnie klinowe dwóch klinów 13a, znajdujacych sie na kazdej bocznej sciance, sa nachylone wzgledem scianki formy w jednym kierun¬ ku, podczas gdy plaszczyzny klinowe dwóch drugich klinów 13b sa nachylone w odwrotnym kierunku. Odpowiednio do te¬ go równiez dzwignie 14a i 14b musza byc odchylane w odwrotnych kierunkach zapo¬ moca srodków, blizej opisanych ponizej.Oprócz tego kliny 13a i 13b sa umieszczo¬ ne skosnie wzgledem plaszczyzny pozio¬ mej, przechodzacej przez boczne scianki formy. Kazdy klin sklada sie celowo z dwóch czesci, z których jedna jest przymo¬ cowana do odpowiedniej scianki, podczas gdy druga moze byc nastawiana wpoprzek tej scianki i w rozmaitych polozeniach za- ryglowywana. W ten sposób mozna zmie¬ niac szerokosc formy.W rozwidlonym koncu kazdej dzwigni wahliwej 14a wzglednie 14b osadzone sa dwa krazki 17 do podpierania bocznych scianek 1 i 2 formy. Kazde dwie wahliwe dzwignie 14a, 14a i 14b, 14b sa wzajemnie polaczone na swych dolnych koncach za¬ pomoca poziomego drazka wodzacego 18, wzglednie 18a wskutek czego dzwignie te w kazdem polozeniu odchylenia sa równo¬ legle wzgledem siebie.Prawie posrodku urzadzenia do formo¬ wania osadzona jest obrotowo na czopie 21 dzwignia reczna 20. Ta dzwignia 20 jest polaczona zapomoca drazków korbo¬ wych 22a i 226, zaczepionych z obydwóch stron czopa 21 o poziome drazki przesuwne 23a i 236, osadzone w dolnej czesci ra¬ my urzadzenia, wskutek czego przez prze¬ stawienie dzwigni recznej drazki przesuw¬ ne 23a i 236 sa przestawiane w przeciw¬ nych kierunkach. Kazdy drazek przesuwny jest zaopatrzony w otwarte od góry wycie¬ cie 24a wzglednie 24b, które sluzy do przy¬ jecia dolnego konca dzwigni 14a wzglednie — 3 —I4b. Po wejsciu dzwigni 14a i 14b w wy¬ kroje 24a i 24b dzwignie te sa pociagane drazkami przesuwnemi 23a i 236, przesu- wajacemi sie w przeciwbieznych kierun¬ kach. Takie przestawienie dzwigni odbywa sie jednak tylko na pewnej ograniczonej drodze, która wystarcza, azeby mechani¬ zmy klinowe wlaczyc albo wylaczyc z dzia¬ lania i przedtem (wzglednie potem) nie¬ znacznie wspólnie podniesc albo opuscic zapomoca krazków 17 boczne scianki 1 i 2 formy w opisany powyzej sposób. Przy po- wrotnem odchyleniu dzwigni 14a i 14b, nie- zbednem do wylaczenia mechanizmów kli¬ nowych, w celu wspólnego opuszczenia scianek formy, dzwignie te sa zwolnione z wykrojów 24a i 24bf wskutek czego przy nastepujacem obecnie oddzielnem wahaniu sie scianek 1 i 2 formy dzwignie te opu¬ szczaja sie wraz z opadajaca scianka 1.Gdy scianki / i 2 zostana ponownie odchy¬ lone do jednakowej wysokosci, to dolne konce dzwigni 14a i 14b wejda zpowrotem w wykroje 24a i 24b.Z dwóch przegubowych równoleglobo- ków 5 i 6, zastosowanych na koncach urza¬ dzenia do formowania, dwie odpowiadaja¬ ce sobie dzwignie 6 sa sztywno polaczone ze soba zapomoca drazka 25, przechodza¬ cego przez cala dlugosc urzadzenia i sluza¬ cego jednoczesnie za czop obrotowy tych dzwigni, wskutek czego obydwie boczne scianki 1 i 2 formy moga byc prowadzone stale i dokladnie równolegle. PL