Biologiczna metoda oczyszczania wód sciekowych przez filtrowanie jest oparta, jak wiadomo, na dzialaniu drobnoustrojów tlenowych. Jezeli zatem doprowadzana woda sciekowa, czy to wskutek wadliwej kanalizacji, czy z innych powodów, zawiera duzo czesci w stanie rozkladu i w zwiazku z tern zawiera siarkowodór, to czesc bio¬ logicznego materjalu do przesaczania nie bierze udzialu w oczyszczaniu, gdyz naj¬ pierw trzeba utlenic siarkowodór, zanim bakterje tlenowe beda mogly rozpoczac swa prace oczyszczania wody sciekowej.Wiadomo dalej, ze sprawnosc biologicznej instalacji oczyszczajacej wzmaga sie, jeze¬ li wody sciekowe zawieraja rozpuszczony tlen. Dopóki jednak woda sciekowa zawie¬ ra siarkowodór, nie moze w niej sie znaj¬ dowac tlen w stanie roztworu. Ze wzgledu na lepsze wyzyskanie instalacji biologicz¬ nej nalezy zatem nie dopuszczac do tego, zeby woda sciekowa, zawierajaca siarko¬ wodór, dostawala sie na materjal do prze¬ saczania, natomiast pozadane jest wzboga¬ cenie wody sciekowej wedle moznosci w tlen. Obydwa te cele osiaga sie przez jed¬ noczesne odgazowywanie i sztuczne nawie- trzanie wody sciekowej w zamknietej prze¬ strzeni, Wydatne odgazowywanie mozliwe jesttylko wtedy, gdy woda sciekowa jest roz¬ pryskiwana w postaci mgly. Mozna to u- latwic przez jednoczesne wytwarzanie nie- dopreznosci *w przestrzeni odgazowywania.Jezeli jednoczesnie z tern przesysana jest lub przetlaczana przez te przestrzen duza masa powietrza, to rozpylona woda jest zdolna, dzieki swej duzej powierzchni, do wchloniecia znacznej ilosci tlenu. Tosztucz¬ ne odgazowywanie i wzbogacanie w tlen stanowi wazna obróbke wstepna i przyspo¬ sobienie wody sciekowej, a zarazem usuwa niekorzystne dzialanie samego materjalu do przesaczania.Zadania te próbowano rozwiazac przez zastosowanie specjalnego ksztaltu dysz lub mlynków, rozpryskujacych wode sciekowa na wolnem powietrzu, ale napotkano przy- tem na trudnosci z powodu rozchodzenia sie przykrych zapachów. Samo opadanie wody sciekowej na powierzchnie filtru przesaczajacego nie wystarczalo przewaz¬ nie do spelnienia obydwóch zadan (t. j. do odgazowania wody i wzbogacenia jej w tlen). Poza tern w razie wiatru rozdzial wo¬ dy na powierzchni filtru byl niedostatecz¬ ny, wobec czego zastosowanie dysz rozpry¬ skujacych nie moglo sie przyjac. Uprzed¬ nie odgazowywanie lub nawietrzanie wody sciekowej, przeznaczonej do nastepnego przesaczania, przez wdmuchiwanie pod wo¬ de sprezonego powietrza w specjalnych zbiornikach jest rzecza znana, ale nawet przy 15 — 30 minutowych okresach nawie- trzania i odpowiednio sprezonych dawkach powietrza osiaga sie nieduzy stopien odga¬ zowania. Ze wzgledu na wysoka preznosc powietrza, uzytego do nawietrzania, meto¬ da ta jest przytem bardzo kosztowna.Sposób wedlug wynalazku niniejszego polega na tern, ze bezposrednio ponad ma- terjalem do przesaczania rozpyla sie wode sciekowa w szczelnie zamknietej przestrze¬ ni, w której dobrze jest utrzymywac niedo- preznosc, cienka warstwa równomiernie na calej powierzchni filtru przy pomocy zna¬ nej skadinad maszyny do rozpylania, a jednoczesnie przepuszcza sie przez te przestrzen, w celu sztucznego nawietrzenia rozpylonej wody, powietrze. Zabieg taki mozna przeprowadzic np. przez zastosowa¬ nie szybko obracajacej sie tarczy rozpyla¬ jacej, osadzonej poziomo lub prawie po¬ ziomo, na która natryskuje sie lub do któ¬ rej w inny sposób doprowadza sie wode sciekowa. Pod dzialaniem sily odsrodko¬ wej woda rozposciera sie w postaci nad¬ zwyczaj cienkiej warstwy po calej po¬ wierzchni filtru. Przez te mgle wodna prze¬ plywa powietrze, dochodzace zdolu, dzie¬ ki czemu warstwa wodna utrzymuje sie najpierw w stanie zawieszenia, a nastepnie przecieka przez bedace w ruchu powietrze w postaci bardzo drobnego pylu wodnego, pochlaniajac ustawicznie tlen z powietrza.Sposobem wedlug niniejszego wynalaz¬ ku przeprowadza sie zapomoca jednego za¬ biegu jednoczesnie odgazowanie i nawie- trzenie bez potrzeby stosowania specjal¬ nych komór, a poza tern uzyskuje sie dosko¬ nale równomierny rozdzial wody, kierowa¬ nej do biologicznego oczyszczenia zapomo¬ ca filtru, jakie nastepuje po odgazowaniu i nawietrzeniu wody. Odgazowywanie jest tern bardziej ulatwione, ze rozpylanie wo¬ dy odbywa sie w przestrzeni, w której pa¬ nuje zmniejszone cisnienie.Wynalazek niniejszy dotyczy równiez urzadzenia, rozpylajacego wode, które w porównaniu ze znanemi urzadzeniami do rozpryskiwania wody posiada te wielka za¬ lete, ze daje absolutna pewnosc dzialania, poniewaz zatkanie sie urzadzenia rozpyla¬ jacego o tak nieskomplikowanej budowie jest zupelnie niemozliwe. Urzadzenie we¬ dlug wynalazku moze byc uzyte jedynie w przestrzeni zamknietej, poniewaz na wol¬ nem powietrzu kazdy powiew wiatru mógl¬ by wywolac zaklócenie jego dzialania. Po¬ za tern wzgledy higjeniczne nakazuja uni¬ kac silnego rozpylania wód sciekowych na otwarlem powietrzu, w którem czastki wo- — 2 -dy, wystepujacej w postaci deszczu, mo* glyby sie przedostac poz£ obreb instalacji i wywolac duze niebezpieczenstwo przenie¬ sienia sie chorób. Rozpryskiwanie wody w zamknietych komorach usuwa oczywiscie te wszystkie trudnosci.W zamknietej przestrzeni, znajdujacej sie ponad filtrem do przesaczania, znane maszyny do rozpryskiwania wody (roz- pryskiwacze i dysze) nie moga miec zasto¬ sowania, jako posiadajace niezbyt mocna budowe, latwo ulegajace zatkaniu i wyma¬ gajace czestej kontroli i naprawy. Przy u- zywaniu tych maszyn robotnicy musza cze¬ sto wchodzic do wnetrza zamknietej prze¬ strzeni, co wywoluje przerwy w ruchu.Kontrolowanie i oczyszczanie urzadzenia wedlug niniejszego wynalazku moze sie od¬ bywac z zewnatrz pokrywy instalacji, po¬ niewaz urzadzenie to moze byc wyjmowane przez niewielki stosunkowo otwór.Poza tarcza do rozpylania nadaje sie do tego celu równiez kazde inne urzadze¬ nie do rozpylania wody w rodzaju turbiny, o ile tylko szybkosc obrotowa bedzie do¬ brana tak, zeby woda sciekowa byla rozpy¬ lana w powietrzu w postaci delikatnej mgly.Pewne trudnosci moga powstawac z ra¬ cji rozchodzenia sie przykrych zapachów i plagi much. Zapach filtru do przesaczania zmniejsza sie przez utrzymywanie wód sciekowych w stanie o ile moznosci swie¬ zym. Natomiast niema dotychczas skutecz¬ nego srodka na plage much, która próbo¬ wano zwalczac przez czeste chlorowanie wód sciekowych lub tez przez czasowe za¬ nurzanie filtru w wodzie. Poza tern próbo¬ wano przy pomocy zóltych mat slomianych lub trzcinowych przynecac muchy wpobli- zu filtru do przesaczania i powstrzymywac je w ten sposób od niepokojenia okolic.Wszystkie te srodki nie daja jednak moz¬ nosci usuniecia plagi much we wszelkich przypadkach. Wiekszosc przytoczonych srodków oddzialywa nawet szkodliwie na funkcjonowanie filtru do przesaczania, gdyz przy stosowaniu ich ulegaja zniszcze¬ niu nietylko muchy, które bezposrednio nie maja znaczenia przy oczyszczaniu wód sciekowych, ale i bardzo pozyteczne po- czwarki.Do tepienia much (ale tylko much) moz¬ na stosowac srodek, polegajacy na tem* ze filtr otacza sie trwalemi scianami, nakry¬ wa sie i zamyka równiez ód góry nieprze- puszczajacym lub przynajmniej slabo prze¬ puszczajacym powietrze dachem dowolne¬ go rodzaju, sporzadzonym z dowolnego materjalu. Muchy wylaza w górnej czesci filtru do przesaczania i nie moga sie wydo¬ stac nazewnatrz; moglyby sie one groma¬ dzic pod dachem, gdyby nie to, ze dzieki zastosowaniu sztucznego pradu powietrza dostaja sie w jego obreb i ulegaja porwa¬ niu. Skoro zas znajda sie w przewodach ssacych, wzglednie tlocznych o stosunkowo ciasnym przekroju, nie trudno jest zatrzy¬ mac je przy pomocy sit, cyklonów, a takze jakiejs cieczy i wytepic (np. zapomoca ognia, chloru, kwasów i t. d.).Urzadzenie to usuwa jednak nietylko plage much, ale zarazem rozchodzenie sie przykrych zapachów. W przewaznej licz¬ bie przypadków wystarcza juz rozciencze¬ nie cuchnacych gazów przy pomocy pradu powietrza, aby je calkowicie usunac. W przypadkach szczególnie trudnych mozna przepuszczac powietrze, zawierajace siar¬ kowodór, przez rure darniowa, która go wiaze.Szczególnie wazna korzyscia, jaka daje sztuczne nawietrzanie, jest moznosc wiek¬ szego obciazenia filtrów do przesaczania.Wydajnosc ich mozna znacznie spotego¬ wac przez przepuszczenie sprezonego po¬ wietrza przez filtr od dolu. Ten sam wynik mozna jednak uzyskac przez zmniejszenie cisnienia na powierzchni filtru, co powodu¬ je znacznie intensywniejsze przewietrzanie filtru i silniejszy doplyw tlenu do jego wnetrza. Ulatwia to znacznie dzialalnosc — 3 —bakteryj ttenowych, co wplywa na szybsze oczyszczenie wód sciekowych i wieksza wy¬ dajnosc filtru.Rysunek przedstawia dla przykladu u- rzadaenie wedlug wynalazku, prryczem fig. 1 przedstawia przekrój urzadzenia a fig. 2 — jego rzut poziomy.Litera a oznaczono filtr do przesacza¬ nia, litera 6 — sciany otaczajace, litera c — przewód odprowadza jacy, a zarazem powietrzny kanal doplywowy, litera d — urzadzenie do rozpylania wody (rozpryski¬ wac^ obrotowy) litera e — riieprzepuszcza- yacy powtetrza dach, np. namiotowy lub ze szkladr wtopiona siatka druciana, a litera / •—przewód, prowadzacy do miecha (dmu¬ chawy) tub wentylatora, który wytwarza zmniejszone cisnienie w przestrzeni ponad filtrem do przesaczania. Litera g oznaczo¬ no otwór do czyszczenia, przez który moz¬ na od czasu do czasu dokonywac oczy¬ szczania urzadzenia do rozpylania wody, a litera h —- zamkniety od zewnatrz szyb powielarny, do którego wchodzi rura, ssaca powietrze. PL