PL201917B1 - Geodezyjny przyrząd do pomiaru odległości - Google Patents

Abstract

1. Geodezyjny przyrząd do pomiaru odległo­ ści zawierający korpus i libelle, znamienny tym, że na przedniej ściance korpusu (1) ma osadzoną ośkę (9) z obrotowo zamocowaną na niej kostką (11) wyposażoną w celownik (5), libellę pudełkową (4) oraz reflektor zwrotny (8), a po obu stronach kostki (11) ma symetrycznie, w stosunku do środka ośki (9), umocowane zwierciadła (2) z podziałkami górną (3) i dolną (7).

Description

Opis wynalazku

Przedmiotem wynalazku jest geodezyjny przyrząd do pomiaru odległości. Może on znaleźć zastosowanie podczas wykonywania pomiarów odległości do punktów lub celów sygnalizacyjnych o bardzo małych wymiarach, zlokalizowanych zwłaszcza na obiektach inż ynierskich.

W czasie wykonywania geodezyjnych pomiarów odległ o ś ciowych dalmierzami elektrooptycznymi, do sygnalizowania punktów i celów zlokalizowanych na obiektach inżynierskich, stosowane są powszechnie znane reflektory zwrotne, np. pryzmatyczne lub foliowe (prospekty firm produkujących sprzęt geodezyjny:, Kern, Leica, Sokkisha, Topcon, Zeiss; Płatek A.: „Elektroniczna technika pomiarowa w geodezji”, str. 88 - 90).

W przypadku wykonywania pomiarów odległ o ś ci na obiektach in ż ynierskich wykazujących znaczny stopień skomplikowania konstrukcyjnego oraz posiadających ograniczoną przestrzeń obserwacyjną, określanie odległości pomiędzy poszczególnymi elementami tych obiektów jest utrudnione, a w niektórych przypadkach wręcz niemożliwe. Również w przypadku sygnalizacji punktów i celów podlegających pomiarom kątowym, oprócz znanych rozwiązań tarcz geodezyjnych i sygnałów, stosowane są w praktyce inne przyrządy, np. piony mechaniczne.

Z opisu prawa ochronnego nr 57608 znany jest zestaw do pomiaru wzglę dnych zmian odległości współdziałający z dalmierzem elektrooptycznym, który składa się z tulei sprzęgającej i, osadzonych na niej współosiowo, zestawów soczewek: I i II oraz zwierciadła zwrotnego. Zestaw soczewek I jest umieszczony w osłonie, posiada kształt walca i ma centralnie, od strony przeciwległej w stosunku do tulei sprzęgającej, zamocowany światłowód. Drugi koniec tego światłowodu osadzony jest w zestawie soczewek II, który zamocowany jest na prętowym wsporniku. Zwierciadło zwrotne jest osadzone na prętowym wysięgniku pomiarowym. Zestawy soczewek I i II stanowią identyczne komplety soczewek skupiających, przy czym układ soczewek II jest usytuowany odwrotnie niż układ soczewek I, w stosunku do przebiegu fali elektromagnetycznej emitowanej przez dalmierz elektromagnetyczny.

Istotą wynalazku jest geodezyjny przyrząd do pomiaru odległości, który na przedniej ściance korpusu ma osadzoną ośkę z obrotowo zamocowaną na niej kostką wyposażoną w celownik, libellę pudełkową oraz reflektor zwrotny. Po obu stronach kostki ma symetrycznie, w stosunku do środka ośki, umocowane zwierciadła z podziałkami górną i dolną.

Korzystnie jest gdy korpus ma postać wydłużonego, spłaszczonego prostopadłościanu, libella pudełkowa i celownik są osadzone na górnej ściance kostki a reflektor zwrotny jest zamocowany na bocznej ściance kostki.

Korzystnie też jest gdy reflektorem zwrotnym jest reflektor pryzmatyczny albo reflektor foliowy.

Przyrząd, według wynalazku, charakteryzuje się również tym, że celownikiem jest układ muszka-szczerbinka albo rurka, albo pręt, albo półrurka.

Ponadto, charakterystyczną cechą tego przyrządu jest to, że podziałki: górna i dolna są wykonane w systemie metrycznym, przy czym odległość początków tych podziałek od środka ośki jest stała.

Przyrząd, według wynalazku, może stanowić uzupełnienie typowych geodezyjnych zestawów pomiarowych stosowanych podczas prowadzenia pomiarów odległościowych o podwyższonej dokładności, zwłaszcza w warunkach ograniczonej przestrzeni. Przyrząd ten charakteryzuje się nieskomplikowaną obsługą i portatywnością. Jego stosowanie zapewnia polepszenie efektywności prowadzonych prac pomiarowych na badanych obiektach.

Przedmiot wynalazku przedstawiony jest w przykładzie wykonania na rysunku, na którym: fig. 1 przedstawia przyrząd w widoku z przodu w rzucie aksonometrycznym, a fig. 2 - przyrząd w widoku z przodu w rzucie aksonometrycznym podczas pomiaru.

Przyrząd, według wynalazku, posiada korpus 1 wyposażony w libellę rurkową 6. Korpus 1 w środkowej części czołowej ścianki ma osadzoną ośkę 9, na której ma zamocowaną obrotowo kostkę 11 z otworem 10. Na górnej ściance kostki 11 umieszczone ma: libellę pudełkową 4 oraz celownik 5. Do bocznej ścianki kostki 11 przymocowany ma reflektor zwrotny 8. Na przedniej ściance korpusu 1, po obu stronach kostki 11 i symetrycznie względem środka ośki 9, ma osadzone dwa zwierciadła 2 wyposażone w identyczne podziałki: górną 3 i dolną 7.

W przypadku wykonywania pomiarów odległościowych, np. na skomplikowanych obiektach inżynierskich, których nie można zasygnalizować znanymi reflektorami zwrotnymi, do elementu konstrukcyjnego obiektu 15, przymocowuje się pion nitkowy 12 z obciążnikiem 13. W pewnej odległości od badanego obiektu 15 ustawia się przyrząd według wynalazku. Następnie przyrząd ten poziomuje się za pomocą wskazań libell: pudełkowej 4 oraz rurkowej 6, po czym ukierunkowuje się go, za pomoPL 201 917 B1 cą celownika 5, na stanowisko dalmierza elektrooptycznego 14. Po dokonaniu pomiaru odległości d od stanowiska dalmierza elektrooptycznego 14 do reflektora 8 - nie zmieniając położenia przyrządu i wykorzystując zjawisko paralaksy na zwierciadle 2, obserwuje się nić pionu 12 oraz jej obraz 16 w tym zwierciadle 2. W momencie pokrycia się nici pionu 12 z jej obrazem 16, dokonuje się odczytu aktualnej wartości b - zmiennej odległości od początku podziałek: górnej 3 i dolnej 7 do położenia nici pionu 12 na bliźniaczych podziałkach: górnej 3 i dolnej 7. Wyznaczenie odległości D - od nici pionu 12 do stanowiska dalmierza 14 - oblicza się, jako różnicę, ze wzoru D = d - (a + b), gdzie a - stała odległość od środka reflektora zwrotnego 8 do początku podziałek górnej 3 i dolnej 7, b - zmienna odległość od początku podziałek: górnej 3 i dolnej 7 do aktualnego położenia nici pionu 12, d - odległość mierzona dalmierzem 14 od jego stanowiska do reflektora zwrotnego 8.

W przypadku nawiązań odległościowych np. do kilku stanowisk dalmierzy 14, przy niezmiennym położeniu przyrządu według wynalazku, reflektor zwrotny 8 ustawia się, na kolejnych kierunkach celowych odległościowych, poprzez obroty kostki 11 na ośce 9 korpusu 1.

Claims (12)

1. Geodezyjny przyrząd do pomiaru odległości zawierający korpus i libelle, znamienny tym, że na przedniej ściance korpusu (1) ma osadzoną ośkę (9) z obrotowo zamocowaną na niej kostką (11) wyposażoną w celownik (5), libellę pudełkową (4) oraz reflektor zwrotny (8), a po obu stronach kostki (11) ma symetrycznie, w stosunku do środka ośki (9), umocowane zwierciadła (2) z podziałkami górną (3) i dolną (7).

2. Przyrząd według zastrz. 1, znamienny tym, że korpus (1) ma postać wydłużonego spłaszczonego prostopadłościanu.

3. Przyrząd według zastrz. 1, znamienny tym, że libella pudełkowa (4) i celownik (5) są osadzone na górnej ściance kostki (11).

4. Przyrząd według zastrz. 1, znamienny tym, że reflektor zwrotny (8) jest zamocowany na bocznej ściance kostki (11).

5. Przyrząd według zastrz. 1, znamienny tym, że reflektorem zwrotnym (8) jest reflektor pryzmatyczny.

6. Przyrząd według zastrz. 1, znamienny tym, że reflektorem zwrotnym (8) jest reflektor foliowy.

7. Przyrząd według zastrz. 1, znamienny tym, że celownik (5) jest układem muszkaszczerbinka.

8. Przyrząd według zastrz. 1, znamienny tym, że celownik (5) jest rurką.

9. Przyrząd według zastrz. 1, znamienny tym, że celownik (5) jest prętem.

10. Przyrząd według zastrz. 1, znamienny tym, że celownik (5) jest półrurką.

11. Przyrząd według zastrz. 1, znamienny tym, że podziałki górna (3) i dolna (7) są wykonane w systemie metrycznym.

12. Przyrząd według zastrz. 1, znamienny tym, że odległość od środka ośki (9) do początków podziałek górnej (3) i dolnej (7) jest stała.