Przedmiotem niniejszego wynalazku jest podloze pod nawierzchnie drogowa lub do podobnych celów, dostosowane do warunków nowoczesnego ruchu kolowego, przyczem wykonywanie tego podloza od¬ bywa sie bardzo szybko przy uzyciu sto¬ sunkowo niefachowych sil i nie ulega wo- góle lub bardzo malym przerwom wsku¬ tek niesprzyjajacych warunków atmosfe¬ rycznych.Podloze wedlug wynalazku zawiera dwie oddalone od siebie warstwy plyt me¬ talowych, miedzy któremi znajduje sie be¬ ton, cement lub podobna masa, przyczem pomiedzy metalowemi warstwami umie¬ szczone sa wsporniki. Wsporniki te sa nie¬ ruchomo zamocowane na plytach obu warstw i zapobiegaja wzglednym ruchom bocznym miedzy warstwami, wystepuja¬ cym zwykle wskutek zginania lub ugina¬ nia sie pod ciezarem podloza, skladajace¬ go sie z dwóch warstw metalowych i za¬ wartej miedzy niemi masy. Wsporniki moga byc pochyle, aby 'stawialy opór silom scinajacym podobnie, jak stawiaja opór takim silom przekatne prety dzwigara kra¬ towego. Oprócz tego wsporniki moga byc pochylone w rozmaitych kierunkach, aze¬ by mogly stawiac skuteczny opór wystepu¬ jacym w tych kierunkach silom. W naj¬ prostszej postaci swego wykonania wspor¬ nik sklada sie z plaskownika z koncami przytwierdzonemi do plyt i zagietemi pod takim katem, ze plaskownik jest odpo-wiednio nachylony. Odwrotnie nachylone wsporniki mozn& ukladac^ fjarami, wsku¬ tek czego kkzda parasstawfcropór nate4;e- niom z przeciwnych kierunków,, W najodpowiedniejszej postaci wyko¬ nania nachylone wsporniki kazdej pary moga byc tak polaczone, ze tworza wklad¬ ki w ksztalcie skrzynek lub ram, które da¬ ja sie wykonac z tasmy metalowej, zagie¬ tej w ksztalcie trapezu, i tak zalozyc, iz obie warstwy plyt mozna przytwierdzic do przeciwleglych róWioleglych boków.Wspomniane wkladki wykonane w ten spo¬ sób i odpowiednio umieszczone pomiedzy warstwami plyt, nietylko wytrzymuja na¬ tezenie na scinanie, gdy na drodze odby¬ wa sie ruch kolowy, lecz równiez utrzy- muja warstwy w zgóry okreslonej odleglo¬ sci tak, iz podczas twardnienia betonu na górnej warstwie plyt mozna przechowy¬ wac materj aly.Wedlug innej postaci wykonania pary pochylych wsporników maja postac ka- blaka, którego konce sa nieruchomo zamo¬ cowane np. zapomoca apawania na dolnej warstwie plyt. Górna warstwa plyt posia¬ da otwory, przez które wystaja skierowa¬ ne wgóre wierzcholki kablajków. Miedzy górna plyta i wystajacym wierzcholkiem kazdego kablaka jest umieszczony klin tak, iz krawedzie otworu zostaja docisnie¬ te wdól do pochylych ramion kablaka i mozna je do nich przytwierdzic zapomoca spawania. Sposób ten posiada te zalete, ze dolnej plyty nie potrzeba zupelnie obra¬ biac, a z konstrukcyjnego punktu widzenia posiada om jeszcze te zalete, ze kazde ra¬ mie kablaka lezy miedzy dwiema spoina¬ mi podt belzposredniem cisnieniem klina.W tej drugiej postaci wykonania z kabla- kami nie stosuje sie sworzni, do których nie jest przyzwyczajony przecietny robot¬ nik, pracujacy przy budowie dróg.Przy budowie podloza wedlug wyna¬ lazku najlepiej jest zgromadzic na jednem miejscu wszystkie potrzebne czesci. Meta¬ lowe warstwy powinny byc wykonane z poszczególnych plyt o wymiarach odpo¬ wiednich do przenoszenia i montowania, dajacycji sie wzajemnie laczyc na miej¬ scu wzdluz swych brzegów, celem utwo¬ rzenia zasadniczo ciaglych warstw, pomie¬ dzy któremi umieszcza sie materjal wypel¬ niajacy. Uzyte w niniejszym sposobie ply¬ ty nie powinny posiadac wystepów lub ja¬ kichkolwiek polaczonych z niemi czesci przed przywiezieniem na miejsce i podczas przewozu powinny zajmowac jak najmniej miejsca. Jednakze sa one juz odpowiednio przygotowane i zaopatrzone w niezbedne otwory dla czesci, laczacych poszczególne warstwy, i dla zamocowania w terenie.Przy wykonywaniu podloza dane miej¬ sce przygotowuje sie odpowiednio. Naj¬ pierw sie je wyrównywa, potem walcuje, a nastepnie wywalcowana warstwe pokry¬ wa sie warstwa piasku, zwiru, klinkieru lub innego odpowiedniego materjalu, ce¬ lem utworzenia podloza dla dolnej war¬ stwy plyt.Na rysunku przedstawiono przyklad wykonania wynalazku. Fig. 1 przedstawia w rzucie poziomym pewna liczbe plyt, po¬ laczonych jednakowemu wspornikami, przyczem dla jasnosci rysunku trzy plyty tworza powierzchnie górna, a szesc plyt— powierzchnie dolna; fig. 2 — w powiekszo¬ nej skali czesc przekroju poprzecznego przez górna i dolna powierzchnie wzdluz linji, okreslonej strzalkami na fig. 1; fig. 3 — widok perspektywiczny, czesciowo w przekroju, zespolu plyt z plytami krawez- nikowemi lub wspornikowemi wzdluz jed¬ nej ich krawedzi; fig. 4 — przekrój przez brzeg podloza z polaczeniem górnych i dol¬ nych plyt z plyta kraweznikowa; fig. 5 i 6 — w powiekszonej skali przekrój i rzut poziomy jednej postaci wykonania wspor¬ ników, zastosowanych w podlozu wedlug fig. 1 — 3, umieszczonych miedzy plytami po zalozeniu srub zamocowujacych; fig. 7 — przekrój przez podobny wspornik, - 2 -przytwierdzony do plyt zapomoca spawa¬ nia; fig. 8 — pewna liczbe plyt, polaczo¬ nych zapomoca innego rodzaju wsporni¬ ków, przyczem dwie plyty tworza górna warstwe, a cztery dolna; fig. 9 i 10 — wi¬ dok zboku i zprzodu kablaka, umieszczo¬ nego miedzy plytami, a fig. 11 — schema¬ tyczny widok najprostszej postaci wspor¬ nika.Najprostszy wspornik przedstawiony schematycznie na fig. 11 sklada sie z pla¬ skownika a z koncami b i c, przytwierdzo- nemi do górnej i dolnej plyty. Konce sa za¬ giete pod takim katem do wspornika, jaki najkorzystniej nadaje sie do przyjecia na¬ tezen poprzecznych. Inny podobny wspor¬ nik d, zaznaczony linja przerywana, jest odwrotnie nachylony, celem stawiania o- poru natezeniom skierowanym w przeciw¬ nym (kierunku.Najkorzystniejszy rodzaj wykonania podloza wedlug wynalazku przedstawiono na fig, 1 -i— 7. Plyty, tworzace warstwe spodnia, uklada sie w nastepujacy sposób.Jak widac na fig. 3, krawedz drogi ograni¬ cza sie przedewszystfciem pionowemi ply¬ tami /, tWorzacemi podpory lub krawezni¬ ki, zapobiegajace rozszerzaniu sie podloza pod ciezarem lub przez splókanie spod¬ niej warstwy ziemi przez wode, powodu¬ jace zniszczenie podloza. Przylegle plyty kraweznikowe 1 moga byc ze soba pola¬ czone nakladkami 2, przyczem górne brze¬ gi tych plyt moga byc zagiete do wewnatrz zasadniczo pod katem prostym, tworzac krawedzie 3, sluzace do polaczenia plyt 1 z plytami warstwowemi. Po umieszczeniu plyt kraweznikowych uklada sie dolne plyty, przylegle do krawezników. Plyty 4 pierwszego szeregu posiadaja krawedzie 5, ulatwiajace przytwierdzenie plyt do kra¬ wezników. Krawedzie te nietylko sluza do polaczenia plyt z kraweznikami, lecz rów¬ niez umozliwiaja dokladne ulozenie pierw¬ szego szeregu plyt. Kolejno ukladane dol¬ ne plyty umocowuje sie, poczynajac od pierwszego szeregu, zapomoca gwo&lzi 7 (fig. 2), wbitych w odpowiednie otwory 8 na brzegach przyleglych plyt i zaglebio¬ nych w spodnia warstwe ziemi. Specjalnie do tego celu przeznaczone otwory sa w kazdej plycie rozmieszczone symetrycznie.Kazda plyta posiada cztery takie otwory oddalone o % dlugosci plyty, liczac od konców wzdluz obu podluznych brzegów.W ten sposób mozna latwo ukladac wzgle* dem siebie przylegle szeregi plyt, przy¬ czem plyty jednego szeregu sa luzno za¬ mocowane wzgledem plyt nastepnego sze¬ regu. Dzieki symetrycznemu ukladowi o- tworów jest rzecza obojetna, która strona plyty jest na wierzchu lub w jakim kierun¬ ku jest zwrócona.Jak juz wspomniano, plyty dostarcza sie na miejsce bez zadnych polaczonych z niemi czesci, a wsporniki przytwierdza sie do nich, zanim zostana umieszczone na miejscu przeznaczenia. Wspotniki te do*- starcza sie najkorzystniej zmontowane w najdogodniejszej postaci wykonania, przedstawionej na fig. 5, 6 i 7. Wykonywa sie je przez spojenie ze soba wolnych kon¬ ców dwóch katowych czlonów z plaskow¬ nika, przyczem krótszy czlon 9 posiada skierowane do zewnatrz konce 10, a dru¬ ga dluzsza czesc 11 posiada konce 12, skie¬ rowane do wewnatrz i zachodzace za kon¬ ce pierwszego czlona oraz dajace sie z nie¬ mi spoic. W leta. sposób otrzymuje sie tra¬ pezowa rame, której przeciwlegle i rów¬ nolegle boki zamocowywa sie nieruchomo na górnej i dolnej plycie. Wsporniki moga byc równiez wykonane z jednej czesci, od¬ powiednio zagietej, której konce mozna polaczyc przez spawanie. Boki sa pochylo¬ ne stosownie do rodzaju uzycia wsporni¬ ka. Dolna podstawe trapezu mozna wyko¬ nac szersza i przytwierdzic do dolnej ply¬ ty, a wezsza do górnej. Wsporniki mozna przytwierdzic do dolnej warstwy plyt albo zapomoca spawania, lub zapomoca srub* albo w inny znany sposób, przyczem w. — 3 —kazdym przypadku ilosc uzytych wsporni¬ ków i ich rozmieszczenie sa takie same. W razie stonowania tylko sworzni plyty mu¬ sza byc zaopatrzone w odpowiednie otwo¬ ry. Plyta o wymiarach 1,8 m X lf2 m po¬ winna posiadac 16 takich otworów, rozmie¬ szczonych symetrycznie w czterech rze¬ dach, jak przedstawiono na lig. 1 i 3. Sy- metrja ukladu jest dowolna, lecz powinna zapewniac calkowita odwracaLnosc plyt i latwe skladanie. Najkorzystniejszy jest uklad, przedstawiony na lig. 1 i 3, w któ¬ rym naroznikowe wsporniki 13 sa umie¬ szczone skosnie i polaczone srubami. Po¬ zostale wsporniki sa zamocowane zapo- moca spawania, przyczem niektóre z nich, jak wsporniki 14, sa ustawione wzdluz plyt, a inne wpoprzek, jak wsporniki 15, celem przyjecia natezen w tych kierun¬ kach.Wsporniki 13 (fig. 5 i 6), które sie przy¬ twierdza do plyt zapomoca sworzni, zao¬ patrzone sa w tym celu w otwory 16 i 17, umieszczone naprzeciw siebie w równole¬ glych bokach 9 i 11. Sruby 18 wklada sie od spodu dolnej plyty przez otwory 19, przyczem sa one tak dlugie, ze przechodza przez wspornik i wystaja nad górna plyta, a ich konce 20 sluza do zamocowania gór¬ nej powierzchni i zapobiegaja przesuwa¬ niu sie plyt. Po przesunieciu sruby przez dolna plyte dolna podstawa wspornika zo¬ staje przysrubowana i docisnieta nakretka 21, podczas gdy wolny koniec sruby wy¬ staje przez otwór w górnej warstwie plyt.W odmiennej postaci wykonania wedlug fig. 7 wsporniki mozna w odpowiednich miejscach polaczyc z dolnemi plytami za¬ pomoca spawania. Jednakze te wsporniki, które znajduja sie blizej narozników po¬ szczególnej dolnej plyty, sa przytwierdza¬ ne srubami w wyzej opisany sposób (ewen¬ tualnie w uzupelnieniu spawania), aby za¬ pewnic dokladne zalozenie górnych plyt zapomoca wystajacych konców srub 2& W tych miejscach, gdzie zastosowano tyl¬ ku spawanie, zbyteczne sa otwory dla srub.Po calkowitem ulozeniu dolnej war¬ stwy plyt, wykoncza ja sie na przeciwnym brzegu przez zalozenie wyzej opisanego kraweznika, poczem zamocowywa sie naj¬ korzystniej krawedzie wiszystkich plyt przez spawanie w pewnych odstepach.Nastepnie wsypuje sie beton 23 na wysor kosc wsporników, poczem uklada sie ply¬ ty górnej warstwy. Poszczególne plyty 22 górnej warstwy i poszczególne plyty dol¬ nej warstwy sa tak ulozone, ze polaczenia jednej warstwy nie leza naprzeciwko zlacz drugiej warstwy, co zwieksza wytrzyma¬ losc konstrukcji. Plyty skrajne 24 górnej warstwy sa przytwierdzane ido krawedzi plyt kraweznikowych. Znajdujace sie w górnych plytach otwory 25 umieszczone sa naprzeciwko wsporników. Sa one wieksze od srub 18, a najlepiej, jesli posiadaja trzy razy wieksza srednice, aby umozliwialy wyrównanie wszelkich niedokladnosci, ja¬ kie zajsc moga przy ukladaniu górnych plyt. Otwory te przykrywa sie podkladka 26, nasadzona na srube 18 i spoczywajaca na górnej plycie 22, do której krawedzie tej plytki moga byc przymocowane przez spawanie, jak na fig. 5. Nastepnie na wy¬ stajacym koncu sruby przykreca sie silnie druga nakretke 27, naciskajaca na pod¬ kladke 26. Dzieki takiemu przymocowaniu mozna latwo i bez uszkodzenia zdjac gór¬ na plyte, usunac wypelniajacy beton i wy¬ dobyc dolna plyte, np. w razie konieczno¬ sci dostepu do kanalizacji, kabli i t. d. pod podlozem. Stosunkowo duze otwory 25 po¬ zwalaja na uskutecznienie spawania gór¬ nej plyty od góry bezposrednio do górnej podstawy wspornika, którego czesc jest odkryta przez otwór, jak widac na fig. 7.Podobnie jak przy dolnej warstwie plyt, plyty górnej warstwy czesciowo sie wza¬ jemnie nakrywaja i moga byc ze soba po¬ laczone wzdluz brzegów przez spawanie w pewnych odstepach. — 4 —W tomej postaci wykonania wedlug ftg. 8 — 10 stosuje sie wsporniki w postaci ka- blaków 28, wykonanych z dlugiej tasmy metalowej, zgietej najkorzystniej w srod¬ ku pod katem prostym, i tworzacych dwa focliyle ramiona 29. Plyty 30 dolnej war¬ stwy dostarcza sie na miejsce w stanie nieobrobionym, a podstawy 31 kablaków przytwierdza sie do tych plyt zapomoca spawania, przyczem wierzcholki 32 wysta¬ ja do góry. Regularne skosne rozmieszcze¬ nie kablaków przedstawiono na fig. 8, przyczem uklad taki okazal sie w prakty¬ ce najlepszy. Nastepnie uklada sie dolna warstwe plyt i naklada sie beton wokolo kablaków. Plyty 33 górnej waTstwy posia¬ daja otwory 34% -przez które przechodzi wierzcholek kablaka, przyczem konce 35 otworu spoczywaja na pochylych ramio¬ nach 29 kablaka. Miedzy katowym lukiem 32 kablaka i plyta 33 wbija sie klin 36 wpoprzek do otworu i zamocowuje w ten sposób górna plyte przez wywieranie naci¬ sku na ramiona kablaka, poczem konce 35 otworów laczy sie z pochylem! ramionami 29 zapomoca spawania.Wykonczone podloze sluzy do pod¬ trzymywania górnej warstwy nawierzchni, skladajacej isie np. z asfaltu, kostki ka¬ miennej, kauczuku lub podobnego mate- Tjalu. PL