Wszystkie znajdujace sie obecnie w klad mozna przytoczyc pieczywo, suchar- handlu nieprzezroczyste i przezroczyste ki, keksy, wytwory cukiernicze, ser, her- blony z celulozy albo zwiazków celulozy, bate, kawe, wyroby tytoniowe, sole hygro- zelatyny i podobnych wytworów posiada- skopijne. Towary te, jak równiez wiele in- ja te wielka wade, ze z powodu swych wla- nych, wymagaja przy przesylce lub dluz- snosci hygroskopijnych mniej lub wiecej szem przechowywaniu opakowania, nie- przepuszczaja pare wodna, wskutek czego przepuszczajacego pary wodnej, przedmioty o wlasnosciach hygroskopij- Próbowano juz róznych sposobów usu- nych, zapakowane w takie blony, wysy- wania niedogodnosci, polegajacej na prze- chaja albo tez pochlaniaja wode, zaleznie puszczaniu pary wodnej przez znane ma- od wilgotnosci powietrza zewnetrznego, w terjaly do opakowywania. Np. papier prze- wyniku czego opakowane towary czesto sycano albo powlekano warstwa oleju lub staja sie niezdatne do uzytku. Jako przy- wosku, albo tez sklejano blone papierowaz folja metalowa, np. przy opakowywaniu keksów. Celem zmniejszenia przepuszczal¬ nosci pary| ^wodnej?, przez | przezroczyste blony i wtiazianuycclulozy, estrów celu¬ lozy lub zelatyny, powleka sie je roztwo¬ rem estru celulozy w lotnych rozpuszczal¬ nikach organicznych, w jakich oprócz tego sa rozpuszczone zywice, woski i srodki zmiekczajace, po wyparowaniu zas rozpu¬ szczalnika pozostaje na blonach warstew^ ka lakieru, wytwarzajaca pozadana nie- przepuszozalnosc pary wodnej.Wykonywanie tego sposobu jest jed¬ nak polaczone z pewnemi trudnosciami i wymaga poza tern wiekszego urzadzenia.Nie jest rzecza latwa calkowite usuniecie rozpuszczalników, poniewaz odbywa sie to wylacznie przy podniesionej temperatu¬ rze, wskutek: czego materjal blony latwo traci na jakosci. A jednak calkowite usu¬ niecie rozpuszczalników jest konieczne, poniewaz blony winny byc zupelnie pozba¬ wione zapachu, zwlaszcza przy stosowaniu do opakowywania srodków zywnosci. Po¬ nadto jezeli rozpuszczalniki nie zostaly calkowicie usuniete, zachodzi latwo skle¬ janie sie blon, ulozonych jedna na druga.Dalsza trudnosc polega na tern, ze przy odparowywaniu rozpuszczalników powloka lakieru latwo metnieje, co wplywa ujem¬ nie na przejrzystosc przezroczystych blon. Poza tern sposób ten jest dosc ko¬ sztowny, poniewaz nawet przy najlepszem odzyskiwaniu rozpuszczalników czesc ich ginie, a oprócz tego odzyskiwanie ich wy¬ maga kosztownego urzadzenia, zuzywaja¬ cego cieplo i energje.Na podstawie zmudnych doswiadczen okazalo sie, ze mozna osiagnac w sposób znacznie prostszy i tanszy bez stosowania lotnych rozpuszczalników nieprzepuszczal- inosc pary wodnej przez blony zapomoca powloki lakieru z estrów celulozy, wy¬ tworzonej przy udziale rozpuszczalników, jezeli lakier powlekajacy, który zawiera jeden lub wiecej zwiazków celulozy i któ¬ rym ma byc pokryta blona, nie rozpu¬ szcza sie w lotnym rozpuszczalniku, lecz powleka lakierem w stanie cieklym lub pólstalym dany podklad bez uzycia lot¬ nych rozpuszczalników. Wedlug wyna¬ lazku daje sie to uskutecznic w ten sposób, ze dodane do lakieru zywice albo srodki zmiekczajace lub jedne i drugie, stosuje sie jako rozpuszczalniki zwiazku celulo¬ zy. Te zywice albo srodki zmiekczajace obnizaja z jednej strony przepuszczalnosc pary wodnej, a z drugiej strony nadaja zwiazkowi celulozy, a wiec i powloce, po¬ zadana gietkosc i twardosc, wobec czego uniemozliwiaja pekanie lakieru podczas zginania arkusza blony.Nastepnie okazalo sie korzystnem do¬ dawanie do masy powlekajacej poza wy- mienionemi skladnikami jeszcze wosku lub srodków podobnych do wosku, jako dal¬ szych dodatków nie zwilzanych woda. Ce¬ lem wytworzenia odpowiedniej mieszani¬ ny powlekajacej wprowadza sie zwiazek celulozy powali do roztopionej zywicy przy stalem mieszaniu, przyczem zwiazek celulozy rozpuszcza sie w zywicy. Nastep¬ nie wprowadza sie inme dodatki, jak srod¬ ki zmiekczajace i woski oraz ogrzewa mie¬ szanine, mieszajac stale, dopóki stopiona masa nie stanie sie jednorodna.Odpowiedniemi zwiazkami celulozy o- kazaly sie nitroceluloza, acetyloceluloza, stearyloceluloza, palmityloceluloza, etylo¬ celuloza, benzyloceluloza. Zywice stosuje sie naturalne i sztuczne, jak np. kalafonje, damar, kopal i znane estry zywicowe. Ja¬ ko srodki zmiekczajace moga byc stosowa¬ ne wszystkie srodki zmiekczajace, uzywa¬ ne ze zwiazkami celulozy, jak np. kamfo¬ ra, fosforan trójkrezylowy, fosforan trój- fenylowy, metylocykloheksanol. Dodatki takie, jak wosk pszczelny, cerezyna, wosk karnauba, parafina, wazelina, lanolina, wskutek swych wlasnosci niezwilzania sie woda posiadaja zdolnosc znacznego zwiek- — 2 —szcnia nieprzepuszczalnosci pary wodnej przez mase powlekajaca.Nanoszenie powloki, skladajacej sie z roztworu zwiazku celulozy w jednej lub kilku zywicach albo srodkach zmiekczaja¬ cych z dodatkiem wosków albo cial podob¬ nych do wosków, moze sie odbywac w ten sposób, ze powlekane blony przeciaga sie w stopionej mieszaninie i w razie potrze¬ by usuwa jej nadmiar zapomoca zgarnia- czów. Mozna równiez stopiona albo pól¬ stala mase rozprowadzac na blonie zapo¬ moca obracajacych sie walców lub szczo¬ tek, a po stwardnieniu wygladzac miekkie- mi szczotkami. Mozna równiez natryski¬ wac stopiona mase na blone zapomoca przyrzadów natryskowych, a po oziebie¬ niu wygladzac. Aby lepiej zlaczyc war¬ stwe powlekajaca z podkladem, blone przed powlekaniem mozna podgrzewac przez krótki czas. Okazalo sie równiez ko¬ rzystne podczas wytwarzania sie warstew¬ ki lakieru na blonie, aby powloka lakieru po nalozeniu na podklad byla jeszcze przez krótki czas utrzymywana przy wyz¬ szej temperaturze, korzystnie w tempera¬ turze topliwosci, co równiez sprzyja po¬ laczeniu sie powloki lakieru z podkladem.To dodatkowe ogrzewanie moze byc usku¬ tecznione w ten sposób, ze blony prowa¬ dzi sie w ogrzewanej przestrzeni lub na ogrzanych walcach.Zaleznie od rodzaju przeznaczenia po¬ wloka lakieru, nakladana na podklad mo¬ ze byc cienka lub gruba. Doswiadczenia wykazaly, ze juz warstwa o grubosci 1 mi¬ krona wystarcza, aby blona nie przepu¬ szczala pary wodnej. Naturalnie lakier moze byc nakladany na podklad z jednej strony lub z obu stron. Poniewaz powloka lakieru o nieznacznej grubosci moze byc równiez wytwarzana w stanie zupelnie przezroczystym, nadaje sie lakier zwla¬ szcza do zmniejszania przepuszczalnosci pary wodnej przez blony przezroczyste, jak blony z wodzianu celulozy, zwiazków celulozy, zelatyny i wytworów polimery¬ zacji.Blony, pokryte powloka lakieru, mozna laczyc bez stosowania kleiwa. Odcinki, któ¬ re maja byc ze soba polaczone, kladzie sie jedne na drugie i ogrzewa przez krótki czas do 70°, przyczem nastepuje spojenie stykajacych sie powierzchni. Sposób ten posiada znaczenie przy maszynowem opa- kowywaniu przedmiotów.Przyklad 1. Do 1 kg kalafonji, ogrza¬ nej do 80°, wprowadza sie przy ciaglem mieszaniu 100 g benzylocelulozy, która po¬ zostaje w roztworze. Nastepnie dodaje sie do tego roztworu 500 g wosku pszczelne¬ go i 100 g fosforanu trójkrezylowego i mie¬ sza przy 80°, póki nie powstanie jednorod¬ na masa stopiona, która nanosi sie zapo¬ moca walcowej szczotki na tasme bez kon¬ ca z papieru pergaminowego. Po naniesie¬ niu prowadzi sie tasme w kanale susza¬ cym, ogrzanym do 60°, z taka szybkoscia, aby czas przebywania tasmy w kanale wy¬ nosil okolo 30 sekund. Po oziebieniu tasme zwija sie.Przyklad 2. Mieszanina powlekajaca sklada sie ze 100 g fosforanu trójkrezylowe¬ go, 100 g nitrocelulozy o zawartosci'11,5% azotu, 500 g zywicy damar i 400 g wosku karnauba.Nitroceluloze ugniata sie ze srodkiem zmiekczajacym, a nastepnie miesza przy 70° z pozostalemi skladnikami na jedno¬ rodna mase stopiona, która rozprowadza sie zapomoca przyrzadu natryskowego na przezroczystej blonie z wodzianu celulozy tak, aby grubosc warstwy wynosila okolo 1 mikrona, a po stwardnieniu wygladza sie przy pomocy miekkiej szczotki. Otrzy¬ mana warstwa powloki jest tak samo prze¬ zroczysta i bezbarwna, jak sama blona z wodzianu celulozy.Rysunek przedstawia na fig. 1—4 róz¬ ne przyklady wykonania wedlug wyna¬ lazku.Na fig. 1 blona 1 z wodzianu celulozy — 3 —jest stale odwijana z walka 4 i przepro¬ wadzana w roztworze powlekajacym 3, znajdujacym sie w zbiorniku 2. Podczas przesuwania w zbiornika 2 blona 1 jest powlekana roztworem z obu stron, nadmiar zas roztworu jest usuwany z blony zapo- moca obu zgarniaczy 5, mredzy któremi przeprowadza sie blone po opuszczeniu zbiornika 2 i które stanowia o grubosci warstw powloki po obu stronach blony.Nastepnie prowadzi sie ja przez walec 6 w kierunku, wskazanym strzalka i nawija po wysuszeniu warstw powloki. Roztwór 3 moze byc utworzony ze skladników, po¬ danych w przykladzie 2.W urzadzeniu wedlug fig. 2 blona 1 np. z zelatyny, sciagana z walka 4, jest za¬ opatrzona po jednej sitronie w cienka war¬ stwe roztworu zapomoca obracajacej sie szczotki 7, zanurzonej w roztworze powle¬ kajacym, zawartym w naczyniu 8, przy- ozem ta powloka roztworu jest rozprowa¬ dzana równomiernie na blonie 1 zapomo¬ ca drugiej obracajacej sie szczotki 10. W dalszym biegu blona, zaopatrzona po jed¬ nej stronie w warstwe powloki, jest pod¬ dawana dzialaniu wysokiej temperatury, otrzymywanej w wydrazonym cylindrze 11 zapomoca wprowadzanej pary. Nastepnie prowadzi sie blone miedzy walkami 12 i 15 obok trzeciej obracajacej sie szczotki 13, która jest zaopatrzona w bardzo miek¬ ka szczecine do wygladzania warstwy po¬ wloki na bloni?e. Potem blona moze juz byc nawinieta na walek 14, z którego zdejmu¬ je sie ja w miare potrzeby i rozcina na po¬ zadane wymiary.W urzadzeniu wedlug fig. 2 blona 1, utworzona np. z estru celulozy lub innego zwiazku celulozy, sciagana z walka 4, przesuwa sie przez komore 16, ogrzewana elektrycznie i ulega w niej podgrzaniu, zanim dostanie sie miedzy obydwa przy¬ rzady natryskowe 17, 18, które rozpylaja na obie strony blony 1 stopiona mase po¬ wlekajaca, np. stopiona mase wedlug przykladu 1 i 2. Naniesione w ten sposób warstwy powloki sa nastepnie rówmoimier- nie rozprowadzane i wygladzane zapomo¬ ca dwóch obracajacych sie szczotek 19 i 20. Nastepnie blona przeprowadza s:e w kanale suszacym 21, ogrzewanym do 60° zapomoca przepuszczanego przezen gora¬ cego powietrza. Wreszcie gotowa blone, pokryta z obu stron warstewkami powlo¬ ki, nawija sie na walek 14.Fig. 4 przedstawia odmiane urzadze¬ nia wedlug fig. 1, oba skrobacze 5 (fig. 1) sa zastapione dworne ogrzewanemi zgar¬ niaczami, skladajacemi sie z rur 25, za¬ wierajacych wewnatrz elektryczne opory grzejace 26 i posiadajacych zgarniacze 24.Zgarniacze te ogrzewa sie do temperatury powyzej punktu topliwosci masy powleka¬ jacej 3. Zgarniacze 24 mozna przestawiac wzgledem blony i przez obracanie rur 25, dzieki czemu mozna zmieniac grubosc war¬ stwy powloki na blonie /.Mozna inaczej dobrac sklad masy po¬ wlekajacej, zawierajacej zwiazki celulo¬ zy, albo tez stosowac gietkie blony z inne¬ go materjalu, np. z wytworów polimery¬ zacji albo podobnych mas. PL