PL19890B1 - Sposób otrzymywania cennych metali z rud i innych materjalów, zawierajacych te metale. - Google Patents

Description

Wynalazek niniejszy dotyczy obróbki rud i innych materjalów zawierajacych me¬ tale w celu otrzymywania zawartych w nich metali, zwlaszcza przy pomocy procesów metalurgicznych.Celem niniejszego wynalazku jest pro¬ ces chlorowania, nadajacy sie do latwego i ekonomicznego przeprowadzania cennych metali w stan rozpuszczalny, a zwlaszcza do przeróbki rud typu tlenkowego, np. tlenków, siarczanów, krzemianów i wegla¬ nów.Wynalazek opiera sie na stosowaniu specjalnie skutecznych warunków wprowa¬ dzania gazów reakcyjnych do rud i prze¬ twarzania zawartych w nich cennych me¬ tali w postac, pozwalajaca na latwe i pro¬ ste ich otrzymywanie. Istota wynalazku jest przeprowadzenie metali w stan rozpu¬ szczalny, co osiaga sie przy pomocy czyn¬ nika gazowego, jesli materjal podlegajacy obróbce zawiera reagujacy metal w posta¬ ci o mniejszej wartosciowosci, jak to jest wyjasnione bardziej szczególowo ponizej, i jesli materjal obrabiany zawiera ilosc wil¬ goci podana szczególowo ponizej.Jezeli materjal zawierajacy reagujacy materjal oraz pewna ograniczona ilosc wil¬ goci, która zostanie ponizej okreslona bar¬ dziej dokladnie, potraktowac reagujacym gazem w temperaturze zwyklej lub do mej zblizonej, a nastepnie podniesc te tempera-turC jpóWyzej lÓO°Cf to osiaga sie znaczna rozpuszczalos^ met^ f Rozpuszczalnosc metali powieksza sie^przy1'wyzszych tem¬ peraturach, mianowicie proces najlepiej jest prowadzic przy temperaturach leza¬ cych pomiedzy 200° — 400°C, przy jedno- czesnem doprowadzaniu pewnej ilosci tlenu.Zgodnie z wynalazkiem przeprowadza¬ nie w stan rozpuszczalny cennych metali, które pozostaly nierozpuszczone, mozna do¬ konac zapomoca chloru in statu nascendi lub innego odpowiedniego chlorowca w temperaturze powyzej 400^0.Najkorzystniejsza postac wykonania wynalazku polega na obróbce ciaglej, w sposób opisany ponizej, polaczonej z prze- ciwpradowym procesem kolowym krazenia stalych ilosci reagujacych gazów.'Uzyta w niniejszym opisie nazwa „rea¬ gujacy metal" oznacza metal, zdolny do ' wystepowania w postaci zwiazków oA mniejszej lub wiekszej jego wartosciowo¬ sci, np. w postaci zwiazków „-owych" i „a- wych" jak np. miedziowych i miedziawych, zelazowych i zelazawych, manganowych i manganawych. Dla wiekszosci celów zelazo ^ jest najlepszym metalem reagujacym, po-,v niewaz zgodnie z wynalazkiem metal rea¬ gujacy stosuje sie w postaci o mniejszej wartosciowosci, wiec w opisie niniejszym podano jako przyklad nie ograniczajacy wynalazku stosowanie zelaza dwuwarto- scioWego. Magnetyczny tlenek zelaza {tle¬ nek zelazowo-zelazawy) uwazany jest tu¬ taj za zwiazek zelazawy, poniewaz wyka¬ zuje podobne dzialanie.Korzysci wynikajace z zastosowania wynalazku niniejszego stanowia czesciowo korzysci wynikajace z zastosowania meta¬ lu reagujacego w postaci w nizszym stop¬ niu jego utlenienia, jak wyjasniano powy¬ zej, i stan ten moze byc nazywany w celu uproszczenia opisu stanem utleniania „a- wego", poniewaz w ten sposób oznacza sie nizszy stopien utleniania pierwiastka, po¬ siadajacego dwa tlenki „awy" i „owy**.Stwierdzono, ze ,,-awe" tlenki metali rea¬ gujacych lacza sie z reagujacemi gazami znacznie szybciej, niz tlenki ,,-owe". Tak wiec w obecnosci wody tlenek zelazowy i chlor nie lacza sie w znaczniejszej ilosci na chlorek zelazowy; z drugiej strony nato¬ miast tlenek zelazawy (lub ruda magne¬ tyczna) w obecnosci wody laczy sie latwo z chlorem, wytwarzajacym reagujacy chlo¬ rek zelazawy. Podobnie tlenek zelazowy nie laczy sie tak latwo z kwasem solnym, siarkowym lub siarkawym w obecnosci wil¬ goci, jak tlenek zelazawy.Dalsze korzysci, plynace z wykrycia za¬ let tlenków reagujacych metali w postaci ,,-awej" wynikaja z zachowania sie ich zwiazków. Zwiazek np. „owy" reagujacego metalu rozszczepia sie latwiej i w nizszej temperaturze, niz ,,-awy' zwiazek, a roz¬ klad takiego zwiazku „-owego" zmniejsza w ten sposób jego skutecznosc, jako od¬ czynnika dzialajacego na cenne metale.Chlorek zelazowy np. rozszczepia sie latwo na tlenek zelazowy i chlorowodór przy temperaturze okolo 100°C. Natomiast chlo¬ rek zelazawy rozszczepia sie powoli i stop¬ niowo w obecnosci tlenu, poczawszy od 250 — 500°C.Z tych powodów tlenek zelazowy i chlo¬ rek zelazowy sa niedostatecznemi odczyn¬ nikami do przeprowadzania w stan rozpu¬ szczalny cennych metali. W przeciwien¬ stwie do tego latwosc z jaka tlenek zelaza¬ wy wiaze chlor oraz powolny przebieg roz¬ kladu chlorku zelazawego czynia je szcze¬ gólnie skutecznemi i wydajnemi srodkami reagujacemi, zwlaszcza w temperaturach od 250 do 500°C. To samo dotyczy równiez siarczanu zelazowego i zelazawego.Charakterystyczna cecha procesów we¬ dlug wynalazku jest nadmiar tlenku rea¬ gujacego metalu w postaci ,,-awej", az do zakonczenia okresu wytwarzania reaguja¬ cych zwiazków ,,-awych". Nastepnie zwiaz¬ ki te ulegaja rozkladowi cieplnemu na tlen- — 2 -ki ,,-owe" i gazy reagujace, które dzialaja na cenne metale, np. chlorujac je.Niektóre rudy zawieraja w ilosciach do¬ statecznych zelazo zdatne do przemiany na dwuwartosciowe. Wszelkie korzysci z wy¬ nalazku mozna osiagnac w calej pelni, do¬ dajac do materjalu przeznaczonego do ob¬ róbki zwiazki zelazawe, w celu dostarcza¬ nia mu w ten sposób calosci albo czesci reagujacego metalu. Jak wynika z dalsze¬ go opisu, mozna to uskutecznic, dodajac do rudy tlenku zelazawego lub magnetyczne¬ go tlenku zelaza, albo tez dodajac chlorku zelazawego.Za gazowe odczynniki reagujace nale¬ zy uwazac takie, które sa zdolne do wy¬ twarzania zwiazków rozkladajacych sie w cieple, z wytworzeniem gazów latwo reagu¬ jacych z cennemi metalami, tworzac roz¬ puszczalne ich zwiazki. Gazami takiemi sa np. dwutlenek siarki, chlor i gazowy chlo¬ rowodór. Dla niektój-ych rud wystarcza zastosowanie samego chloru we wstepnem stadjum obróbki, np. podczas obróbki zwil¬ zonej rudy. W pewnych przypadkach, np. przy obróbce metali szlachetnych, pozada¬ ne wyniki mozna osiagnac czestokroc trak¬ tujac wilgotna rude dwutlenkiem siarki i chlorem. W tych przypadkach ilosc metalu reagujacego mozna obnizyc do minimum.Dotychczas chlorowanie utlenionych rud uwazane bylo za nadzwyczajnie trudne i ekonomicznie niemozliwe. Procesy wedlug niniejszego wynalazku nadaja sie specjal¬ nie do ekonomicznej obróbki takich rud i dlatego wlasnie obróbke takich rud podano tytulem przykladów. Dalej, poniewaz nie¬ które rudy siarczkowe sa szczególnie ognio¬ trwale, to przyklad ten moze obejmowac przypadek, gdzie oprócz tych tlenków ma- terjal zawiera pewna ilosc takiego ognio¬ trwalego siarczku. Materjal taki normalnie pozostalby np. z procesu prazenia rudy siarczkowej niklu i zawieralby normalnie pewne ilosci zelaza. Dla zilustrowania moz¬ na uwazac, ze zelazo zawarte jest w po¬ staci siarczku, a czesciowo w postaci tlen¬ ku oraz ewentualnie czesciowo w postaci siarczanu. Jak wiadomo, powyzsze zawsze zachodzi wtedy, gdy ruda nie zostala wy¬ prazona calkowicie, a tylko niezupelnie.Zgodnie z wynalazkiem ladunek rudy, zawierajacej zelazo dwuwartosciowe, wpro¬ wadza sie do odpowiedniego pieca, gdzie sie go prazy, stopniowo zwiekszajac tempe¬ rature w obecnosci tlenu i gazu reagujace¬ go. Jak wspomniano poprzednio, ruda wpo- blizu wpustowego konca pieca zawiera ko¬ rzystnie niewielka ilosc wilgoci, dzialaja¬ cej specjalnie skutecznie. Tak zwilzona ru¬ de dla krótkosci nazwano w niniejszym o- pisie ruda „zwilzona".Znaczy to, ze w przestrzeniach miedzy poszczególnemi czastkami rudy niema cie¬ czy i ze na powierzchni poszczególnych czastek tej rudy znajduje sie zaledwie nie¬ znaczna powloka plynu. Taka ruda jest za¬ ledwie wilgotna w dotknieciu oraz wyma¬ ga mocnego zgniecenia w reku, aby sie zle¬ pic w grudke, która z latwoscia rozpada sie zpowrotem. Ladunek rudy w tych warun¬ kach zajmuje wieksza objetosc niz ladunek rudy niezwilzonej, a takze niz ruda, w któ¬ rej znajduje sie nadmiar plynu. Luzna pulchna budowa takiej rudy sprzyja na¬ stepnie przebiegowi reakcyj z cennemi me¬ talami. W razie obecnosci nadmiaru cieczy nalezy zastosowac ogrzewanie, aby osia¬ gnac stan podobnego zwilzenia.Do prazenia najlepiej stosowac piec ob¬ rotowy bebnowy, chociaz mozna stosowac takze i staly piec z wieloma plytami pra- zelnemi. Kryterjum w wyborze odpowied¬ niej aparatury stanowi mozliwosc równo¬ miernego poruszania ladunku i wytworze¬ nia odpowiednich stref temperatury.W najodpowiedniejszej postaci wyko¬ nania procesu wedlug wynalazku stosuje sie w piecu przeplyw gazów w przeciwpra- dzie wzgledem kierunku ruchu rudy, przy- czem swiezo wprowadzana ruda przecho¬ dzi najpierw przez strefe wpoblizu wpu- — 3 —stu, która utrzymywana jest w takiej tem¬ peraturze, iz para- z gazów piecowych zo¬ staje tu ponad ruda skroplona. Ruda swie¬ zo wprowadzona do pieca zawiera na po¬ czatku prazenia, zgodnie z niniejszym wy¬ nalazkiem, pewna ilosc wilgoci i znajduje sie w stanie wilgotnym. Skoro tylko zosta¬ na ustalone warunki robocze, to w samym piecu bedzie znajdowac sie dostateczna ilosc wilgoci, odpowiednia do celów we¬ dlug wynalazku, i nastepne ilosci rudy wprowadzane moga nie byc wilgotne, a przeciwnie, moga byc suche lub prawie su¬ che. Taka sucha ruda w strefie obok miej¬ sca zaladowania staje sie wilgotna dzieki parze skroplonej, wydzielonej z rudy w o- statniej strefie. Wraz z ruda mozna wpro¬ wadzac niewielka ilosc wilgoci, w celu u- zupelnienia jej strat wyniklych podczas procesu, a takze aby zapobiec rozpylaniu mialko sproszkowanej rudy. Zwykle ruda winna zawierac 1 db 2% wilgoci.To zwilzanie nadaje rudzie stan sprzy¬ jajacy wiazaniu reagujacego gazu, prowa¬ dzonego w przeciwpradowym strumieniu gazów. W ten sposób reagujacy zwiazek metalu, jak tlenek zelazawy, ulega dziala¬ niu chloru i chlorowodoru, uwolnionego w goretszych nastepnych strefach, i przetwa¬ rza sie na chlorek zelazawy.Ze strefy wpustowej ruda wilgotna zmieniona dzialaniem reagujacego gazu przechodzi do strefy o stopniowo wzrasta¬ jacej temperaturze. Tutaj z rudy wydzie¬ la sie wilgoc w postaci pary, która wraz z gazami przeplywajacemi w przeciwpradzie dziala na rude swiezo wprowadzona.Zwiekszona temperatura powoduje równiez rozklad chlorku zelazawego, a rozklad ten moze sie zaczac juz przy 80°C, przy wla¬ sciwej wilgotnosci rudy i w obecnosci tle¬ nu. Rozklad ten posuwa sie stopniowo az do temperatury powyzej 400°C. Praktyka wy¬ kazala, ze do temperatury 250°C w rudzie znajduje sie dostateczna ilosc wilgoci do wytwarzania kwasu solnego. Naogól tem¬ peratura tej strefy waha sie miedzy 80— 400°C.Chlor i chlorowodór wydzielone w ten sposób dfcialaja na cenne metale, wytwa¬ rzajac chlorki. Chlorek zelazowy i podobne zwiazki o najwyzszej wartosciowosci me¬ talu sa o wiele mniej zdatne do tego celu.Z drugiej strony, jak wspomniano powy¬ zej, wynalazek czesciowo oparty jest na spostrzezeniu, ze o wiele lepsze wyniki o- trzymuje sie z zastosowania zwiazku rea¬ gujacego metalu w postaci o wartosciowo¬ sci nizszej, a to glównie dzieki mniejszej lotnosci oraz dzieki powolniejszemu roz¬ kladowi, przyczem szybkosc wydzielania chloru jest taka, iz moze on najenergicz- niej dzialac na cenne metale.Istotnie chlorowanie, osiagniete w ten sposób, jest tak daleko posuniete, ze w ru¬ dzie, po opuszczeniu tej strefy, wieksza czesc cennych metali jest schlorowana. W razie potrzeby, w celu zakonczenia chloro¬ wania, ruda przechodzi do strefy najbar¬ dziej ogrzanej, np. do 450°C, a nawet do 500° lub 550°C Tutaj nastepuje rozklad haloidku, jak np* soli kuchennej, przyczem wywiazuje sie dzialanie chlorowca „in sta- tu nascendi", a wysoka temperatura uzu¬ pelnia reakcje nawet z najbardziej odipor- nemi zwiazkami. Taki rozklad chlorku do¬ starcza równiez chloru, potrzebnego do wytworzenia chlorków cennych metali, przyczem dostarcza sie równiez dostatecz¬ na ilosc chloru, aby prowadzic proces w sposób ciagly.Chlorek, uzyty w tej strefie, mozna do¬ mieszac do rudy przed wprowadzeniem jej do pieca albo mozna go dodawac w miej¬ scu wprowadzania. Jego rozklad mozna u- skuteczniac zapomoca gazowych tlenków siarki, wprowadzanych do pieca zgodnie z opisana zasada przeciwpradu. Do tego ce¬ lu nadaja sie siarczany zawarte w rudzie i wytworzone podczas prazenia wstepnego rud siarkowych. Materjaly takie nazwano w niniejszym opisie skladnikami siarcza- — 4 —nowemi, a dzialanie ich na chlorki w celu wydzielenia chlorowca jest takie samo bez wzgledu na to, czy sa one w postaci gazo¬ wej, jak np. dwutlenek siarki, czy tez w po¬ staci stalej, jak np. siarczany. Przy uzy¬ ciu gazów z pieców do spalania siarki lub z procesów prazenia wprowadzony gaz wi¬ nien zawierac 1 do 3% dwutlenku siarki, o ile cenne metale ma sie otrzymac w posta¬ ci chlorków* Zwykle w celu zachowania chlorków metali cennych, jako takich, pozadane jest obnizenie temperatury produktu przed wy¬ ladowaniem go z pieca. Mozna to usku¬ tecznic, umieszczajac nieogrzewana albo tez chlodzaca strefe wpoblizu wypustu oraz przeprowadzajac gazy zawierajace ilen ponad ruda w tej strefie. W wiekszo¬ sci przypadków rude mozna wyladowywac z pieca przy temperaturze nizszej w przy¬ blizeniu od 300°C.W ten sposób widocznem jest, ze ruda przechodzi do kolejnych stref temperatur, stopniowo wzrastajacych do maksymum, przyczem w jednej z tych stref rozklad zwiazku metalu reagujacego powoduje do¬ kladne schlorowanie cennych metali. Za¬ równo gaz reagujacy, jak i wilgoc w posta¬ ci pary wodnej utrzymywane sa stale w krazeniu poprzez piec.Zaleca sie przeciwpradowe chlorowanie rud utlenionych, przyczem gazy ze strefy temperatury wysokiej przeplywaja do stre¬ fy skraplania wilgoci. Ten przeplyw w po¬ laczeniu z podnoszeniem temperatury po¬ woduje stale krazenie kolowe pary wodnej i wydzielanego chlorowca w ogrzanych strefach reakcyjnych.W obecnosci wilgoci tworzy sie pewna ilosc kwasu solnego, który w niniejszym opisie objety jest nazwa chloru. Chlor zu¬ zyty do wytworzenia chlorków cennych metali zastepowany jest w bardzo prosty sposób przez rozklad chlorku sodowego, dodawanego do ladunku. Obecnosc zelaza dwuwartosciowego, zwykle w postaci tlen¬ ku zelazawego lub magnetycznego tlenku zelaza, zapewnia obfite pochlanianie chlo¬ ru w zimnej strefie, sasiadujacej z wpustem do rudy. Równiez w obecnosci tlenu chlo¬ rek zelazawy wchodzi w reakcje chlorkowe.Regulowanie jest tutaj latwe, najlepiej dodawac chlorku sodowego do ladunku w ilosciach w przyblizeniu chemicznie równo- waznych ilosciom cennych metali, przezna¬ czonych do chlorowania, wytwarzajac w ten sposób w przyblizeniu stala atmosfere chloru. W ladunku obecnosc tlenku zela¬ zawego, w ilosci co najmniej odpowiadaja¬ cej (równowaznej), utrzymuje pozadany nadmiar zelafca dwuwartosciowego. Zasto¬ sowanie wiekszych ilosci chlorku sodowe¬ go i tlenku zelazawego jest kwestja ekono- micznosci procesu.W piecu zuzywa sie pewna ilosc tlenu, którego stezenie najlepiej regulowac tak, zeby w wyladowywanej rudzie pozostawia¬ ly male ilosci zelaza rozpuszczonego w wo¬ dzie. Jest to wskaznikiem obecnosci wla¬ sciwej ilosci tlenu w strefie rozkladu chlor¬ ku zelazawego i zmierza do obnizenia utler nienia chlorków cennych metali. Powie¬ trze, dostarczone w ten sposób, ochladza wychodzacy produkt i zwraca cieplo dp u- rzadzenia, a prócz tego sprzyja róznym reakcjom w piecu, a takze oslabia ulatnia¬ nie chlorków. Fachowcy w tej galezi prze1- myslu dobrze oceniaja zmiany w regulo¬ waniu osiagniete w ten sposób oraz skutki zastosowania przeciwpradowego przyply¬ wu gazów W zetknieciu z ruda.Mozliwe sa znaczne zmiany warunków zarówno chemicznych, jak fizycznych.Chlorowanie np. mozma stosowac najlepiej do rud utlenionych, lecz takze pewna czesc ladunki, a nawet caly ladunek moga sta¬ nowic rudy siarczkowe. Prócz tego przed procesem chlorowania korzystnie jest pod* dawac rudy siarczkowe uprzedniej obrób¬ ce utleniajacej- Rówtniez w przeciwien¬ stwie do bardzo dobrego sposobu postepo¬ wania, tylko co opisanego, ladunek zaopa- - 5 —trzony w zelazo dwuwartosciowe mozna przeprowadzic w stan wilgotny i w stalej lub przeciwpradówej atmosferze chloru, w obecnosci ograniczonej ilosci tlenu, o- grzewac do temperatur podanych. Dalej niektóre rudy nie wymagaja stosowania wysokich temperatur do rozkladu chlor¬ ku sodowego. Równiez pochlanianie gazów chlonku i wilgoci przez rude mozna usku¬ teczniac w osobnym aparacie, poczem tak obrobiona rude wprowadza sie nastepnie do ogrzanej strefy chlorujacej prazaka, a otrzymane gazy pochlania sie ponownie w osobnem umzadzeniu.W praktycznem wykonaniu niniejszego wynalazku mozliwe jest zastosowanie sze¬ rokich granic rozmiarów poszczególnych czastek nawet dla jednej i tej samej rudy.Dla niektórych ruld, np. dla rud miedzio- wo-zlotych wystarcza rozdrobnienie do wielkosci ziarn przesiewajacych sie przez sito wzorcowe o srednicy oczek 0,42 mm a na*wet 2 mm, przyczem mial moze byc u- zyty razem z grubszemi kawalkami rudy.W innych przypadkach wyjatkowo ko¬ rzystalem jest bardzo mialkie rozcieranie rudy az do mialkosci ziarn przesiewaja¬ cych sie przez sito o srednicy oczek wyno¬ szacej 0,105 mim a nawet 0,074 mm, lub je¬ szcze mniejszej. Takie rozcieranie powo¬ duje kruszenie tru'dnotopliwych czastek rudy i metalu, dzieki czemu osiaga sie wieksza powierzchnie zewnetrzna czastek podlegajaca -dzialaniu chemicznych reak- cyj procesu.Korzystnem jest równiez zastosowanie cisnienia w gazach stykajacych sie z ruda.Uskutecznia sie to bardzo latwo. W przy¬ padku stosowania np. obrotowego pieca bebnowego wystarczy zmniejszyc lub cal¬ kowicie zamknac otwory i wytworzyc ci¬ snienie gazów, wywiazanych podczas reak¬ cji, albo tez wdmuichiwac powietrze spre¬ zone. Cisnienie moze wynosic w przyblize¬ niu 0,07 do 3,52 atm. Skutecznem jest rów¬ niez stosowanie naprzemian podniesienia i spadku cisnienia. Zastosowanie cisnienia ulatwia wiazanie chloru przez zwilzona rude, zawierajaca zelazo dwuwartoscio¬ we i znajdujaca sie w zimnej strefie wpu¬ stowej, oraz znacznie przedluza czas trwa¬ nia rozkladu odczynników chlorkowych.Prócz tego sprzyja dzialaniu chloru na za¬ warte w rudzie trudnotopliwe zwiazki w strefie wyzszej temperatury, w której rea¬ guje chlorek sodu i skladniki siarczanowe.Zastosowanie cisnienia podczas chlorowa¬ nia jest zwlaszcza korzystne, jesli obróbka wstepna dala produkt niedostatecznie wy¬ prazony lub tez dala czastki rudy w posta¬ ci stopionej.Ruda, wychodzaca z obróbki, zawiera cenne metale glóWnie w postaci chlorków i prawie wszystko zelazo jako tlenek. Osia¬ galny jest przytem bardzo wysoki stopien przemiany. Poniewaz, jak zaznaczono, ze¬ lazo otrzymuje sie w postaci tlenku, wiec w tym szczególnym przypadku wystarczy dalej jedynie wyplókanie rudy woda, po¬ niewaz tlenek zelaza jest nierozpuszczal¬ ny. Obecnosc nadmiaru tlenu w zetknieciu z ruda, podczas jej przejscia ze strefy o najwyzszej temperaturze, jest niepozada¬ na, poniewaz sprzyja rozkladowi chlor- klów cennych metali. W dalszem rozwinie¬ ciu wynalazku ustalono, ze niewielka ilosc procentowa zelaza rozpuszczalnego w wo¬ dzie, to znaczy 0,5 lub 0,75 %, zapobiega te¬ mu niepozadanemu wtórnemu rozkladowi chlorku. Zwykle latwym sprawdzianem ilosci lub stanu tlenu jest doprowadzanie go dopóty, dopóki badanie produktu wyka¬ zuje rozpuszczalne zelazo w rudzie wyla¬ dowywanej, w ilosci dostatecznej, to zna¬ czy do chwili, gdy zawartosc tego zelaza nie dosiegnie 1%.Cieplo reakcji moze byc powiekszane przy pomocy ciepla z innych zródel. Moz¬ na to uskuteczniac, wprowadzajac gazy ze spalania zewnetrznego materjalów weglo¬ wych. W niektórych przypadkach korzyst¬ ne jest ogrzewanie posrednie. Czesc pieca — 6 —iiip. moze byc otoczona plaszczem, przez który przeprowadza sie pare lub gorace gazy prazenia lufo inne gazy piecowe. Gaz ogrzewajacy nalezy doprowadzac najle¬ piej do strefy ladunku o niewyzszej tem¬ peraturze, natomiast chlodzenie uskutecz¬ nia sie wpoblizu wyladowania rudy.Zgodnie z wynalazkiem mozna calko¬ wicie lub czesciowo usunac wprowadzanie soli kuchennej lub równowaznej soli chlo¬ rowca, wprowadzajac zato chlorek zelaza¬ wy. Albo tez swieza rude, zawierajaca ze¬ lazo dwuwartosciowe, mozna zwilzac cie¬ cza, przyczem wraz z ciecza moga sie znaj¬ dowac odpowiednie ilosci chloru, sluzace do podtrzymania procesu.Zamiast stosowac niniejszy wynalazek przedewszystkiem do otrzymywania meta¬ li cennych w postaci latwo rozpuszczalnej, moznaby równiez stosowac go do otrzymy¬ wania rud do pewnych specjalnych celów.Nisko topliwe rudy zelazne mozna np. chlorowac w celu nadania rozpuszczenia zanieczyszczen, po wyplókaniu których o- •trzymluje sie sproszkowana czysta rude zelazna, gotowa do zwyklej obróbki. W tym przypadku glównym celem jest wzbo¬ gacenie rudy zelaznej maloprocentowej. W niektórych przypadkach metale cenne mozna odzyskiwac w postaci lotnej. Moz¬ na np. wydzielac srebro w postaci lotnej na koncu wyladowczym rudy. Albo tez zmieniac postepowanie w celu otrzymania arsenu w postaci gazu uchodzacego przez zaladowczy dla rudy koniec urzadzenia.Ulatnianie przy wypustowym koncu sprzy¬ ja zmniejszeniu strumienia powietrza albo tez, w obecnosci chlorku i skladników siar¬ czanowych, zwiekszeniu temperatury kon¬ cowej. Zwykle jednak najlepiej jest zre¬ dukowac ulatnianie do minimum.Gdy cenne metale znajduja sie w duzej ilosci, jak np. w niektórych koncentratach, pozadane jest w pewnych przypadkach rozcienczanie ladunku zapomoca materja- lu zawierajacego malo tych metali. Mate- rjaly zawierajace do 10% metali cennych nie wymagaja zwykle rozcienczania. Glów¬ nym celem tego rozcienczania jest usunie¬ cie skawalania nadimiernych ilosci wytwo¬ rzonych chlorków.Czas trwania procesu jest zmienny, za¬ leznie od rodzaju obrabianego materialu.Prazenie w ciagli okolo 4 godzin przy jed¬ nakowej szybkosci poruszania rudy w pie¬ cu etanowi czas sredni.Obróbka ladunku przed prazeniem chlorujacem jest rozmaita, zaleznie od o- kolicznosci, i moze byc poprzedzona lub niepoprzedzona ekstrakcja cennych meta¬ li. Ruda utleniona (tlenkowa) wymaga np. czesto tylko roztarcia w celu przygotowa¬ nia jej do chlorowania. Materjaly zawie¬ rajace substancje rozpuszczalne, takie jak siarczan miedzi, dobrze jest przed praze¬ niem chlorujacem uprzednio wyplókac.Poniewaz zelazo jest szczególnie skutecz¬ ne, jako metal reagujacy, i zawarte jest naogól zawsze w rudzie, wiec mozna wy¬ twarzac zelazo dwuwartosciowe, podda¬ jac rude uprzednio obróbce redukujacej.W próbach wynalazku stosowano obróbke rudy np. niklowo-krzemianoWej gazem ge¬ neratorowym albo naturalnym lub dwu¬ tlenkiem siarki, ubogim w tlen, w ciagu 10 do 30 minut w temperaturze okolo 500^0.Albo tez czesc ladunku moze byc przero¬ biona w powyzszy sposób w celu otrzyma¬ nia w niej tlenkti zelazawego i dodawana nastepnie w miare potrzeby do nastepnych ladunków, badz tez w celu wprowadzenia do nich zelaza dwuwartosciowego, badz tez jako skladnik rozcienczajacy koncen¬ trat i zawierajacy zelazo dwuwartosciowe.Ten sam wynik mozna osiagnac przez o- grzewanie rudy zmieszanej z materjalem weglowym, np. weglem. Celem takiej fe- dukfcji nie jest otrzymanie metalu elemen¬ tarnego i, chociaz tworzy sie nieco czastek metalicznych, to jednak staja sie one ak¬ tywne w procesie, jako sole metaili w po¬ staci o nizszej wartosciowosci. — 7 —Rudy siarczkowe poddaje sie korzyst¬ nie uprzedniej obróbce utleniajacej. Ob¬ róbka taka znana jest w dotychczasowej praktyce, lecz najchetniej prazenie prowa¬ dzi sie w taki sposób, zeby ostatecznie da¬ lo odpowiednie ilosci zelaza dwuwarto- sciowego. Mozna to uskutecznic ogranicza¬ jac znacznie doprowadzanie powietrza w ostatniera istadjum prazenia. Oprócz tlen¬ ków zelaza dwuwartosciowego produkt za¬ wiera zawsze tlenki zelazowe i siarczany, a zwykle takze niewielkie ilosci siarczków.Takie produkty prazenia wprowadza sie do obrotowego pieca bebnowego lub pieca o wielu plytach praze^ych, przyczem temperature powieksza sie jednostajnie i stopniowo w przyblizeniu do 500°C, przy jednoczesnem ograniczaniu ilosci powie¬ trza, przeplywajacego przez goraca rude.Zabieg ten sluzy do obnizania temperatu¬ ry i do zapewnienia obecnosci metalu rea¬ gujacego w jego nizszej wartosciowo¬ sci.W pewnych przypadkach prazenie wstepne moze byc regulowane w taki spo¬ sób, zeby otrzymac siarczany metali cen¬ nych. Takie prazenie wstepne jest specjal¬ nie skuteczne dla rud trudnotopliwych, je¬ sli przed jego zakonczeniem ruda byla zwilzona, a nastepnie ponownie wyprazo¬ na. Wytworzone siarczany mozna wypló- kac, a pozostalosc poddac prazeniu chlo¬ rujacemu* Czesto skutecznem jest wprowadzanie dwutlenku siarki w zetkniecie z wilgotna nuda, w niektórych zas przypadkach i sto¬ sowanie gazu chlorowcowego, np.. chloru.Obróbka chlorem jest zwlaszcza skutecz¬ na przy wydzielaniu drogich metali z ota¬ czajacej je blonki tlenków, lecz nadaje sie równiez do wydzielania innych metali o- prócz szlachetnych.Rrzy zwilzaniu rudy pozadane jest dla tej obróbki wstepnej rud siarczkowych roz¬ tarcie jej do wielkosci czastek 0,074 mm, zwlaszcza w przypadku rud o znacznej ge¬ stosci, jak np. cynkowych lub mangano¬ wych, albo dla rud trudno topliwych, np. zawierajacych siarczek tytanu albo niklu.Rude prazy sie najpierw w zwykly sposób w celu usuniecia siarki, a nastepnie wy¬ prazony materjal poddaje sie prazeniu po¬ wtórnemu z gazami z prazelnika lub dwu¬ tlenkiem siarki. Prazenie wtórne mozna u- skuteczniac w przeciwpradowym strumie¬ niu gazu, korzystnie polaczonym ze zwil¬ zaniem w sposób opisany dla prazenia chlorujacego. Pozadane tu jest znowu za¬ stosowanie cisnienia. Odpowiednie siarczy- nowanie nastepuje np. w ciagu kilku minut w atmosferze dwutlenku siarki i powietrza przy temperatulrze pomiedzy 100 a 475°C.Dla rudy zawierajacej tlenek zelaza, przy zastosowaniu z przerwami cisnienia po¬ wietrza od 0,07 do 3,52 atm, calkowity czas dzialania cisnienia zmniejsza sie o 10 do 20 razy w porównaniu z czasem dawniej potrzebnym do tego celu." Zwlaszcza skuteczne prazenie tych rud mozna osiagnac zmieniajac charakter at¬ mosfery, w zetknieciu z która rude siar¬ czynuje sie, utrzymujac jednoczesnie tem¬ perature ponizej rozkladu siarczanu.Specjalnie odpowiedni proces stanowi prazenie rudy z poddawaniem jej naprze- mian dzialaniu atmosfery dwutlenku siar¬ ki i atmosfery zawierajacej tlen, lecz pra¬ wie wolnej od tlenków siarki, przyczem zmiany takie powtarza sie kilkakrotnie w miare potrzeby.Skuteczna obróbka wstepna, poprze¬ dzajaca chlorowanie, wazna dla rud siarcz¬ kowych, polega na prazeniu rudy calkowi- tem lub czesciowem, na usunieciu siarczku, na zwilzaniu rudy woda i dwutlenkiem siarki oraz na nastepnem poddawaniu ru¬ dy prazeniu siarczynujacemu, jak to opi¬ sano powyzej. Podczas tej obróbki zasto¬ sowanie cisnienia znacznie ulatwia wpro¬ wadzanie dwutlenku siarki do rudy oraz umozliwia zastosowanie nizszych tempera¬ tur, a takze regulowanie zawartosci zelaza - 8 —dwuwartosciowego oraz przygotowuje spe¬ cjalnie rude do chlorowania.Tak samo, jak i przy chlorowaniu, tak i podczas siarczynowania na poczatku pra¬ zenia, metal reagujacy powinien byc w po¬ staci dwuwartosciowej i tak samo i tutaj normalnie powinno sie znajdowac zelazo dwuwartosciowe albo tez mozna je doda¬ wac.Najodpowiedniejszym sposobem poste¬ powania w tern stadjum wstepnem jest proces podobny do procesu opisanego dla prazenia chlorujacego.Temperature rudy podnosi sie stopnio¬ wo do okolo 450 lub 550°C i ogrzewa sie jak do chlorowania. Regulowanie zetknie¬ cia tlenu z ruda oraz cisnienia, o ile to jest potrzebne, moze byc zgodne z postepowa¬ niem opisanem .dotychczas, przyczem ko¬ rzystnie jest ograniczac zawartosc tlenu, aby dla nastepujacego potem chlorowania otrzymac zelazo dostatecznie dwuwarto¬ sciowe lub inny zwiazek metalu o nizszej wartosciowosci. W przypadku pewnych rud, które nalezy poddac przejsciowemu wyplókiwaniu, moze sie okazac korzyst- nem calkowite utlenienie zelaza pod ko¬ niec stadjum siarczynujacego, gdyz wtedy zelazo dwuwartosciowe potrzebne do chlo¬ rowania dostarcza sie w sposób opisany poprzednio.Czestokroc korzystnem jest zastosowa¬ nie prazenia siarczynujacego, podczas któ¬ rego rudy siarczkowe zostaja przeprazone lub wypalone niedostatecznie, aby umozli¬ wic wyplókanie niektórych cennych metali przed chlorowaniem, np. siarczanu cynku i siarczanu miedzi.Ponizsze przyklady wyjasniaja zasto¬ sowanie wynalazku w róznych warunkach.Przyklad 1. Rude siarczkowa, zawie¬ rajaca okolo 20% miedzi, 12% antymonu i 1,65 g srebra w 1 kg wraz z zelazem i in- nemi zwyklemi zanieczyszczeniami, roz¬ tarto do wielkosci czastek 0,074 mm i pra¬ zono przez 3,5 godziny przy temperaturze ponizej 475°C. Nastepnie rude zwilzono woda w celu uwodnienia soli wytworzonej podczas prazenia, poczem zakonczono pra¬ zenie w tych samych warunkach tempera¬ tury. Nastepnie rude roztarto ponownie w przyblizeniu do wielkosci •czastek 0,074 mm, umieszczono ja w zimnym 4% roz¬ tworze kwasu siarkowago i mieszano z po¬ wietrzem p"rzez 6 godzin, poczem staran¬ nie przemyto woda w celu usuniecia glów¬ nej porcji miedzi. Pozostalosc zawierala wtedy 1 -r-1,5% miedzi, cala ilosc srebra i antymonu, okolo 2% siarki zawartej w siarczku wraz z tlenkiem zelazawym.Nastepnie rude nieco wysuszono az do zawartosci wody -dostatecznej do nadania jej stanu zwilzenia po zmieszaniu jej z 3% wagowemi chlorku sodowego i podczas ob¬ róbki chlorem, poczem ogrzewano rude stopniowo w mufli przez 4 godziny, przy temperaturze od 100 do 450°C. W ciagu tego okresu czasu wywiazala sie znaczna ilosc pary i chlorowodoru oraz nieco chlo¬ ru. Rude przewracano regularnie oraz do¬ prowadzano w sposób ciagly powietrze w regulowanych ilosciach. Pod koniec tego czasu mniejsza ilosc wydzielajacego sie dymu wykazala, ze rozklad chlorku zela¬ zawego oraz chlorku sodowego w prakty¬ ce byl zakonczony. Podczas ptókania zimnej rudy goraca woda osiagnieto calko¬ wita ekstrakcje, t. j. przeszlo 99% miedzi, a praktycznie cala ilosc srebra okazala sie rozpuszczalna w amonjaku. Czesc antymo¬ nu byla rozpuszczalna w rozcienczonym roztworze wodorotlenku sodowego.Przyklad 2. Wyjatkowo trudno topli- wa rude miedziowo-niklowo-kobaltowa, zawierajaca siarke, zelazo, krzemionke i t. d., chociaz bardzo cenna z powodu za¬ wartosci w niej cennych metali i wystepu¬ jaca w nadzwyczaj obfitych pokladach, nie stosowano jednak dotychczas, jako nie¬ zdatna do ekstrakcji dawnemi znanemi metodami róznemi od prazenia; rude taka roztarto do wielkosci czastek 0,074 mm, — 9 —prazono przez 3,5 godziny ponizej 475°Cf roztarto ponownie do tej samej mialkosci i doprowadzono do stanu zwilzenia prz pomocy 2 % roztworu chlorku sodowego.Do zwilzonego materjalu dodano nastep¬ nie \% chlorku sodowego i poddano mate- rjal dzialaniu chloru. Dodawanie dwutlen¬ ku siarki bylo zbedne, poniewaz podczas prazenia wytworzyly sie siarczany. Mate¬ rjal zawarty w mulli ogrzewano stopnio¬ wo przez 2 godziny w przyblizeniu do 300°C, poczem w ciagu nastepnych dwóch godzin stopniowo podnoszono temperatu¬ re do 475°C oraz czesto obracano materjal przy ograniczonym dostepie powietrza. Po ochlodzeniu wyplókano materjal woda, otrzymujac w «ten sposób prawie wszystkie cenne metale, jak to wynika z ponizszej tablicy. w rudzie % metalu w Metal pierwotnej wyplókanej zawartosc % pozostalosci.Nikiel 4,5% 0,16% Kobalt 0,33% 0,13% Miedz 0,26% 0,0% Przyklad 3. Rude, zawierajaca od 40% do 45% zelaza, okolo 30% siarki, 3,02% miedzi, 1,17% kobaltu i 0,5% arse¬ nu oraz nieco fosforu, roztarto do wielko¬ sci czastek 0,074 mm i prazono przez 3,5 godziny przy temperaturze ponizej 475°C.Wyprazona rude roztarto ponownie do tej samej mialkosci i wyplókano na zimno naj¬ pierw 4% kwasem siarkowym, a nastepnie woda az do calkowitego wymycia siarcza¬ nów. Potem rude wysuszono, az do zawar¬ tosci w niej okolo 15% wody, co uczynilo ja zwilzona, a wreszcie w obecnosci zela¬ za dwuwartosciowego obrobiono chlorem.Podczas iplrzeplywu przez nia chloru pod¬ dano rude mieszaniu, przyczem skutkiem wydzielania sie znacznej ilosci ciepla na¬ lezalo ograniczyc szybkosc dodawania chloru.Nastepnie obrobiono rude w mufli w ciaglym i regulowanym strumieniu powie¬ trza przez 4 godziny, zwiekszajac stopnio¬ wo temperature od 100 do 450°C; pod ko¬ niec tego przeciagu czasu widoczne zmniej¬ szenie sie wytwarzania chlorowodoru wska¬ zywalo, ze chlorek zelazawy byl prak¬ tycznie calkowicie rozlozony. Po ochlo¬ dzeniu rude wyplókano woda i analiza wy¬ kazala, ze 98,1% miedzi i 96% kobaltu przeszlo w postac rozpuszczalna, a siarka, fosfor i arsen zostaly praktycznie usuniete calkowicie. Pozostalosc po wyplókaniu by¬ la zdatna do wyrobu zelaza.Ptókanie kwasem siarkowym przed chlorowaniem wykonano raczej aby do¬ wiesc, ze sam chlor byl skuteczny do oczy¬ szczenia tej rudy zelaznej i ze obecnosc siarczanów byla niekonieczna w tych wa¬ runkach.Przyklad 4. W taki sam sposób obro¬ biono inna rude, zawierajaca 25 do 30% siarki, okolo 40% zelaza, 3,64% niklu,. 0,26% miedzi i 0,33% kobaltu z niewiel- kiemi ilosciami arsenu i fosforu. Analiza rudy koncowej nie wykazala praktycznie siarki ani fosforu, a zawartosc zanieczy¬ szczen metalowych byla nastepujaca: Kobaltu 0,08% Miedzi 0,02% Niklu 0,11% Ciecz przemywna wykazywala zale¬ dwie slady zelaza. Pozostala ruda okazala sie odpowiednia do stezenia (koncentro¬ wania) krzemionki w "celu jej usuniecia.Przyklady te dowodza, ze zanieczy¬ szczone rudy zelazne mozna latwo uszla¬ chetnic sposobem wedlug wynalazku tak, iz staja sie one odpowiednie do wyrobu czystego zelaza. Metaloidy zostaja usunie¬ te prawie calkowicie, a zanieczyszczenia metaliczne mozna usunac w takim stopniu, iz staja sie one nieszkodliwe.Jako przyklad korzysci, wynikajacych z zastosowania cisnienia podczas prazenia - 10 —chlorujacego, wedlug niniejszego wynalaz¬ ku, mozna podac co nastepuje. Ladunek rudy trudno topliwej, zawierajacej 3,63% niklu, 0,33% kobaltu, 0,26% miedzi i 25% siarki, poddano uprzedniemu prazeniu, które okazalo sie zbyt gwaltowne i zbyt gorace. Po tern niedostatecznem wypraze¬ niu wstepnem roztarto rude do wielkosci czastek' 0,074 mm i podzielono na dwie por¬ cje. Pierwsza z nich przeprowadzono w stan zwilzony przy pomocy roztworu chlor¬ ku sodowego, a nastepnie w ciagu 10 go¬ dzin obrabiano chlorem w obrotowej mufli, zgodnie z opisanym poprzednio procesem przeciwpradowym, ogrzewajac poczatkowo od 100*0 az do 450°C pod koniec. Chlor¬ ku sodowego uzyto 3%- Nastepne wypló- kanie dalo jako produkt ekstrakcji 62% niklu oraz podobny wynik dla kobaltu i miedzi.Druga porcje obrobiono- w taki sam sposób z ta róznica, ze dwukrotnie w ciagu prazenia chlorujacego poddawano mate- rjal w przyblizeniu na przeciag 20 minut cisnieniu 2,8 lub 3,2 kg/cm2. Nastepujaca W praktyce widocznem jest, ze wybit¬ na zashiga prowadzenia chlorowania we¬ dlug niniejszego wynalazku jest fakt, iz stosunkowo proste zabiegi przemywania pozwalaja osiagnac wysoki stopien eks¬ trakcji nawet z materjalu ubogiego lub bardzo trudno topliwego.Kazdy fachowiec w tej dziedzinie wi«, ze zamiast chlorku sodowego mozna stoso¬ wac inne chlorki, np. te, które obecnie sto¬ sowane sa w dotychczasowych procesach chlorowania- A zatem uzyty w niniejszym opisie i PL

Claims (11)

1. zastrzezeniach: termin* „chlorek So¬ potem ekstrakcja woda wynosila dla niklu 97% oraz podobne ilosci dla kobaltu r mie¬ dzi. W pierwszem stadjum ogrzewania sto¬ sowano temperature 200fiC, a w drugiem — 350°C Dalsza ilustracje wynalazku moze sta¬ nowic chlorowanie.pozostalosci, otrzyma¬ nych od plókania wyprazonej rudy cynko¬ wej 5% kwasem siarkowym. Odpadki te potraktowano dwutlenkiem siarki i chlo¬ rem iz ruda zwilzona. Nastepnie dodano chlorku sodowego i prowadzono chlorowa¬ nie w obrotowym piecu przez # godzin, re¬ gulujac temperature oraz stosujac atmosfe¬ re przeciwpradowa. Jedna czesc materja¬ lu obrobiono, nie stosujac cisnienia, a dru¬ ga poddawano co kazde 2 godziny pod¬ czas prazenia cisnieniu w ciagu 20 minut, wynoszacemu okolo 2,8 kg/cm2. Ladunki te wyrilókano najpierw woda, nastepnie roz¬ cienczonym roztworem wodorotlenku so¬ dowego, w celu. usuniecia olowiu i ostatecz¬ nie wodorotlenkiem amonu, aby usunac chlorek srebra. Analiza wykazala: dowy" oznacza równiez inne chlorki, które mozna uzyc do tego celu. Równiez, cho¬ ciaz ze wzgjledów ekonomicznych najodpo¬ wiedniejszym' chlorowcem jest chTor, a z soli chlorki, jednak rozumie sie, ze mozna takze stosowac inne chlorowce. Zastrzezenia patentowa 1- Sposób otrzymywania cennych me¬ tali z rud i innych materjalów, zawieraja¬ cych te metale, znamienny tem, ze polega na doprowadzaniu drobno sproszkowanej racty z metalem reagujacym, stosowanym Ruda Wyprazonylmateifal Bezfcisnienia Pod^cisnieniem 57% ekstrakcji 89% ekstrakcji 97% „ 98% 99-% „ 98% Srdbro 79,6% 70% Miedz ©lóvr Cynk a,35% 9,86% 3,25% — Ul -w postaci tlenku „awego", do stanu lekko zwilzonego oraz na traktowaniu jej gazem reagujacym, mogacym tworzyc kwasy, w celu powodowania reakcyj chemicznych i wytwarzania rozpuszczalnych zwiazków metali, zawartych w rudzie, przy jedno- czesnem mieszaniu mieszaniny i stalem trzymywaniu jej w stanie „lekkiego" zwil¬ zenia.

2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamien¬ ny tern, ze jako metalu reagujacego uzywa sie zelaza w postaci tlenku zelazawego, przyczem sproszkowana ruda jest trakto¬ wana chlorem w postaci gazu, w celu zwia¬ zania chloru z metalami, zawartemi w ru¬ dzie, przy zachowaniu w niej tlenku zela¬ zawego.

3. Sposób wedlug zastinz. 1 — 2, zna¬ mienny tern, ze strumien gazów, zawiera¬ jacy chlor i tlen, jest prowadzony w kie¬ runku przeciwbieznym w stosunku do lek¬ ko zwilzonego ladunku rudy, zawierajacej chlorek zelazawy, przyczem do schlorowa- nej juz rudy sa wprowadzane pewne, miarkowane odpowiednio ilosci tlenku, w celu wytwarzania chlorków metali, zawar¬ tych w rudzie, oraz zatrzymywania w niej chlorku zelaza w ilosciach, lezacych w gra- nibach od sladów do 1 %.

4. Sposób wedlug zastrz. 1 — 3, zna¬ mienny tern, ze rozdrobiona do ziarn o wielkosci okolo 0,1 mm ruda jest zmie¬ szana z tlenkiem zelazawym i poddawana dzialaniu strumienia gazów, z którego nie¬ wielkie ilosci wilgoci oraz gazu lub gazów reagujacych sa wprowadzane do rudy, przy stopniowem powiekszaniu temperatury la¬ dunku, w celu odparowania z czesci ladun¬ ku wilgoci i gazów reagujacych, przyczem usunieta z ladunku para wodna i gazy sa nastepnie wprowadzane ponownie do swie¬ zych ladunków irudy, w celu utworzenia obiegu zamknietego.

5. Sposób wedlug zastrz. 1 — 3, zna¬ mienny tern, ze drobno sproszkowana lek¬ ko zwilzona mieszanina rudy z tlenkiem zelazawym i z sola zelazawa, której reszt¬ ka kwasowa moze reagowac z metalami za¬ wartemi w rudzie, w celu wytworzenia roz¬ puszczalnych zwiazków tych metali, jest wystawiana na dzialanie temperatury, wzrastajacej stopniowo do 550°C, w celu stopniowego rozkladu wzmiankowanej soli zelazawej, przy jednocze&nem mieszaniu powyzszej mieszaniny i traktowaniu jej strumieniem gazów, zawierajacym czynnik stanowiacy wzmiankowana resztke kwaso¬ wa soli zelazawej, w ilosci wiekszej od o- trzymujacej sie z rozkladu wzmiankowanej soli zelazawej, oraz pewnemi ograniczone- mi ilosciami tlenu, w celu utrzymania pew¬ nej ilosci tlenku zelazawego w ciagu calego okresu nagrzewania ladunku.

6. Sposób wedlug zastrz. 1 — 3, zna¬ mienny tern, ze mieszanina rudy z meta¬ lem reagujacym jest nagrzewana stopnio¬ wo w piecu do temperatury, lezacej pomie¬ dzy 250°C i 550°C, i styka sie z gazem rea¬ gujacym, mogacym tworzyc kwasy, pod¬ czas 4dy wpoblizu miejsca, w którem ruda jest wprowadzana, podtrzymywane sa w niej warunki, powodujace skraplanie sie pary wodnej przed nagrzewaniem rudy, para zas wodna i gazy reagujace, mogace tworzyc kwasy, wywiazujace sie z nagrze¬ wanej rudy, sa prowadzone, przy stalem zetknieciu sie z ruda, ze strefy wyzszych temperatur do strefy nizszej temperatury, w celu utworzenia stanu lekkiego zwilze¬ nia rudy, wprowadzanej do tych stref, i pochloniecia gazów reagujacych przez te rude.

7. Sposób wedlug zastrz, 2, znamien¬ ny tern, ze ruda zostaje poddana zabiego¬ wi czesciowego chlorowania, poczem jest nagrzewana z domieszka soli chlorujacej do w plrzyblizeniu 550°C, przyczem mie¬ szanine te sie ciagle miesza podczas jej na¬ grzewania, utrzymujac w niej stale pewna zawartosc tlenku zelazawego, poczem mie¬ szanina ta jest traktowana chlorem i dwu¬ tlenkiem siarki, w celu otrzymania chloro- - 12 —wanej rudy, z której latwo otrzymuje sie metale.

8. , Sposób wedlug zastrz. 2 i 6, zna¬ mienny tern, ze drobno sproszkowana mie¬ szanina irudy z chlorkiem zelazawym jest stopniowo przeprowadzana przez piec, przy oddzialywaniu na nia gazów, zawie¬ rajacych chlor i tlen, oraz stopniowem podnoszeniu temperatury ladunku do oko¬ lo 400°C, w celu czesciowego chlorowania rudy, przy zachowaniu w rudzie stale pew¬ nej zawartosci chlorku zelazawego w cia¬ gu tego okresu czasu, poczem proces cal¬ kowitego chlorowania rudy i wydzielania chloru jest uskuteczniany przez rozklad innego zwiazku chlorowcowego w rudzie zapomoca ograniczonych ilosci siarcza¬ nów, utrzymujacych sie w rudzie podczas podnoszenia temperatury do w przyblize¬ niu 500°C, przyczem wpoblizu miejsca, w którem ruda jest wprowadzana do pieca, w rudzie tej podtrzymywane sa warunki, po¬ wodujace skraplanie sie pary wodnej, pro¬ wadzac jednoczesnie wydzielajacy sie chlor, w ciagiem zetknieciu z ruda, ze strefy najwyzszej temperatury ku wilgot¬ nej rudzie.

9. Sposób wedlug zastrz. 8, znamien¬ ny tern, ze temperature rudy, wychodzacej z pieca, obniza sie przy zmniejszeniu ilosci tlenu, w celu regulowania zawartosci me¬ tali znajdujacych sie jeszcze w rudzie w postaci chlorków tych metali.

10. Sposób wedlug zastrz. 8 — 9, zna¬ mienny tern, ze gazy w piecu sa utrzymy¬ wane pod cisnieniem przewyzszajacem w przyblizeniu o 0,10 do 3,50 atm cisnienie atmosferyczne.

11. Sposób wedlug zastrz. 9, zna¬ mienny tern, ze strumien gazu, zawieraja¬ cy niewielki odsetek tlenku, jest wprowa¬ dzany do rudy, w celu jej ochladzania, podczas wydalania z pieca oraz regulowa¬ nia zatrzymywanej w rudzie zawartosci metali w postaci chlorków tych metali, po¬ czem strumien ten przeprowadza sie po¬ nad calkowitym ladunkiem rudy, wzdluz tego ladunku. Meyer Mineral Separation Company. Zastepca: I. Myszczynski, rzecznik patentowy, Druk L. Boguslawskiego i Ski, Warszawa. PL