Wynalazek dotyczy przyrzadu sluzace¬ go do kontroli temperatury wody chlodzacej silnika przy pojazdach mechanicznych.Przyrzad ten sluzyc ma nietylko w znany juz sposób jako sygnal ostrzegawczy i do zatrzymania silnika w razie przekroczenia pewnej temperatury wody, lecz ma równiez dzialac wtedy, gdy temperatura wody chlo¬ dzacej obnizy sie do tego stopnia, ze zacho¬ dzi obawa zamarzania wody.Znane sa przyrzady, przy których w ra¬ zie obnizenia temperatury wody, wlacza sie elektryczne zródlo ciepla. Przyrzady te ma¬ ja te wade, ze moga byc stosowane jedynie tam, gdzie pojazd mechaniczny moze byc polaczony z siecia elektrowni. Dluzsze o- grzewanie wody zapomoca baterji pojazdu jest niemozliwe, poniewaz zródlo pradu, ja¬ kie przedstawia ta baterja, wyczerpuje sie zbyt predko, zagrazajac pewnosci zapalania i i d.Celem niniejszego wynalazku jest usu¬ niecie tych oraz innych wad przez zastoso¬ wanie specjalnego zródla ciepla, urucho¬ mianego zapomoca baterji pojazdu. Takiem zródlem ciepla jest np. podgrzewacz wody, opalany benzyna. W mysl wynalazku stoso¬ wany jest palnik o katalitycznem, a wiec^Jop?£ j^st przezMnase samochodu z biegu- *^^«jemnym normalnej samochodowej ba- hfzgf£^i^u^qp| sjj^J^jjJ^izyny, przy- pompki benzynowej, a -na fig. 4 — sposób tfKCftTTrd^ jest umieszczenia przyrzadu w pojezdzie. przez teftft^WMt dr^h^^rycznstjL ©Jjwf- A ^^W prcewód dla wody chlodzacej P, C, la.gdy obrana dolna temperaturo zostanie L, silnflKydoiazdu M, wbudowany jest ter- osiagiiieta. Przy zamkniecjAprzewodu ba^frmometr rteci terji plynie prad przez wenfcacniacz orn^mr•:*piCBych kontatofew 1 — 5. Kontakt 1 pola- zwojenie ogrzewcze i powoduje na dzialania termometru kontaktowego rowanie benzyny i spalanie pary benzy^^ iwMr fi o napieciu 6 lub 12 VolL Wtopione wej, przyczem jednak z chwila uruchoiii^^^^dBSakty 2, 3, 4 i 5 znajduja sie w takich nia palnika zródlo pradu uzwojenia o- miejscach termometru, by stykaly sie z rte- grzewczego w sposób dotychczas nieznany. 35° wzglednie 70°, 75°, 80°C. Mozna, oczy- Oszczedza sie ^Q^y|^atyW. tjuzy^ jy ™}£n}fc% Prz%W^i VW9^ dobrze inne tempe- tylko malo pradu, o Yafl^^iAjJyloj^eiL | r/lyfyj Styl^^fez||.fjv/bwodach, opisanych 6 albo 12 Volt, tak ze baterja pojazdu nie ponizej. Do przewodu dla wody chlodzacej doznaje znacznego obciazenia. ~~ K silila przebudowany "jest kociolek 17 z ^^dlufr^wynalazku doplyw benzyny, dobrze izolowana przestrzenia ^icp^nar« do nafty oteju gazowego i t. d. do palnika, ste- której woda doplywa w miejscu 18 i oapry- rowany jest równiez w zaleznosci od tempe- wa w miejscu 19. Do ogrzewania sluzy pal- ratury wody chl&izacej, tak, ze pa^fe ^; f$%fJfo£j£atrzony w katalizator 15, umie- staje wylaczony, skoro tylko tempei^^if^^ ^sz^^ypiedzy dwiema siatkami metalowe- siagnie swoja zgóry okreslona jjf^flfgCf. jni^^^ji zapewniajacy bezplomieniowe Wylaczenie to uskutecznia sie zapoi|^^zf^/5pspaJaiuepary benzynowej, unoszacej sie z woru zamykajacego, wbudowanego do prze- palnika 11. Palnik 11 posiada miseczke za¬ wodu benzynowego i uruchomianego przez mknieta u góry siatka metalowa, napelnio- plyw^ftf^fflBfta^^ ta wak reguluje doplyw benzyny, utrzymujac polaczona jest zapomoca przewodu 12 ze stan benzyny na pewnej wysokosci, podczap ^ z)iiorniki^ip 45, w którym umieszczony jest gdy wzmacniacz pradu powoduje pr^^^^. , ply^j^^ sluzacy do przestawiania zaworu nie doplywu benzyny, z chwila osiagniecia 7, regulujacego doplyw benzyny 45 w spo- dostatecznie wysokiej temperatury wody dhlcklsJicej. J&fr&mli^etokM^ek&^pdn prijabjU3j{ vrtdy b^hnkapej pttetie^ obi?ftnei doljnej bj*qn&frifrteilyoljrael^atia^rruaalez? nim^ oiipiywj^k^] wfiiczii feaicfjfeiakl ze szkodzeniu przez nadmierne pobieranie.|w4-i dn^r; j?.pi rj^sjs f/uryw o%vs?.\fj\n\[t uioloO oStetrysmka f«weditl^iilkQy ^et^ch^mpm t^j^przyW^^k^* rz*d; cy&eitwm **i©^el^ojmy*a ff&a2l mr p&fcpke bewcyao^ftjot^fi fig^Sf;^ *%czcio\ sób znany. Na zbiorniczku 45 umieszczona )e%irtt&k* \9t z ructiomym/ rdzeuietoi zelaz¬ nym /D, Rdzen ten td^ialfi na tzdwór 7^ podr noszac ^.ptzyiAvzbbdi^aantcpewk^^ dftlgó* ry i zamyka|iaO ijym i&elypiKfoen-! zytayi. Cewktt9 polackMWL jsesfcfe je4j»fc|$trD-r i^^styfówtr ^siiermofi^tttZ&iitfedf«^i sftotay**& przes [rejcfeoy pra^lacicpik, 29 ^iba- cewki 9. Jezeli ^mp^tóLu^)*^ c^\wwfe*£aotl< 35th wted^/wlacyw^rc^w- l^,9rd0p^wpHa^^ »fco^0ftóym boiwyny^ feaafyte^sktrtek dtWJuMfls: ftaefci /fii Ttadnriiiiifty^Ok^ — 2 —ka trwa przytem, dopóki nie oprózni sie zbiorniczek 45. Z ustaniem doplywu benzy¬ ny palnik zostaje ostatecznie wylaczo¬ ny.Odparowanie benzyny w palniku 11 od¬ bywa sie przy pomocy grzejnika oporowego 16, polaczonego z jednej strony z masa sa¬ mochodu, z drugiej zas ze wzmacniaczem 20. Wzmacniacz 20 polaczony jest z baterja B, a sterowanie jego odbywa sie zapomoca termostatu 21, znajdujacego sie wpoblizu katalizatora 15. Od termostatu prowadzi przewód 47 do kontaktu 1 termometru T.Przewód 47 zaopatrzony jest w przelacznik 8, sterowany przez plywak 6 oraz w prze¬ lacznik reczny 31. Przelacznik 8 przerywa krazenie pradu z chwila osiagniecia pewnej dolnej granicy stanu benzyny w zbiorniczku 45. Przelacznik reczny 31, normalnie za¬ mkniety, sluzy do przerwania pradu, jeze¬ li chodzi o wylaczenie dzialania wzmacnia¬ cza. Do przewodu termostatu 21 wbudowa¬ na jest lampka 26, sygnalizujaca swem swiatlem, ze katalizator jest czynny. Znanej konstrukcji przelacznik wyblyskowy 22, o- raz równolegle do niego zalaczona lampka sygnalowa 23, polaczone sa kontaktami 24, 28 przez opór 27; przelacznik reczny 30 oraz kontakty 3, 4 i 5 z baterja B. Przelacz¬ nik 22 powoduje zaswiecenie lampki 23 i chwila osiagniecia temperatury np. 70°, od¬ powiadajacej kontaktowi 3. Jezeli nato¬ miast temperatura wzrasta do temperatury np. 75°, odpowiadajacej kontaktowi 4, wte¬ dy lampka 23 miga. Przy dalszem podnosze¬ niu sie temperatury np. do 80° przeplywa przez uzwojenie grzejne przelacznika i lampke 23 prad ciagly, a pret dwumetalo- wy zwiera kontakt 24, powodujac zatrzy¬ manie sie silnika.Kierowca moze teraz mimo istniejacego przegrzania wody chlodzacej uruchomic sil¬ nik zapomoca przelacznika 30, by przeje¬ chac np. jeszcze krótka przestrzen.Dzialanie jest nastepujace. Przez otwie¬ ranie kurka nieuwidocznionego na rysunku, doplywa przewodem 46 benzyna do zbiorni¬ ka 45, badzto wlasnym ciezarem badz tez na skutek wtlaczania pompka (fig. 2).Na fig. 1 przedstawione jest urzadzenie wedlug wynalazku przy temperaturze wo¬ dy chlodzacej ponizej 35°, t. j. podczas pracy katalizatora.Zawór 7 zamkniety jest dzieki dzialaniu plywaka 6 i otwiera sie tylko na chwile, je¬ zeli wskutek spalania stan benzyny sie ob¬ nizy. Ogrzany pret dwumetalowy termosta¬ tu przylega przytem do styku 25. Swiecaca sie lampka 26 oznacza, ze palnik jest czyn¬ ny. Wzmacniacz 20 oraz grzejnik 16 sa wy¬ laczone.Z chwila przekroczenia temperatury 35° (kontakt 2) przeplywa prad przez uzwoje¬ nie magnesu 9. Rdzen magnesu 10 podnosi sie i zamyka zaworem 7 doplyw benzyny.Palnik gasnie dopiero po spaleniu dostar¬ czonej mu benzyny. Plywak 6 opada i otwie¬ ra przelacznik 8. Powstaje stad pewne o- chlodzenie, wskutek którego termostat 21 zamyka przewód, prowadzacy do wzmacnia¬ cza 20, który jednak jeszcze nie dziala, po¬ niewaz odnosny obwód przerwany jest w przelaczniku 8. Jezeli teraz termometr spa¬ da ponizej kontaktu 2 (35°), wtedy spadnie równiez rdzen 10 i iglica zaworowa 7, powo¬ dujac doplyw benzyny do zbiorniczka 45.Plywak podnosi sie i zamyka przelacznik 8, a wzmacniacz 20 otrzymuje prad i wlacza grzejnik 16. Palnik zaczyna dzialac, termo¬ stat 21 przerywa obwód pradu wzmacnia¬ cza 20, wobec czego ogrzewanie uzwojenia 16 przestaje dzialac, a lampka 26 sie zapala.Gdy natomiast temperatura wody chlo¬ dzacej podniesie sie o tyle, ze rtec dochodzi do kontaktu 3 (70°), wtedy obwód pradu za posrednictwem rteci poprzez kontakty 1 i 3 zostaje zamkniety. W tym obwodzie lezy opór przelacznika 22. Dzieki dzialaniu opo¬ ru dodatkowego 27 przez lampke i cewke przelacznika 22 nie przeplywa prad ó calem napieciu, wobec czego przelacznik nie pra¬ cuje.Jezeli temperatura jeszcze dalej wzra¬ sta i rtec dojdzie do kontaktu 4 (75°), wtedy lampka 23 i uzwojenie przelacznika 22 o- trzymuja prad o pelnem napieciu, pret dwu- metalowy zaczyna dzialac i przerywa przej¬ sciowo kontakt 28, a lampka 23 miga pel¬ nem napieciem.Z chwila, kiedy slup rteci dojdzie do kontaktu 5, przeplywa przez cewke 22 i lampke 23 stale prad o pelnem napieciu.Przelacznik 22 nie zamyka juz kontaktu 28, lecz przeciwlegly kontakt 24, i tworzy w ten sposób obwód pradu pierwotnego od ce¬ wek zaplonowych lub od magnesów przez slup rteci do masy. Silnik M staje, a odpo¬ wiedni opór dodatkowy chroni przy cew¬ kach zaplonowych termometr przed niebez¬ piecznym pradem wysokiego napiecia.Przelaczniki 29, 30 i 31 sluza do reczne¬ go wylaczania pewnych grup w specjalnych przypadkach i sa normalnie zamkniete, np. przelacznik 30 wyjmuje sie, jezeli kierowca z pewnego powodu musi dojechac do jakie¬ gos bliskiego miejsca, mimo przegrzania wo- dy.Gdyby benzyna nie mogla doplynac pod wlasnym ciezarem z wyzej polozonego zbiornika N, znajdujacego sie przy desce czolowej 0 przez przewód 46 do zbiornicz¬ ka 45, wskazane jest np. zastosowanie pompki benzynowej, przedstawionej na fig. 2. Cewka magnesu podnoszacego 41, osa¬ dzona jest na rurce pompki, a rdzen magne¬ su 32 przeksztalcony jest w tloczek z za- workiem. Na skutek przepuszczenia pradu przez cewke 41 podnosi sie tloczek 32 do gó¬ ry i uderza o rurke mosiezna 33, która w górnej czesci polaczona jest z pierscieniem zelaznym 34, poruszajacym sie miedzy dwo¬ ma stalemi magnesami 36. Przed temi ma¬ gnesami umieszczona jest obrotowo kotwica wahadlowa 35, wykonana z blachy zelazne].Pierscien sterujacy 34 znajdujac sie w dol- nem polozeniu, przedstawionem na rysunku Hnjami pelnemi, oslabia dolne przeciwlegle bieguny magnesu 36, w górnem polozeniu natomiast, przedstawionem linjami przery- wanemi, oslabia górne bieguny magnesu. W zaleznosci od polozenia pierscienia steruja¬ cego przylega kotwica wahadlowa w pierw¬ szym przypadku do kontaktu 37, z chwila zas dojscia pierscienia 34 do górnego polo¬ zenia obraca sie kotwica i dotyka kontak¬ tu 8.Po uruchomieniu pompki benzynowej podnosi sie plywak 39 do swego najwyzsze¬ go polozenia a z nim równiez pierscien ste¬ rujacy 34. Kontakt 8 jest zatem wlaczony, a ogrzewanie katalizatora pracuje, jak wy¬ zej opisano. Jezeli stan benzyny w zbior¬ niczku 45, polaczonym z palnikiem opadnie o kilka milimetrów, wtedy pompka wykony¬ wa jeden skok, powtarzajacy sie co 10 — 15 minut.Podczas ogrzewania jest kontakt 42 p- twarty. Po dojsciu rteci do kontaktu 2 prze¬ plywa prad przez wzmacniacz 40, wskutek czego kontakt 42 zostaje rozlaczony, a ma¬ gnes 41, nie majac pradu, przestaje praco¬ wac.Ogrzewanie przestaje dzialac az do chwili obnizenia sie temperatury i opadnie¬ cia slupka rteci ponizej punktu 2.Poza tern pracuje urzadzenie, przedsta¬ wione na fig. 2, zupelnie tak samo, jak przedstawione na fig. 1.Aby zapobiec zniszczeniu katalizatora przez parujaca benzyne mozna wbudowac do przewodu doprowadzajacego 46 lub tez do przewodu 12 zawór zamykajacy, który bylby trzymany tak dlugo w otwartern polo¬ zeniu, jak dlugo baterja nie oddaje pradu.Zabezpieczenie mogloby oczywiscie nasta¬ pic równiez przez otwieranie przewodu 46 lub 12 dopiero z chwila, kiedy przez uzwo¬ jenie 16 przeplywa prad, a mianowicie za¬ worem, polaczonym z tern uzwojeniem sze¬ regowo.To samo urzadzenie moze sluzyc do o- grzewania oliwy.W tym celu przeprowadza sie wezownice polaczona z podgrzewaczem wody lub przewodem wodnym, do zbiornika — 4 —oliwy. Dzieki temu oliwa nie ochlodzi sie ni¬ gdy do takiej temperatury, przy której uru¬ chomienie silnika byloby utrudnione.Rzecz jasna, ze takie urzadzenie do o- grzewania oliwy moze byc stosowane bez lampek sygnalowych i t. d. PL