Najdluzszy czas trwania patentu do 2 grudnia 1946 r.Sposób niniejszy jest odmiana sposobu, opisanego w patencie Nr 15163.Sposób wedlug patentu Nr 15163 otrzy¬ mywania sztucznych materjalów, np. sztucznych nici, polega na tern, ze produk¬ towi dzialania chlorowcowej pochodnej dwu- lub wiecej wartosciowego alkoholu na wiskoze nadaje sie postac sztucznego mate- rjalu, poczem dziala sie srodkiem koagulu- jacym, który na swiezo skoagulowany sztuczny materjal dziala uplastyczniajaco.Zamiast chlorowcowej pochodnej dwu- lub wiecej wartosciowego alkoholu mozna sto¬ sowac, jak podano w patencie Nr 19616, kwas chlorowcothiszczowy, albo, jak opi¬ sano w patencie Nr 14073, ester kwasu trój- tiokarbonowego.Wedlug odmiany sposobu mozna dzia¬ lac na uformowany surowiec najprzód srod¬ kiem koagulujacym, a nastepnie srodkiem uplastyczniajacym.Dalsze próby wykazaly, ze zamiast od¬ czynników, podanych w przytoczonych pa¬ tentach, mozna stosowac w sposobie, opi¬ sanym w patencie Nr 15163 i inne od¬ czynniki, które przez reakcje z celuloza wzglednie alkaliceluloza moga dawac zwiazki celulozy (np. etery lub zwiazki z wiazaniem eterowem), w których jeden lub wiecej atomów wodorowych grupy wodoro-tlenowej czasteczki celulozy je^t podsta¬ wiony przez grupy lub rodniki; Dzialanie to wystepuje przy tak wielkiej ilosci % ^wiaz?- ków o tak róznym skladzie chófnicznym, zwlaszcza ze srodkami etecyfiktijacemi lub estryfikujacemi, ze wynalazek niniejszy;, daje sie scharakteryzowac w nastepujacy sposób.Otrzymywanie sztucznych materjalów, np. sztucznych nici, polegajace na temze produktowi dzialania jednego lub kilku od¬ czynników (z wyjatkiem chlorowcowych pochodnych dwu- lub wiecej wartosciowych alkoholi, kwasu chlorowcotluszczowego i estrów kwasu trój tioweglowego);, kjtere przez reakcje z celuloza albo alkaliceluloza moga dawac zwiazki celulozy (np. etery al¬ bo zwiazki z wiazaniem eterowem), w któ¬ rych jeden albo kilka atomów wodorowych czasteczki celulozy zostaly podstawione przez grupy lub rodniki, na ksantogenian » celulozy nadaje sie odpowiednia postac, poczem dziala sie na ten produkt jednym lub kilkoma srodkami, dzialajacemi na u- formowany produkt koagulujaco, zas na swiezo skoagulowany produkt uplastycz- niajaco albo tez najprzód dziala sie jed¬ nym lub kilkoma srodkami, dzialaj acemi na uformowany materjal koagulujaco, a po¬ tem srodkiem, dzialajacym na swiezo skoa¬ gulowany materjal uplastyczniajaco.Ponizej podane sa odczynniki, które moga oddzialywac na celuloze w sposób wedlug niniejszego sposobu.Chlorowcoolefiny (chlorowcowe po¬ chodne weglowodorów nienasyconych), dwu- lub wielochlorowcoparafiny, estry nieorganiczne alkoholów jednowartoscio- wych albo pochodne chlorowcowe eterów jednowartosciowych alkoholi albo pochod¬ ne chlorowcowe aldehydów albo ketonów, które mozna ujac jako pochodne jednowar¬ tosciowych alkoholi, nieorganiczne estry al¬ bo organiczne estry dwu- lub wiecej warto¬ sciowych alkoholi (poza estrami kwasów chlorowcowodorowych), etery cykliczne dwu- lub wiecej wartosciowych alkoholi, chlorowcoalkiloamkiy albo chlorowcoarylo- alkfloaminy, chlorowcowe zwiazki kwasów, np. haloidki benzoilu, sulfochlorki weglo¬ wodorów, jak orto- lub paratoluenosulfo- - Chlorek naftalenu i tym podobne, sulfochlo- rek chinoliny, pochodne chlorowcowe pod¬ stawionego benzoilochloroanizolu, pochod¬ ne chlorowcowe eterów aminofenoli, jak chloroanizydyna albo produkty podstawie¬ nia tejze z grupami podstawnemi przy ato¬ mie tletiu lub a^u, pochodne chlorowcowe pseudofenoli, meftylenochinonów i chinoli, np, chlorek prto-oksymetyzylu albo chlorek piperónylu, sulfpchlorlri amin trzeciorzedo¬ wych, sulfochlorki kwasu salycylowego i produktów chloro- lub iiitró-podstawienia jej i sulfonamid, wszelkiego rodzaju estry kwasu ksantogenowego, np. estry alkilowe kwasu ksantogenowego, oksyalkilopseudo- tiomoczniki, chlorowcowe pochodne kwasów aromatycznych jednokarbonowych, chlo¬ rowcowe pochodne cyjanu, jak haloidki cy- janowe lub haloidki cyjanurowe (haloidki trójcyjanowe), chlorowcowe pochodne ni¬ trobenzenu, sole dwuazonowe, haloidki fe- nylomocznika i haloidki fenyloalkilomocz- nika, kwasy fenylochlorowcotluszczowe, np. kwas fenylochlorooctowy albo fenylochlo- ropropionowy albo fenylochloromlekowy al¬ bo fenylochlorooksypropionowy i ich homo- logi, chlorowcowe pochodne jednoheteroato- mowych szescioczlonowych pierscieni z jed¬ nym czlonem azotowym, np. chlorowcowe pochodne pirydyny lub jej homologów albo chlorowcowe pochodne chinoliny lub jej homologów albo chlorowcowe pochodne izo¬ chinoliny lub jej homologów, chlorowcowe pochodne alkoholi fenyloolefinowych lub oksyfenyloolefinowych, np. dwubromek al¬ koholu cynamonowego, chlorowcowe po¬ chodne benzolów olefinowych, np. co-chlo- rostyrol albo dwuchlorostyrol, estry kwa¬ sów chlorowcowodorowych i fenyloglikoli albo fenylogliceryny, np. ^-fenylópropy- lenoglikólo-a-chlorohydryna albo tenzylóM' - 2 -gl&olochlorohydryna albo dwuctilorek sty- rolu, tlenki fenyloalkilenów, np, tlenek fe- nyloetylenu (tlenek styrolu) albo tlenek fe- nylopropylenu, fenyloacetylen.Sposób wykonywa sie jak w patencie Nr 15163, z ta róznica, ze zamiast pochodnych chlorowcowych dwu- lub wiecej wartoscio¬ wych alkoholi wystepuje tu jeden lub kilka wymienionych wyzej zwiazków.Poniewaz przeprowadzenie sposobu w praktyce odbywa sie w podobny sposób, jak we wspomnianym patencie glównym, w którym jest on wyjasniony licznemi przy¬ kladami, wydaje sie zbednem powtarzanie tutaj wszystkich szczególów, dotyczacych przeprowadzenia sposobu, jak równiez or pisywanie modyfikowania sposobu zaleznie od róznych warunków pracy i podawanie przykladów dla wszystkich mozliwych po¬ staci wykonania niniejszego wynalazku. W zwiazku ze szczególowym opisem i przy¬ kladami patentu Nr 15163 przytoczenie ponizszych przykladów wydaje sie wystar^ czajace, aby jasno przedstawic przeprowa¬ dzenie wynalazku w praktyce, przyczem jednak wynalazek nie ogranicza sie do tych przykladów.Przyklad /. a do h. a. 100 czesci blonnika drzewnego (za¬ wartosc wody 8%) albo lintersu bawelnia¬ nego (zawartosc wody 6 do 7%) wprowa¬ dzono do 2000 czesci 18%-owego lugu sor dowego przy 15°C i pozostawiono w nim na przeciag 3 godzin; alkaliceluloze odtloczo- no nastepnie w przypadku blonnika drzew¬ nego do 300 czesci, zas w przypadku lintersu do 340 czesci, a potem rozwlókniano przez 2% do 3 godzin przy 11 do 15°C. Nastepnie dodano w przypadku blonnika drzewnego 40 czesci, a w przypadku lintersu — 60 czesci siarczku wegla, który reagowal przez 8 go¬ dzin przy 18 do 20°C, poczem oddmuchano nadmiar siarczku wegla w ciagu 10 do 15 minut i rozpuszczono ksantogenian w takiej ilosci wody z lugiem sodowym, aby otrzy¬ many roztwór zawieral okolo 6,5% dajacej sie oznaczyc .analitycznie celulozy i 5% NaOH.Po dokonanem rozpuszczeniu dodano do wiskozy 100 czesci dwuchlorku acety¬ lenu (symetryczny dwuchloroetylen), prze¬ mieszano dokladnie i przesaczono roztwór trzykrotnie przez bawelne. Dwa pierwsze saczenia uskuteczniono wkrótce po otrzy¬ maniu roztworu, trzecie bezposrednio przed wyprzedem. Roztwór przedzalniczy podda¬ no przed wyprzedem dojrzewaniu, trwaja¬ cemu 96 do 100 godzin (liczac od procesu rozpuszczania sie) przy 15°C, przyczem w ciagu tego czasu mieszano go energicznie (np. po 4 godziny dziennie). Nastepnie roz¬ twór przedzono w nastepujacy sposób.Roztwór przedzalniczy przetlaczano z predkoscia 3,3 cm3 na minute przez dysze platynowa, zawierajaca 54 otwory o sred¬ nicy 0,1 mm do. kapieli, zawierajacej 65 do 70% H2S04 i posiadajacej temperature 16°C, przyczem dlugosc zanurzenia nici w kwasie siarkowym wynosila 20 cm; nic przebywala nastepnie droge 120 cm w po¬ wietrzu i nawijala sie na szpule, obracaja¬ ca sie z taka szybkoscia, ze szybkosc wy¬ ciagu wykosila 18 m na minute. Trzy pa¬ leczki szklane, przez które przesuwaly sie nici, byly ustawione pod katem w stosun¬ ku do siebie pomiedzy kapiela a cewka, w wyniku czego nici podlegaly dodatkowemu rozciaganiu, wzglednie napinaniu. Dolna czesc cewki obracala sie w wodzie, przez co usuwano, wzglednie znacznie rozcienr czanó kwas siarkowy, skoro tylko nic do¬ chodzila do cewki, Nici nastepnie przemy¬ wano, oczyszczano, skrecano i wykanczano w zwykly sposób.Otrzymane w ten sposób nici skladaly sie z poszczególnych wlókien o grubosci o- kolo 2 do 2,5 deniera. b. Sposób pracy, jak w punkcie a, z ta jednak róznica, ze temperatura kapieli, w której sie otrzymuje nici, wynosila 5°C. c. Sposób pracy^ jak w punkcie a, z ta jednak róznica, ze na minute przetlaczano - 3 ^3 cm3 roztworu, przetwarzanego na nici, dalej, ze dysze posiadaly po 24 otwory o srednicy 0,1 mm, ze kapiel stracajaca za¬ wierala 60 do 66% H2S04 i posiadala tem¬ perature 0°C oraz, ze dlugosc zanurzenia nici w kapieli stracajacej wynosila 80 cm.Grubosc pojedynczych wlókien wynosi¬ la mniej wiecej 4 do 5,5 deniera. d. Sposób pracy, jak w punktach a lub 6, z ta jednak róznica, ze na minute przetla¬ czano 6,2 cm3 roztworu przedzalniczego, ze dysze posiadaly po 100 otworów o srednicy 0,08 mm, ze szybkosc wyciagu wynosila 40 m na minute oraz, ze moc kwasu w ka¬ pieli wynosila 65 do 70% H2S0A.Grubosc pojedynczych wlókien wynosi¬ la mniej wiecej 1 do 1,4 deniera. e. Sposób pracy, jak w punktach a lub 6, z ta jednak róznica, ze,na minute prze¬ tlaczano 3 cm3 roztworu przedzalniczego, ze dysze posiadaly po 100 otworów o sredni¬ cy 0,08 mm, ze predkosc wyciagu wynosila 30 m na minute oraz, ze moc kwasu siarko¬ wego wynosila 62 do 66% H2S04. f. Sposób pracy, jak w punktach a lub b, z ta jednak róznica, ze na minute prze¬ tlaczano tylko 1,6 cm3 roztworu przedzal¬ niczego, ze dysze posiadaly po 100 otworów o srednicy 0,08 mm oraz, ze moc kwasu siarkowego wynosila 62 do 66% H2SO±. g. Sposób pracy, jak w punkcie d, z ta jednak róznica, ze na minute przetlaczano 14 cm3 roztworu przedzalniczego, ze szyb¬ kosc wyciagu wynosila okolo 100 do 120 m na minute, ze nici nie poddawano dodatko¬ wemu wyciaganiu oraz, ze dlugosc zanurze¬ nia wynosila 80 do 100 cm. h. Sposób pracy, jak w punktach a do g, z ta jednak róznica, ze kapiel stracajaca zawierala 40% H2S04.Przyklad //. a do h.Sposób pracy, jak w jednym z przykla¬ dów / a do h, z ta jednak róznica, ze za¬ miast dwuchlorku acetylenu stosowano 125 czesci trójchloroetylenu.Przyklad ///. a do h.Sposób pracy, jak w jednym z przykla¬ dów / a do h, z ta jednak róznica, ze za¬ miast dwuchlorku acetylenu dodawano do wiskozy 80 czesci chlorku winylu.Kwasy w kapielach przedzalniczych po¬ siadaly nastepujaca moc: w przypadku a lub b 62 do 69% H2S04, w „ c 58 do 65% w ,, d i g 60 do 68% w „ e 58 do 64% w „ 7 59 do 66% „ , w „ h 40% „ .Przyklad IV. a do h.Sposób pracy, jak w jednym z przy¬ kladów /. a do h, z ta jednak róznica, ze rozpuszczano ksantogenian celulozy po pro¬ cesie siarczkowania w takiej ilosci wody z lugiem sodowym, ze otrzymywano wiskoze, zawierajaca okolo 6,5% dajacej sie ozna¬ czyc analitycznie celulozy i 8% NaOH oraz, ze do wiskozy dodawano 150 czesci dwuchlorku acetylenu.Przyklad V. a do h.Sposób pracy, jak w jednym z przykla? dów la, do A,, z-ta jednak róznica, ze za¬ miast dwuchlorku acetylenu dodawano do wiskozy 120 czesci czterochloroetylenu.Przyklad VI. a do h.Sposób pracy, jak w jednym.z przykla- dów / a do h, z ta jednak róznica, ze za¬ miast dwuchlorku acetylenu uzyto 80 czesci chlorku allilu (/-chloropropylenu).Przyklad VII. a do h.Sposób pracy, jak w jednym z przykla¬ dów la do h lub IV a do h, z ta jednak róz¬ nica, ze zamiast dwuchlorku acetylenu do^ dawano do wiskozy 100 czesci a-y-dwuchlo- ropropylenu (/?-epidwuchlorohydryny).Przyklad VIII. a do i.Do wiskozy, otrzymanej dokladnie we¬ dlug, przykladu / a patentu Nr. 15163, do¬ dano natychmiast po rozpuszczeniu 100 czesci chlorku etylenu, przyczem mieszano mechanicznie lub ugniatano podczas doda¬ wania i potem przez 4 godziny. Tak otrzyj - 4 -many roztwór poddano przed wyprzedem dojrzewaniu, trwajacemu 100 do 110 go¬ dzin, i w ciagu tego czasu mieszano przez okolo 4 godziny codziennie. W przeddzien wyprzedu przesaczono roztwór trzykrotnie przez bawelne i nastepnie wyprzedzono we¬ dlug jednego z przykladów patentu Nr, 15163. Kwas w kapieli przedzalniczej mial nastepujaca moc: w przypadku a i b 68 do 71% H2S04, w „ d 61 do 64% w ,, e 62 do 66% w „ fi h 65 do 70% w „ g 62 do 66% w „ i 40% Przyklad IX. a do i.Sposób pracy, jak w jednym z przykla¬ dów VIII a do i, z ta jednak róznica, ze za¬ miast 100 czesci uzyto 50 czesci chlorku etylenu.Przyklad X. a do i.Sposób pracy, jak w jednym z przykla¬ dów VIII a do i, z ta jednak róznica, ze zamiast 100 czesci chlorku etylenu uzyto 112 czesci chlorku propylenu.Przyklad XI. a do i.Sposób pracy, jak w jednym z przykla¬ dów VIII a do i, z ta jednak róznica, ze zamiast 100 czesci chlorku etylenu uzyto 100 do 150 czesci chlorku trójmetylenu.Przyklad XII. a do i.Sposób pracy, jak w jednym z przykla¬ dów VIII a do i, z ta jednak róznica, ze za¬ miast 100 czesci chlorku etylenu uzyto 120 czesci chlorku metylenu.Przyklad XIII. a do i.Sposób pracy, jak w jednym z przykla¬ dów VIII a do i, z ta jednak róznica, ze za¬ miast 100 czesci chlorku etylenu uzyto 100 czesci chlorku etylidenu.Przyklad XIV. a do i.Sposób pracy, jak w jednym z przykla¬ dów XIII a do i, z ta jednak róznica, ze za¬ miast chlorku etylidenu uzyto 15 czesci chlorku propylidenu.Przyklad XV. a do i.Sposób pracy, jak w jednym z przykla¬ dów XIII a do i, z ta jednak róznica, ze za¬ miast chlorku etylidenu uzyto 120 czesci chlorku izopropylidenu.Przyklad XVI. a do i.Sposób pracy, jak w jednym z przykla¬ dów XIII a do i, z ta jednak róznica, ze za¬ miast chlorku etylidenu uzyto 160 czesci czterochloroetanu (czterochlorku acetyle¬ nu).Przyklad XVII. a do i.Sposób pracy, jak w jednym z przykla¬ dów XIII a do i, z ta jednak róznica, ze za¬ miast chlorku etylidenu uzyto 200 czesci pieciochloroetanu.Przyklad XVIII, a do i.Sposób pracy, jak w jednym z przykla¬ dów poprzednich, z ta jednak róznica, ze przed dodaniem pochodnej chlorowcowej dodawano do wiskozy, mieszajac, roztwór 2 czesci octanu miedzi lub octanu cynku w 5 czesciach wody.Przyklad XIX. a do h.Sposób pracy, jak w jednym z przykla¬ dów / a do h, z ta jednak róznica, ze za¬ miast dwuchlorku acetylenu dodawano do wiskozy 70 czesci siarczanu dwuetylowego.Kwas w kapieli przedzalniczej posiadal nastepujaca moc: w przypadku a i 6 w „ c w „ d w „ e w „ / w „ g w „ h 61 do 64% H2SO„ 58 do 62% „ , 61 do 64% „ , 58 do 61% „ , 58 do 60% 61 do 64% „ , 40% „ .Przyklad XX. a do h.Sposób pracy, jak w jednym z przykla¬ dów XIX a do h, z ta jednak róznica, ze za¬ miast 70 czesci dodano do wiskozy 100 czesci siarczanu dwuetylowego oraz, ze przed wyprzedem mieszaninie reakcyjnej pozwolono dojrzewac w ciagu 60 godzin. Po uplywie okolo 2 do 3 godzin, liczac od — 5 —chwili dodania siarczanu dwuetylowego, mieszanina reakcyjna galareciala, jednak uplynniala sie zpowrotem w ciagu nastep¬ nych mniej wiecej 12 godzin.Kwas w kapieli przedzalniczej posiadal nastepujaca moc: w przypadku a lub b 57 do 61 % H2SO±, w „ c 55 do 59% „ , w „ di g 57 do 61% „ , w „ e 54 do 57% „ , w „ / 51 do 54% „ , w „ A 40% „ .Przyklad XXI. a do A.Sposób pracy, jak w jednym z przykla¬ dów XIX a do.A, z ta jednak róznica, ze ksantogenian celulozy rozpuszczano po pro¬ cesie siarczkowania w takiej ilosci wody z lugiem sodowym, aby otrzymac wiskoze, za¬ wierajaca okolo 6,5% dajacej sie oznaczyc analitycznie celulozy i 5% NaOH oraz, ze do wiskozy dodawano tylko 40 do 50 czesci siarczanu dwuetylowego.Przyklad XXII. a do A.Sposób pracy, jak w jednym z przykla¬ dów XIX a do A, z ta jednak róznica, ze za¬ miast 70 czesci siarczanu dwuetylowego do¬ dawano do wiskozy 60 czesci siarczanu dwuinetylowego.Przyklad XXIII, a do A.Sposób pracy, jak w jednym z przykla¬ dów XIX a do A, z ta jednak róznica, ze za¬ miast siarczanu dwuetylowego dodawano 40 czesci siarczanu dwumetylowego.Przyklad XXIV. a do A.Sposób pracy, jak w jednym z przykla¬ dów XIX a do A albo XXI a do A, z ta jednak róznica, ze zamiast siarczanu dwu¬ etylowego dodawano do wiskozy 50 do 100 czesci jodku etylu lub jodku metylu.Przyklad XXV. a do A.Sposób pracy, jak w jednym z przykla¬ dów XIX a do A albo XXI a do A, z ta jednak róznica, ze zamiast siarczanu dwu¬ etylowego dodawano do wiskozy 60 do 100 czesci chlorku benzylu oraz, ze przed do¬ daniem chlorku benzylu dodawano, miesza¬ jac, do wiskozy dwie czesci octanu miedzi, rozpuszczone w 30 cm3 wody.Przyklad XXVI. a do h.Sposób pracy, jak w jednym z przykla¬ dów XIX a do A, z ta jednak róznica, ze za¬ miast siarczanu dwuetylowego dodawano do wiskozy 30 czesci 1,2-dwuchloroeteru; moc kwasów w kapielach przedzalniczych w przypadkach a do e wynosila 60 do 70% H2SO±.Przyklad XXVII, a do A.Sposób pracy, jak w jednym z przykla¬ dów XXVI a do A, z ta jednak róznica, ze zamiast 30 czesci uzyto 40 czesci 7,2-dwu- chloroeteru.Przyklad XXVIII, a do A.Sposób pracy, jak w jednym z przykla¬ dów XXVI a do A, z ta jednak róznica, ze zamiast 30 czesci uzyto 80 czesci i,2-dwu- chloroeteru.Przyklad XXIX. a do A.Sposób pracy, jak w jednym z przykla¬ dów XXI a do A, z ta jednak róznica, ze za¬ miast siarczanu dwuetylowego uzyto 30 czesci 1,2-dwuchloroeteru oraz, ze roztwo¬ rowi przedzalniczemu pozwolono dojrze¬ wac w ciagu 48 godzin; moc kwasu w ka¬ pielach przedzalniczych w przypadkach a do e wynosila 69 do 73%' H2SO^.Przyklad XXX. a do A.Sposób pracy, jak w jednym z przykla¬ dów XXI a do A, z ta jednak róznica, ze za¬ miast siarczanu dwuetylowego uzyto 20 do 30 czesci dwuchloroacetaldehydu.Przyklad XXXI. a do A.Sposób pracy, jak w jednym z przykla¬ dów %XVI a do A, z ta jednak róznica, ze zamiast 1,2-dwuchloroeteru uzyto 20 do 30 czesci chloroacetonu.Przyklad XXXII, a do A.Sposób pracy, jak w jednym z przykla¬ dów XXVI a do A, z ta jednak róznica, ze zamiast 1,2-dwuchloroeteru uzyto 20 do 30 czesci bromopinakoliny.Bromopinakolina posiada tendencje do — 6 —wytwarzania w wiskozie klaczkowatego osadu. Dlatego nalezy mieszanine ener¬ gicznie mieszac.Przyklad XXXIII, a do h.Sposób pracym jak w jednym z przykla¬ dów XIX a do h, z ta jednak róznica, ze za¬ miast siarczanu dwuetylowego dodawano do wiskozy 40 do 60 czesci rodanku etylu; moc kwasu w kapielach przedzalniczych byla o mniej wiecej 3 do 5% H2SO± wyz¬ sza.Przyklad XXXIV, a do h.Sposób pracyfi jak w jednym z przykla¬ dów / a doi, z ta jednak róznica, ze za¬ miast dwuchlorku acetylenu dodawano do wiskozy 40 do 50 czesci kwasu gliceryno¬ fosforowego.Kwas w kapielach przedzalniczych po¬ siadal moc nastepujaca: w przypadku w „ w „ w „ . w „ w „ w „ a i b c d e f g h 62 do 68% HzSOt, 60 do 64% „ , 62 do 68% „ , 58 do 64% „ .. 58 do 62% „ , 62 do 68% „ , 40% „ .Przyklad XXXV. a do h.Sposób pracy, jak w jednym z przykla¬ dów XXXIV a do h, z ta jednak róznica, ze ksantogenian celulozy rozpuszczano po pro¬ cesie siarczkowania w takiej ilosci wody z lugiem sodowym, ze otrzymywano wiskoze, zawierajaca okolo 6,5% dajacej sie ozna¬ czyc analitycznie celulozy i 5% NaOH, oraz, ze do wiskozy dodawano tylko 30 czesci kwasu glicerynofosforowego.Przyklad XXXVI, a do h.Sposób pracy^ jak w jednym z przykla¬ dów XXXIV a do h, z ta jednak róznica, ze zamiast 40 do 50 czesci kwasu gliceryno¬ fosforowego do wiskozy dodawano 40 czes¬ ci kwasu glicerynosiarkowego.Moc kwasu w kapielach przedzalniczych byla o mniej wiecej 4 do 5% H2S04 wyz¬ sza.Przyklad XXXVII, a do h.Sposób pracyf jak w jednym z przykla¬ dów XXXIV a do h, z ta jednak róznica, ze zamiast kwasu glicerynofosforowego uzyto 40 czesci kwasu glikolosiarkowego.Przyklad XXXVIII, a do h.Sposób pracy, jak w jednym z przykla^ dów XXV a do h, z ta jednak róznica, ze zamiast kwasu glicerynofosforowego doda¬ wano do wiskozy 30 czesci dwuacetyny.Kwas w kapielach przedzalniczych po¬ siadal moc: w przypadku a i b 70 do 74% H2S041 w „ c 61 do 65% „ , w „ d 63 do 67% w „ e 62 do 66% „ , w „ / 62 do 66% „ .Przyklad XXXIX, a do h.Sposób pracy, jak w jednym z przykla¬ dów XXXIV a do h, z ta jednak róznica, ze zamiast kwasu glicerynofosforowego doda¬ wano do wiskozy 40 czesci dwuacetyny.Kwas w kapielach przedzalniczych po¬ siadal moc: w przypadku a i b 66 do 68% H2SOv w „ c 64 do 66% „ , w „ d 66 do 68% „ , w „ e 62 do 64% „ , w „ / 61 do 63% „ .Przyklad XL. a do h.Sposób pracy, jak w jednym z przykla¬ dów XXXVIII a do h, z ta jednak róznica, ze zamiast 30 czesci dodawano 60 czesci dwuacetyny.Kwas w kapielach przedzalniczych po¬ siadal moc: w przypadku a i 6 63 do 65% H2SO+, w „ c 61 do 64% ,, , w „ d 64 do 66% „ , w „ e i f 59 do 62% „ , Przyklad XLI. a do h.Sposób pracy, jak w jednym z przykla¬ dów XXXVIII a do fi, z ta jednak róznica, — 7 —ze zamiast 30 czesci dodawano do wiskozy 80 czesci dwuacetyny oraz, ze dojrzewanie roztworu trwalo 48 do 50 godzin/ Przyklad XLII. a do h.Sposób pracy, jak w jednym z przykla¬ dów XXXV a do h, z ta jednak róznica, ze zamiast kwasu glicerynofosforowego uzyto 40 czesci dwuacetyny oraz, ze dojrzewanie roztworu trwalo 26 do 30 godzin. Moc kwa¬ su w kapielach przedzalniczych byla mniej wiecej o 3 do 5% H2S04 wyzsza.Przyklad XLIII, a do h.Sposób pracy, jak w jednym z przykla¬ dów XXXIV a do h, z ta jednak róznica, ze zamiast kwasu glicerynofosforowego uzyto 50 czesci monoacetyny; kwas w kapielach przedzalniczych posiadal moc: w przypadku a i b 64 do 69% H2S04, w „ c 60 do 64% „ , w „ d 63 do 68% „ , w „ e i / 58 do 63% „ .Przyklad XLIV. a do h.Sposób pracy* jak w jednym z przykla¬ dów XLIII a do h, z ta jednak róznica, ze zamiast 50 czesci dodawano 30 czesci mo¬ noacetyny* Kwas w kapielach przedzalniczych po¬ siadal moc: w przypadkach a, b,d,eil(A do 71% H2S04, w przypadkach c 61 do 64% „ Przyklad XLV. a do h.Sposób pracy, jak w jednym z przykla¬ dów / a do A, z ta jednak róznica, ze za¬ miast dwuchlorku acetylenu dodawano do wiskozy 30 do 40 czesci tlenku etylenu.Kwas w kapielach przedzalniczych po¬ siadal moc: w przypadku a i 6 66 do 70% H2S04 w „ c 63 do 67% w „ d 66 do 70% w „ e 62 do 67% w „ / 61 do 66% w „ g 66 do 70% „ w h h Przyklad XLVI. a do h.Sposób pracy, jak w jednym z przykla¬ dów XLV a do A, z ta jednak róznica, ze ksantogenian celulozy rozpuszczano po pro¬ cesie siarczkowania w takiej ilosci wody z lugiem sodowym, ze powstawala wiskoza, zawierajaca okolo 6,5% dajacej sie ozna¬ czyc analitycznie celulozy i 5% NaOH, oraz, ze do wiskozy dodawano tylko 17 cze¬ sci tlenku etylenu.Kwas w kapielach przedzalniczych po¬ siadal moc: w przypadku a i b 58 do 62% H2S04, w „ c 55 do 58% „ , w „ d 54 do 59% „ , w „ e i / 46 do 54% „ ', Przyklad XLVII, a do h.Sposób pracy, jak w jednym z przykla¬ dów XLV a do h, z ta jednak róznica, ze zamiast tlenku etylenu dodawano do wisko¬ zy 30 do 40 czesci glicydu.Przyklad XLVIII, a do h.Sposób pracy, jak w jednym z przykla¬ dów / a do h, z ta jednak róznica, ze za¬ miast dwuchlorku acetylenu dodawano do wiskozy 50 do 60 czesci bromowodorku /?-bromopropyloaminy.Kwas w kapielach przedzalniczych po¬ siada moc: w przypadku a i b 60 do 70% H2S04 w „ c 58 do 65% w „ d 60 do 70% w „ e 56 do 66% ,, w „ / 55 do 64% w „ g 60 do 70% „ w „ h 40% „ .Przyklad XLIX. a do h.Sposób pracy, jak w jednym z przykla¬ dów XLVIII a do h, z ta jednak róznica, ze zamiast 50 do 60 czesci dodawano do wi¬ skozy 100 czesci bromowodorku /?-bromo- propyloaminy oraz, ze mieszanina reakcyj¬ na przed wyprzedem dojrzewala w ciagu tylko okolo 40 godzin. _ 8 —Przyklad L. a do h.Sposób pracy, jak w jednym z przykla¬ dów XLVIII a do h, z ta jednak róznica, ze ksantogenian celulozy rozpuszczano po pro¬ cesie siarczkowania w takiej ilosci wody z lugiem sodowym, ze powstawala wiskoza, zawierajaca okolo 6,5 % dajacej sie ozna¬ czyc analitycznie celulozy i 5% NaOH oraz, ze do wiskozy dodawano 30 czesci bromowodorku a-bromopropyloaminy.Przyklad LI. a do h.Sposób pracy, jak w jednym z przykla¬ dów XLVIII a do h, z ta jednak róznica, ze zamiast bromowodorku /^-bromopropyloa- miny dodawano do wiskozy 40 do 50 czesci bromowodorku bromoetyloaminy.Przyklad LII. a do h.Sposób pracy, jak w jednym z przykla¬ dów L a do h, z ta jednak róznica, ze za¬ miast bromowodorku a-bromopropyloaminy uzyto 30 czesci bromowodorku bromo¬ etyloaminy.Przyklad LIII. a do h.Sposób pracy, jak w jednym z poprzed¬ nich przykladów, z ta jednak róznica, ze pek wlókien roztworu przedzalniczego, za¬ nim wchodzil do mocnego kwasu siarkowe¬ go, byl przeprowadzany przez jedna z na¬ stepujacych kapieli: 1. 25 — 30%-owy roztwór siarczanu a- monowego albo 2. kapiel, skladajaca sie z 500 czesci kwasnego siarczanu sodowego, 76 czesci kwasu siarkowego 66° Be i 587 czesci wody i utrzymywana badz w temperaturze poko¬ jowej, badz w wyzszej temperaturze, np. 50°C, albo 3. kapiel, skladajaca sie z 982 czesci wody, 180 czesci siarczanu sodowego, 60 czesci siarczanu amonowego, 15 czesci siarczanu cynkowego, 135 czesci glukozy i 128 czesci kwasu siarkowego o mocy 66° Be.Przyklad LIV.Sposób pracy, jak w jednym z przykla¬ dów I a do i albo V a do / albo IX a do i patentu Nr. 15163, jednak z ta róznica, ze zamiast a-dwuchlorohydryny uzyto 50 do 70 czesci estru glicerynowego kwasu ety- loksantogenowego (zóltawy olej, otrzyma¬ ny z przereagowania a-dwuchlorohydryny z ksantogenianem etylowym lub z kwasem etyloksantogenowym).Przyklad LV.Sposób pracy, jak w jednym z przykla¬ dów I a do i albo V a do l albo IX a do i patentu Nr 15163, z ta jednak róznica, ze zamiast a-dwuchlorohydryny uzyto 30 do 50 czesci estru glicerynowego kwasu weglo¬ wego.Przyklad LVI.Sposób pracy, jak w jednym z przykla¬ dów / a do i albo V a do / albo IX a do i patentu Nr. 15163, z ta jednak róznica, ze zamiast a-dwuchlorohydryny uzyto 50 do 80 czesci chlorowodorku chloroetylodwue- tyloaminy, rozpuszczonego w malej ilosci wody.Przyklad LVII.Sposób pracy, jak w jednym z przykla¬ dów / a do i albo V a do I albo IX a do i patentu Nr 15163, z ta jednak róznica, ze zamiast a-dwuchlorohydryny uzyto 50 do 90 czesci chlorowodorku /^-chloropropyloa- miny; moc kwasu w kapielach przedzal¬ niczych byla tu o mniej wiecej 2 do 5% nizsza niz w przykladach I a do i patentu glównego.Przyklad LVIII.Sposób pracy, jak w jednym z przykla¬ dów I a do i albo V a do / albo IX a do i patentu Nr 15163, z ta jednak róznica, ze zamiast a-dwuchlorohydryny uzyto 20 do 50 czesci a-oksyalkilopseudotiomocznika, otrzymywanego przez dzialanie na gora¬ co a-dwuchlorohydryny na tiomocznik, przyczem powstawal albo gesty syrop al¬ bo produkt zywicowaly.Przyklad LIX.Sposób pracy, jak w jednym z przykla¬ dów I a do i albo V a do l albo IX a do i patentu Nr 15163, z ta jednak róznica, ze — 9 —zamiast a-dwuchlorohydryny uzyto 40 do 60 czesci kwasu orto-chlorobenzoesowego pod postacia soli sodowej (rozpuszczonej w malej ilosci wody).Przyklad LX.Sposób pracy, jak w jednym z przykla¬ dów I a do i albo V a do / albo IX a do i patentu Nr 15163, z ta jednak róznica, ze zamiast a-dwuchlorohydryny uzyto 50 do 120 czesci chlorku cyjanu albo 60 ,, 150 ,, bromku cyjanu albo 3 ,, 100 ,, chlorku cyjanurowego.Przyklad LXI.Sposób pracy, jak w jednym z przykla¬ dów / a do i albo V a do l albo IX a do i patentu Nr 15163, z ta jednak róznica, ze zamiast a-dwuchlorohydryny uzyto 40 do 100 czesci orto-chloronitrobenzenu.Przyklad LXII.Sposób pracy, jak w jednym z przykla¬ dów / a do z albo V a do / albo IX a do i patentu Nr 15163, z ta jednak róznica, ze zamiast a-dwuchlorohydryny uzyto 20 do 60 czesci chlorku dwuazobenzenu.Przyklad LXIII.Sposób pracy, jak w jednym z przykla¬ dów I a do i albo V a do / albo IX a do i patentu Nr 15163, z ta jednak róznica, ze zamiast a-dwuchlorohydryny uzyto 40 do 120 czesci chlorku fenyloetylomocznika.Przyklad LXIV.Sposób pracy, jak w jednym z przykla¬ dów I a do i albo V a do / albo IX a do i patentu Nr 15163, z ta jednak róznica, ze zamiast a-dwuchlorohydryny uzyto 60 do 150 czesci dwubromku alkoholu cynamono¬ wego (dwubromku styrolu), rozpuszczone¬ go w malej ilosci alkoholu.Przyklad LXV.Sposób pracy, jak w jednym z przykla¬ dów / a do i patentu Nr 15163, z ta jednak róznica, ze zamiast a-dwuchlorohydryny uzyto 30 czesci dwuchloroacetonu.Przyklad LXVI.Roztwór, majacy byc przetworzony na nici, otrzymany wedlug postaci wykonania, opisanej w jednym z poprzednich przykla¬ dów, wpuszczano w znany sposób przez le¬ jek lub szczeline do którejkolwiek z zasto¬ sowanych w poprzednich przykladach ka¬ pieli uplastyczniajacych, poczem myto i su¬ szono w zwykly sposób skoagulowana wstege blony po przejsciu przez kapiel.Przyklad LXVII.Przesycano albo wypelniano albo po¬ wlekano jeden raz lub kilkakrotnie mate- rjal bawelniany roztworem, majacym byc przerobionym na nici, przygotowanym we¬ dlug któregokolwiek z poprzednich przy¬ kladów, na odpowiedniej maszynie, do roz¬ tworu tego mozna bylo dodac wypelniacza, np. talku, kaoliny (np. 100 do 200 czesci w przeliczeniu na ciezar celulozy) albo barw¬ nika albo pigmentu (np. miki albo sadzy), poczem przesuwano materjal, po suszeniu lub bez suszenia, w razie potrzeby w stanie naciagnietym, przez kapiel, posiadajaca sklad jednej ze wspomnianych wyzej ka¬ pieli uplastyczniajacych. Wykonczona lub powleczona tkanine myto nastepnie i su¬ szono.W poprzednich przykladach zamiast pochodnych chlorowych, moga byc uzywa¬ ne w równowaznych ilosciach pochodne bromowe lub jodowe.W przykladach IX do XXIII, zamiast estrów alkilowych kwasu siarkowego moga byc uzyte estry kwasu fosforowego lub azo¬ towego.W przykladach XLVIII do LII, zamiast soli moga byc uzyte wolne zasady, zas za¬ miast bromoalkiloamin — chloroalkiloami- ny albo jodoalkiloaminy.Wszystkie inne szczególy, dotyczace przeprowadzenia sposobu i najwazniej¬ szych postaci wykonania, np. róznych ga¬ tunków celulozy, które moga byc uzyte za¬ miast blonnika drzewnego albo lintersu ba¬ welnianego, albo róznych srodków upla¬ styczniajacych, które moga byc uzyte za- — 10 -miast mocnego kwasu siarkowego, sa opi¬ sane w patencie Nr 15163.Terminy: wiskoza, materjaly sztuczne, sztuczne nici, mocne kwasy mineralne, mocny kwas siarkowy, — maja to samo znaczenie, co w patencie Nr 15163, PL