PL19678B3 - Srodki zwilzajace, oczyszczajace, rozszczepiajace i podobne dla przemyslu wlókienniczego oraz sposób ich wytwarzania. - Google Patents

Description

Najdluzszy czas trwania patentu do 23 czerwca 1946 r.Patent Nr 14059 dotyczy srodków zwilzajacych, * czyszczacych i emulgu¬ jacych, skladajacych sie z mieszanin pro¬ duktów kondensacji wyzszych kwasów tlu¬ szczowych z alifatycznemi, aromatycznemi, hydroaromatycznemi i heterocyklowemi a- minami oraz z mydlami lub srodkami po- dobnemi do mydel/ Niniejszy wynalazek dotyczy ulepszenia przedmiotu wynalazku patentu 14059 a zwlaszcza wytwarzania mieszanin wymie¬ nionych w tym patencie z amidów kwasów tluszczowych wzglednie ich pochodnych iV- alkylowych, aryloalkylowych- lub arylo- wych z takiemi srodkami podobnemi do mydel, które sa produktami sulfonowania, powstalemi przez dzialanie srodka sulfonu¬ jacego na zawierajace grupe hydroksylowa pochodne wyzszych nasyconych lub niena¬ syconych weglowodorów tluszczowych, albo na amid kwasu olejowego, wzglednie jego pochodne #-alkylowe, aryloalkylowe lub arylowe.Mieszaniny tego rodzaju nadaja sie do celów przytoczonych w patencie glównym; sa doskonalemi srodkami zmiekczajacemi dla wyrobów wlókienniczych, zwlaszcza z jedwabiu sztucznego. Pierwsza skladowamieszaniny odgrywa role hydrofila nieroz- puszcz£lnegqf w wodzie, podczas gdy pro¬ dukty sulfonowania -stanowiac skladnik hy- drotropowy. Nadzwyczajny efekt zmiek¬ czajacy, który osiaga sie powyzszemi mie¬ szaninami, nalezy tlomaczyc tern, ze sklad¬ nik hydrofil nie bywa tylko emulgowany przez hydrotropowe produkty sulfonowa¬ nia, lecz zostaje w duzej mierze koloidal¬ nie rozpuszczony.Mieszaniny powyzsze wytwarzaja sie przez zmieszanie skladników, nie w stosun¬ kach równoczasteczkowych, lecz przy wiek¬ szej lub mniejszej nadwyzce hydrotropo- wego produktu sulfonowania* Szczególnie korzystny sposób wytwa¬ rzania tych mieszanin polega na tern, ze hydrofil, amid kwasu tluszczowego, miesza sie z srodkiem, który odpowiada niesulfo- nowanemu drugiemu skladnikowi (a zatem z hydroksylowana pochodna wyzszego we¬ glowodoru alifatycznego lub amidem kwa¬ su olejowego) a nastepnie mieszanine pod¬ daje sie sulfonowaniu w tak lagodnych wa¬ runkach, aby amid kwasu tluszczowego (hy¬ drofil) nie przylaczyl zadnej reszty kwasu tluszczowego.Przyklad L 45 czesci produktu, uzy¬ skanego przez dzialanie lugu zracego na trój chlorowa pochodna parafiny twardej, przez dzialanie kwasu chlorosultonowanego przeprowadza sie w 50% paste, miesza sie ja z 10 czesciami amidu kwasu palmityno¬ wego, i otrzymana mieszanine miesza sie przez godzine w temperaturze 70°C.Zamiast amidu kwasu palmitynowego mozna stosowac jego produkty podsta¬ wiania azotu, jak naprzyklad, produkty kondensacji chlorku kwasu palmitynowe¬ go z monometylamina, cykloheksylamina lub benzylamina, a jako sulfonowane hy¬ drotropowe skladowe mozna stosowac pro¬ dukt sulfonowania pochodna hydroksylo¬ wa plynnej parafiny, jak oleju wazelino- wego.Przyklad II. 38 czesci estru kwasu siarkowego z alkoholem laurynowym sta¬ pia sie w postaci soli sodowej, z 12 czescia¬ mi amidu kwasu stearynowego oraz 200 czesciami wody, dobrze mieszajac przy 80 — 90°C, dopóki próbka nie bedzie roz¬ puszczalna klarownie w wodzie. Mieszajac w dalszym ciagu pozwala sie stopionej ma¬ sie stygnac.Przyklad III. 80 czesci amidu kwasu olejowego miesza sie z 20 czesciami amidu kwasu stearynowego oraz z 200 czesciami trójchloroetylenu. Do powyzszej mieszani¬ ny wprowadza sie 100 czesci monohydratu chlodzac do temperatury od 0° do +5°C.Po skonczonem sulfonowaniu wprowadza sie mase na lód, warstwe dolna oddziela od górnej kwasnej wodnej warstwy i zobojet¬ nia sie lugiem sodowym.Przyklad IV. 75 czesci etyloanilidu kwasu olejowego miesza sie z 25 czesciami anilidu kwasu stearynowego oraz 200 cze¬ sciami trójchloroetylenu i chlodzi do +5°'C.Do powyzszej mieszaniny wprowadza sie w temperaturze od 0° do +5°G 10 czesci 95% kwasu siarkowego. Po dodaniu kwa¬ su siarkowego, daje sie produkt sulfonowa¬ nia na lód i przerabia jak w przykladzie 3.Zamiast anilidów etylowych mozna z równym skutkiem stosowac odpowiednie zwiazki dwufenylaminowe.Przyklad V. 75 czesci dwuetyloanilidu kwasu olejowego rozpuszcza sie z 25 cze¬ sciami dwuetyloamidu kwasju palmitynowe¬ go, a nastepnie sulfonuje powyzszy roztwór w temperaturze od 0° do +10^C 100 cze¬ sciami monohydratu. Produkt sulfonowania przerabia sie jak w przykladzie 3.Przyklad VI. 40 czesci alkoholu laury- lowego oraz 10 czesci amidu kwasu palmi¬ tynowego miesza sie z 150 czesciami trój¬ chloroetylenu. Mieszanine sulfonuje sie, mieszajac z 50 czesciami monohydratu. Po dodaniu kwasu przenosi sie mase na lód i znanym sposobem przeprowadza w sól so¬ dowa i uwalnia od rozpuszczalnika.Szczególnie cenny produkt otrzymujesie, sulfonujac w wyzej przytoczony sposób mieszanine amidu kwasu palmitynowego z produktem zmydlenia szpiku wieloryba, za¬ wierajacym alkohol cetylowy obok olejo¬ wego.Tak otrzymane mieszaniny wzglednie roztwory koloidalne, zastosowane w kapie¬ lach uszlachetniajacych w ilosciach od 0,2 do 2 gr na litr nadaja wlóknom, zwlaszcza sztucznemu jedwabiowi, pozadany przy te¬ go rodzaju wyrobach szelest. Mozna je równiez stosowac w kapielach farbiarskich, poniewaz szelest zachowuje sie mimo na¬ stepczego plukania. PL

Claims (2)

1. Zastrzezenia patentowe. 1. Srodki zwilzajace, oczyszczajace i rozszczepiajace, nadajace sie zwlaszcza jako srodki zmiekczajace dla wyrobów wló¬ kienniczych, przedewszystkiem z jedwabiu sztucznego, znamienne tern, ze skladaja sie z mieszanin amidów kwasów tluszczowych, wzglednie ich pochodnych #-alkylowych, aralkylowych lub arylowych, z produkta¬ mi sulfonowania, otrzymanemi dzialaniem srodka sulfonujacego na pochodne hydro¬ ksylowe wyzszych nienasyconych lub na¬ syconych weglowodorów tluszczowych, albo na amid kwasu olejowego, wzglednie jego #-alkylowe, aralkylowe lub arylowe po¬ chodne.
2. 2. Sposób wytwarzania mieszanin we¬ dlug zastrz. 1, znamienny tern, ze miesza¬ nine amidu kwasu tluszczowego (hydrofil) z hydroksylowana pochodna wyzszego we¬ glowodoru nasyconego lub nienasyconego, albo z amidem kwasu olejowego poddaje sie dzialaniu sulfonujacemu w tak lagodnych warunkach, iz amid kwasu tluszczowego (hydrofil) nie przylacza reszty kwasu siar¬ kowego. I. G. Farbenindustrie Aktiengesellschaft. Zastepca: Dr. inz. M. Kryzan, rzecznik patentowy. Druk L. Boguslawskiego i Ski, Warszawa. PL