Wynalazek dotyczy sposobu wyrobu sztucznych blon do kielbas oraz urzadze¬ nia do wykonywania tego sposobu.Znany jest sposób wyrobu sztucznych blon do kielbas z celulozy zapomoca wy¬ ciskania masy celulozowej z dyszy pier¬ scieniowej. Znane jest takze rozmiekczanie w wodzie sciegien i nastepne ich rozwalco- wywanie i ubijanie na papkowata mase, która przetlacza sie wkoncu, jak przy wy¬ robie blon z masy celulozowej, przez dy¬ sze pierscieniowa w celu utworzenia weza.Blony, wytworzone wedlug znanych sposobów, maja jednak wytrzymalosc, nie¬ wystarczajaca do praktycznego uzycia.Wada polega na tern, ze wszystkie wlókna papkowatych mas, wytloczonych z dysz pierscieniowych, sa ulozone w jednym kie¬ runku. Wytrzymalosc znanych sztucznych blon do kielbas jest wskutek tego stosunko¬ wo mala, zwlaszcza poprzecznie do kierun¬ ku wlókien. Oprócz tego z wygladu mozna na pierwszy rzut oka rozpoznac, ze sa to blony sztuczne.Sposób wedlug wynalazku usuwa te wady. Jako materjal wyjsciowy stosuje sie papkowata mase wlóknista pochodzenia zwierzecego lub roslinnego, w stanie pla¬ stycznego ciasta. Wynalazek polega na tern, ze papkowatej masie wlóknistej w stanie plastycznie ciastowatym nadaje sie^w dy¬ szy pierscieniowej ruch obrotowy wzgle-dem osi podluznej. Wskutek jednoczesne¬ go posuwu masy uzyskuje sie rózne uloze¬ nie sie czastek i powieksza sie w ten spo¬ sób wytrzymalosc otrzymanej blony. W czasie wytlaczania z dyszy czastki masy zostaja czesciowo ulozone w kierunku po¬ dluznym, wskutek czego zachodza one krzyzowo na siebie. Do wyrobu plastycznie ciastowatej masy wlóknistej mozna uzyc np. czesci skóry lub miesa, po uprzedniem ich wymyciu i poddaniu dowolnemu che¬ micznemu procesowi rozkladowemu, który powoduje pecznienie czastek.W tym stanie czastki skóry lub miesa (lub roslinne materjaly wyjsciowe) zosta¬ ja zmielone lub rozdzielone na wlókna.Zapomoca ugniatania bez dodatku wody mozna wytworzyc mase plastyczna o wiel¬ kiej gestosci i wisnosci.Rysunek przedstawia przyklady urza¬ dzen do wykonywania sposobu wedlug wy¬ nalazku. Fig. 1 przedstawia urzadzenie w przekroju podluznym; fig. 2 — w widoku zprzodu, a fig. 3 — odmiane urzadzenia w przekroju podluznym.W cylindrycznej oslonie 1 jest umie¬ szczony rdzen 2, który moze sie obracac wzgledem osi podluznej. Przedni koniec 3 tego rdzenia ma nieco mniejsza srednice, wskutek czego miedzy tym przednim kon¬ cem i oslona 1 powstaje pierscieniowa przestrzen 4. Wewnatrz obracajacego sie rdzenia 2 znajduje sie nieruchomy rdzen 5, którego przedni koniec 6 wystaje przed koniec 3 rdzenia 2. Przedni koniec 6 rdze¬ nia 5 ma srednice zewnetrzna, odpowiada¬ jaca srednicy konca 3, wskutek czego po¬ wstaje przestrzen pierscieniowa 7, która jest przedluzeniem przestrzeni pierscienio¬ wej 4. Liczba 8 oznacza nakretke kolnie¬ rzowa, a 9 — pierscien nastawny. We¬ wnetrzny nieruchomy rdzen 5 posiada po¬ dluzne wydrazenie 10, przez które jest przedmuchiwane w kierunku strzalki po¬ wietrze sprezone.Do przestrzeni pierscieniowej 4 jest doprowadzana masa rurkami U, 12, 13, 14, które sa do tej przestrzeni np. styczne (fig. 2). Masa, wyplywajaca z rurek w kierun¬ ku strzalek, jest do przestrzeni pierscie¬ niowej doprowadzana w kierunku obrotu rdzenia i wskutek tego obrotu natychmiast jest zabierana i rozdzielana w przestrze¬ ni 4.Okazalo sie, ze plastyczna masa nie mo¬ ze byc wytlaczana pod wysokiem cisnie¬ niem przez zwykle dysze pierscieniowe. W tym przypadku nastepuje wskutek wiel¬ kiej gestosci masy plastycznej tylko po¬ wierzchowne ulozenie czastek lub wlókien, wskutek czego powstajacy waz rozpada sie przy najmniejszem nawet wewnetrznem ci¬ snieniu. Opisana budowa urzadzenia do wyrobu sztucznych blon do kielbas okaza¬ la sie zatem odpowiednia i konieczna. Waz¬ ne jest, aby masa plastyczna byla wtlacza¬ na stycznie do tylnej czesci dyszy czyli do przestrzeni 4 cienkiemi rurkami 11 — 14, których wewnetrzna srednica wynosi np. dwa milimetry lub mniej. Masa jest dopro¬ wadzana do riirek z cylindra tlocznego lub z kilku takich cylindrów. Wazne jest takze, aby koniec 3 rdzenia 2 obracal sie, najle¬ piej w kierunku przyplywu masy, przyczem w przedniej czesci dyszy, to jest w prze¬ strzeni 7, koniec 6 wewnetrznego rdzenia powinien byc nieruchomy. W ten sposób osiaga sie nastepujace dzialanie. Podczas przeplywu masy plastycznej przez rurki wszystkie czastki masy wzglednie wlókna zostaja ulozone w kierunku osiowym.Wskutek stycznego wprowadzania do pier¬ scieniowej przestrzeni 4 zostaja one ulozo¬ ne poprzecznie do kierunku powstajacej blony. W ten sposób powstaje blona wezo¬ wa, która juz w stanie niewysuszonym po¬ siada znaczna wytrzymalosc w kierunku obwodowym. Jest to tern bardziej pozada¬ ne, poniewaz kazde cylindryczne cialo o wewnetrznem cisnieniu posiada w kierun¬ ku obwodowym podwójne naprezenia w stosunku do kierunku osiowego. - 2 -Doprowadzanie masy cienkiemi rurka¬ mi zapobiega powstawaniu wirów we¬ wnatrz masy. W przeciwnym razie powsta¬ jace wiry tworzylyby nierównosci w gru¬ bosci scianki blony i odchylenia od scisle cylindrycznego ksztaltu. Doprowadzanie masy kilku rurkami umozliwia zastosowa¬ nie dwóch lub kilku cylindrów tlocznych, wskutek czego zapewnione jest nieprzerwa¬ ne, dzialanie urzadzenia.Obrotowy koniec 3 rdzenia 2 zapewnia utrzymanie stycznego polozenia wlókien o- raz czastek masy. Wewnatrz dyszy naste¬ puje zupelne wyrównanie cisnienia, wsku¬ tek czego blona wystepuje osiowo z dyszy.Wskutek obrotu rdzenia i spoczynku ze¬ wnetrznej oslony czastki masy zostaja sku¬ tecznie ziriieszanet i ugniecione.Masa, majaca ksztalt weza, dostaje sie nastepnie do przedniej przestrzeni pier¬ scieniowej 7, w której zostaje spowodowa¬ na zmiana polozenia czastek i wlókien na powierzchni blony w ten sposób, ze wlókna zostaja na tej powierzchni przestawione z polozenia stycznego w polozenie osiowe.To przestawienie ma miejsce, poniewaz w tern miejscu jest nieruchoma nietylko scianka oslony, lecz takze koniec 6 rdze¬ nia. Ta nieruchoma przestrzen pierscienio¬ wa zapobiega obrotowemu posuwaniu sie wychodzacej blony. Wskutek tej zmiany u- lozenia wlókien na powierzchni blony na¬ stepuje jakby ich krzyzowanie sie. W ten sposób wytrzymalosc blony w kierunku o- siowym zostaje znacznie powiekszona, wskutek czego blona posiada duza wy¬ trzymalosc we wszystkich kierunkach. Dzie¬ ki temu blony moga byc bardzo cienkie. W ten sposób wykonane blony wytrzymuja nawet w stanie niezupelnie wysuszonym okreslone, dosc znaczne wewnetrzne ci¬ snienie powietrza. Poniewaz zawartosc wo¬ dy w masie plastycznej jest bardzo mala, suszenie blon wymaga tylko krótkiego cza¬ su.W przykladzie wykonania urzadzenia wedlug fig. 1 i 2 cylindryczna oslona jest nieruchoma, a znajdujacy sie w niej rdzen obraca sie czesciowo, natprniast w wykona¬ niu wedlug fig. 3 oslona obraca sie, a rdzen jest nieruchomy. Okazalo sie, ze w pew¬ nych przypadkach jest lepiej,, aby rdzen byl nieruchomy, a cala oslona lub jej czesc obracalasie wzgledem osi podluznej dyszy.W przykladzie wedlug fig. 3 czesc wyloto* wa dyszy jest nieruchoma, a obrotowa czesc oslony znajduje sie miedzy nia i rurkami, które sluza do doprowadzania papkowatej masy wlóknistej.Glówne czesci urzadzenia sa takie same jak w urzadzeniu wedlug fig. 1 i 2. Liczba la oznacza oslone; 2a, 3a — jednaczesc rdzenia, a 5a i 6a — druga czesc rdzenia.Liczba 4a oznacza pierscieniowa przestrzen dyszy, 7a — jej przednia czesc wylotowa, 8a — nakretke kolnierzowa, 9a — pier¬ scien nastawny, a lOa — podluzne wydra¬ zenie rdzenia.W porównaniu z wykonaniem wedlug fig. 1 i 2 czesc Ib oslony, znajdujaca sie przy wylocie dyszy, jest nieruchoma. Czesc lc oslony, znajdujaca sie miedzy czescia Ib i rurkami, laczacemi sie z przestrzenia 4a (z których rysunek przedstawia tylko rurki lla i 13a), obraca sie wzgledem osi podluznej. Czesc lc jest prowadzona w bocznych lozyskach 15 i 16 i zaopatrzona w wieniec zebaty 17, zazebiajacy sie z kól¬ kiem zebatem 18. PL