Sznury uszczelniajace, stosowane do¬ tychczas w dlawnicach, sa wyrabiane z przedzy azbestowej, bawelnianej, konop¬ nej, jutowej i t* d. albo z mieszaniny tych materjalów wlóknistych, uzytych w stanie surowym lub tez z domieszka kauczuku, tlu¬ szczów mineralnych, roslinnych i zwierze¬ cych, a takze grafitu, talku, kredy, ininji i t d. Oprócz sznurów, plecionych z prze¬ dzy, Wyrabia tiie je pOn&dtd z tkaniny azbe¬ stowej lub bawelnianej i t d., stopujac cze¬ sto w tym przypadku Wkladki gumowe dla osiagniecia wiekszej gietkosci i spfezystosci uszczelnienia, Tak wykonane sznury odznaczaja sie duza gietkoscia oraz latwoscia pecznienia pod dzialaniem ciepla i dzieki tym wlasci¬ wosciom najdokladniej uszczelniaja rucho¬ me czesci maszyn, maja jednak przytem te slaba strone, ze oddzielne nici sznura, przy¬ legajace bezposrednio do tloczysk albo wa¬ lów, poruszajacych sie w dlawnicach, ule¬ gaja latwo i szybko przecieraniu sie, wsku¬ tek czego uszczelnienie w stosunkowo krót¬ kim czasie przestaje spelniac swe zadanie i musi byc zamienione na nowe, co natural¬ nie pociaga za soba znaczne koszty, Nado- miar zlego, obnazone wlókna lub nici latwo pochlaniaja skladniki smaru, mp. gudron, jako skladnik najbardziej lepki, wskutek czego twardnieja i feilnie przywieraja do scianek dlawnicy. Gudron przeistacza 6ienastepnie w bardzo szkodliwe kwasy tlu¬ szczowe, dzialajace zraco na metalowe cze¬ sci maszyn, a wiec na stalowe tlóczyska, yaly i dlawnice oraz na brpnzowe dna Stttawnicowe i dlawiki Aby choc w czesci zapobiec zbyt szyb¬ kiemu przecieraniu sie uszczelnien, wplata¬ no w nie druciki lub tasiemki z miedzi, mo¬ siadzu, glinu, olowiu i i d., albo uzbrajano strone, przylegajaca do tloczysk i walów, sztyftami icetalowemi, vf celu ulatwienia poslizgu i ochrony nici od przecierania sie.Srodki te nie rozwiazuja jednak wzmian¬ kowanego powyzej zagadnienia, poniewaz metal, tak uzyty, nigdy nie zabezpiecza cal¬ kowicie wlókien przedzy od przecierania sie. Próbowano równiez stosowac sznury, splecione z drucików metalowych albo tez z materjalów wlóknistych, oplecionych druci¬ kami metalowemi, jednak uszczelnienia te¬ go rodzaju nie mogly peczniec w stopniu dostatecznym i pod tym wzgledem ustepo¬ waly znacznie uszczelnieniom z materjalów wlóknistych, które wypelniaja zawsze do¬ kladnie gniazda dlawnicowe.Oprócz sznurów uszczelniajacych znane sa w nowoczesnej technice uszczelnienia metalowe typu: Hauber'a, Schmidt'a i t. d., skladajace sie z dzielonych pierscieni me¬ talowych o naj róznorodniejszym ksztalcie, dociskanych do uszczelnianych czesci ma¬ szyn zapomoca sprezyn; sa to jednak arty¬ kuly bardzo kosztowne, wymagaja bardzo uwaznej obslugi, stosowanie zas ich wyma¬ ga zuzywania duzych ilosci drogich smarów maszynowych.Wreszcie w czasach ostatnich powróco¬ no do szerszego stosowania zarzuconego je¬ szcze przed wojna swiatowa plastycznego szczeliwa metalowego, w którem ziarnka metali, zawieszone w cieczy wisnej, tworza rodzaj kitu, sluzacego do wypelniania gniazd dlawnicowych. Szczeliwo tego ro¬ dzaju, zwlaszcza stosowane w sposób, opi¬ sany w patencie polskim Nr 18622, posiada wprawdzie duze zalety, ustepuje jednak sznurom uszczelniajacym pod tym wzgle¬ dem, ze nie ma wlasciwosci pecznienia pod • dzialaniem ciepla w takim stopniu, w jakim pecznieja uszczelnienia, splecione z mate¬ rjalów wlóknistych.Z powyzszego opisu wynika, ze wysilki konstruktorów musialy zmierzac w tym kie¬ runku, aby w miejscach stykania sie rucho¬ mych czesci maszyn z uszczelnieniem te czesci maszyn stykaly sie nie bezposrednio ze szczeliwem, lecz za posrednictwem war¬ stwy metalu, wskutek czego zmniejszaloby sie do mozliwych granic tarcie, a szczeliwo nie scieralo sie przytem zbyt szybko, jedno¬ czesnie zas dzieki swej wlasciwosci latwe¬ go pecznienia pod dzialaniem ciepla, w kaz¬ dej chwili stykalo sie nalezycie z uszczel- nianemi tloczyskami lub walami, gdyz to tylko zapewnia dokladne uszczelnienie. Na¬ turalnie, cena samego szczeliwa powinna byc mozliwie najmniejsza.Wszystkim tym wymaganiom najzupel¬ niej odpowiada i moze .pod kazdym wzgle¬ dem sprostac metalizowany sznur uszczel¬ niajacy, stanowiacy przedmiot wynalazku niniejszego.Szczeliwo podlug wynalazku jest sple¬ cione w sznur z przedzy azbestowej, ba¬ welnianej, konopnej lub podobnej, zaleznie od warunków pracy, do których jest prze¬ znaczone. Przedza w stanie surowym jest dokladnie przesycona smarem, skladaja¬ cym sie z olejów mineralnych, roslinnych, zywic i t. d., oraz kauczukiem; w miesza¬ ninie tej zawieszone sa drobne ziarna sproszkowanych, miekkich metali, jak: mie¬ dzi, glinu, olowiu, cyny i t. d. lub stopów tych metali, dzieki czemu kazda nic sznura, przesyconego wzmiankowana mieszanina, jest otulona dokladnie drobnemi ziarnka¬ mi metalu, które osiadaja na tych niciach i pokrywaja je calkowicie warstwa metalo¬ wa, co chroni zarówno samo szczeliwo, ja¬ ko tez czesci ruchome maszyn od zbyt szybkiego zuzywania sie. Jest rzecza jasna, ze dzieki takiemu rozwiazaniu powyzszego — 2 —zagadnienia, zadna nic sznura nie jest na¬ razona na tarcie bezposrednio, jak to ma miejsce przy stosowaniu zwyklych sznu¬ rów uszczelniajacych, i uszczelnienie nie niszczy sie, miekki bowiem metal w posta¬ ci drobnych ziarnek osiada równiez na po¬ wierzchni stykowej sznura, tworzac dosta¬ teczna ochrone nici przed niszczacem je tar¬ ciem. Mieszanina smarów, zywic i kauczu¬ ku jest dobrana tak, iz daje sie wulkanizo¬ wac; w ten sposób ziarnka metalowe moga byc utrwalone w tej mieszaninie i zespolo¬ ne bezposrednio z materjalem wlóknistym sznura. Prócz tego sznur zachowuje po wul¬ kanizacji zawsze nadany mu ksztalt wielo- katny (w przekroju poprzecznym), odmien¬ ny wedlug wynalazku od przekrojów kwa¬ dratowych lub prostokatnych, ogólnie do¬ tad stosowanych. Ksztalt ten jest uwidocz¬ niony na rysunku. Dzieki temu przy uloze¬ niu sznura / w dlawnicy tworzy sie miedzy ruchomem tloczyskiem lub walem 2 a zwo¬ jami sznura szereg zbiorniczków 3, w któ¬ rych gromadzi sie olej smarowy i czastecz¬ ki metalu, wydzielajace sie z uszczelnienia.Przez zwulkanizowanie skladniki uszczel¬ nienia zostaja calkowicie zobojetnione i n;.e pochlaniaja smarów i kwasów tluszczo¬ wych, powstajacych z gudronu; dzieki tym wlasciwosciom uszczelnienie to nigdy nie twardnieje.Szczeliwo metalizowane, stanowiace przedmiot niniejszego wynalazku, moze byc uzyte nietylko w postaci sznura, ale takze mozna z niego wyrabiac przez stlo¬ czenie w zamknietych formach uszczelki o dowolnych ksztaltach i wymiarach, majace zastosowanie przy uszczelnianiu np. zawo¬ rów parowych i wodnych systemu Klinger'a i podobnych przyrzadów. PL