Przedmiotem niniejszego wynalazku jest automat, który po wrzuceniu monety otwiera wyplyw wodociagu i po wypuszcze¬ niu pewnej ilosci wody zamyka znowu te i wyplyw.Stosownie do wynalazku moneta, po wrzuceniu do odpowiedniego otworu, za posrednictwem odpowiednich dzwigni i ma¬ lego zaworka otwiera boczny przewód o nieznacznym przekroju, w który wlaczona jest komora wodna, polozona po jednej stronie plyty gumowej, przylegajacej druga strona do wylotu rury wodociagowej.Otworzenie malego zaworka i przeplyw wody przez komore wywoluje zmniejszenie sie cisnienia wody w wymienionej komorze, wskutek czego cisnienie w rurze wodociago¬ wej jest wieksze, co powoduje odchylenie sie plyty gumowej od wylotu rury wodo¬ ciagowej i otworzenie wyplywu wodociagu.Jezeli boczny przewód o nieznacznym prze¬ kroju jest zamkniety, to cisnienie w wymie¬ nionej, wlaczonej wen komorze jest równe cisnieniu wodociagowemu; wobec tego jed¬ nak, ze po przeciwnej stronie plyty gumo¬ wej wylot rury wodociagowej, stykajacy sie z nia, jest otoczony przestrzenia, przyla¬ czona do atmosfery, to nacisk na plyte gu¬ mowa od strony komory wodnej jest wiek¬ szy, niz od strony wylotu rury wodociago¬ wej, wskutek czego wyplyw jest zamknie- ty- Zamiast plyty gumowej moze byc zasto¬ sowany jakikolwiek inny zawór, dzialajacy na podstawie róznicy cisnien, np. zawór w postaci tloka róznicowego.W celu zwiekszenia róznicy cisnien pierwsza czesc przewodu bocznego, znajdu¬ jaca sie pomiedzy rura wodociagowa a wy¬ mieniona komora wodna, jest wezsza, ani¬ zeli druga czesc tego przewodu, znajduja¬ ca sie miedzy ta komora a wyplywem, to jest atmosfera. Do zwezenia przekroju wy¬ mienionej pierwszej czesci przewodu bocz¬ nego moze sluzyc dlawik, zapomoca które¬ go mozna przekrój przeplywu wody regu¬ lowac.Woda, przeplywajaca przez boczny przewód o nieznacznym przekroju, wplywa do zbiornika, przymocowanego do dzwigni, zrównowazonej zaporiioca ciezarka, wsku¬ tek czego po napelnieniu sie tego zbiorni¬ ka okreslona niewielka iloscia wody dzwi¬ gnia przechyla sie i powoduje zamkniecie zaworka przewodu bocznego, a tern sa¬ mem — zamkniecie wylotu rury wodocia¬ gowej, przyczem odpowiednio zostaje na¬ stawione urzadzenie do przyjmowania mo¬ net.Przyklad wykonania wynalazku uwi¬ doczniony jest na schematycznym rysunku.Fig. 1 przedstawia automat w przekrojach pionowych wedlug linij / — /na fig. 2; fig. 2 — widok automatu zgóry, a fig. 3 — wi¬ dok dzwigni ze zbiornikiem i ciezarkiem wywazajacym.Urzadzenie do przyjmowania monet sklada sie z trzech plytek, polaczonych ze soba na plask i tworzacych kadlub 1. Srod¬ kowa plytka posiada prowadniczy kanal 2 na monete 3. Z kanalem 2 polaczony jest poziomy kanal, w którym osadzony jest plaski popychacz 4, polaczony ze sworz¬ niem 5, osadzonym na boku kadluba w lo¬ zyskach slizgowych 6 i naciskanym srubo¬ wa sprezyna 7 (fig. 2).Na kadlubie / osadzona jest na sworz¬ niu 9 zapadka 8, skladajaca sie z dwóch listewek, obejmujacych kadlub z obydwóch stron. Kadlub / zaopatrzony jest w otwór 10, przez który przechodzi plytka 11, la¬ czaca ze soba listewki zapadki 8.W oslonie 12 (przedstawionej tylko ni fig. 2) osadzony jest obrotowo walek 13, na którym umocowana jest dzwignia 14, zao¬ patrzona w zbiornik 15 i ciezarek wywaza¬ jacy 16, ustalany srubka 17. Na walku 13 umocowane sa równiez: tarcza kciukowa 18, kciuk 19 i podwójne ramie 20. Gdy dzwi¬ gnia 14 jest tak ustawiona, ze górne krawe¬ dzie zbiornika 15 znajduja sie w plaszczy¬ znie poziomej (polozenie, przedstawione pelnemi linjami na fig. 3), to koniec zapad¬ ki 8 opiera sie na zewnetrznej walcowej powierzchni tarczy kciukowej 18; natomiast gdy zbiornik 15 opada wdól (polozenie kre¬ skowane na fig. 3), to koniec zapadki 8 o- pada po promieniowej powierzchni 21 i znajduje sie na wewnetrznej powierzchni tarczy kciukowej 18.Na podwójnem ramieniu 20 osadzony jest obrotowo krazek 22, opierajacy sie na dwukrotnie wygietej dzwigni 23, osadzonej obrotowo na sworzniu 24. Do jednego konca dzwigni przymocowana jest sprezyna 25, a na drugim osadzona jest nastawcza sruba 26, naciskajaca na trzpien 27, zaopatrzony w kolnierz i osadzony w kapturku 28.Zawór wylotowy wody uzytkowej skla¬ da sie z kadluba 29, pokrywki 30 i plyty gumowej 31. Rura wodociagowa 32 jest o- sadzona w króccu 33 kadluba 29. Króciec 33 jest otoczony wydrazeniem 34% polaczonem z rura odplywowa 35. W ten sposób wylot rury wodociagowej 32s utworzony przez wy¬ lot krócca 33, otoczony jest przestrzenia (wydrazeniem 34), polaczona z atmosfera.Wylot ten znajduje sie na poziomie górnej powierzchni kadluba 29, na której ulozona jest zakrywajaca go plyta gumowa 31, przycisnieta pokrywka 30. W kadlubie 29 znajduje sie ukosny kanalik 36, stanowiacy czesc przewodu bocznego, ' posiadajacego niewielki przekrój poprzeczny, przecho¬ dzacego przez kadlub 29 i pokrywke 30 c- raz uchodzacego nazewnatrz przez rurke 45.W pokrywce 30 znajduje sie wyzlobie- r- 2 —nie 37, stanowiace komore wodna, przyle¬ gajaca do plyty gumowej 31, oraz wydra¬ zenie 38, znajdujace sie u górnego wylotu kanaliku 36. Przekrój przewodu w wylocie kanalika 36 regulowany jest stozkowo za¬ konczona srubka 39, wkrecona w pokrywke 30 wspólosiowo z wydrazeniem 38. Komora 37 polaczona jest z wydrazeniem 38 pozio¬ mym kanalikiem 40. Pokrywka 30 posiada gladka powierzchnie górna, do której przy¬ lega plytka gumowa 41, docisnieta kaptur¬ kiem 28, przysrubowanym do tej pokrywki 30. Plytka 41 zakrywa od góry dwa otwory 42 i 43 pokrywki, znajdujace sie pod kap¬ turkiem 28. Otwór 42 laczy komore 37 z wnetrzem kapturka 28, a otwór 43 jest po¬ czatkiem kanalika 44, prowadzacego do rur¬ ki 45, która woda plynie do zbiornika 15, jak to bedzie wyjasnione ponizej.W nieczynnem polozeniu automatu spre¬ zyna 7 jest rozprezona; popychacz 4 jest wysuniety i znajduje sie w takiem poloze¬ niu (przesunietem w lewo w stosunku do fig. 1 i 2), ze koniec jego znajduje sie u brze¬ gu kanalu 2. Wtedy koniec zapadki 8 opie¬ ra sie o powierzchnie 21 tarczy kciukowej, a zbiornik 15 i dzwignia 14 znajduja sie w polozeniu kreskowanem, fig. 3. Po wrzuce¬ niu monety 3 do kanalu 2 opada ona i opie¬ ra sie na poziomym brzegu 46 kanalu 2. Na¬ cisnieciem (reka) glówki sworznia 5 prze¬ suwa sie go do polozenia, uwidocznionego na rysunku, przyczem popychacz 4 przesu¬ wa monete 3, która naciska od dolu na u- kosnie polozona plytke 11 i podnosi zapad¬ ke 8 tak, ze koniec tej zapadki zsuwa sie z powierzchni 21 tarczy kciukowej 18. Mone¬ ta 3 przesuwa sie na koniec 47 poziomej dzwigni 48, osadzonej obrotowo na piono¬ wym czopie 49 i naciskanej sprezyna 50.Gdy koniec zapadki 8 zwolni promienio¬ wa powierzchnie 21 tarczy kciukowej 18, wtedy walek 13 obraca sie pod wplywem ciezarka 16 do polozenia wedlug fig. 1, przyczem kciuk 19 naciska na krzywa po¬ wierzchnie dzwigni 48, której koniec 47 wskutek obrotu wysuwa sie z pod monety 3, która opada do zbiornika 51. Jednocze¬ snie ramie 20 naciska za posrednictwem krazka 22 na dzwignie 23 i sruba 26 odsuwa sie od trzpienia 27.W nieczynnem polozeniu automatu sru¬ ba 26 naciska na trzpien 27 i plytke gumo¬ wa 41, które stanowia zaworek, zamykaja¬ cy boczny przewód o malym przekroju. W przytoczonym przykladzie wykonania ten boczny przewód utworzony jest przez ka¬ nalik 36, wydrazenie 38, kanalik 40, komo¬ re 37, otwór 42, otwór 43, kanalik 44 i rur¬ ke 45; oczywiscie przewód boczny moze miec inny ksztalt, odpowiadajacy przezna¬ czeniu. Gdy plytka 41 zamyka otwór 42, wtedy cisnienie w komorze 37 jest równe ci¬ snieniu w rurze wodociagowej 32 i w jej przedluzeniu, to znaczy u wylotu krócca 33. Nacisk na plytke gumowa 31 jest wiec wiekszy od góry, niz od dolu, poniewaz stykajaca sie z woda górna powierzchnia plytki jest mniejsza od stykajacej sie z wo¬ da dolnej powierzchni, równej powierzchni wylotu krócca 33, otoczonego polaczonem z atmosfera wydrazeniem 34.Gdy nacisk na trzpien 27 ustaje, to wo¬ da naciska na plytke gumowa 41 od dolu i przeplywa miedzy powierzchnia tej plytki 41 i górna powierzchnia pokryw¬ ki od otworu 42 do otworu 43 i wycieka rur¬ ka 45 do zbiornika 15. Woda, przeplywa¬ jaca przez górny wylot kanalika 36, dlawio¬ na jest stozkowym koncem srubki 39. W przewodzie bocznym przekrój przeplywu wody w czesci, znajdujacej sie miedzy ru¬ ra wodociagowa 32 i wodna komora 37, jest mniejszy, niz przekrój w czesci, znajduja¬ cej sie miedzy komora 37 i atmosfera.Wskutek tego cisnienie w komorze 37 spa¬ da prawie do wielkosci cisnienia atmosfe¬ rycznego i nacisk na plyte gumowa 31 od dolu staje sie wiekszy, niz od góry. Woda wyplywa zatem z krócca 33, miedzy krawe¬ dziami jego wylotu i dolna powierzchnia plyty gumowej, do wydrazenia 34, a stad - 3 —rura odplywowa 35 dostaje sie naze- wnatrz- Woda wyplywa tak dlugo, dopóki nie¬ wielka ilosc wody, naplywajacej do zbior¬ nika 15, nie przewazy ciezarka 16 dzwigni 14, która wtedy przekreca sie. Jednoczesnie koniec zapadki podnosi sie po promienio¬ wej powierzchni 21 tarczy kciukowej 18, woda ze zbiornika 15 wylewa sie, sprezyna 25 dociaga dzwignie 23 i zaworek, utworzo¬ ny z plytki gumowej 41 i trzpienia 27, zo¬ staje zamkniety, wskutek czego cisnienie w komorze 37 wzrasta, a zawór glówny, u- tworzony z plyty gumowej 31 i wylotu króc¬ ca 33, zostaje równiez zamkniety.Znaczna ilosc wody, wyplywajaca rura 35, jest porporcjonalna do niewielkiej ilo¬ sci wody, wyplywajacej rurka 45, ta wiec niewielka ilosc wody, naplywajaca do zbior¬ nika 15, sluzy za miare wody uzytkowej.Stos-unek ten moze byc regulowany zapo- moca srubki 39, sluzacej do dlawienia przeplywu wody w bocznym przewodzie.Ilosc wody w zbiorniku 15 moze byc regu¬ lowana zapomoca przesuwania ciezarka 16 po dzwigni 14, automat posiada zatem re¬ gulacje podwójna.Automat moze byc zaopatrzony w licz¬ nik Wrzuconych monet; licznik taki moze byc uruchomiany którakolwiek z ruchomych czesci automatu.Automat wedlug wynalazku moze byc stosowany nietylko do wydawania wody, ale do dowolnych cieczy, np. do benzyny. PL