Znane dotychczas krystalizatory, slu¬ zace do obrabiania stezonych roztworów soli, w celu otrzymania krysztalów przez ochlodzenie, rzadko spotykaja sie w uzy¬ ciu i maja duzo wad, poniewaz nie pozwa¬ laja na latwe i obfite otrzymywanie kry¬ sztalów zdrowych, zdatnych do uzytku bez dalszej obróbki.Z posród najczesciej stosowanych kry- stalizatorów nalezy wymienic przede- wszystkiem krystalizatory typu Baude- lofa, w których ochladzana ciecz splywa po wiazce rurek, chlodzonych od wewnatrz krazeniem solanki.Urzadzenie to ma te niedogodnosc, ze podczas sciekania cieplej cieczy po zim¬ nych rurkach osiadaja na tych rurkach krysztaly.Inny znany krystalizator, stosowany zwlaszcza do krystalizacji soli sodowych i potasowych polega na przepuszczaniu spre¬ zonego powietrza przez miedziany cylin¬ der, zanurzony w chlodzonej solance.Przyrzad ten posiada miedzy innemi te wade, ze zanieczyszczenia, np. olej, za¬ warte zawsze w sprezonem powietrzu, powoduja zanieczyszczenie obrabianego plynu.Proponowano równiez krystalizatory, w których stosuje sie zgarniacze, noze lub in-n* przyrzady mfechanicrae do zbierania krysztalów, osiadajacych na Sciankach me¬ talowych^ W tym przypadku w dosc dlut gim odstepie^czasUj^Jaki^^ dwiema kolejnemi czynnosciami zgarnia- czaTHar zeWnetfzHigjf^sciafice" "'cylindra TuB7 betna wytwarza sie nieodzownie walrsfwa krysztalu. Taka warstewka przy zgarnia¬ niu powinna byc rozbita, i wobec tego mo¬ ze byc zbierana tylko jako zwarta masa, przez co ustrój krysztalów ulega zniszcze¬ niu. „..Krystalizator wedlug wynalazku posia¬ da cylinder, obracajacy sie w plynie chlo¬ dzonym; przez cylinder ten jest przepu¬ szczany wewnatrz plyn chlodzacy, na cy¬ lindrze zais jest zawieszony swobodnie je¬ den lub kilka pierscieni o srednicy znacz¬ nie wiekszej od srednicy cylindra.Dzieki obrotowi cylindra pierscienie te wykonywuja dwa ruchy, mianowicie ruch obrotowy na skutek tarcia o obracajacy sie cylinder oraz ruch postepowy, który dzie¬ ki bardzo lekkim tarciom i wstrzasom, wy¬ wieranym na scianke cylindra, zapobiega ksztaltowaniu sie i wyrastaniu pokladów krysztalów na powierzchni cylindra.Poniewaz pierscienie te obracaja sie z mniejsza szybkoscia niz cylinder, zatem wywieraja na cylinder bardzo slabe wstrza¬ sy, których dzialanie jest zupelnie odmien¬ ne od zgarniania.Dzieki swemu dzialaniu pierscienie za¬ nurzone w plynie utrzymuja krystalizator stale w warunkach najlepszej pracy.Istotnie, w cieplym roztworze nasyco¬ nym, poddanym krystalizowaniu, krysztaly wytwarzajace sie normalnie nawet w szyb¬ ko poruszanym osrodku, stracaja sie w bez¬ posrednim sasiedztwie chlodnej scianki, gdzie temperatura roztworu jest obnizona do wartosci bliskiej temperaturze krystalit zacji.Pierscienie zanurzone w cieczy utrzy¬ muja te krytyczna strefe w ciaglym ruchu, dzieki czemu krysztaly nie moga osiadac na zimnym cylindrze, lecz opadaja pod wplywem ciezkosci na dno przyrzadu, skad zostaja zebrane w swym stanie pier¬ wotnym.Krystalizator jest zaopatrzony w urza¬ dzenie do mieszania masy plynu, które mo¬ ze stanowic slimak, umocowany w odpo¬ wiedniej odleglosci od cylindra obrotowe¬ go. Energiczne mieszanie, jakie wytwarza ten slimak, zwiekszajace w znacznym stop¬ niu powierzchnie zetkniecia sie plynu z po¬ wietrzem posiada, te aalete, ja plyn posia¬ da duza powierzchnie wspólna z powie¬ trzem otaczajacem, W porównaniu ze gnanemi krystaliza- torami, stosowanemi obecnie, krystalizator wedlug wynalazku umozliwia co najmniej pieciokrotne zmniejszenie c*asu trwania zabiegu, a wiec pieciokrotne zwiekszenie wydajnosci, przyczem otrzymane kryszta¬ ly nie tworza zwartej masy i moga byc od¬ dane do uzytku bez dalszej obróbki.Na zalaczonym rysunku przedstawio¬ no przyklad wykonania wynalazku, przy¬ czem fig. 1 przedstawia podluzny przekrój pionowy krystalizatora, a fig. 2 — przekrój poprzeczny wzdluz linji 2—2 na fig. 1.Plyn podlegajacy chlodzeniu, t. j. ste¬ zony roztwór solny, podlegajacy wykry¬ stalizowaniu, doplywa przez otwór d1 do zbiornika a, odplywa zas przez otwór a2.W plynie zanurzony fest cylinder obroto¬ wy b, przez który przeplywa odpowiedni plyn chlodzacy, np. woda, doplywajaca przez otwór 61, a odplywajaca przez otwór 62. Cylinder b posiadajacy czopy 63 obra¬ cany jest naokolo osi w dowolny sposób, np. zapomoca kola pasowego b4.Na cylindrze b zawieszone sa swobod¬ nie w pewnych odleglosciach od siebie pierscienie c, których srednica jest znacz¬ nie wieksza od srednicy cylindra. Przekrój poprzeczny tych pierscieni moze byc kwa* dratowy, trapezowy lub jakikolwiek inny.Pierscienie sa wykonane najlepiej z metalu mniej twardego niz cylinder b lub - 2 —tez wylozone wkladka, przeznaczona na zuzycie. Cylinder obrotowy moze byc wy¬ konany z miedzi, która posiada bardzo du¬ za przewodnosc cieplna. Gdy jest kilka pierscieni nalezy rozdzielic je od siebie zderzakami, które ograniczalyby przesuw pierscienia.W przykladzie wykonania wynalazku, przedstawionym na rysunku, zderzaki te stanowia podpórki d1 slimaka d, umie¬ szczonego w pewnej odleglosci od cylindra obrotowego 6.Jako plyn chlodzacy moze byc uzyta woda lub solanka, albo tez ciecz macie¬ rzysta, uzywana w obiegu, ogrzewajaca sie podczas przeplywu przez cylinder chlo¬ dzacy, i odzyskujaca w ten sposób znacz¬ na ilosc ciepla.Zapomoca takiego krystalizatora moz¬ na zmienic wymiary otrzymywanych kry¬ sztalów, regulujac badz szybkosc prze¬ plywu plynu chlodzacego, badz tez liczbe obrotów cylindra b i slimaka d albo wresz¬ cie szybkosc chlodzenia.Przyrzad ten dal wspaniale wyniki, np. przy krystalizowaniu chloranów. PL