Wynalazek dotyczy maszyny do wy¬ twarzania wycinanek z tlustego ciasta, mar¬ cepanu lub podobnych materjalów, przy- czem wycinanki (np. gwiazdki, herbatniki i tym podobne) tworzone sa zapomoca wal¬ ca, ksztaltujacego wypuklosci na warstwie ciasta, rozmieszczonej na powierzchni wal¬ ca nosnego i przez nastepne odcinanie od tej warstwy ciasta utworzonych zen wyci¬ nanek, które zapomoca przenosnika odpro¬ wadzane sa na blachy do pieczenia.Choc na tej zasadzie postepowania o- parte sa wszystkie dotychczas znane ma¬ szyny z tej dziedziny, to jednak dotychczas nie bylo mozliwe zapomoca takiej maszyny osiagniecie wyniku pod kazdym wzgledem praktycznie zadowalajacego.Wlasciwe dzialanie takich maszyn za¬ lezy bowiem od przyczyn, które dotych¬ czas nie brane byly nalezycie w rachube.W znanych maszynach wytworzona wyci¬ nanka jest odcinana albo w nieodpowied- niem polozeniu walca nosnego lub tez jest podtrzymywana podczas odcinania lub poodcieciu jej w sposób niedostateczny lub nieodpowiedni, Nastepnie cluze znaczenie maja wielkosci srednic walców nosnego i ksztaltujacego, na co dotychczas nie zwra¬ cano uwagi. Okolicznosci tej; ze utworzo¬ na juz wycinanka czesto pozostaje w za¬ glebieniu walca ksztaltujacego i oderwana jest od walca nosnego, nie mozna bylo wo- góle wytlomaczyc, tembardziej nie mozna, bylo znalezc rozwiazania, majacego na celu usuniecie tej wady.Okazalo sie, ze we wszystkich znanych maszynach mozna usunac szkodliwe przy¬ wieranie ciasta do walca ksztaltujacego, je¬ zeli os tego walca bedzie umieszczona wy¬ zej od osi walca nosnego i jezeli nóz bedzie ustawiony miedzy walcami w miejscu wy¬ suwania sie ciasta z pod walców pod pew¬ nym katem nachylenia tak, aby wycinanka odcinana byla na walcu nosnym bezpo¬ srednio po opuszczeniu walca ksztaltujace¬ go i aby podczas tego odcinania i po odcie¬ ciu podtrzymywana byla tym nozem calko¬ wicie lub czesciowo oraz, aby po tym nozu obsuwala sie wdól. Przytem srednica wal¬ ca nosnego, otoczonego ciastem, winna byc wieksza od srednicy walca ksztaltujace¬ go. Nastepnie, jezeli nóz wykonywa ruch zwrotny, to moze on byc przymocowany do przesuwanego tam i zpowrotem walka, o- sadzonego obrotowo w kadlubie maszyny, na którym umocowane jest jedno lub wie¬ cej ramion, sprzeganych nastawnie z dru¬ gim walkiem równoleglym, osadzonym rów¬ niez przesuwnie w kadlubie maszyny.Wreszcie w miejscu, w którem nóz podtrzy¬ muje ksztaltówki, moga znajdowac sie sta¬ le lub nastawne scianki prowadnicze wzglednie korytka.Zapomoca maszyny, wykonanej w po¬ wyzszy sposób, moga byc przetwarzane z powodzeniem nawet najbardziej tluste ma¬ sy bez stosowanego dotychczas nieodzow¬ nego trzeciego walca, ugniatajacego ciasto przedwstepnie na walcu nosnym. Okazalo sie przytem jeszcze, ze maszyna powyzsza moze nadawac dowolnie pozadany ksztalt masie z syropu i marcepanu, to jest cia¬ stom, których dotychczas nie mozna bylo przeksztalcac maszynowo..Dzieki temu, ze wiele nieodzownych do¬ tychczas czesci przy takich maszynach be¬ dzie zbednych i ze mozliwe staje sie stoso¬ wanie walca ksztaltujacego o niewielkiej srednicy, to zmniejszone zostaja znacznie koszty wykonania maszyny. Równiez ko¬ szty stale potrzebnych dodatkowych wal¬ ców ksztaltujacych o innych ksztaltach powierzchni moga byc znacznie zmniej¬ szone.Przyklad wykonania wynalazku uwi¬ doczniony jest na rysunku; fig. 1 przedsta¬ wia schematycznie glówne czesci maszyny; fig. 2 — przekrój czesci walców i noza prawie naturalnej wielkosci, fig. 3 — widok zgóry na nóz, prawie w polowie wielkosci naturalnej.Maszyna sklada sie z walca nosnego 1 i walca ksztaltujacego 2, którego os polo¬ zona Jest wyzej od osi walca 1. W miejscu wysuwania sie wycinanek z pod walców 1 i 2 osadzony jest nastawnie i pochylo nóz 3, pod którym umieszczony jest przenosnik tasmowy 4, podajacy wycinanki na prze¬ nosnik tasmowy 5 albo do pieca lub na blache.Na fig. 2 uwidocznione jest wzajemne polozenie i stosunek wzajemny srednic wal¬ ców, jak równiez polozenie noza. Walec 1 jest zaopatrzony na obwodzie w podluzne rowki 6 i zeberka 7, utrzymujace wokolo walca 1 warstwy 8 materjalu, dodawanego podczas obrotu walców. W walcu ksztaltu¬ jacym 2 znajduja sie zaglebienia 9, stano¬ wiace formy wycinanek.Nóz 3, osadzony miedzy walcami w miejscu, w którem z pomiedzy walców wy¬ suwaja sie wycinanki, umocowany jest w plasko wycietej czesci walka 10 (fig. 3), osadzonego obrotowo w kadlubie 11. Wa-lek 10 zaopatrzony jest na jednym koncu w krazek 12, który przeprowadzony jest w falistym rowku 14, znajdujacym sie na ob¬ wodzie tarczy 13. Walek 10 przesuwany jest zwrotnie zapomoca rowka 14 i krazka 12 w kierunku podluznym.Na walku 10 umocowane jest jednym koncem ramie 15, sprzegane nastawnic drugim koncem z równoleglym walkiem 16, przesuwanym w kadlubie 11. Nastawne sprzeganie osiaga sie w taki sposób, ze wa¬ lek 16 zaopatrzony jest w czworoboczna szyjke 17, osadzona przesuwnie w wydlu¬ zonym otworze 18 ramienia 15. Koniec ra¬ mienia 15 moze byc przestawiany w sto¬ sunku do walka 16 zapomoca sruby 20 (fig. 2), zaopatrzonej w kólko 19. Nastawione odpowiednio polozenie moze byc zabezpie¬ czone przez zamocowanie nakretka 21, u- mieszczona na koncu walka 16.Nóz 3 prowadzony jest zapomoca ze¬ spolu walków 10 i 16 w taki sposób, ze pod¬ czas zwrotnego ruchu przesuwnego wyla¬ czone jest jego przechylenie lub obrócenie sie, przyczem jednak przez nastawianie ra¬ mienia 15 w stosunku do walka 16 umozli¬ wione jest ustawianie polozenia ostrza no¬ za 3 w kierunku podwójnej strzalki P (fig. 2) blizej lub dalej od walca 1 stosownie do pozadanej grubosci ksztaltówek.Podczas ruchu walce 1 i 2 obracane sa recznie lub mechanicznie w kierunku strzal¬ ki R. Gdy warstwa 8 materjalu utworzona jest juz wokolo walca nosnego 1, dopro¬ wadza sie ciasto 22 (fig. 2) miedzy walce 1 i 2, gdzie jest ono wgniatane w zaglebienia 9 walca ksztaltujacego 2 i dociskane do warstwy 8 walca nosnego /. Nastepnie, gdy obwody walców oddalaja sie od siebie i u- tworzona na warstwie 8 w postaci wypu- wlosci wycinanka 23 oddzieli sie od walca ksztaltujacego, zostaje ona odcieta nozem 3 od walca /. Odbywa sie to w ten sposób, ze czesc wycinanki bezposrednio po odcie¬ ciu podtrzymywana jest zapomoca odpo¬ wiednio nastawionego noza 3. Wreszcie calkowicie odcieta wycinanka z ciastowate- go materjalu, podtrzymywana na nozu 3, slizgajac sie po nim, opuszcza sie na prze¬ nosnik tasmowy 4 nastepnie zostaje polo¬ zona wzglednie przesunieta na blache. Za¬ tem podczas odcinania i po odcieciu wyci¬ nanka stale jest podtrzymywana tak, ze niema obawy jej znieksztalcenia, uszkodze¬ nia lub przewrócenia.Aby przy stosowaniu noza 3, posuwaja¬ cego sie ruchem zwrotnym, zapewnione by¬ lo, ze odciete ksztaltówki beda sie posuwac we wlasciwym kierunku, przestrzen od stro¬ ny noza, podtrzymujacego ksztaltówki, po¬ dzielona jest zapomoca scianek 24 na ko¬ rytka, wzdluz których wycinanki opuszcza¬ ja sie ku dolowi. Te scianki 24 moga byc stale lub nastawnie przymocowane do ka¬ dluba maszyny. PL