Wynalazek niniejszy dotyczy udoskona¬ len pocisków zaopatrzonych w brzechwy, zwlaszcza pocisków przeznaczonych do strzelania z dzial o gladkim przewodzie lu¬ fy, w których odpalenie odbywa sie zapo- moca iglicy zbijajacej splonke luski z la¬ dunkiem prochowym, osadzonej w samym pocisku.Znane jest stosowanie w celu zwieksze¬ nia donosnosci takich pocisków pewnej ilo¬ sci ladunków dodatkowych, umieszczanych pomiedzy brzechwami i zapalanych przez gazy prochowe, przechodzace przez otwory wykonane w ogonie pocisku. Ilosc prze¬ strzeni, która mozna rozporzadzac miedzy brzechwami w celu umieszczenia tych la¬ dunków dodatkowych jest ograniczona, z drugiej zas strony nie mozna zwiekszac za¬ wartosci poszczególnych ladunków dodat¬ kowych powyzej pewnej granicy, nie ryzy¬ kujac spowodowaniem odksztalcen brzechw i odchylenia pocisku na jego torze.Wynalazek niniejszy pozwala usunac te niedogodnosci i zwiekszyc donosnosc strze¬ lania.W brzechwach, które sa równomiernie rozstawione dookola ogona (np. szesc brzechw o 60° jedna od drugiej), sa wyko¬ nane jeden lub kilka otworów. Swobodne krawedzie brzechw sa zagiete w obie stro¬ ny tak, ze pozwalaja zaczepiac ladunki dodatkowe z jednej i drugiej strony kazdej brzechwy.W innej formie wykonania, nadajacejsie zwlaszcza do pocisków malego kalibru o malej szybkosci poczatkowej, do zacze¬ piania ladunków dodatkowych sluza otwo¬ ry odpowiedniego ksztaltu, wykonane w brzechwach, podczas gdy czesci zagiete sa w tym wypadku zbyteczne, poniewaz z po¬ wodu malej szybkosci poczatkowej pocisku nie maja znacznego wplywu na statecznosc.Urzadzenia powyzsze posiadaja te za¬ lety, ze szybko równowaza cisnienia, wy¬ wierane przez gazy prochowe ladunków do¬ datkowych na brzechwy z jednej i drugiej strony tak, ze usuwaja moznosc odksztal¬ cenia brzechw i pozwalaja stosowac ladun¬ ki dodatkowe o wiekszej sile i w ten sposób osiagac wieksze donosnosci.Wynalazek pozwala poza tern umiescic na pocisku wieksza ilosc ladunków dodat¬ kowych i znacznie jeszcze zwiekszyc do- nosnosc pocisku; zapewnia on takze jedno¬ czesnie zapalenie i calkowite spalanie sie wszystkich ladunków dodatkowych, z cze¬ go wyplywa maksymalna dokladnosc ognia.Ksztalt i uklad specjalny brzechw pozwa¬ laja zmniejszyc ich liczbe i wskutek tego u- proscic ich wyrób, przy jednoczesnem osia¬ gnieciu statecznosci bez zarzutu.Na rysunku dla przykladu przedstawio¬ no dwie formy wykonania wynalazku.Fig. I przedstawia czesciowo w widoku bocznym, czesciowo w przekroju osiowym wedlug linji 1—1 na fig. 2, pocisk zaopa¬ trzony w brzechwy wedlug wynalazku; fig. 2 — przekrój poprzeczny ogona z brze¬ chwami wedlug linji 2—2 na fig. 1, fig. 3 przedstawia odmiane brzechwy dajaca sie najlepiej zastosowac do pocisków o malej szybkosci poczatkowej, fig. 5 — 7 przed¬ stawiaja rozmaite sposoby zaczepiania do¬ datkowych ladunków.Pocisk w mysl wynalazku (fig. 1 i 2) po¬ siada ztylu pewna ilosc mocnych brzechw 1,2, 3, 4 (w danym wypadku szesc), roz¬ stawionych równomiernie i osadzonych w znany sposób na obwodzie przedziurawio¬ nego ogona 5, który jest przytwierdzony do pocisku zapomoca nagwintowanego trzo¬ nu 6 lub w jakikolwiek inny sposób.Przez otwory lub wyciecia 7, 8 w brze¬ chwach swobodnie przechodza gazy pro¬ chowe dodatkowych ladunków, przez co u- suwa sie moznosc odksztalcenia brzechw pod dzialaniem niejednakowych cisnien z róznych ich stron. Z drugiej strony zaplon przekazuje sie momentalnie z jednej do drugiej komory pomiedzy kazda para brzechw, co zapewnia dokladne spalanie sie prochu dodatkowych ladunków i otrzy¬ mywanie jednakowych szybkosci poczatko¬ wych pocisków.Zamiast jednego otworu mozna wyko¬ nac kilka, jednak lepiej jest zmniejszyc ich liczbe do minimum w celu oslabienia wi¬ rów, które powstaja przez zetkniecie sie strug powietrza z krawedzia kazdego otwo¬ ru, a w wyniku stawiaja opór ruchowi po¬ cisku naprzód.Jak to przedstawiaja fig. 1 i 2, kazda brzechwa posiada na obwodzie pewna ilosc czesci zagietych podluznie z jednej i dru¬ giej strony (9, 10 dla brzechwy 1, 11, 12 dla brzechwy 4). Te zagiete czesci posiada¬ ja ksztalty wydluzone, jak to przedstawia rysunek, i dobrane sa tak, aby uniknac wi¬ rów.Te wielokrotne zagiecia pozwalaja przy zmniejszonej liczbie brzechw w porówna¬ niu do typów poprzednich, a wiec przy mniejszej powierzchni ustateczniajacej, po¬ dluznej i poprzecznej, osiagnac ten sam skutek co do statecznosci, przyczem cze¬ sci zagiete stanowia powierzchnie obwodo¬ we, które wobec szybkosci pocisku pracuja w strefie wielkiego dzialania stabilizuja¬ cego.Nalezy tu zaznaczyc, ze dzialanie usta- teczniajace czesci zagietych 9, 10, 11, 12 jest mocniejsze przy obwodzie brzechw, nie wywierajac jednoczesnie nadmiernego ha¬ mowania, któreby bylo spowodowane przez zastosowanie wienca, jak to juz propono¬ wano dla pewnych typów pocisków z brze- — 2 —chwami. Poza tern czesci zagiete 9, 10, 11, 12 sluza do przyczepiania ladunków do¬ datkowych 13, 14, 15 i t. d., które mozna u- mieszczac po obu stronach kazdej brze¬ chwy, co pozwala przy minimalnej ilosci brzechw przyczepic najwieksza ilosc ladun¬ ków dodatkowych. W ten sposób przedsta¬ wiony uklad, skladajacy sie z szesciu brzechw, pozwala umiescic szesc ladunków dodatkowych, zamiast czterech, jak to jest w niektórych typach poprzednich, posiada¬ jacych jednak osiem brzechw, wobec czego kazda brzechwa moze posiadac wieksza grubosc i wieksza odpornosc na odksztal¬ cenia, nie zmieniajac wagi pocisku.W innej formie wykonania (fig. 3) wy¬ konywa sie w mysl wynalazku w brze¬ chwach 16 otwory 18 odpowiedniego ksztal¬ tu, aby zaczepiac ladunki dodatkowe przed¬ stawione na fig. 5 — 7 linjami kreskowane- mi. Ten ostatni typ brzechwy jest przezna¬ czony zwlaszcza do pocisków malego kali¬ bru o malej szybkosci poczatkowej, w któ¬ rych obwodowe powierzchnie ustatecznia- jace moga byc opuszczone, poniewaz wobec malej szybkosci poczatkowej pocisku nie maja wplywu na statecznosc.Swobodne krawedzie brzechw 20, 21, 22 sa zaokraglone, jak to przedstawiono na fig. 1 lub 2, aby ulatwic manipulacje z po¬ ciskami i przenoszenie ich w kieszeni ob¬ slugi.Odmiana otworu 18', przedstawiona na fig. 4, pozwala umiescic ladunki dodatkowe 23, 24, w jednem lub drugiem polozeniu wskazanem linjami kreskowanemi (fig. 5 i 6), które sa odwrotne w stosunku do siebie.Mozna równiez umiescic ladunki dodat¬ kowe 25, 26 wpoprzek brzechw, jak to przedstawiono na fig. 7.Samo przez sie rozumie sie, ze uklady te zostaly opisane i przedstawione tylko dla przykladu i nie maja znaczenia ograni¬ czajacego wynalazek, przyczem rozmaite zmiany natury konstrukcyjnej moga byc w nich dokonywane, nie wychodzac z ram wy¬ nalazku. PL