Przy budowie dróg betonowych propo¬ nowano dodawac do cementu materjaly, któreby nadawaly betonowi wlasciwosc nie- nasiakania woda. Jako takie materjaly sto¬ sowano szczególnie bitum, smole, pak lub materjaly podobne, przyczem asfalt mielo¬ no i w sproszkowanej postaci dodawano do cementu. Drogi betonowe jednak z powodu wysokich kosztów budowy maja niewielkie zastosowanie ze wzgledów gospodarczych.Z tego wzgledu wynalazek niniejszy ma na celu dostosowanie znanej oddawna drogi z kamienia tluczonego do wymagan nowocze¬ snego ruchu. Próby w tym kierunku byly juz nieraz robione, szczególnie próbowano juz dawniej zwykla mieszanine piasku z woda zastapic hydraulicznym materjalem wiazacym. Do tego rodzaju dróg naleza np. makadam cementowy, makadam trasowy i podobne.Powyzsze drogi walcowe z materjalów wiazacych nie odpowiadaly jednak stawia¬ nym im wymaganiom, byly bowiem, jak to wykazaly szczególowe badania i próby, ma¬ lo odporne na raptowne zmiany temperatu¬ ry, na które drogi te sa wystawione szcze¬ gólnie w zimie. W czasie tych badan okaza¬ lo sie, ze juz dodanie wapna do zaprawy cementowej przy wyrobie makadamu ce¬ mentowego stanowi istotne ulepszenie, cho¬ ciaz nie usuwa zasadniczo szkód, powodo¬ wanych zmianami temperatury. Cel ten za-stal dopiero osiagniety wedlug niniejszego wynalazku, który polega'na* tern, ze kamien tluczony jest walcowany lacznie ze spro¬ szkowanym hydraulicznym bitumicznym materjalem wiazacym, poczem w sposób zwykly zostaje nasycony woda i ponownie walcowany. W ten sposób zostalo umozli¬ wione, przy zachowaniu wypróbowanej i pod wzgledem statycznym zupelnie zado¬ walajacej drogi makadamowej i jej sposo¬ bu budowy, otrzymanie nawierzchni drogo¬ wej, której wytrzymalosc, jak to wykazalo doswiadczenie, nietylko nie zmniejsza sie pod wplywem wahan temperatury, lecz ra¬ czej jeszcze sie zwieksza. Bitumiczny hy¬ drauliczny sproszkowany materjal wiazacy jest wyrabiany sposobem fabrycznym, pa¬ kowany w worki i wysylany na miejsce bu¬ da, gdzie materjal ten jest stosowany przy zwyklem wykonywaniu walcowej drogi z kamienia tluczonego.Jako podstawowy materjal hydraulicz¬ ny wchodzi w gre cement, wapno hydrau¬ liczne, zmielone zuzle z wielkich pieców, jak równiez wogóle puzzolany, tras, gips i materjaly podobne lub tez mieszanina tych materjalów, przyczem cement powinien byc: stosowany przedewszystkiem jako materjal podstawowy.Przy stosowaniu cementu jest rzecza istotna, aby bitum nie byl laczony bezpo¬ srednio z cementem, np. przez przecieranie w mlynach tarlowych, poniewaz hydraulicz¬ ne i wytrzymalosciowe wlasciwosci cemen¬ tu zostaja przez to zniszczone lub przynaj¬ mniej obnizone. Z tego powodu zgodnie z wynalazkiem bitum jest najpierw mieszany z materjalem pomocniczym, np. z wapnem hydraulicznem, trasem, gipsem lub materja¬ lem podobnym. Okazalo sie, ze tego rodza¬ ju mater jaly pomocnicze z dodaniem pew¬ nego procentu bitumu mozna przerobic na proszek w miazdzarce walcowej, nie pozba¬ wiajac ich calkowicie wlasciwosci hydrau¬ licznych. Jezeli teraz bitum, znajdujacy sie w materjale pomocniczym, zmieszac z ce¬ mentem, to powstaje mieszanina w postaci proszku, w której bitum nie jest zwiazany bezposrednio z cementem, wskutek czego hydrauliczne i wytrzymalosciowe wlasci¬ wosci cementu pozostaja zachowane.Pod bitumem nalezy rozumiec nietylko asfalt, smole, pak i materjaly podobne, lecz materjaly, zawierajace wegiel i wodór, roz¬ puszczajace sie w dwusiarczku wegla i spa¬ lajace sie bez pozostalosci popiolu, przy¬ czem materjaly te moga byc pochodzenia naturalnego albo moga byc otrzymywane droga destylacji, lub tez sztucznie wytwo¬ rzone z powyzszych materjalów, wreszcie z mieszanin takich polaczen organicznych.Szczególnie celowe jest stosowanie smo¬ ly jako bitumicznego skladnika oraz mie- szaniny wapna i cementu jako podstawowe¬ go materjalu hydraulicznego/poniewaz cho¬ dzi przytem o materjaly, które istnieja w kraju wzglednie sa w kraju produkowane* Zawartosc bitumu moze byc nieznaczna; odpowiednio do danego celu wynosi ona 4 — 6%, w zadnym jednak przypadku nie moze ona przekraczac 15% wagi hydrau¬ licznego materjalu podstawowego.Dla przykladu mozna wziac droge, gdzie na twardym gruncie ukladany jest równo¬ miernie kamien tluczony (wielkosci 40 — 80 mm) warstwa o grubosci 10 — 12 cm.Na ten podklad nasypuje sie mieszanine, skladajaca sie z jednej czesci sproszkowa¬ nej zaprawy wiazacej, zawierajacej smole lub bitum, oraz 1,5 czesci piasku, ewentual¬ nie z drobno tluczonym kamieniem. Na je¬ den metr kwadratowy warstwy tlucznia kla¬ dzie sie okolo 30 — 40 kg suchego bitumicz¬ nego proszku, który nalezy tak dlugo grabic i równac, az zostana wypelnione szczeliny pomiedzy kamykami. Nastepnie uskutecz¬ nia sie wstepne walcowanie drogi walcem 12—15 tonn. Po tern walcowaniu polewa sie powierzchnie woda (ok. 8 — 10 litrów na 1 m2), poczem walcuje sie dalej, az woda przesiaknie przez cala warstwe zaprawy i znów wystapi nazewnatrz w postaci szlamu. — 2 — PL