PL193328B1 - Mechanizm przeniesienia napędu elementu zaporowego zaworu lub zasuwy - Google Patents

Abstract

1. Mechanizm przeniesienia napedu elemen- tu zaporowego zaworu lub zasuwy, wymuszaja- cy ruch elementu zaporowego w kierunku po- wierzchni uszczelniajacej za posrednictwem wrzeciona napedowego, którego dolny koniec jest polaczony z elementem zaporowym, a górny koniec jest polaczony z elementem na- pedowym, znamienny tym, ze posiada oporowa nakretke (9’) polaczona gwintowo ze srodkowa czescia (7) napedowego wrzeciona (1) wewnatrz obudowy (2) i polaczona przesuwnie z we- wnetrzna sciana (10) tej obudowy (2), korzystnie z zastosowaniem polaczenia wodzikowego. PL PL PL

Description

Przedmiotem wynalazku jest mechanizm przeniesienia napędu elementu zaporowego zaworu lub zasuwy przeznaczony do sterowania zamknięciem i otwarciem zaworów lub zasuw, zwłaszcza posiadających elastyczne uszczelnienie elementu zaporowego, stosowanych w przewodach rurowych do wody, gazów i innych mediów neutralnych.

W znanych zaworach i zasuwach dolny koniec wrzeciona napędowego jest połączony z elementem zaporowym, na przykład grzybkiem lub klinem, natomiast jego górny koniec jest połączony z elementem napędowym, na przykład pokrętłem. Zamykanie przepływu odbywa się wskutek zamiany momentu obrotowego, nadanego wrzecionu napędowemu pokrętłem, na ruch elementu zaporowego w kierunku wzdłużnej osi wrzeciona i jego dociskania do gniazda w korpusie zaworu lub zasuwy. Wcelu uszczelnienia zamknięcia przepływu stosuje się różnego rodzaju elementy elastyczne, które podlegają odkształceniom sprężystym pod naciskiem elementu zaporowego.

Dla uzyskania szczelnego zamknięcia przepływu potrzebna jest określona siła docisku, której wielkość jest zależna głównie od wielkości zaworu lub zasuwy, użytych materiałów oraz rodzaju i ciśnienia roboczego przepływającego medium. Osiągnięcie odpowiedniej siły docisku wymaga zastosowania określonego momentu obrotowego. Dalsze zwiększanie tego momentu powoduje przekroczenie dopuszczalnych, działających w przeciwnych kierunkach sił poosiowych, co stwarza niebezpieczeństwo zniszczenia elastycznych elementów uszczelniających, a także zniszczenia wrzeciona napędowego, korpusu i/lub pokrywy zaworu albo zasuwy. Niebezpieczeństwo to wzrasta w przypadku stosowania korpusów i pokryw z tworzyw sztucznych.

Celem wynalazku jest zabezpieczenie zaworów i zasuw przed ewentualnymi skutkami użycia zbyt dużego momentu obrotowego przy zamykaniu przepływu.

Cel ten osiągnięto w rozwiązaniu według wynalazku, w którym mechanizm przeniesienia napędu elementu zaporowego, wymuszający ruch tego elementu zaporowego w kierunku powierzchni uszczelniającej, posiada nakrętkę lub wkrętkę oporową umieszczoną między środkową częścią wrzeciona napędowego, a obudową mechanizmu. Za pośrednictwem wrzeciona napędowego, którego dolny koniec jest połączony z elementem zaporowym, a górny koniec jest połączony z elementem napędowym, pod wpływem momentu obrotowego wrzeciona, wkrętka lub nakrętka oporowa porusza się przeciwbieżnie do ruchu elementu zaporowego i po przebyciu określonej drogi powoduje blokadę ruchu, przez docisk do co najmniej jednej powierzchni oporowej rozmieszczonej w górnej części obudowy i/lub wrzeciona.

Dla realizacji tego przeciwbieżnego ruchu, w zależności od wariantu, nakrętka oporowa jest połączona gwintowo ze środkową częścią wrzeciona i przesuwnie, korzystnie z zastosowaniem połączenia wodzikowego, ze ścianą obudowy, albo wkrętka jest połączona przesuwnie, korzystnie z zastosowaniem połączenia wodzikowego, ze środkową częścią wrzeciona i gwintowo ze ścianą obudowy.

W korzystnym wariancie rozwiązania, nakrętka lub wkrętka oporowa ma na swej górnej powierzchni oporowe występy, których powierzchnia oporowa jest ustawiona ukośnie względem oporowej powierzchni obudowy i/lub oporowej powierzchni wrzeciona.

Korzystnie jest również, jeżeli wrzeciono napędowe jest dzielone, a jego części górna i dolna są połączone tulejką sprzęgła stałego, które stanowi wówczas środkową część wrzeciona. Tulejka posiada u góry i na dole gniazda do połączenia z czopami lub wielowypustami górnej i dolnej części wrzeciona.

W najkorzystniejszej wersji rozwiązania według wynalazku, tulejka sprzęgła stałego posiada gniazdo do połączenia z wielowypustem górnej części wrzeciona oraz gniazdo do połączenia z dolną częścią wrzeciona, poprzez łącznik wielowypustowy.

Mechanizm przeniesienia napędu według wynalazku trwale zabezpiecza zawory i zasuwy przed niszczącymi skutkami użycia zbyt dużego momentu obrotowego przy zamykaniu przepływu. Umożliwia bowiem uzyskiwanie dopuszczalnego, wyznaczonego momentu, zapewniającego skuteczne zamykanie zaworu lub zasuwy w określonym przedziale ciśnień roboczych, a jednocześnie pozwala na uniknięcie powstawania momentów skręcających i sił poosiowych, powodujących trwałe zniszczenie zarówno elementów zabezpieczających jak i zabezpieczanych.

Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykładach jego wykonania na rysunku, którego poszczególne figury przedstawiają:

PL 193 328 B1

Fig. 1 - mechanizm przeniesienia napędu elementu zaporowego zaworu lub zasuwy w przekroju pionowym, w pierwszym przykładzie wykonania;

Fig. 2 - mechanizm przeniesienia napędu elementu zaporowego zaworu lub zasuwy w przekroju pionowym, w drugim przykładzie wykonania;

Fig. 3 - mechanizm przeniesienia napędu elementu zaporowego zaworu lub zasuwy w przekroju pionowym, w trzecim przykładzie wykonania;

Fig. 4 - mechanizm przeniesienia napędu elementu zaporowego zaworu lub zasuwy w przekroju pionowym, w czwartym przykładzie wykonania;

Fig. 5 - mechanizm w przekroju poziomym wzdłuż linii A-A na Fig. 2,

Fig. 6 - mechanizm w przekroju poziomym wzdłuż linii B-B na Fig. 4.

Mechanizm przeniesienia napędu elementu zaporowego zaworu lub zasuwy według wynalazku posiada napędowe wrzeciono 1, umieszczone wewnątrz obudowy 2. Górna część 3 napędowego wrzeciona 1 jest połączona czopem 4 z nieuwidocznionym na rysunku pokrętłem, a dolna jego część 5 jest połączona gwintowo z elementem zaporowym 6.

W pierwszym przykładzie wykonania mechanizmu według wynalazku, przedstawionym na Fig. 1, środkowa część 7 napędowego wrzeciona 1 posiada zewnętrzne wypusty 8, na których umieszczona jest przesuwnie oporowa wkrętka 9, połączona gwintowo z wewnętrzną ścianą 10 obudowy 2. Powstałe połączenie wodzikowe między środkową częścią 7 napędowego wrzeciona 1, a oporową wkrętką 9 powoduje, że wrzeciono obracając się zabiera ze sobą wkrętkę, która wskutek gwintowego połączenia za ścianą obudowy przesuwa się wzdłuż zewnętrznych wypustów 8 wrzeciona, przeciwbieżnie do ruchu zaporowego elementu 6. Długość drogi oporowej wkrętki 9 w jej ruchu przeciwbieżnym jest ograniczona przez oporową powierzchnię 11 obudowy, rozmieszczoną prostopadłe do osi wzdłużnej wrzeciona 1 w górnej części wnętrza obudowy 2.

W przedstawionym na Fig. 2 drugim przykładowym wykonaniu wynalazku, środkowa część 2 napędowego wrzeciona 1 posiada oporową nakrętkę 9', która jest połączona wodzikowo poprzez zewnętrzne wypusty 12 z wewnętrzną ścianą 10 obudowy 2. Ruch nakrętki w górę wzdłuż wpustowych rowków 13 obudowy, jest ograniczony oporową powierzchnią 11 obudowy tak jak w przykładzie pierwszym.

Mechanizm przeniesienia napędu według wynalazku w trzecim przykładzie wykonania, pokazanym na Fig. 3, różni się od opisanego powyżej drugiego przykładu tym, że jego napędowe wrzeciono 1 jest dzielone. Środkową część wrzeciona stanowi tulejka 7' sprzęgła stałego, która łączy górną część 3 wrzeciona z jego dolną częścią 5. Tulejka 7' posiada u góry gniazdo 14 do połączenia z czopem 15 górnej części 3 wrzeciona, a na dole posiada gniazdo 16 do połączenia z czopem 17 dolnej części 5 wrzeciona.

W czwartym przykładzie wykonania, uwidocznionym na Fig. 4, mechanizm według wynalazku posiada również dzielone napędowe wrzeciono 1. Stanowiąca środkową część wrzeciona tulejka 7' sprzęgła stałego posiada na swej zewnętrznej powierzchni wypusty 8', pomiędzy którymi u góry rozmieszczone są oporowe powierzchnie 18. W swej górnej części tulejka 7' posiada wielowypustowe gniazdo 14' do połączenia z wielowypustem 15' górnej części 3 wrzeciona, a na dole posiada wielowypustowe gniazdo 16' do połączenia z wielowypustowym łącznikiem 19 osadzonym w gnieździe 20 dolnej części 5 wrzeciona. Na wypustach 8' umieszczona jest przesuwnie oporowa wkrętka 9 połączona gwintowo z wewnętrzną ścianą 10 obudowy 2. Oporowa wkrętka 9 ma na swej górnej powierzchni oporowe występy 21, których oporowe powierzchnie 22 są ustawione ukośnie względem oporowej powierzchni 11 obudowy 2.

We wszystkich przykładach wykonania długość drogi oporowej wkrętki 9 lub oporowej nakrętki 9' jest dobrana odpowiednio do drogi zaporowego elementu 5, jaką musi on przebyć dla skutecznego zamknięcia przepływu medium.

Opisane przykłady nie wyczerpują licznych wersji wykonania mechanizmu według wynalazku, którego podstawową istotą jest zastosowanie wkrętki lub nakrętki oporowej, poruszającej się przeciwbieżnie do elementu zaporowego na z góry określonej drodze. Szczegółowe rozwiązania mogą dotyczyć przede wszystkim różnych kombinacji środków technicznych występujących w czterech przykładowych rozwiązaniach, a także zastosowania różnych odmian tych środków technicznych.

Claims (9)

1. Zastrzeżenia patentowe

   1. Mechanizm przeniesienia napędu elementu zaporowego zaworu lub zasuwy, wymuszający ruch elementu zaporowego w kierunku powierzchni uszczelniającej za pośrednictwem wrzeciona napędowego, którego dolny koniec jest połączony z elementem zaporowym, a górny koniec jest połączony z elementem napędowym, znamienny tym, że posiada oporową nakrętkę (9') połączoną gwintowo ze środkową częścią (7) napędowego wrzeciona (1) wewnątrz obudowy (2) i połączoną przesuwnie z wewnętrzną ścianą (10) tej obudowy (2), korzystnie z zastosowaniem połączenia wodzikowego.
2. 2. Mechanizm przeniesienia napędu elementu zaporowego zaworu lub zasuwy, wymuszający ruch elementu zaporowego w kierunku powierzchni uszczelniającej za pośrednictwem wrzeciona napędowego, którego dolny koniec jest połączony z elementem zaporowym, a górny koniec jest połączony z elementem napędowym, znamienny tym, że posiada oporową wkrętkę (9) umieszczoną przesuwnie, korzystnie z zastosowaniem połączenia wodzikowego, na środkowej części (7) napędowego wrzeciona (1) wewnątrz obudowy (2) i połączoną gwintowo z wewnętrzną ścianą (10) tej obudowy (2).
3. 3. Mechanizm według zastrz. 1 albo 2, znamienny tym, że posiada dzielone napędowe wrzeciono (1), którego górna część (3) i dolna część (5) są połączone tulejką (7') sprzęgła stałego, stanowiącego środkową część wrzeciona (1).
4. 4. Mechanizm według zastrz. 1 albo 2, znamienny tym, że obudowa (2) posiada wewnątrz wswej górnej części co najmniej jedną oporową powierzchnię (11).
5. 5. Mechanizm według zastrz. 1 albo 2, znamienny tym, że środkowa część (7) wrzeciona posiada u góry co najmniej jedną oporową powierzchnię (18).
6. 6. Mechanizm według zastrz. 3, znamienny tym, że tulejka (7') sprzęgła stałego posiada gniazdo (14, 14') do połączenia z czopem (15) lub wielowypustem (15') górnej części (3) wrzeciona oraz gniazdo (16, 16') do połączenia z czopem (17) lub wielowypustem dolnej części (5) wrzeciona.
7. 7. Mechanizm według zastrz. 3, znamienny tym, że tulejka (7') sprzęgła stałego jest połączona z dolną częścią (5) wrzeciona poprzez wielowypustowy łącznik (19).
8. 8. Mechanizm według zastrz. 1, znamienny tym, że oporowa nakrętka (9') ma na swej górnej powierzchni oporowe występy (21), których powierzchnie oporowe (22) są ustawione ukośnie względem oporowej po wierzchni (11) obudowy i/lub oporowej powierzchni (18) środkowej części (7, 7') wrzeciona.
9. 9. Mechanizm według zastrz. 2, znamienny tym, że oporowa wkrętka (9) ma na swej górnej powierzchni oporowe występy (21), których powierzchnie oporowe (22) są ustawione ukośnie względem oporowej powierzchni (11) obudowy i/lub oporowej powierzchni (18) środkowej części (7, 7') wrzeciona.