Przy wyrobie cementu wartosc produk¬ tu gotowego zalezy miedzy innemi od jed¬ nolitosci brylek (ziarn) surowca. Jest za¬ tem warunkiem bardzo waznym, aby su¬ rowce, nazywane ponizej ,,wapnem" i ,,gli- naM, byly mielone i mieszane bardzo do¬ kladnie, a poza tem, aby traktowane byly w ten sposób, izby skladniki mieszaniny nie rozpadaly sie podczas transportu do pieca lub w nim samym. Znane sposoby mielenia i mieszania surowców mozna, za¬ leznie od ilosci wody, zawartej w surow¬ cach lub dodanej do nich, podzielic zgrub- sza na dwie grupy, mianowicie na sposoby suche i sposoby mokre, którym odpowiada zawartosc wody od 0 do 25% i od 25 do 60% w stosunku do ilosci suchego materja¬ lu. Przy dolnej granicy zawartosci wody sposoby suche wykazuja rozmaite braki, jak rozpadanie sie mieszaniny na czesci skladowe i straty materjalu, pochodzace miedzy innemi stad, iz produkty spalania opalu unosza z pieca znaczne ilosci drob¬ noziarnistego cennego materjalu. Wpraw¬ dzie mokre sposoby daja mieszanine bar¬ dzo jednolita, drobnoziarnista i trwala bez znaczniejszej straty materjalu, lecz wobec wielkiej zawartosci wody w surowcach wy¬ magaja znacznie wiekszego zuzycia paliwa anizeli sposoby suche.Wynalazek niniejszy ma glównie na celu polaczenie dodatnich znamion sposo¬ bów suchych i mokrych i usuniecie ich cech ujemnych. Zgodnie z wynalazkiem niniej-szym zag&dnienie to rozwiazuje sie w ten sposób, iz przy ;zastosowaniu^dpowiedniej cieczy organicznej wytwafzV^sie z surow¬ ców jednolita, drobnoziarnista, trwala mie¬ szanine w postaci brylek o malej stosun¬ kowo zawartosci wody. Mozna to uskutecz¬ niac w sposób badzto ciagly, badz przery¬ wany. Stosowanie cieczy organicznej moze byc bardzo rozmaite. Badzto wapno i gli¬ ne, jako surowce, rozdrabia sie np. osob¬ no z ciecza organiczna i oba powstale mul- ki miesza ze soba, poczem do mieszaniny dodaje sie wody przy ciaglem mieszaniu, badz surowce rozdrabia sie i plócze osob¬ no: wapno ciecza organiczna, gline woda, poczem miesza sie oba mulki, badz surow¬ ce, rozdrabia, miele i plócze osobno: gline ciecza organiczna, wapno zas woda, po¬ czem oba mulki miesza, badz wreszcie su¬ rowce miele sie wspólnie i miesza w cie¬ czy organicznej, wode zas dodaje sie pod¬ czas mieszania. W kazdym razie, po ze¬ tknieciu wody z ciecza organiczna, ciecz ta zostaje w stanie czystym zwolniona i nie¬ mal calkowicie usunieta, jednoczesnie po¬ wstaje brylkowata nieco plastyczna jedno¬ lita mieszanina wapna, gliny i wody z drob¬ na (paroprocentowa) pozostaloscia uzytej cieczy organicznej. Brylki mozna kierowac bezposrednio do pieca, gdzie pozostalosc organiczna zuzytkowuje sie jako paliwo, mozna tez odparowac przed wypalaniem zawarte w brylkach wode i ciecz organicz¬ na, przyczem ciecz te mozna odzyskac w drodze skraplania pary.Ciecze organiczne, stosowane do osia¬ gania celów niniejszego wynalazku, powin¬ ny przedewszystkiem odpowiadac naste¬ pujacym wymaganiom: nie dzialac che¬ micznie na surowce, nie rozpuszczac sie wcale lub bardzo tylko trudno w wodzie, i posiadac ciezar wlasciwy rózny od ciezaru wlasciwego wody. Tytulem przykladu moz¬ na wymienic, jako odpowiednie nastepuja¬ ce ciecze organiczne: surowy olej lub plyn¬ ne produkty jego destylacji, np. olej para¬ finowy lub benzol, albo produkty otrzyma¬ ne z nich, odpowiadajace wspomnianym warunkom. Zaleca sie stosowanie prawie jednakowych ilosci wagowych cieczy orga¬ nicznej oraz materjalu suchego.Ilosc wody potrzebna do utworzenia brylek odpowiedniej wielkosci zmienia sie *w pewnych granicach. Zalezy ona w pew¬ nej mierze od rodzaju uzytej cieczy orga¬ nicznej ; poza tern nalezy sie liczyc z moz¬ liwa zawartoscia wody w surowcach, o ile nie zostaly one wysuszone przed doklad- nem zmieleniem. Faktem jest, iz suszenie surowców niezawsze jest konieczne; je¬ zeli jednak nie sa one wysuszone, ilosc do¬ danej wody winna byc zmniejszona odpo¬ wiednio do zawartosci jej w surowcach.Przy uzyciu np. oleju parafinowego lub nafty, jako cieczy organicznej, do wytwo¬ rzenia mocnych brylek wystarcza calkowi¬ ta ilosc wody od 15 do 30% na wage uzy¬ tych suchych materjalów; ilosc ta stanowi zaledwie polowe ilosci wody uzywanej o- becnie przy sposobach mokrych. Wreszcie dodawanie wody zalezy od wlasciwosci su¬ rowców, szczególnie w odniesieniu do ich plastycznosci.Wsród wskazanych powyzej mozliwych sposobów mielenia i mieszania surowców z uwzglednieniem ustalonych tam zasad, po¬ daje sie ponizej dwa nieco odrebne spo¬ soby.Gdy wapno i gline miele sie i miesza ze soba w cieczy organicznej, wode zas do¬ daje sie do gotowej mieszaniny, zaleca sie postepowac w sposób nastepujacy. Surow¬ ce w stanie suchym lub prawie suchym do¬ prowadza sie kazdy osobno do odpowied¬ niego lamacza, a stamtad do wspólnego mlyna kulowego, skad czesc mieszaniny zmielona pobieznie idzie do mlyna rurowe¬ go. Do mlyna tego, przeznaczonego do o- statecznego zmielenia i zmieszania surow¬ ców, dostarcza sie — zamiast, jak zwykle, wody — cieczy organicznej w takiej ilosci, aby powlekala ona ciala mielace. Materjal - 2 —opuszczajacy mlyn rwowy, a skladajacy sie z surowców oplókanych ciecza orga¬ niczna i dokladnie wymieszanych, skiero¬ wuje sie do kanalu lub pomieszczenia zao¬ patrzonego w przyrzad mieszalny, utrzy¬ mywany w ciaglym ruchu. Tutaj dodaje sie wody zapomoca rozpylaczów lub przy¬ rzadów podobnych, dzieki czemu zaczyna- ja sie samoczynnie wytwarzac brylki, przy- czem proces ten ulega szybkiemu zakon¬ czeniu. Jednoczesnie ciecz organiczna wy¬ dziela sie w stanie czystym i uchodzi pra¬ wie calkowicie z mulku, tak iz mozna ja odprowadzic nazewnatrz i zuzytkowac po¬ nownie. Poniewaz powstale brylki posia¬ daja pewna plastycznosc, mozna z latwo¬ scia, przepuszczajac je przez prase, z któ¬ rej wychodza w postaci pasma, usunac wieksza czesc pozostalej jeszcze cieczy organicznej. Prasa ta moze byc zaopatrzo¬ na w nóz do krajania pasma na bryly o od¬ powiedniej wielkosci. Wreszcie przy pra¬ sowaniu mozna usunac czesc cieczy orga¬ nicznej, pozostalej w brylkach, zapomoca wstrzasania lub rozgarniania brylek albo jakkolwiek inaczej.Brylki mozna teraz doprowadzic bez¬ posrednio do pieca lub tez mozna przed wypalaniem, a mozliwie takze zamiast wspomnianego powyzej prasowania, do od¬ parowania z brylek zawartosci wody oraz pozostalosci cieczy organicznej zuzytkowac wysoka temperature gazów uchodzacych z pieca. Mozna to uskuteczniac w przyrza¬ dzie do suszenia. W drodze skraplania pa¬ ry mozna odzyskiwac ciecz organiczna z brylek. W celu wywolania krazenia cieczy tej w sposób opisany wymaga sie niewiel¬ kiego tylko dodatku cieczy uzytej do pló- kania.Inny sposób oparty na tej samej zasa¬ dzie polega na tern, ze gline miele sie na mokro lub miesza z calkowita iloscia wo¬ dy, jaka winna zawierac sie w wykonczo¬ nych brylkach, co daje bardzo mialka maczke; wapno miele sie na mokro lub pló- cze w cieczy organicznej, Oba ituilki mie¬ sza sie nastepnie dokladnie ze soba i od¬ pedza ciecz organiczna prawie calkowicie, przyczem jednoczesnie wytwarzaja sie brylki, które obrabia sie nastepnie podob¬ nie jak w przypadku pierwszym.Przy dodatku mniejszej ilosci wody, niz wskazano powyzej, t. j, okolo 15 do 30% na wage suchego materjalu, powstaje drob¬ noziarnisty produkt, który jednakze z po¬ wodu osiadania plynu organicznego, jaki zawiera, jest plastyczny, wobec czego moz¬ na obrabiac go w prasie zaopatrzonej w nóz. Prasa ta wydaje materjal w postaci pasma, wytlaczajac zen czesc plynu orga¬ nicznego i wytwarzajac bryly, jak to opi¬ sano powyzej.Poza znaczna oszczednoscia paliwa, przy zachowaniu dodatnich cech procesów mokrych, sposób niniejszy przy zastosowa¬ niu obrotowego pieca do wypalania powo¬ duje znaczne skrócenie czasu trwania ca¬ lej czynnosci, poniewaz zawartosc wody w brylkach zostala powaznie ograniczona.Odparowywanie zawartosci wody z brylek mozna uskuteczniac, jak to opisano powy¬ zej, w specjalnej suszarce bebnowej, a nie w suszacej strefie pieca obrotowego, a wo¬ bec odpornosci brylek wyprazanie mozna równiez uskuteczniac w osobnym piecu, Przy tym sposobie pracy dlugosc pieca ob¬ rotowego mozna ograniczyc do dlugosci odpowiadajacej wymiarom, niezbednym do spiekania sie brylek.W opisie powyzszym pod „ciecza orga¬ niczna" rozumie sie wszelkie materjaly skladajace sie ze skladników pochodzenia organicznego i natury organicznej, chociaz¬ by materjaly te nazywano (olejami) mine- ralnemi, jak to ma miejsce np. z ropa i jej przetworami. PL