W osadniku dla mechanicznego oczy¬ szczania wód sciekowych, urzadzonym dla potrzeby danego domu, po zapelnieniu go woda sciekowa, zachodza kolejno nastepu¬ jace zjawiska, Najpierw wyplywaja na powierzchnie lekkie ciala plywajace, nastepnie opuszcza¬ ja sie na dno ciezkie ciala tonace, wkoncu zas opadaja stopniowo lekkie ciala tonace.Woda sciekowa z domów mieszkalnych zawiera stosunkowo znaczne ilosci cial o duzej objetosci, np. duze ilosci papieru i grud kalu, które maja czesciowo tendencje do natychmiastowego wyplywania na po¬ wierzchnie, czesciowo zas do dosc szybkie¬ go pograzania sie, poza tern sa jeszcze lzej¬ sze ciala tonace w nieznacznej jednak ilo¬ sci.Gdy woda sciekowa odprowadzana jest kilometrowemi kanalami, to organiczne cia¬ la, zwlaszcza wieksze, podlegaja stopnio¬ wemu rozdrobnieniu, tak iz przy wylocie kanalu znajduja sie stosunkowo niewielkie ilosci wiekszych cial tonacych i lekkich cial plywajacych, natomiast wieksze ilosci lzejszych cial tonacych.Biorac pod uwage te zasadnicze spo¬ strzezenia, nalezy stwierdzic, iz domowe osadniki oczyszczajace, budowane wpobli- zu domów mieszkalnych, musza sie róznic od centralnych urzadzen oczyszczajacych, pobudowanych przy wylocie miejskiej sieci kanalizacyjnej.Osadniki tych ostatnich urzadzen sa za¬ zwyczaj stosunkowo duzych, rozmiarów.Wskutek tego, a takze dzieki stalemu do-plywowi wody sciekowej, trzy powyzej o- pisane zjawiska, moga nastepowac regular¬ nie, nie przeszkadzajac Sobie wzajemnie.Domowe osadniki oczyszczajace maja natomiast bardzo male wymiary, wskutek czego trzy te zjawiska w praktyce wplywa¬ ja wzajemnie na siebie i wzajemnie sobie przeszkadzaja. Ta ujemna strona osadni¬ ków daje sie zwfaszcza zauwazyc, gdy przy spuszczaniu wody z kapieli, zlewów, klozetów i t. d, nastepuja w malych osad¬ nikach nagle zderzenia cieczy. Tak np. wir, powstajacy wskutek dazenia ku górze lek¬ kich cial plywajacych, przeszkadza opada¬ niu cial tonacych, zas ruch wody, powsta¬ jacy wskutek szybkiego opadania ciezkich cial tonacych, przeszkadza opadaniu lzej¬ szych cial tonacych. Najsilniej wyste¬ puja te braki techniczne ruchu cieczy w ta¬ kich domowych urzadzeniach do oczyszcza¬ nia, w których proces mechaniczny wydzie¬ lania, jak to ma miejsce w wiekszosci wy¬ padków, odbywa sie w jednym osadniku.Ale i w urzadzeniach, w których osadnik w znany sposób podzielony jest na kilka od¬ dzialów, nie mozna tych braków uniknac, co prowadzi do przedostawania sie wiek¬ szych cial zanieczyszczajacych do kanalu odprowadzajacego. Wynalazek niniejszy u- suwa calkowicie powyzsze braki.Na rysunku przedstawiony jest dla przykladu osadnik wedlug wynalazku, a mianowicie na fig, 1 w przekroju poziomym po linji / — /na fig, 2, a na fig. 2 i 3 w przekrojach pionowych po linji // — // i III —III na fig, -1.W jednej polowie zbiornika cylindrycz¬ nego K, tworzacego osadnik, znajduja sie przedzialy, a mianowicie przewód scieko¬ wy a, sluzacy jako osadnik dla cial plywa¬ jacych, komora b, w której ciecz sie uspo¬ kaja, i glówna komora oczyszczajaca h.Przedzialy te oddzielone sa scianami n, n1 i 7 od komory osadowej s i pozostaja z nia w lacznosci w znany sposób tylko przez o- twory szczelin /, o i ov Doplyw wody scie¬ kowej do przewodu sciekowego a nastepu¬ je z przewodu doprowadzajacego e przez doplywowa studzienke g, przeplyw zas przez osadnik, w kierunku strzalek zgóry nadól. Zawarte w wodzie sciekowej lekkie ciala plywajace powstrzymywane sa od wciagniecia ich do komory b przez scianke tamujaca /, która moze byc ustawiona w sposób znany calkowicie lub czesciowo prostopadle lub skosnie, oddzielajac prze¬ wód sciekowy od komory, w której ciecz sie uspokaja. Jednoczesnie scianka / sluzy ja¬ ko scianka, powodujaca calkowity nawrót kierunku przeplywu pomiedzy przewodem sciekowym a i komora 6. Ciala plywajace wiruja wgórze i oddzielaja sie samoczynnie w sposób znany dzieki szczelinie / w gór¬ nej czesci komory osadowej s. W ten spo¬ sób ciala te sa juz usuniete z wody scieko¬ wej* £dy woda ta, obciazona jeszcze wszyst- kiemi cialami tonacemi, doplywa przez o- twór lacznikowy z do komory 6.Komora b sluzy w sposób znany jedno czesnie jako zbiornik osadowy ze szczelina o w dnie. Przeplyw wody sciekowej odby¬ wa sie w niej skosnie w kierunku od dolu ku górze. Specjalna cecha charakterystycz¬ na tej komory, w której ciecz sie uspokaja, jest jej zwiekszajacy sie w kierunku prze¬ plywowym przekrój poprzeczny. To zwiek¬ szanie sie przekroju poprzecznego oddzia¬ lywa w lacznosci ze wzmagajacym sie ru¬ chem wody w kierunku przeplywu, przy stopniowem zwalnianiu dlawienia szybko¬ sci przeplywu, na wyrównanie tworzacych sie wirów, które powstaja zazwyczaj wsku¬ tek naglych zderzen, spowodowanych sil¬ nym doplywem wody sciekowej. Gdy wiec ruch uderzeniowy wody sciekowej w kie¬ runku zgóry ku dolowi zuzytkowany jest przedewszystkiem do przesuniecia cial ply¬ wajacych ze studzienki doplywowej g do przewodu sciekowego, zderzenia takie sa podchwytywane i unieszkodliwiane w ko¬ morze b przez nawrót kierunku przeplywu, przyczem pograzanie sie wiekszych cial to- — 2 —nacych w komorze osadowej przez otwór szczelinowy o nie jest zahamowane.Glówna komora oczyszczajaca h od¬ dzielona jest od komory b scianka w. Za¬ wartosc jej laczy sie z. zawartoscia komory b przez otwór c scianki w.Istnieje, oczywiscie, jeszcze mozliwosc utworzenia w znany sposób przegródki w w postaci krawedzi przelotowej i spowodo¬ wania przeprowadzenia wody sciekowej z komory b do glównej komory oczyszczaja¬ cej h.Kierunek przeplywu wody sciekowej w glównej komorze oczyszczajacej h jest nao- gól skierowany poziomo lub prawie pozio¬ mo, w przeciwienstwie do kierunku ruchu przeplywu zgóry ku dolowi w przewodzie sciekowym i do ruchu wody zdolu ku górze w komorze 6.W glównej komorze oczyszczajacej h osadza sie pozostajaca jeszcze w wodzie sciekowej reszta dajacych sie wydzielic cial plywajacych, która przechodzi do ko¬ mory osadowej s, gdzie podlega gniciu wraz z pozostalemi cialami plywajacemi i tonacemi.Oczyszczona mechanicznie woda scie¬ kowa odplywa z konca glównej komory o- czyszczajacej h w znany sposób pod scian¬ ka v kanalem odplywowym y, skad odpro¬ wadzana jest badz bezposrednio, badz tez posrednio przez znane odpowiednie urza¬ dzenia do traktowania biologicznego.Szczególna zaleta techniczna osadnika wedlug niniejszego wynalazku, w porówna¬ niu z dotychczas znanemi osadnikami, po¬ lega jeszcze na tern, iz wszystkie trzy od¬ dzielne komory a, b i h, tworzac razem wla¬ sciwy osadnik, umieszczone sa wewnatrz odcinka kola, pokrywajacego okolo polowy lub wieksza czesc powierzchni okraglej lub eliptycznej osadnika. Znane sa juz wpraw¬ dzie urzadzenia oczyszczajace, w których w odcinkach kola poprzecznego przekroju umieszczone sa komory oczyszczajace.W tych znanych urzadzeniach chodzi jednak zawsze o osadniki oczyszczajace wode sciekowa, traktowana juz uprzednio w innych osadnikach, a nie, jak w obecnym wynalazku, o umieszczenie wszystkich ko¬ mór do oczyszczania wewnatrz jednego od¬ cinka przekroju poprzecznego osadnika, który to odcinek stanowi okolo polowy o- kraglej lub eliptycznej powierzchni prze¬ kroju poprzecznego osadnika.Wykpnanie konstrukcyjne, wymiary, glebokosc i uklad zarówno studzienki do¬ plywowej, jak i przewodu sciekowego, slu¬ zacego jako oddzielacz cial plywajacych, komory do uspokajania plynu, glównej ko¬ mory oczyszczajacej i komory osadowej, oraz urzadzenia odplywowego, scianek przegradzajacych i otworów laczacych mo¬ ga byc dowolne. Urzadzenie moze sie skla¬ dac z kilku trzykomorowych osadników o- czyszczajacych. Osadnik wedlug wynalaz¬ ku moze byc zastosowany zarówno do ma¬ lych, jak i wielkich urzadzen oczyszczaja¬ cych. PL