Wynalazek niniejszy dotyczy sposobu rysowania wykrojów krawieckich w zwiek¬ szonej podzialce z malych wzorów zapo¬ moca pantografów lub podobnych przyrza¬ dów. Znany jest sposób kreslenia wykrojów ze wzorów minjaturowych róznych wielko¬ sci przy zastosowaniu nienastawnego pan¬ tografu o stalej przekladni. Chcac otrzy¬ mac normalne wykroje róznych wielkosci zapomoca pantografu o niezmiennej prze¬ kladni, nalezy powiekszac drobne rysunki o róznych wielkosciach. Kazdej wielkosci normalnego wykroju odpowiada zatem wzór okreslonej wielkosci tak, iz chcac o- trzymac np. 10 podobnych wykrojów róz¬ nych normalnych wielkosci, potrzeba 10 odpowiednich drobnych wzorów róznej wielkosci.Poza tern znany jest sposób, wedlug którego pantograf moze byc nastawiany na rózne wielkosci tak, iz z jednego wzoru o- trzymuje sie dowolna liczbe wykrojów róz¬ nej wielkosci; ten sposób nie daje jednak moznosci ustalenia, jak powinien byc na¬ stawiony pantograf, zeby przez powieksze¬ nie wzoru zapomoca tego pantografu o- trzymac wykrój, odpowiadajacy osobie da¬ nych rozmiarów.Sposób wedlug wynalazku rózni sie od pierwszego sposobu zasadniczo tern, ze dla otrzymania dowolnej liczby podobnych wy¬ krojów róznej wielkosci wystarcza tylkojeden wrór zasadniczy tak, iz zapomoca tq*go ;§posobu kazda zadana wielkosc nor¬ malnego wykroju moze byc otrzymana przez nastawienie podzialki na miare danej osoby. Uzyskuje sie przez to znaczne upro¬ szczenie i zmniejszenie kosztów dzieki o- szczednosci na czasie i maiterjale w porów¬ naniu ze sposobem znanym, poniewaz wy¬ konanie jednego tylko wzoru malego jest znacznie tansze, niz duzej liczby podob¬ nych wzorów róznej wielkosci.Od drugiego sjposobu przedmiot wyna¬ lazku rózni sie zasadniczo tern, ze na na¬ stawnym pantografie jest umieszczona pp- dzialka, zalezna od miar krawieckich, i ze stosunek wielkosci miedzy wykrojem nor¬ malnym a odpowiednim wzorem zmniej¬ szonym jest odniesiony do jakiejkolwiek miary krawieckiej (np. obwodu klatki pier¬ siowej), zapomoca której ustala sie nasta¬ wienie wielkosci wzoru lub podzialki licz¬ bowej na pantografie tak, iz przez nasta¬ wienie na pantografie liczby otrzymanej z pomiaru (np. szerokosci klatki piersiowej) mozna otrzymac prawidlowy wykrój z da¬ nego wzoru. Na tern polega róznica miedzy sposobem wedlug wynalazku a drugim spo¬ sobem znanym, w którym chodzi o dowolne, lecz nieokreslone powiekszenie wzorów.Zapomoca nastawnego przyrzadu uzywane¬ go przy tym sposobie mozna coprawda o- trzymywac rózne powiekszenia, ale niewia¬ domo jak nalezy nastawic przyrzad, aby o- trzymac zadany wykrój, gdy chodzi o po¬ wiekszenie malego wzoru do wielkosci nor¬ malnego wykroju okreslonej miary. Niedo¬ godnosc ta pochodzi stad, ze znany przy¬ rzad nie posiada podzialki, zwiazanej z róznemi miarami krawieckiemi i ze zmniej¬ szonym wzorem.Zasada sposobu wedlug wynalazku jest odmienna. Przyrzad uzywany przy tym sposobie posiada oznaczenia lub podzialke liczbowa, zwiazana zarówno z róznemi mia¬ rami jak i ze wzorami zimniejszonemi w o- kreslonym stosunku. Dizieki temu mozna nastawic przyrzad w zaleznosci od wielko¬ sci osoby, dla której ma byc przyrzadzony wykrój, a z drugiej strony zapomoca tak nastawionego przyrzadu mozna przez po¬ wiekszenie wzoru, zmniejszonego w okre¬ slonym stosunku, otrzymac wykrój, odpo¬ wiadajacy mierze danej osoby. Jesli np. obwód klatki piersiowej wynosi 110 cm, to przyrzad ustawia sie na liczbe 110. Zapo¬ moca tak nastawionego przyrzadu powiek¬ sza sie rysunek, zwiazany okreslona zalez¬ noscia z pewnym wymiarem krawieckim, przyczem otrzymuje sie powiekszony wy¬ krój, odpowiadajacy osobie, której szero¬ kosc klatki piersiowej wynosi 110 cm. 0- trzymanie takiego wyniku nie jest mozliwe zapomoca sposobów, poslugujacych sie zna- nemi przyrzadami.Zaleta wynalazku polega na tern, ze do¬ my towarowe nie potrzebuja miec calego zapasu kolsiztownych wykrojów normal¬ nych, które wymagaja znacznych kosztów i zajmuja duzo miejsca, jak równiez na tern, ze dzieki wynalazkowi mozna w go¬ spodarstwie domowem latwo sporzadzac wykroje, dokladnie dostosowane do danej wielkosci, bez wiekszych kosztów, co do¬ tychczas nie bylo mozliwe. Oprócz tego zapomoca pantografu mozna z malych ry¬ sunków minjaturowych otrzymywac do¬ wolna licizbe wykrojów rozmaitych wielko¬ sci.Na rysunku jest przedstawiony przy¬ klad konstrukcji przyrzadu do wykonywa¬ nia sposobu wedlug wynalazku.Na arkuszu tektury lub innego papieru rysuje sie wzór wedlug fig. 1 — 3 np. py* jamy w zmniejszonej podzialce, która sie znajduje w okreslonym stosunku do nor¬ malnego wykroju. Fig. 4 — 7 przedstawia¬ ja rózne odmiany pantografu, który sklada sie z dwóch polaczonych razem równole- globoków a, b, przyczem wielkosc równo- legloboku a lub równolegloboku b moze byc nastawiana zapomoca otworów c i srub lub innych narzadów wlozonych w te o- - 2 -twory. Przeguby e, t, g, znajdujace sie na jednej linji, zaopatrzone sa w nózki h, i, k, pnzyczem nózka k moze byc wcisnieta o- strzem w papier wbrew dzialaniu sprezy¬ ny. Zamiast! otworów mozna oczywiscie 'za¬ stosowac inne urzadzenie, umozliwiajace przestawianie.Odstep otworów c reguluje sie wedlug okreslonego schematu, przyczem odpo¬ wiednie napisy lub inne oznaczenia podaja wymiary odpowiadajace poszczególnym o- tworom tak, iz nastawienie otworów c za¬ lezy tylko od danej miary zasadniczej.Inna odmiana urzadzenia do przesta¬ wiania irównolegloboków pantografu przed¬ stawiona jest na fig. 8 i 9, wedlug których zamiast otworów c wedlug fig. 6 boki rów- nolegloboku wykonane sa w postaci spre¬ zystych wsteg, zwinietych w bebnach m, które isa polaczone zapomoca przegubu n.Wstegi stalowe, stanowiace boki równole- globoku, moga byc zaopatrzone w podzial- ke, umozliwiajaca dokladne nastawienie równolegloboku na dana wielkosc wykroju.Urzadzenie wedlug wynalazku moze byc równiez wykonane wedlug fig. 10. W pudelku o lub w innej oslonie prowadzone sa dwa pr^ety p, p1, wykonane czesciowo w postaci zebnic i zazebiajace sie z kola¬ mi q, qx, które sa osadzone w pudelku o i moga obracac sie wspólnie. Zebnica p jest dluzsza i posiada na swym koncu olówek k, natomiast krótsza zebnica p1 jest zaopa¬ trzona w olówek i (podobnie jak na fig. 5).Zehnice p, p1 moga byc zaopatrzone w u- rzadzenie umozliwiajace zmiane ich dlugo¬ sci. W szczególnosci dluzszy pret p jest zaopatrzony w podzialke, odpowiadajaca róznym wielkosciom wykroju i nastawiana zapomoca odpowiedniego urzadzenia, któ¬ re zmienia dlugosc zebnicy.Na fig. 11 przedstawiono inna odmiane wykonania wynalazku.Cztery boki równolegloboku skladaja sie z dwóch wodzacych sie wzajemnie pla¬ skowników, których dlugosc moze byc usta¬ lana zapomoca srub r np, na którakolwiek z liczb 74—130, znajdujacych sie na gór¬ nej stronie ramion, lub tez liiedb 50 — 72, znajdujacych sie pod spodem (na rysunku niewidocznych). Przeguby /, f1 sluza do przymocowania olówka i. Rów¬ noleglobok a jest zaopatrzony w oló¬ wek k. Nózka h na przegubie e posia¬ da plytke s z otworami, które przymocowu¬ ja sie do papieru. Oprócz malego równole¬ globoku b wedlug wynalazku znajduje sie jeszcze inny wiekszy równoleglobok b1-.Drugi równoleglobok b1 sluzy dfr ulatwienia poslugiwania sie przyrzadem, przyczem niema potrzeby umieszczania calej podzial- ki na jednej szynie. Dzieki drugiemu rów noleglobokowi podzialka jest podzielona w ten sposób, ze liczbom 50 — 72 odpowiada wiekszy równoleglobok b\ a liczbom 74 — 130 odpowiada mniejszy równoleglobok 6.Urzadzenie dziala w sposób nastepuja¬ cy. Arkusz wzorów S przymocowuje sie na duzym stole, a obok niego umocowuje sie duzy arkusz papieru do narysowania wy¬ kroju. Nastepnie mierzy sie szerokosc klat¬ ki piersiowej osoby, dla której ma byc wy¬ konane ubranie. Nastepnie ustawia sie u- rzadzenie na otrzymana miare na podzial- kach wszystkich czterech ramion, a potem tak nastawione urzadzenie przymocowuje sie zapomoca podstawki h, s dwiema plu¬ skiewkami do wykroju S.Poslugujac sie przyrzadem, nalezy przy¬ trzymywac lewa reka podstawke h, s, a prawa reka uchwycic raczke / i przesuwac ja tak, aby olówek i wypadal kolejno we wszystkich punktach linji powiekszanego wzoru. Gdy jeden punkt linji wykroju po¬ kryje dokladnie koniec olówka i, wówczas olówkiem k zaznacza sie na papierze maly znaczek. Po wyznaczeniu w ten sposób wszystkich punktów linji wykroju laczy sie je razem linja ciagla. Tak otrzymany wy¬ krój pasuje na osobe, której wymiar klatki piersiowej odpowiada liczbie nastawionej na podzialce urzadzenia. — 3 —Zamiast podzialek na róznych po¬ wierzchniach, to jest na wierzchu i pod spodem równolegloboku a, mozna oczywi¬ scie umiescic je na tej samej powierzchni, czyli z tej samej strony lecz z róznych bo¬ ków, co jednak jest mniej przejrzyste. PL