Przedmiotem niniejszego wynalazku jest bezkorbowa silniko-sprezarka o dwu swobodnych tlokach przeciwbieznych, w której dostarczanie swiezego powietrza w ilosci potrzebnej do spalania paliwa w czesci silnikowej odbywa sie dzieki wla¬ sciwemu rozmieszczeniu szczelin steruja¬ cych w tulei cylindra, przy jednoczesnym wyborze odpowiednio zmienionego cztero- taktu silnikowego.Wynalazek polega na teim, ze szczeli¬ ny wlotowe sa umieszczone po jednej stronie plaszczyzny symetrji cylindra, a szczeliny wydmuchowe sa umieszczone po drugiej stronie tej plaszczyzny i polaczo¬ ne z atmosfera zapomoca samoczynnychzaworów zwrotnych, przyczem skok jed¬ nego tloka jest wiekszy, anizeli odleglosc szczelin ^wlotowych od plaszczyzny syme- trji, a skok tloka drugiego jest wiekszy, anizeli odleglosc szczelin wylotowych od wspomnianej plaszczyzny symetrji. W ten sposób umozliwione jest powstawanie podcisnienia w cylindrze i zasysania dzie¬ ki nietmu swiezego powietrza, potrzebne¬ go do spalania.Na rysunkach uwidoczniono tytulem przykladu przedmiot wynalazku w dwóch odmianach wykonania.Fig. 1 przedstawia przekrój podluzny silniko-sprezarki jednej odmiany wykona¬ nia, fig. 2 — równiez przekrój podluzny drugiej odmiany, fig. 3 — przekrój po¬ przeczny przez zawór rozruchowy.Silniko-sprezarka wedlug fig. 1 sklada sie z kadluba w ksztalcie cylindra 1, chlo¬ dzonego woda, dwu wymiennych tulej 2 i 3, w których przesuwaja sie tloki 4 i 5, oraz z dwu glowic 6 i 7, mieszczacych za¬ wory tloczne 8 i 9. Zawory ssawne 10 i 11 umieszczone sa w pokrywach glowic 6 i 7.Przy pomocy powyzszych zaworów strony zewnetrzne obu tulej z tlokami pracuja w znany sposób jako jednostronnie dzialaja¬ ce sprezarki powietrza, przyczem ruch powrotny tloków ku srodkowi cylindra od¬ bywa sie wskutek rozprezenia *w stosunko¬ wo duzych przestrzeniach szkodliwych tychze sprezarek.Aby dzialac jako silnik, tuleja 2 w po¬ danym przykladzie posiada w przestrzeni miedzy tlokami szczeliny wylotowe 12, polaczone z rurociagiem wylotowym 13, w którym znajduje sie zawór wylotowy 14.Tuleja zas 3 posiada szczeliny wlotowe 15, polaczone z samoczynnemi zaworami ssaw¬ nymi 16. Szczeliny 12 i 15 sa rozmieszczo¬ ne niesymetrycznie wzgledem srodka cy¬ lindra /, zaopatrzonego w zawór paliwo¬ wy 17 i zawór rozruchowy 19.Niniejsza silniko-sprezarka w czesci silnikowej dziala w sposób nastepujacy.Przy suwie tloków z przedstawionego po¬ lozenia ku srodkowi cylindra, gdy tlok 4 przeslania szczeliny wylotowe 12, rozpo¬ czyna sie sprezanie powietrza miedzy tlo¬ kami. Gdy sprezanie osiagnie pewna prez¬ nosc, przez zawór 17 nastepuje wstrzyk paliwa, dostarczanego pompka o napedzie pneumatycznym, poczem paliwo spala sie i tloki wracaja ku koncom cylindra. Gdy tlok 4 odsloni znowu szczeliny wylotowe 12, odbywa sie czesciowy wylot spalin, przyczem wylotowy zawór 14 otwiera sie.Gdy preznosc w cylindrze opadnie do ci¬ snienia atmosferycznego, zawór 14 zamy¬ ka sie, a tlok 5 odslania w tym czasie szczeliny wlotowe 15. Wobec dalszego po¬ suwu tloków powstaje w cylindrze podci¬ snienie, zawory ssawne 16 otwieraja sie, a wplywajace do cylindra powietrze zaj¬ muje przestrzen miedzy tlokiem 5 a slu¬ pem spalin, poruszajacym sie za tlokiem 4, którego dlugosc równa jest odleglosci tloka 4 od szczelin wlotowych 15 w chwi¬ li otwarcia sie zaworów ssawnych 16. W skrajnem polozeniu tloków cylinder jest mniej wiecej wypelniony po prawej stro¬ nie swiezem powietrzem, a po lewej spa¬ linami.Przy posuwie powrotnym obu tloków ku srodkowi zawory 16 zamykaja sie, po¬ czem wobec powstalego w przestrzeni mie¬ dzy tlokami nadcisnienia otwieraja sie sa¬ moczynne zawory wylotowe 14 i slup spa¬ lin, wytlaczany zapomoca lewego tloka 4 oraz slupa swiezego powietrza, bedacego niejako przedluzeniem tloka prawego 5, odplywa calkowicie lub w znacznej czesci nazewnatrz. Gdy wreszcie tlok 4 przesloni szczeliny 12, rozpoczyna sie sprezanie po¬ zostalych ewentualnie spalin oraz swieze¬ go powietrza i podany przebieg powta¬ rza sie.Z powyzszego wynika, ze bezkorbowa silniko-sprezarka o takiej budowie nie po¬ siada w swej czesci silnikowej pompy, oraz ze dzialanie jej nie polega na podci- - 2 —Soleniu w cylindrae, w^wolanem energja kinetyczna wydmuchu, ale opisujac po¬ szczególne okresy dzialania zwyklego czte- rotaktowego silnika w odmiennej kolejno¬ sci (t. j. po rozprezaniu ssanie, a po ¦wy¬ dmuchu sprezanie) oraz po dwa takty osob¬ nie (tandem), wykorzystuje odpowiednie rozmieszczenie szczelin wlotowych i wylo¬ towych w czesci silnikowej do napelniania cylindra swiezem powietrzem.Poniewaz spalanie w przebiegu Die- sel'a odbywa sie zwykle przy duzym nad¬ miarze powietrza, wiec niema potrzeby u- suwania wszystkich t spalin z cylindra, a nawet korzystniej bedzie czesciowo je tam pozostawic, gdyz to podnosi temperature koncowa sprezania, a wiec ulatwia spala¬ nie. Umyslne pozostawianie czesci spalin w cylindrze mozna uskutecznic takze przez wbudowanie rurki 18 obok zaworu wylotowego 14, przez która to rurke spa¬ liny powracaja w czasie ssania do cylin¬ dra, zmniejszajac tern samem ilosc ssane¬ go powietrza.Fig. 2 przedstawia druga odmiane wy¬ konania bezkorbowej silniko-sprezarki, o- parta na tej samej zasadzie ssania powie¬ trza, potrzebnego do spalania paliwa, przyczem jednak zawory ssawnfc spreza¬ rek nie sa umieszczone w lbicach cylin¬ dra, ale znacznie blizej srodka cylindra, i sluza jednoczesnie przebiegom silniko¬ wym.Ta odmiana wykonania sklada sie z ka¬ dluba w ksztalcie cylindra 20, chlodzonego woda, dwu tulej 21 i 22, w których prze¬ suwaja sie tloki 23 i 24, oraz dwu glowic 25 i 26, w których znajduja sie tylko za¬ wory tloczne 27 i 28. W tulei 21 istnieja W odpowiedniem miejscu szczeliny wyloto¬ we 29 silnika oraz szczeliny wlotowe 30.Tuleja 22 posiada jedynie szczeliny wlo¬ towe 31. Samoczynne zawory ssawne 32 i 33 sa tak umieszczone, iz szczeliny wlo¬ towe 30 i 31 sa polaczone ze soba zapo- moca przewodu 34, wyrównywajacego rózne dlawienia powietrza w zaworach 32 i 33. Szczeliny wylotowe lacza sie z ruro¬ ciagiem wylotowym 35, na którego koncu umieszczony jest samoczynny zawór wylo¬ towy 36.Sprezarki, umieszczone po stronach zewnetrznych obu tloków, pracuja w zna¬ ny sposób przy pomocy szczelin wloto¬ wych 30, wzglednie 31, oraz zaworów tlocznych 27, wzglednie 28, przyczem ruch powrotny odbywa sie w podobny sposób, jak to wyjasniono przy fig, 1, Przy ruchu tloków z przedstawionego polozenia ku srodkowi zaczyna sie wi cze¬ sci silnikowej sprezanie powietrza z chwi¬ la przesloniecia szczielin wylotowych 29 zapomoca tloka 23. Gdy sprezanie osia¬ gnie pewna wielkosc, nastepuje wstrzyk paliwa przez zawór paliwowy 49. Gdy zas przy suwie powrotnym tlokowi lewy tlok 23 odsloni szczeliny wylotowe 29, naste¬ puje czesciowy wylot spalin, przyczem sa¬ moczynny zawór wylotowy 36 otwiera sie.Wewnetrzne krawedzie szczelin wlotowych 30, wzglednie 31, sa tak umieszczone, aby tloki 23, wzglednie 24, odslanialy je, gdy preznosc miedzy niemi obnizy sie do ci¬ snienia atmosferycznego. Wówczas zamy¬ ka sie samoczynny zawór wylotowy 36.Wobec dalszego przesuwania tloków ku koncom cylindra wystepuje miedzy niemi podcisnienie, które wywoluje ssanie po¬ wietrza przez zawory ssawne 32 i 33, przy¬ czem. doplywajace do cylindra powietrze zajmuje z jednej strony przestrzen mie¬ dzy szczelinami wlotowemi 30 a tlokiem 23, z drugiej zas strony przestrzen mie¬ dzy szczelinami 31 a tlokiem 24. W cza¬ sie suwu powrotnego obu tloków ku srod¬ kowi cylindra zostaje wytloczony z prze¬ strzeni miedzy niemi slup swiezego po¬ wietrza, pozostaly miedzy szczelinami wlo¬ towemi 30 a tlokiem 23, oraz calkowita albo znaczna czesc slupa spalin, który byl miedzy szczelinami 30 i 31. Jednoczesnie slup swiezego powietrza, znajdujacy sie — 3 —miedzy szczelinami 31 a tlokiem 24, do¬ staje sie w przestrzen miedzy szczelinami 31 i 29 i zostaje sprezony wraz z pozosta¬ la czescia slupa spalin. Zawartosc spalin w sprezonem powietrzu mozna podniesc, tak jak podano poprzednio, przez wbudo¬ wanie rurki 37 obok zaworu wylotowego 36. Wbudowanie zaworu wylotowego, jed¬ nego lub wiecej, w rurociag wylotowy 35, posiadajacy pewna dlugosc, lagodzi ru¬ chy tych zaworów, przez co zapobiega sie szybkiemu ich zuzyciu. Znamienna cecha drugiej odmiany wykonania jest to, ze te same szczeliny wlotowe, które sluza do ssania powietrza po stronie silnika, sa przeznaczone równiez do ssania powietrza po stronie sprezarek. Rozwiazanie to ma te wyzszosc nad rozwiazaniem wedlug fig. 1, ze stale wytlaczanie rurociagiem wylotowym pewnej czesci ssanego powie¬ trza powoduje chlodzenie zaworów wylo¬ towych.Rozruch silniko-sprezarki odbywa sie zapomoca sprezonego powietrza. Budowe zaworu rozruchowego 19 lub 38 przedsta¬ wia fig. 3. Zawór 39 posiada tloczek od¬ ciazajacy 40 o srednicy nieco wiekszej od grzybka zaworu 39, wskutek czego prez¬ nosc powietrza rozruchowego oraz spre¬ zyna 41 uniemozliwiaja otwieranie sie za¬ woru 39. Rozrusznik sklada sie z cylindra 42, w którym znajduje sie otworek 43, la¬ czacy przestrzen 44 pod tloczkiem odcia¬ zajacym 40 z atmosfera. Gdy suwaczek 45 jest przesuniety, tak ze przeslania o- tworek 43, a odslania rurke 46, wówczas powietrze ze zbiornika pomocniczego 47 doplywa rurkami 46 i 48 do przestrzeni 44, otwierajac zawór 39. Powietrze w zbior¬ niku 47 rozpreza sie i, gdy preznosc zrów¬ na sie z cisnieniem atmosferycznem, spre¬ zyna 41 przymyka zawór 39, a dalsze przetrzymanie suwaczka 45 nie wywoluje juz ruchów zaworu 39, gdyz w czasie rozprezania powietrza w zbiorniku 47 roz¬ prezylo sie równiez powietrze w prze¬ strzeni 44 ze wzgledu na polaczenie rur¬ kami46 i 48. Wielkosc zbiornika 47 oraz cisnienie, przy którem napelnia sie go przed rozruchem, sa tak dobrane, aby wy¬ wolane cisnienie sprezania w nastepnym suwie po rozruchu wystarczylo do zapale¬ nia wstrzyknietego paliwa.Powyzsza sprezarka nie posiada zadnej regulacji, gdyz wyzyskana jest tu wlasci¬ wosc tak zwanej samoregulacji, polegaja¬ cej na tern, ze zwiekszenie ilosci wytla¬ czanego powietrza nastepuje samoczynnie po zwiekszeniu ilosci wstrzyknietego pa¬ liwa. Zjawisko to mozna wytlumaczyc w nastepujacy sposób. Jezeli wstrzykiwana ilosc paliwa wystarcza jedynie na bieg lu¬ zem, to po stronach sprezarek cisnienie sprezania dochodzi do cisnienia roboczego i w tym czasie tloki zawracaja, nie wytlo¬ czywszy wcale powietrza. Po zwiekszeniu ilosci wstrzyknietego paliwa wzrasta ener- gja kinetyczna tloków, i zawracaja one do¬ piero po wytloczeniu pewnej ilosci powie¬ trza, która jest tern wieksza, im wiecej przedtem wstrzyknieto paliwa. PL