Wynalazek dotyczy wbudowanej w ko¬ le rozpedowem silnika spalinowego malej pradnicy, która posiada dwa uzwojenia twornikowe i sluzy zarówno do zaplonu w silniku, jak i do zasilania lamp elektrycz¬ nych, zwlaszcza w pojazdach silnikowych.Znane jest zastosowanie w pradnicach, u- mieszczonych w kole rozpedowem, specjal¬ nych uzwojen twornika do pradu oswietla¬ jacego. Te znane urzadzenia maja jednak te wade, ze napiecie wytworzonego pradu elektrycznego zmienia sie ze zmiana liczby obrotów silnika, wskutek czego przy mniej¬ szych obrotach nastepuje niedostateczne o- swietlenie, natomiast przy wiekszych obro¬ tach moga byc przepalone wlókna zarowe lamp. Pozadane jest dlatego wytwarzanie pradu tylko o odpowiedniem napieciu. Aby uniknac wspomnianych wad, magneto w kole rozpedowem jest wedlug wynalazku zaopatrzone w urzadzenie regulujace, któ¬ re przy odpowiedniej liczbie obrotów do¬ prowadza prad bezposrednio do lampy e- lektrycznej o odnosnem nominalnem napie¬ ciu; natomiast przy wiekszych liczbach ob¬ rotów silnika zostaje wlaczony opornik, za- pomoca którego napiecie zostaje zmniejszo¬ ne. Samoczynne urzadzenie regulujace sklada sie wedlug wynalazku z ruchomo ob¬ sadzonego ciezarka wahliwego, który pod wplywem sily odsrodkowej dziala na kon¬ takty w ten sposób, ze do przeplywu wy-tworzonego pradu zostaja utworzone rózne drogi odpowiednio do otrzymywanego na¬ piecia.Rysunek przedstawia przyklad wykona¬ nia wynalazku. Fig. 1 przedstawia w wido¬ ku ziboku magneto w kole rozpedowem, zao¬ patrzone w regulator, a fig. 2 — w przekro¬ ju wedlug linji II — // na fig. 1.Magneto, wbudowane w zwykly sposób w kole rozpedowem 7 silnika spalinowego, wiruje ze swa magnesnica o trwalych ma¬ gnesach 3 i na biegunnikach 3a dokola u- mieszczonych na nieruchomej plycie i pola¬ czonych przewodem 20 zezwojów tworni- kowych 4 do swiatla i dokola oddzielnej zupelnie cewki 5 do wytwarzania pradu do zaplonu w silniku. Jeden koniec uzwojen twornika 4 jest polaczony z kontaktem 6, umieszczonym np. w srodku na wewnetrz¬ nej stronie oslony; najlepiej, gdy kontakt 6 jest wzgledem oslony izolowany. Do kon¬ taktu 6 przylega przymocowana do kola rozpedowego 7 i wzgledem niego izolowana sprezyna 8 z kontaktem 9. Drugi koniec sprezyny 8 jest zaopatrzony w kontakt 10, do którego jest dociskany zapomoca spre¬ zyny 12 w stanie spoczynku lub przy ma¬ lych i srednich obrotach drugi kontakt 11.Sprezyna 12 na swym wolnym koncu jest zaopatrzona oprócz kontaktu 10 w ciezarek 13. Drugi koniec sprezyny 12 jest polaczo¬ ny z kolem 7 zapomoca sruby 14 i wskutek tego jest polaczony z masa Af silnika nape¬ dowego. Z kontaktem 10, izolowanym wzgledem kola rozpedowego, jest polaczo¬ ny opornik 15; drugi koniec tego opornika jest polaczony z masa, np. z kolem rozpe¬ dowem, w miejscu, oznaczonem liczba 16.Drugi przewód 17 od uzwojen twornika 4 jest polaczony z jednym zaciskiem oprawki zarówki 18, której drugi zacisk jest pola¬ czony zapomoca przewodu 19 z masa Af, tworzac w ten sposób zamkniety obwód pradu. W tym obwodzie moga byc wlaczo¬ ne wylaczniki lub podobne przyrzady po¬ mocnicze.Urzadzenie wedlug wynalazku dziala w sposób nastepujacy. Uzwojenie twornikowe 4 jest tak obliczone, ze wytworzone napie¬ cie odpowiada przy zwyklych obrotach na¬ pieciu nominalnemu lampy. Przy tych ob¬ rotach nacisk sprezyny 12 zapewnia prze¬ plyw pradu miedzy kontaktami 10 i 11.Prad przeplywa w tym przypadku od uzwo¬ jenia 4 do kontaktu 6, przezen do kontaktu 9, dalej przez izolowana sprezyne 8, kon¬ takty 10, 11 i sprezyne 12 do masy M przez srube 14. Przewód 19, polaczony z masa silnika, doprowadza prad do jednego zaci¬ sku oprawki lampy, podczas gdy polaczenie drugiego zacisku oprawki lampy 18 z twor- nikiem 4 stanowi przewód 17. Przy zwiek¬ szonej liczbie obrotów, gdy przez powiek¬ szenie napiecia moglaby byc uszkodzona lampa, sila odsrodkowa, dzialajaca na cie¬ zarek, jednoczesnie tak zwieksza sie, ze ciezarek 13 wygina sprezyne 12 naze- wnatrz, wskutek czego kontakty 10, 11 zo¬ staja rozlaczone. Prad przeplywa wtedy od kontaktu 10 przez opornik 15, a na drugim jego koncu w miejscu 16 do masy Af. W ten sposób zostaje napiecie zmniejszone znowu do pozadanej wartosci. Sprezyna 12 zwiera samoczynnie kontakty 10, 11, gdy liczba obrotów zmaleje do normalnej wartosci. Napiecie wytworzonego pradu zmienia sie przytem tylko w malych grani¬ cach, a przelaczanie przy róznych liczbach obrotów odbywa sie zupelnie samoczynnie.Zamiast sprezyny 12 mozna zastosowac ruchomo osadzona dzwignie, na która dzia¬ la sprezyna. Dzwignia uruchomia kontakty posrednio lub bezposrednio. Mozna takze przy uzyciu kontaktów slizgowych wlaczac stopniowo kilka oporników. PL