Wynalazek dotyczy sposobu budowy sa¬ molotów typu platowców, zwlaszcza zas jednoplatowców.Wynalazek ma przedewszystkiem na ce¬ lu ulepszenie samolotów, azeby im mozna bylo nadawac wieksze szybkosci, aby one byly bardziej trwale, bardziej wygodne i aby ich powierzchniom nosnym mozna bylo nadawac róznorodne ksztalty w zaleznosci od stopnia rozpietosci.Przedmiot wynalazku stanowi sposób budowy samolotów zapomoca czesci wy¬ miennych, zawierajacyeh glównie silnik z jego karterem, urzadzenie do ladowania lub osiadania na wodzie, powierzchnie nosne wykonane jako czesci jednolite oraz zespól czesci tworzacych kadlub wlasciwy samo¬ lotu. Dzieki tej konstrukcji mozna zapo¬ moca pewnej ilosci czesci zasadniczych bu¬ dowac rózne typy samolotów, posiadaja¬ cych w razie potrzeby pewne wspólne cze¬ sci skladowe.Prócz tego wynalazek polega na tern, ze srodkowa czesc jednolitej powierzchni no¬ snej stanowi czesc kadluba samolotu, przy- czem plaszczyzna srodkowa platu moze sie wtedy znajdowac pomiedzy podluznicami kadluba.Inna forma wykonania wynalazku, doty¬ czaca w szczególnosci wypadku, kiedy plat jest utworzony w postaci wielokomórkowe¬ go skrzydla profilowanego, polega na za¬ stapieniu tego skfzydla przez podluznice, wykonane w ksztalcie skrzynek umieszczo¬ nych obok siebie i oddzielonych od siebie zapomoca pasków, których powierzchniazewnetrzna odpowiada przekrojowi ze¬ wnetrznemu skrzydla i które przylegaja do fiorfowych "pirzegrócl na calej dlugosci skrzydla. Czesci tworzace pionowe prze¬ grody moga byc umieszczone skosnie w stosunku do plaszczyzny srodkowej skrzy¬ dla, przyczem niektóre z tych przegród mo¬ ga byc przerwane w celu nadania zespolo¬ wi mniejszej wagi, przy zachowaniu jednak tej samej wytrzymalosci, a zwlaszcza prze¬ rywa sie te przegrody, które znajduja sie wpoblizu srodkowej osi skrzydla.Wreszcie inna forma wykonania wyna¬ lazku polega na wytwarzaniu skrzydla w rodzaju tych, jakie byly powyzej opisane, nie zwracajac uwagi, czy czesciom zasadni¬ czym, dotykajacym do obrysu zewnetrzne¬ go, wzglednie czesciom tych elementów za¬ sadniczych, nadano wymiary wieksze, ani¬ zeli to jest potrzebne, oraz na scinaniu, np. zapomoca heblowania tych czesci, które wystaja poza linje tego profilu.Przyklad wykonania wynalazku jest u- widoczniony na zalaczonych rysunkach, na których fig. 1 i 2 przedstawiaja jednopla¬ towiec wykonany wedlug wynalazku, w czesciowym przekroju wzdluz linji 1 — 1 na fig. 2 oraz w przekroju czesciowym wzdluz linji 2 — 2 na fig. 1, przyczem ten samolot posiada czesci dajace sie wymie¬ niac, grupe silnikowa, urzadzenie do lado¬ wania, plat oraz kadlub; fig. 3 przedstawia schematycznie ten samolot w widoku bocz¬ nym; fig. 4 — 6 przedstawiaja w ten sam sposób, co i fig. 3, zasadnicze czesci sklado¬ we tego samolotu, które zostaly powyzej wymienione, w róznych ich wzajemnych po¬ lozeniach; fig. 7 i 8 przedstawiaja perspek¬ tywicznie dwie rózne czesci samolotowego skrzydla wielokomórkowego, wykonanego z drzewa i znajdujacego sie w stadjum fabry¬ kacji, a objetego niniejszym wynalazkiem, przyczem czesc tego skrzydla uwidoczniona na fig. 7 przedstawia wlasciwe skrzydlo, zas czesc przedstawiona na fig. 8 odpowia¬ da skrzydlu, zawierajacemu czesc srodko¬ wa, sluzaca do przymocowania go do ka¬ dluba samolotu; fig. 9 przedstawia przekrój poprzeczny czesci skrzydla samolotowego, którego komórki sa wykonane w sposób nieco odmienny, niz to jest uwidocznione na fig. 7; wreszcie fig. 10 i 11 przedstawia¬ ja skrzydlo wedlug fig. 8 w stadjum fa¬ brykacji w czesciowym widoku zgóry (czesc rozerwana) oraz w czesciowym widoku koncowym.Na fig. 1 — 6 przedstawiony jest samo¬ lot jednoplatowy, skladajacy sie glównie z czterech róznych czesci polaczonych ze so¬ ba w sposób umozliwiajacy ich wymiane.A wiec samolot ten sklada sie z przedniej czesci, w której miesci sie silnik a z karte- tem, nastepnie jednolity plat 6, którego srodkowa czesc b1 jest wykonana w ten sposób, ze moze ona zastepowac kadlub samolotu, konczacy sie w tern miejscu, przyczem ta srodkowa czesc fe11 posiada o- prócz tego otwór osiowy, umozliwiajacy do¬ step do niej. Ponizej jednolitego platu znajduje sie urzadzenie do ladowania c, zas ztylu tego platu znajduje sie wlasciwy kadlub d samolotu z jego statecznikiem i ploza ogonowa.Plat 6, stanowiacy jedna calosc, karter silnika a, urzadzenie do ladowania c oraz wlasciwy kadlub d samolotu lacza sie ze soba w prosty sposób, np. zapomoca syste¬ mu klamer, osi, palaków (okuc).W ten sposób otrzymuje sie samolot, który posiada szereg zalet w porównaniu ze zwyklemi samolotami, a mianowicie, da¬ je moznosc wykonania z pewnej ilosci za¬ sadniczych czesci skladowych róznych sa¬ molotów, posiadajacych w razie potrzeby czesci wspólne. Naprzyklad, posiadajac rózne grupy silników o róznych charaktery¬ stykach, rózne czesci srodkowe, rózne urza¬ dzenia do ladowania lub do osiadania na wodzie i t. d., mozna laczyc je ze soba ce¬ lem otrzymywania coraz to innego samolo¬ tu, odpowiadajacego pewnym zyczeniom w granicach posiadanych srodków. — 2 —Sztywnosc platu, stanowiacego jedna calosc, otrzymuje sie dzieki temu, ze jego najwieksza wysokosc jest w miejscu nasa¬ dy. Plat ten wykorzystuje w rzeczywistosci cala wysokosc kadluba samolotu dla swej wlasnej wytrzymalosci Zamiast umieszczac jednolity plat badz pod kadlubem, badz tez ponad nim, jak to zazwyczaj dzieje sie w praktyce, uklada sie ten plat w ten sposób, ze plaszczyzna srodkowa jego czesci podstawowej znajdu¬ je sie pomiedzy podluznicami kadluba sa¬ molotu w jakiejkolwiek od nich odleglosci.Plaszczyzna ta, jak to wskazuje fig. 1, po¬ krywa sie z osia lotu. Taki uklad zapewnia samolotowi wyjatkowa latwosc manewro¬ wania, jak równiez nadzwyczajna doklad¬ nosc.Plat stanowiacy jedna calosc moze byc wytworzony w kazdy odpowiedni sposób, zwlaszcza zas, jak to przedstawione jest na fig. 7 — 11, w postaci profilowanego skrzy¬ dla wielokomórkowego, wykonanego np. z drzewa.W tym przypadku czesc skrzydla, za¬ warta pomiedzy krawedziami przednia i tylna, tworza podluznice w ksztalcie skrzy¬ nek o przekroju prostokatnym, umieszczo¬ nych pionowo jedna obok drugiej w ten spo¬ sób, ze kazda pionowa przegroda posred¬ nia skrzynek. Te przegrody sa utrzymywane w pozadanej od siebie odleglosci za posred¬ nictwem pasków &1 z dodaniem w razie po¬ trzeby deseczek poziomych c1, umieszczo¬ nych w tej samej plaszczyznie, jak to przed¬ stawia fig. 7, lub w szachownice, jak to u- widoczniono na fig. 9, lub tez rozmieszcza sie je w inny dowolny sposób, zabezpiecza¬ jacy przegrody przed miejscowem wygina¬ niem sie.Te przegrody pionowe powinny byc wy¬ konane w sposób ciagly, jak to przedstawio¬ ne jest na fig. 8, lub, jak to uwidoczniaja fig. 7 i 11, w postaci pochylych pasków badz stykajacych sie ze soba (fig. 7 i 11), badz te£ odpowiednio oddalonych od sie¬ bie. Pochylosc ich bedzie w kierunkach od¬ wrotnych.We wszystkich przypadkach ksztalty i wymiary przegród pionowych tf- i pasków b1 sa tego rodzaju, ze po umieszczeniu po¬ dluznie obok siebie otrzymuje sie odcinek platu, posiadajacy pozadany przekrój.Przy fabrykacji skrzydla W ten sposób utworzonego mozna kazdej czesci sklado¬ wej (przegrody pionowe, paski i t. xL) na¬ dawac okreslony ksztalt i wyrniary i laczyc je ze soba w jakikolwiek odpowiedni spo¬ sób, np, zapomoca sklejania, albo tez nie zwracac uwagi na to, ze te czesci, wzgled¬ nie przynajmniej pewne z tych czesci, po¬ siadaja wymiary wieksze, anizeli to jest potrzebne. W tym przypadku po polaczeniu scina sie w jakikolwiek sposób, np. zapo¬ moca heblowania, te czesci wspomnianych elementów skladowych, które wystaja poza obrys platu.Kilka takich czesci skladowych, wysta¬ jacych poza obrys przekroju skrzydla, u- widoczniono w czesci tylnej skrzydla (fig. 7) oraz w czesci srodkowej (fig. 11). Czesci wystajace, uwidocznione na fig. 7 i 11, sa przeznaczone do sciecia.Wykonczajac skrzydla, dodaje sie kra¬ wedzie przednia i tylna* pokrywajac zespól zwyklem pokryciem d1.W celu zmniejszenia ciezaru skrzydla przy jednoczesmem jednak zachowaniu tej samej wytrzymalosci mozna, jak to przed¬ stawia fig. 10, pewnych podluznie nie do¬ prowadzac do konca, a zwlaszcza tych, które znajduja sie wtpoblizu srodkowej osi wspomnianego skrzydla, otrzymujac w ten sposób szkielet wyciety w ksztalcie zblizo¬ nym do klina, jak to uwidocznione jest na rysunku.Podluznica tworzaca w ten sposób wy¬ konane skrzydlo jest utworzona z szeregu czesci rozmieszczonych naprzemian, z któ¬ rych jedne, zdolne do przeciwstawiania 0- poru na naprezenia rozciagajace i sciskaja- — 3 —ce, skladaj a sie z dwóch plytek, górnej i dolnej, drugie 'zas, zdolne do stawiania o- poru naprezeniom stycznym, czyli scinaja¬ cym, sa utworzone z pionowej przegrody, przyczem czesci te zespolone sa ze soba za- potnoca zespolu plaszczyzn, niezaleznie od krzywizny poprzecznego przekroju skrzy¬ dla. Calkowity opór podluznicy bedzie su¬ ma oporów tych czesci przeciwdzialajacych naprezeniom na rozciaganie i sciskanie oraz naprezeniom stycznym. Otrzymuje sie wfcku/tek tego plat samolotowy, który be¬ dac bardzo stalym, moze miec bardzo rózne przekroje, zaleznie od jego rozpietosci, i który zawiera czesc srodkowa ex z osiowym otworem, umieszczana miedzy silnikiem a kadlubem samolotu.Jest jasne, ze wynalazek nie jest ogra¬ niczony zadnym z powyzszych przykladów wykonania tych róznych czesci, które zo¬ staly wyszczególnione, przeciwnie, wynala¬ zek ten obejmuje rózne odmiany. PL