PL182872B1 - Kulowy zawór segmentowy - Google Patents

Abstract

1. Kulowy zawór segmentowy obejmujacy jednoczesciowa obudowe z otworem wlotowym i wylotowym i kanalem przeplywowym laczacym obydwa otwory posiadajacy pierscieniowe gniazdo zaworowe, na którym oparte jest zawieradlo zaworu o ksztalcie wycinka powierzchni kulistej, obracajace sie wokól osi przechodzacej przez srodek teoretycz- nej kuli, z której zostal wyciety wycinek tworzacy powierzchnie uszczelniajaca zawieradla wraz z elementem obrotowym obracajacym sie w obudo- wie wokól osi obrotu, przy czym element obrotowy zaworu obejmuje wrzeciono obrotowe wspólosiowe z osia jego obrotu, zamontowane w obudowie zawo- ru, i koncowy czop usytuowany równiez wspólosio- wo z osia obrotu wrzeciona, znamienny tym, ze miedzy wrzecionem obrotowym (41) i jego czopem (43) znajduje sie palak (42) jednolitego elementu obrotowego (25), a czop (43) elementu obrotowego (25) umieszczony jest w pokrywie (24), która tworzy dolna czesc obu- dowy zaworu, przy czym obudowa (23) zawiera otwór (64), przez który przeprowadzony jest element obrotowy (25) usytuowany w obudowie (23, 23') wy- posazonej w gniazdo zaworowe, a poza tym palak (42) obejmuje dwa ramiona (46, 47) odchylone od wrze- ciona obrotowego (41) ................................... Fig 5. PL PL

Description

Przedmiotem wynalazku jest kulowy zawór segmentowy. Zawory tego typu są przeważnie stosowane w instalacjach przemysłowych jako zawory odcinające, a szczególnie jako zawory regulujące przepływ w rurociągach.

W znanych konstrukcjach segmentowych zaworów kulowych regulacja przepływu następuje przy obrocie zawieradła zaworu w kształcie wycinka kuli, wokół osi obrotu. Zawieradło przyjmuje różne pozycje między 0 i 90° obrotu, a szczególnie między 0 a 60° od całkowitego zamknięcia zaworu. Aby ulepszyć regulowaną charakterystykę zaworu, przeważnie kulista powierzchnia zawieradła wyposażona jest w jeden lub więcej rowków, wybrań, lub tym podobnych i w dodatkowe człony regulacyjne.

Figury 1 i 2 załączonego rysunku przedstawiają rozwiązania znane ze stanu techniki a fig. 3 - znany kulowy zawór segmentowy wyposażony w elementy pokazane na fig. 1 i 2, przy czym fig. 2 przedstawia przekrój wzdłuż linii Π-ΙΙ na fig. 1. Element 1 powstał w wyniku obróbki skrawaniem jednolitego odlewu i obejmuje wrzeciono obrotowe 2, czop 3 i znajdujące się między nimi zawieradło zaworu 4, które jest połączone z wrzecionem i czopem za pomocą ramion 5 i 6. Zawieradło 4 ma kulistą powierzchnię uszczelniającą? w kształcie wycinka kuli. Oś obrotu 8 wrzeciona 2 i czopa 3 przechodzi przez punkt 9, który jest środkiem teoretycznej kuli, z której została wycięta powierzchnia kulista 7. W stanie zmontowanym, według fig. 3 obudowa zaworu obejmuje dwie połowy 10 i 11 połączone połączeniem kołnierzowym wzdłuż płaszczyzny podziału przechodzącej przez przekątną. W czasie montażu wrzeciono obrotowe 2 jest wsuwane do elementu 10 obudowy, a czop 3 do elementu 11, po czym obydwa elementy (połowy) obudowy 10, 11 są łączone połączeniem śrubowym. Urządzenie nastawcze 13 połączone jest z wrzecionem obrotowym 2 i wprawia w ruch obrotowy element 1, wraz z zawieradłem 4, którego kulista powierzchnia uszczelniająca 1 ślizga się po powierzchni gniazda wykonanego w elemencie 10, które to gniazdo nie jest gniazdem pierścieniowym. Ta znana konstrukcja ma pewne wady. Wyprodukowanie zawieradła z kulistą powierzchnią uszczelniającą za pomocą obróbki skrawaniem odlewu, pociąga za sobą wiele problemów praktycznych, gdy cały element wraz z wrzecionem 2, czopem 3 i ramionami 5, 6 ma być obrabiany maszynowo.

Inną niedogodnością takiej konstrukcji jest to, że element 1 jest dopasowywany do każdej wielkości zaworu i istnieje tylko ograniczona możliwość standaryzacji, lub zupełnie nie ma takiej możliwości. Poza tym wytworzenie obudowy zaworu obejmującej dwie połówki sprawia wiele trudności, a odlanie ich i obróbka pociąga za sobą duże koszty.

W opisie patentowym USA nr 3722545 przedstawiono budowę kulowego zaworu segmentowego, w którym obudowa stanowi jednolitą całość, a zawieradło zaworu wraz z wrzecionem obrotowym i czopem wprowadzane jest do obudowy od strony urządzenia regulującego. W tym celu od tej strony obudowy wykonany jest duży otwór, co jest bardzo niekorzystne. Między innymi taki duży otwór nie pozwala na tak zwane mocujące wykonanie obudowy zaworu. Dzieje się tak dlatego, że takie wykonanie wymaga zastosowania śrub łączących kolejne odcinki rurociągu omijających obudowę zaworu. Poza tym z opisu tego nie wynika jasno, czy obudowa zaworu, wrzeciono zaworowe, pierścieniowy czop łożyskowy na przeciwnej stronie wrzeciona i ramiona łączące z obudową zaworu są wykonane jako jednolite całości, czy są elementami wieloczęściowymi. W obu przypadkach, a szczególnie gdy wszystkie części są wykonane jako jednolite, występują trudności związane z ich obróbką. W tym ostatnim przypadku musi być zrealizowane połączenie między obrotowym wrzecionem i innymi częściami konstrukcji, i możliwe, że również między pierścieniowym czopem i korpusem zaworu. W takich połączeniach osiowych, które przeważnie są złączami śrubowymi, narażonymi na siły skręcające pojawia się stopniowo nieznaczny luz. Te połączenia śrubowe między wrzecionem obrotowym i innymi elementami stanowią istotną wadę tego rozwiązania.

W opisie patentowym USA nr 4989833 przedstawiono segmentowy zawór kulowy, w którym zawieradło zaworowe wraz z ramionami, które stanowią z nim jeden zespół konstrukcyjny, wprowadzane jest do obudowy zaworu poprzez otwór wlotowy, po czym wprowadzane jest wrzeciono obrotowe zaworu i czop łożyska, i elementy te łączone są z ramionami zawieradła w obudowie zaworu. Konstrukcja ta jest typowym przykładem połączeń osiowych za pomocą śrub, lub tym podobnych elementów mocujących między obrotowym wrzecionem

182 872 i czopem łożyskowym z jednej strony z przenoszącymi moment siły ramionami, i z obudową zaworu z drugiej strony.

Opis EP 0 346 216 przedstawia konstrukcję zaworu kulowego, w którym element obrotowy składa się z dwóch czopów. Czopy te połączone są rozłącznie z pałąkiem wyposażonym w zawieradło zaworowe. Obudowa zaworu, zgodnie z tym rozwiązaniem, obejmuje dwie części połączone rozłącznie. W pokrywie zaworu, stanowiącej część obudowy znajduje się gniazdo zaworowe.

Przedmiotem wynalazku jest kulowy zawór segmentowy obejmujący jednoczęściową obudowę z otworem wlotowym i wylotowym i kanałem przepływowym łączącym obydwa otwory. Zawór posiada pierścieniowe gniazdo zaworowe, na którym oparte jest zawieradło zaworu o kształcie wycinka powierzchni kulistej, obracające się wokół osi przechodzącej przez środek teoretycznej kuli, z której został wycięty wycinek tworzący powierzchnię uszczelniającą zawieradła wraz z elementem obrotowym obracającym się w obudowie wokół osi obrotu. Element obrotowy zaworu obejmuje wrzeciono obrotowe współosiowe z osią jego obrotu, zamontowane w obudowie zaworu, i końcowy czop usytuowany również współosiowo z osią obrotu wrzeciona.

Istota wynalazku polega na tym, że między wrzecionem obrotowym i jego czopem znajduje się pałąk jednolitego elementu obrotowego. Czop elementu obrotowego umieszczony jest w pokrywie, która tworzy dolną część obudowy zaworu. Obudowa ta zawiera otwór, przez który przeprowadzony jest element obrotowy, usytuowany w obudowie wyposażonej w gniazdo zaworowe. Wspomniany wyżej obejmuje dwa ramiona odchylone od wrzeciona obrotowego i czopa, między którymi znajduje się jarzmo usytuowane w pewnej odległości od osi obrotu, przy czym zawieradło zaworu jest zamocowane rozłącznie na jarzmie, na zewnętrznej płaszczyźnie jarzma w stosunku do osi obrotu.

Korzystnie, długość otworu wykonanego w dolnej części obudowy jest równa szerokości pałąka elementu obrotowego w obszarze jarzma, a średnica otworu wlotowego lub wylotowego obudowy zaworu jest równa największej średnicy wycinka kuli tworzącego zawieradło zaworowe.

Zawieradło zaworowe i jarzmo są wyposażone odpowiednio w czop centrujący i centralny otwór, przy czym czop centrujący zawieradła jest osadzony w centralnym otworze jarzma i w płaszczyźnie prostopadłej do jego osi ma kształt koła, a korzystnie jest przynajmniej częściowo elementem cylindrycznym, przy czym usytuowany jest on w środku tylnej ścianki zawieradła zaworu to znaczy ścianki położonej po przeciwnej stronie powierzchni kulistej, a centralny otwór ma kształt dopasowany do czopa centrującego.

Zawieradło zaworowe posiada otwór, korzystnie centralnie usytuowany otwór cylindryczny, wykonany w jego tylnej ściance, a jarzmo posiada czop, o kształcie dopasowanym do tego otworu.

Tylna ścianka zawieradła jest przynajmniej częściowo płaska i powierzchnia jarzma przylegająca do zawieradła jest również przynajmniej częściowo płaska, przy czym obydwie te powierzchnie przylegają ściśle do siebie.

Zawieradło zaworowe i element obrotowy są połączone za pomocą elementów złącznych, korzystnie śrub, które przechodzą przez otwory w jarzmie, przy czym zawieradło zaworu zamocowane jest na pałąku za pomocą śrub od strony jego ścianki tylnej usytuowanej po przeciwnej stronie powierzchni kulistej zawieradła.

Przedmiot wynalazku przedstawiony jest w przykładzie wykonania na rysunku, na którym fig. 4 przedstawia zawór według wynalazku zamocowany zaciskowe między dwoma odcinkami rurociągu, fig. 5 - zawór pokazany na fig. 4 w stanie rozłożonym, fig. 6 - widok perspektywiczny podstawowych elementów zaworu, fig. 7 - przekrój wzdłużny zaworu zgodnego z wynalazkiem, którego obudowa została połączona za pomocą kołnierzy z dwoma odcinkami rurociągu.

Na fig. 4-6 segmentowy zawór kulowy został oznaczony numerem 20. Zawór ten ma obudowę 23, tak zwanego typu zaciskowego, co oznacza, że zawór 20 jest zaciskany między kołnierzami 17, 18 sąsiednich odcinków rurociągu 21, 22, za pomocą śrub 19 i przy zastosowaniu uszczelnienia między zakończeniami odcinków rurociągu i przylegającymi do nich

182 872 ścianami obudowy 23. Podstawowe elementy zaworu 20 to obudowa 23, jej pokrywa 24, element obrotowy 25 i zawieradło 26 z kulistą powierzchnią uszczelniającą 27, pierścień gniazda zaworu 28, sprężysta podkładka 29 i podkładka zewnętrzna 30.

Obudowa zaworu 23 stanowi jednoczęściowy odlew z otworem wlotowym 33, który jest połączony z odcinkiem rurociągu 21 i z otworem wylotowym 34 przylegającym do drugiego odcinka rurociągu 22. Między tymi otworami znajduje się kanał przepływowy obudowy zaworu. Z jednej strony zaworu wystaje szyjka 35, z przelotowym otworem 40, przez który przechodzi wrzeciono obrotowe 41 elementu obrotowego 25. Szyjka 35 zakończona jest kołnierzem 36, na którym zamontowane jest (nie pokazane) urządzenie regulujące obroty elementu obrotowego 25. Poza tym w szyjce umieszczony jest również pakiet uszczelniający 37, dławik 38 i gwintowane kołki 39 zaciskające dławik 38 w szyjce 35.

Element obrotowy 25 stanowi monolityczny odlew i obejmuje obrotowe wrzeciono 41, pałąk 42, czop 43, usytuowany współosiowo z wrzecionem 41. Pałąk 42 składa się z jarzma 45 i dwóch ramion 46, 47, które łączą odpowiednio jarzmo 45 z wrzecionem 41 i czopem 43. Jarzmo 45 posiada płasko sfrezowaną powierzchnię 48, która leży w pewnej odległości i jest równoległa do osi 49 wrzeciona 41 i czopa 43, która jednocześnie jest osią obrotu elementu obrotowego 25. W jarzmie 45 znajduje się centralny cylindryczny otwór przelotowy 50, a z jego obu stron rozmieszczone są dwa przelotowe otwory 51 pod śruby mocujące 52 zawieradła 26.

W zmontowanym zaworze oś obrotu 49 elementu obrotowego przechodzi przez środek teoretycznej powierzchni kulistej, której częściąjest powierzchnia uszczelniająca 27.

Wrzeciono obrotowe 41 ma rowek pod wpust 53 przenoszący moment obrotowy na wrzeciono 41 jak i na cały element obrotowy 25 z urządzenia regulacyjnego (nie pokazane). Między wrzecionem obrotowym 41 i ramieniem 46 usytuowany jest pierwszy pierścieniowy kołnierz 55, o średnicy większej niż średnica wrzeciona 41, a między ramieniem 47 i czopem 43 podobny drugi pierścieniowy kołnierz 56. W ścianie obudowy zaworu i w pokrywie obudowy 24 znajdują się odpowiednio wybrania 57, 58 odpowiadające kołnierzom. Między płaskimi powierzchniami kołnierzy 55, 56 i pierścieniowymi odpowiadającymi im dnami wybrań 57, 58 istnieje szczelina wypełniona podkładkami regulacyjnymi, to znaczy bardzo cienkimi podkładkami 59, 60, które są tak dobrane pod względem grubości, żeby wypełnić szczelinę (skasować luz), tak aby centralny otwór 50 był z dużą dokładnością usytuowany współosiowo z gniazdem zaworu 28 to znaczy by jego oś pokrywała się z dużą dokładnością z osią 60 gniazda 28, w chwili gdy element obrotowy 25 obróci się do pozycji zamknięcia zaworu (fig. 4).

Pokrywa 24 obejmuje prostokątną płytę 63, która przykrywa prostokątny otwór 64 ściany obudowy leżący naprzeciwko przelotowego otworu 40 przeznaczonego dla wrzeciona zaworu. Prostokątny otwór 64 usytuowany jest wzdłużnie w stosunku do obudowy 23 i ma szerokość, która tylko nieznacznie przekracza największą szerokość elementu obrotowego 25, a bardziej dokładnie nieznacznie przekracza szerokość jarzma 45, a długość tego otworu tylko nieznacznie przekracza maksymalny rozmiar elementu obrotowego 25 w płaszczyźnie prostopadłej do powierzchni 48 jarzma 45, przechodzącej przez oś 49. Na płycie 63 znajduje się obudowa łożyskowa 65, która stanowi łożysko ślizgowe dla czopa 43, który jest pokryty twardą powłoką chromową. Płyta 63 jest zamocowana do obudowy za pomocą śrub 66, które przechodzą przez otwory przelotowe wykonane w płaskiej części pokrywy 24, przy czym obudowa 23, wokół otworu 64 ma płasko sfrezowaną powierzchnię.

Zawieradło zaworu 26 ma bardzo prosty kształt geometryczny, symetrycznie obrotowy, który można bardzo prosto wykonać za pomocą automatów obróbkowych. Bardziej dokładnie, zawieradło zaworu obejmuje kulisty segment 70 z kulistą powierzchnią uszczelniającą 27 i płaską tylną ścianką 71, która zgodnie z przykładem wykonania, jest równoległa do płaszczyzny odcinającej, która ogranicza kulistą powierzchnię 27. Między kulistą powierzchnią 27 i tylną ścianką 71 znajduje się kołowe obrzeże 72. Kulista powierzchnia 27 jest wypolerowana do wysokiej czystości powierzchni. Zgodnie z przykładem wykonania obrzeze 72 ma kształt koła i segment 70 jest obrotowo symetryczny. Jednak powierzchnia kulista 27 nie posiada żadnych wybrań, rowków czy występów zabezpieczających, występujących w znanych rozwiązaniach, regulujących charakterystyki zaworu.

182 872

Z tylnej płaskiej ścianki 71 wystaje pod kątem prostym do niej, usytuowany współśrodkowo czop 73. Czop 73 jest cylindryczny i ma średnicę, która odpowiada średnicy centralnego otworu 50 w jarzmie 45, tak ze czop 73 może być wprowadzony do otworu 50, z odpowiednim pasowaniem. Długość czopa 73 jest trochę mniejsza lub równa długości otworu 50. W zawieradle 26 znajduje się również para gwintowanych otworów 74 o określonej głębokości, w które wchodzą śruby mocujące 52.

Opisane powyżej elementy tworzące zawór 20 są montowane w poniżej opisany sposób. Najpierw, element obrotowy 25 jest wprowadzany do obudowy 23 przez otwór 64 z jedną lub większą ilością podkładek regulacyjnych 59 ślizgających się po wrzecionie 41 wprowadzanym przez otwór przelotowy. Jedna lub więcej podkładek regulacyjnych 60 ślizga się w podobny sposób wzdłuż czopa 43. Następnie pokrywa 24 jest ściśle przykręcana ponad otworem 64, przy czym czop 43 opiera się w obudowie łożyskowej 65. Po przeciwnej stronie pakiet uszczelniający 37 ślizga się po wierzchu wrzeciona 41, aż dławik 38 nie zostanie ściśle dokręcony śrubami. Później, zawieradło 26 zostaje wprowadzone do otworu wlotowego 33 zaworu i czop środkowy 73 jest wprowadzony do centralnego otworu 50 jarzma 45 elementu obrotowego 25. Zawieradło 26 jest ściśle przykręcane do jarzma 45 za pomocą śrub 52, wprowadzanych od strony otworu wylotowego 34 obudowy, tak ze tylna płaska ścianka 71 zawieradła 26 jest dociskana do przedniej powierzchni 48 jarzma 45. Później, pierścień 28 gniazda zaworu osadzany jest w rowku 75 gniazda. Sprężysta podkładka 29 umieszczana jest ponad pierścieniem 28 gniazda zaworu i zewnętrznie gwintowana podkładka zewnętrzna 30 jest ściśle dokręcana, tak że podkładka sprężysta 29 jest mocowana nieruchomo i dociska pierścień gniazda zaworu w rowku 75. Następnie sprawdza się, czy zawieradło zaworu jest usytuowane współosiowo z pierścieniem gniazda 28. Jeśli nie zachodzi taki przypadek, zależnie od normalnie stosowanych przy wykonywaniu tolerancji wymiarowych pierścieniowych wybrań 57, 58 obudowy zaworu 23, zawór demontuje się i wkłada się nowe podkładki 59, 60 dzięki czemu uzyskuje się współosiowość elementu. Później zawór jest ponownie zmontowany wraz z zawieradłem 26, które jest usytuowane współosiowo z pierścieniem gniazda 28. Gdy element obrotowy 25 i zawieradło zaworu 26 są ustawione w pozycji pokazanej na fig. 4, kulista powierzchnia uszczelniająca przylega szczelnie do pierścienia gniazda zaworu 28 wzdłuż całego obwodu a oś obrotu 49 elementu obrotowego 25 przechodzi przez punkt 76, który jest środkiem teoretycznej kuli, z której została wycięta kulista powierzchnia uszczelniająca 27. Podczas obrotu elementu obrotowego 25 kulista powierzchnia uszczelniająca 27 ślizga się po pierścieniu gniazda zaworu 28 i zawieradło 26, w powszechnie znany sposób może być osadzone w różnych regulowanych pozycjach, jak to zostało wyjaśnione na początku tego opisu.

Zawór 20 pokazany na fig. 4 jest zamocowany między kołnierzami 17, 18 kolejnych odcinków rurociągu 21, 22. Ta figura pokazuje, że śruby mocujące 19 usytuowane między kołnierzami 17, 18 omijają obudowę zaworu 20, nie stykając się z szyjką 35 i jej kołnierzem 36, czy też z pokrywą obudowy 24, płytą 63 i obudową łożyskową 65.

Element obrotowy 25 o określonych danych wymiarach może być stosowany do zawieradeł 26 o różnych rozmiarach, włączając w to różne promienie kulistych powierzchni uszczelniających 27 w pewnych zakresach wielkości, co oznacza pewną standaryzację w produkcji.

Pokrywa 24 może być również stosowana jako część standaryzowana dla różnych przykładów wykonania obudowy zaworu w pewnych zakresach wielkości zaworów. Jest to pokazane w przykładzie wykonania na fig. 7, na której pokrywa 24 o tej samej konstrukcji, jaka została opisana poprzednio, jest zastosowana do zamknięcia otworu 64' obudowy zaworu 23', zastosowanej do kołnierzowego połączenia z odcinkami rurociągów. Otwór 64' i pokrywa 24 są w tym przypadku obrócone o kąt 180° w porównaniu z przykładem wykonania zgodnym z fig. 4 i fig. 5, a element obrotowy 25 wprowadzony przez otwór 64' jest obracany o 180° wokół osi obrotu 49', i następnie znów o 180°, aby osiągnąć pozycję przedstawioną na fig. 7. Kanał przepływowy 32 w tym przypadku jest znacznie dłuższy niż przy zaciskowym montowaniu zaworu.

Z punktu widzenia możliwości produkcyjnych i konstrukcyjnych, korzystne jest zaprojektowanie zawieradła zaworu wraz z czopem 73 jako elementu symetrycznie obrotowego wykonanego z jednego kawałka materiału, i dopasowanie go do centralnego otworu 50 jarzma 45.

182 872

Jednak, możliwe jest również, zamiast tego rozwiązania, usytuowanie czopa w jarzmie od strony współpracującej z tylną płaską ścianką zawieradła, który wchodziłby do centralnie usytuowanego otworu, usytuowanego w tej ściance zawieradła.

Istnieje również trzecia możliwość. Można wykonać cylindryczne otwory zarówno w zawieradle jak i w jarzmie (ten ostatni jest otworem przelotowym) i w czasie montażu zaworu, wsunąć pręt centrujący poprzez otwór w jarzmie, do otworu w zawieradle.

Kulista powierzchnia uszczelniająca zawieradła zaworu może być dodatkowo wyposażona w układ służący do wprowadzania regulacji charakterystyki zaworu, który był omawiany na początku opisu. Gniazdo zaworu może być również różnie zaprojektowane, na przykład może być to kolista krawędź wykonana w obudowie zaworu, lub, jak to pokazano na rysunku może być to pierścień wykonany z metalu, tworzywa ceramicznego lub elastomeru, albo z materiału kompozytowego.

182 872

182 872

182 872

Departament Wydawnictw UP RP. Nakład 50 egz. Cena 2,00 zł.

Claims (8)

1. Zastrzeżenia patentowe

   1. Kulowy zawór segmentowy obejmujący jednoczęściową obudowę z otworem wlotowym i wylotowym i kanałem przepływowym łączącym obydwa otwory posiadający pierścieniowe gniazdo zaworowe, na którym oparte jest zawieradło zaworu o kształcie wycinka powierzchni kulistej, obracające się wokół osi przechodzącej przez środek teoretycznej kuli, z której został wycięty wycinek tworzący powierzchnię uszczelniającą zawieradła wraz z elementem obrotowym obracającym się w obudowie wokół osi obrotu, przy czym element obrotowy zaworu obejmuje wrzeciono obrotowe współosiowe z osią jego obrotu, zamontowane w obudowie zaworu, i końcowy czop usytuowany również współosiowo z osią obrotu wrzeciona, znamienny tym, że między wrzecionem obrotowym (41) i jego czopem (43) znajduje się pałąk (42) jednolitego elementu obrotowego (25), a czop (43) elementu obrotowego (25) umieszczony jest w pokrywie (24), która tworzy dolną część obudowy zaworu, przy czym obudowa (23) zawiera otwór (64), przez który przeprowadzony jest element obrotowy (25) usytuowany w obudowie (23, 23') wyposażonej w gniazdo zaworowe, a poza tym pałąk (42) obejmuje dwa ramiona (46, 47) odchylone od wrzeciona obrotowego (41) i czopa (43), między którymi znajduje się jarzmo (45) usytuowane w pewnej odległości od osi obrotu (49, 49'), przy czym zawieradło zaworu jest zamocowane rozłącznie na jarzmie (45), na zewnętrznej płaszczyźnie jarzma w stosunku do osi obrotu (49, 49').
2. 2. Kulowy zawór segmentowy według zastrz. 1, znamienny tym, że długość otworu (64) wykonanego w dolnej części obudowy (23) jest równa szerokości pałąka (42) elementu obrotowego (25) w obszarze jarzma (45), a średnica otworu wlotowego (33) lub wylotowego (34) obudowy zaworu (23) jest równa największej średnicy wycinka kuli tworzącego zawieradło zaworowe (26).
3. 3. Kulowy zawór segmentowy według zastrz. 2, znamienny tym, że zawieradło zaworowe (26) i jarzmo (45) są wyposażone odpowiednio w czop centrujący (73) i centralny otwór (50), przy czym czop centrujący (73) zawieradła (26) jest osadzony w centralnym otworze (50) jarzma (45).
4. 4. Kulowy zawór segmentowy według zastrz. 3, znamienny tym, ze czop (73) w płaszczyźnie prostopadłej do jego osi ma kształt koła, a korzystnie czop (73) jest przynajmniej częściowo elementem cylindrycznym, przy czym usytuowany jest on w środku tylnej ścianki zawieradła zaworu (26), to znaczy ścianki położonej po przeciwnej stronie powierzchni kulistej, a otwór (50) ma kształt dopasowany do czopa (73).
5. 5. Kulowy zawór segmentowy według zastrz. 2, znamienny tym, że zawieradło zaworowe (26) posiada otwór, korzystnie centralnie usytuowany otwór cylindryczny, wykonany w jego tylnej ściance, a jarzmo (45) posiada czop, o kształcie dopasowanym do tego otworu.
6. 6. Kulowy zawór segmentowy według zastrz. 5, znamienny tym, że tylna ścianka (71) zawieradła (26) jest przynajmniej częściowo płaska i powierzchnia (48) jarzma (45) przylegająca do zawieradła jest również przynajmniej częściowo płaska, przy czym obydwie te powierzchnie przylegają ściśle do siebie.
7. 7. Kulowy zawór segmentowy według zastrz. 1, znamienny tym, ze zawieradło zaworowe (26) i element obrotowy (25) są połączone za pomocą elementów złącznych, korzystnie śrub (52), które przechodzą przez otwory (51) w jarzmie (45).
8. 8. Kulowy zawór segmentowy według zastrz. 7, znamienny tym, że zawieradło zaworu (26) zamocowane jest na pałąku (42) za pomocą śrub (52) od strony jego ścianki (71) tylnej usytuowanej po przeciwnej stronie powierzchni kulistej zawieradła (26).

   182 872