Przedmiotem niniejszego wynalazku jest instalacja sygnalizacyjna do tarcz ce¬ lowniczych.Na zalaczonych rysunkach przedsta¬ wiono dla przykladu forme wykonania in¬ stalacji wedlug wynalazku, a mianowicie fig. 1 przedstawia ogólny schemat pola¬ czen elektrycznych rozmaitych czesci skla¬ dowych instalacji; fig. 2 przedstawia wi¬ dok zprzodu, a jfig. 3 — przekrój, poprzecz¬ ny tarczy celowniczej, zaopatrzonej w a- parat do odbioru sygnalów; fig. 4 przed¬ stawia widok zprzodu aparatu odbiorcze¬ go z zamknieta pokrywa; fig. 5 — podob¬ ny widolk bez pokrywy; fig. 6 przedstawia widok boczny; fig. 7 — przekrój wzdluz li- nji lamanej 1—1 na fig. 5; fig. 8—12 przed¬ stawiaja szczególy aparatu, przenoszacego sygnaly do aparatu kontaktowego; fig. 8 przedstawia widok zboku; fig. 9 — wi- d<*k zgóry wraz z tarcza zamykajaca, fig. 10 — widok zdolu, fig. 11 — widok tar¬ czy otworkowej, a fig. 12 przedstawia wi¬ dok tarczy emaljowanej.W ogólnym schemacie na fig. 1 przed¬ stawiono stanowisko strzeleckie z duia iloscia tarcz celowniczych. W celu przesy¬ lania sygnalów aparaty nadawcze A sa polaczone ze wspólnym przewodnikiem 1 i z oddzielnemi przewodnikami 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11 w ilosci odpowiadajacej ilosci poszczególnych stanowisk strzelec¬ kich, zas w celu odbierania sygnalów apa¬ raty odbiorcze B sa polaczone z dwoma przewodnikami glównemi 1 i 12 i z prze¬ wodnikami oddzielnemi 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8,9, £S, 7/ w ilosci 0(ip«wiadajacej ilosci tarcz,celowniczych na poszczególnych sta¬ nowiskach strzeleckich. Kabel 13, laczacy poszczególne stano-wrtska strzeleckie z tar¬ czami, zawiera n + 1 prze*iodników, przy- czem n jest to ilosc jednostek (stanowisko i tarcza), dla praktycznie nieograniczonej ilosci przesylanych sygnalów.Od strony tarcz instalacje zasila zró¬ dlo elektrycznosci S wraz z zapasowa ba- terja akumulatorów P. W tym celu plyta posiada dwa przerywacze pradu 14i a wiec po jednym na kazdy biegun, polaczone za- pomoca przerywacza 15 z pierwotaemi za¬ ciskami przetwornika U, którego zaciski wtórne lacza sie z przelacznikiem kierun¬ kowym C, który laczy w jednym kierunku z obwódepi wtórnym, a w drugim — z ba- terja P. Prad przeplywa przez przerywal¬ cze pradu 16 i przez jeden z biegunów do przewodnika 1, a przez drugi biegun do przewodnika powrotnego 12. Lampa kon¬ trolna 17 wraz z przerywaczem i*ra4u /8 jest wlaczona w odgalezienie zródla pra¬ du i sluzy do wskazywania obecnosci pradu.Kazda poszczególna tarcza celownicza sklada sie z dwóch ram Z i Z', polaczonych lina 19 w ten sposób przeciagnieta przez walek 20, ze jezeli pociaga sie wdól rame Z w celu skontrolowania jej lub napra¬ wienia, wówczas rama T podnosi sie do góry i zajmuje miejsce ramy, sciagnietej wdól. Jedna z ram Z jest zaopatrzona w slizgacz 21, który w chwili zetkniecia sie kontaktem 22, sluzacym do nastawiania na zero aparatu odbiorczego B, usuwa ozna¬ czony sygnal. Liczba 23 oznaczono kabel z trzema przewodnikami, sluzacy do zasila¬ nia aparatu odbiorczego.Kazdy poszczególny aparat odbiorczy B (fig. 4—7)/ którego schemat przedsta¬ wiono na fig. 1, posiada w górnej czesci szereg elektrycznych lamp sygnalizacyj¬ nych, w danym przypadku piec 241, 242, 243, 244, 245, umieszczonych na izolowa¬ nej plycie 25, znajdujacej sie w górnej czesci szczelnej skrzynki 26, wykonanej np. z lanego zelaza i posiadajacej ruchoma pokrywe 27. Ta ostatnia posiada w miej¬ scach odpowiadajacych poszczególnym lampom oczka 28. Kazde z nich mozna po¬ malowac na inny kolor lub tez stosowac lampy róznokolorowe. Kazda lampa jest zamknieta w okraglej nieprzezroczystej o- slonie 29.W dolnej czesci skrzynki 26 sa umie¬ szczone trzy grupy aparatów: przekaznik 29* z kotwica i przerywaczem pradu, wy¬ cinek 30 z kontaktami dwukierunkowemi i z suwakami, umieszczonemi jeden na dru¬ gim, oraz kontakt 22 do nastawiania na zero.Przekaznik 29*, przedstawiony na fig. 7 linja ^przerywana, jest zaopatrzony w gór¬ nej czesci w kotwice 31, do której jedne¬ go konca jest przymocowana zapadka 32 i ramie 33, które otwiera przerywacz 34 podczas przeplywu pradu zamykajacy sie w chwili, gdy ^kotwica 31 wraca do polo-, zenia spoczynku pod dzialaniem sprezy¬ ny 35.Cewka przekaznika jest polaczona z przewodnikiem zasilajacym 12 i z prze¬ wodnikiem prowadzacym od urzadzenia kontaktowego w miejscu polaczenia z prze¬ wodnikiem 7 aparatu odbiorczego B5 (fig. 1). Przerywacz 34 pradu posiada jeden ze swych kontaktów odgaleziony na prze¬ wodniku przesylajacym, drugi zas jego kontakt jest polaczony przednim przewo¬ dem z kontaktami wycinka 30.Wycinek 30 z dwoma przewodami z kontaktami jest umieszczony na osi 36, która dzwiga izolowane od siebie dwa su¬ waki 37, 38, z których pierwszy jest pola^ czony z przednim przewodem 39; a drugi z tylnym 40. Aparat ten opiera sie na tej samej zasadzie, co analogiczne aparaty, uzywane w samoczynnej telefonji. Suwaki 37, 38 sa trzyramieane, a przestrzenie po¬ miedzy poszczególnemi ramionami sa za- — 2 —opatrzone w dziesiec kontaktów 41, z któ¬ rych kazdy poszczególny fest polaczony z jedna z lamp sygnalizacyjnych, zas jede¬ nasty kontakt 42 odpowiada punktowi martwemu.Poniewaz w przedstawionej formie wy* konania uzywa sie jedynie pieciu i lampi, wiec tylko piec kontaktów 41 ma zastoso¬ wanie. Z powyzszego wynika, ze ilosc moz¬ na zwiekszyc do dziesieciu, a w przypad- ku przedluzenia wycinków pomiedzy dwo¬ ma dragiemi ramionami ilosc kontaktów, a tern samem ilosc lamp sygnalizacyjnych, mozna zwiekszyc do trzydziestu, co u- mozliwia nadawanie praktycznie nieskon¬ czonej ilosci kombinacji sygnalów nadaw¬ czych, i Na osi 36 osadzone jest kolo zebate 43, sezepione z zapadka 32. Kolo zebate 43 zaopatrzone jest równiez w zaczep 44.Tylny przewód z kontaktami 40 jest polaczony z jednej stronty z przerywa¬ czem 34, a z drugiej strony z koniakiem 22 do nastawiania aa zero. Kontakty 41 po- laczone sa z jednym z biegunów odpo¬ wiednich lamp, których drugi biegun la¬ czy sie z przewodem 12, Drugi zacisk kon- taktu 22 fest polaczony ze wspólnym prze¬ wodem 1.Wreszcie kontakt 22, sluzacy do na¬ stawiania ma zero, posiada kulke umie¬ szczona w odpowiednio dobranym walcu i popychana przez spiralna sprezyne 45, o- taczajaca popychacz 46 z izolowanym na¬ ciskiem, sluzacym do ustalania kontaktu miedzy dwiema plaskiemi sprezynami 47, 48, przyczero przez pierwsza z tych spre¬ zyn przeplywa prad, plynacy z przewod¬ nika 1, a druga sprezyna 48 jest wlaczo¬ na w punkt martwy tylnego przewodu 40, którego kontakty 41 sa wzajemnie pola¬ czone zapomoca przewodu 41*.Skrzynka 26 zaopatrzona jest w tulej¬ ke 49, w która wprowadza sie przewod¬ niki/ Bo przesylania sygnalów z poszcze¬ gólnych stanowisk strzeieckich do tarcz celowniczych stosuje sie urzadzenie kon¬ taktowe A w rodzaju takich urzadzen, -sto¬ sowanych w telefonji samoczynnej. Apa¬ rat w ksztalcie skrzynki 5fr (fig* S—tL2) ml- mieszczony jest wpobHzu zapisujacego strzaly, W przedstawionej formie wykonania mozna przesylac wyraznie piec sygnalów przez zapalenie jednej lampy o odmien¬ nym kolorze, odpowiadajacej poszczegól¬ nemu sygnalowi. Jezeli chce sie zwiek¬ szyc ilosc sygnalów,* nalezy zwiekszyc ifasc lamp, umieszczonych w aparacie odbior¬ czym B w celu wykorzystania dziesieciu kontaktów 41 iprzestawic urzadzenie kon¬ taktowe, przez co zwieksza sie ilosc sy¬ gnalów. Z powyzszego wynika, ze jedynie w tym przypadku jest sie ograniczonym do ilosci pieciu sygnalów, jak to jedynie dla przykladu przedstawiono w urzadze¬ niu kontaktowem na fig. 8—12. Nalezy ped¬ nik zaznaczyc, ze piec sygnalów wystar¬ cza calkowicie w przypadku wielkich strzelnic o szescdziesieciu lub wiecej tar¬ czach.Przyjete sygnaly zostaja notowane na tablicy 5i* umieszczonej na tarczy zamy¬ kajacej 52 (fig. 9).Przyjeto nastepujace sygnaly: 1. „wirujacy", odpowiadajacy zielonej lampie 241, 2. „tarcza o stu piinkta czerwonej lampie 242, 3. „podniesc muszke", odpowiada ? nie¬ bieskiej lampie 243, 4. „tarcza o dziesieciu punktach", od-. powiada zóltej lampie 244 5. „uniewaznione", odpowiada bialej lampie 245.Zamykajaca tarcza 52 (fig. 9) posiada okienko 55, sluzace do wyboru sygnalu i do poruszania.Do tarczy tej przymocowana jest od dolu plaska sprezyna 56 zakonczona wy¬ stepem zatrzymujacym, wchodzacym ko- — 3 —lejno w jedno z wglebien 57 podstawy 58, na której spoczywa tarcza zamykajaca 52, wspierajac sie na sprezynowym krazku 59.Tarcza 60 z okienkami jest nakrecona na srodkowa os 53, zaopatrzona w spre¬ zyne odbojowa 54 z kolem zebatem do re¬ gulowania jej naprezenia.Podstawa 58 jest sztywno polaczona z tarcza 60 z okienkami 61, 62, 63, 64. Piaty sygnal A sluzy do uniewazniania poprzed¬ niego sygnalu. Jest on oznaczony litera A, a jego okienko 65 sluzy do ulatwienia ru¬ chu nazewnatrz tarczy 60. Kazdemu o- kienku odpowiada jeden z wyzej wymie¬ nionych sygnalów.Jakkolwiek tarcze 52 i 60 sa umieszczo¬ ne na tej samej osi, to jednak moga byc uruchomiane razem lub oddzielnie przez okienko 55, W celu dobrania odpowied¬ niego sygnalu nalezy tarcze 52 odlaczyc od tarczy 60 stosujac rygiel 66 przymoco¬ wany do skrzynki 50 i obracajac galke 67 o cwierc obrotu dotad, az czop 68 wej¬ dzie w odpowiednie wyciecie 69 podsta¬ wy, jak to przedstawiono na fig. 8. W tej chwili wystep 70 galki 67 wchodzi w wy¬ ciecie 71 tarczy z okienkami 60 i unieru¬ chomia . ja. Sprezyna 72 utrzymuje galke 67 w tern polozeniu. Azeby uwolnic tar¬ cze 60 nalezy galke 67 obrócic o cwierc obrotu po uprzedniem wysunieciu jej z po¬ lozenia, przedstawionego na fig, 8, w celu doprowadzenia jej do polozenia, przedsta¬ wionego na fig, 11.Wkoncu dno 73 skrzynki 50 o ksztal¬ cie stozkowym i emaljowane posiada plyt¬ ki w tych samych kolorach, co lampy apa¬ ratu odbiorczego i tablica wskaznikowa 51. Plytka 74 jest pomalowana na zielo¬ no, a plytka 75 na czerwono, plytka 76 — na niebiesko* a plytka 77 — na zólto. Pia¬ ta plytka jest oznaczona litera A.Zamkniety w skrzynce 50 mechanizm (fig. 10 i 12) zawiera kola zebate 78, 79, z których pierwsze jest osadzone na osi 53, a drugie, o szesciokrotnie mniejszej srednicy, jest osadzone na osi 80, do któ¬ rej dolnej czesci jest przymocowany izolo¬ wany wystep 81, dzialajacy na przery¬ wacz 82, którego jeden biegun jest odga¬ leziony na przewodniku 1, a drugi biegun na przewodniku 7 w przypadku aparatu kontaktowego A5, Na osi 53 umieszczone jest kolo zapadkowe 83, którego zapadka 84 napina sprezyne tej osi podczas poru¬ szania tarczy zamykajacej 52A aby, w chwili, gdy tarcza ta jest zwolniona, mo¬ gla ona powrócic do polozenia poczatko¬ wego przez rozciagniecie sprezyny, przy- czem regulator 85 sluzy do hamowania ob¬ rotu wystepu 81.W celu przeslania odpowiedniego sy¬ gnalu z poszczególnego stanowiska strze¬ leckiego do odpowiedniej tarczy, np. z A5 do B5 (fig, 1), postepuje sie w nastepuja¬ cy sposób. Jezeli chce sie uzyskac „tarcze wirujaca1*, co na tablicy 51 odpowiada sy¬ gnalowi zielonemu, wówczas unieruchomia sie tarcze 60 zapomoca rygla 66, obraca¬ jac galke 67 o cwierc obrotu, azeby czop 68 wprowadzic do wyciecia 69. Plyte za¬ mykajaca 52 obraca sie tak, aby jej okien¬ ko 55 doprowadzic do okienka 61 tarczy 60, az widoczna sie stanie zielona plytka na tarczy 73. W tej chwili przez odryglo- wanie obie tarcze 51 i 60 zostaja wzajem¬ nie polaczone i wspólnie uruchomione na wspólnej osi 53. Wskazówke Wprowadza sie do okienka 55 i obie tarcze doprowadza sie razem do oporka 66*. Podczas tego po¬ stepowania napina sie sprezyne 54 mecha¬ nizmu tak, iz uwalnia sie dkienko 55, a obie tarcze wracaja do ich punktu poczat¬ kowego na zielonej plytce, wystep 81 zas po dokonaniu calkowitego obrotu powodu- j e dzialanie przerywacza 82, przesylajac prad z przewodnika 1 przez przewodnik 7 do aparatu odbiorczego 55, Prad przeply¬ wa do przekaznika 29, przez co jego kotwica zostaje przyciagnieta i dziala za¬ pomoca zapadki 32 kola zapadkowego 43 na wycinek 30, ustalajac w ten sposób po- - 4 —laczenie z pierwszym klawiszem 41 przed¬ niego przewodnika, polaczonym z lampa 241, która zapala sie, oswietlajac zielone oczka, przyczem nalezy opuscic obracaja¬ ca sie tarcze celownicza, której slizgacz 21, przesuwajac sie po kontakcie 22, prze¬ syla prad do przekaznika kolejnemi impul¬ sami, nadawanemi przez przerywacz 34, do obwodu tylnego przewodu, doprowa¬ dzajac suwak 38 do klawisza punktu mar¬ twego. W ten sposób prad zostaje prze¬ rwany, a sygnal zostaje usuniety przez zgasniecie zielonej lampy.W celu przeslania do tej samej tarczy innego sygnalu, np. w celu sygnalizowania „tarczy o stu punktach", unieruchomia sie tarcze z okienkiem 60 zapomoca rygla 66 i galki 67, przesuwa sie tarcze zamykaja¬ ca po tarczy z okienkiem az do chwili, gdy okienko 55 umozliwi spostrzezenie czer¬ wonej plytki przez okienko 62. Nastepnie odryglowuje sie, w celu polaczenia i uwol¬ nienia obydwóch tarcz na osi 53, i dopro¬ wadza sie zapomoca wskazówki w okien¬ ku 55 obie tarcze do zetkniecia sie z opor- kiem 66'. Uwalnia sie okienko i tarcze wra¬ caja do swego polozenia poczatkowego na czerwonej plytce. Podczas ruchu powrot¬ nego wystep 81 wykonywa dwa calkowite dbroty, które odpowiadaja dwom impul¬ som pradu, przenoszacym sie przez prze¬ wodnik 7 do aparatu odbiorczego B5.Kotwica 31 przekaznika 29' zostaje dwu¬ krotnie kolejno przyciagnieta, dzialajac na kolo zapadkowe 43 dwa razy i zatrzymu¬ jac sie na drugim klawiszu przedniego przewodu, polaczonym z lampa 242, oraz oswietla w ten sposób oczko czerwone.W tej chwili tarcza celownicza zostaje o- puszczona w celu wykonania nadanego sy¬ gnalu, a przerywacz z kontaktem 22 usu¬ wa jednoczesnie sygnal, nastawiajac apa¬ rat na zero w punkcie martwym.Jasne jest, ze jezeli chce sie nadac trzeci sygnal, wówczas wystep 81 przesy¬ la trzy impulsy pradu do przerywacza 82, które przenosza sie do aparatu odbiorcze* go, powodujac trzykrotne dzialanie prze¬ kaznika dzialajacego na kolo zapadkowe, przyczem suwak z trzema klawiszami za¬ pala lampe 243. Przy wykonywaniu sy¬ gnalu ruch tarczy celowniczej dziala na przerywacz z kontaktem 22, który ustala polozenie zerowe w punkcie martwym.W ten sam sposób postepuje sie w chwi¬ li nadawania czwartego sygnalu.Co sie tyczy piatego sygnalu, to jego okienko jest tak umieszczone, aby mozna bylo latwo do niego dostac sie bez potrze¬ by przesuwania tarczy zamykajacej. Sy¬ gnal ten uzywa sie tylko wtedy, gdy chce sie oznajmic, ze którys z sygnalów zostal zle podany i ze powinien byc cofniety. Na¬ lezy odpowiednio poruszyc wskazówke w okienku 65, które zajmuje zawsze jedna¬ kowe polozenie, i doprowadzic tarcze 60 do oporka. Przez zwolnienie tej tarczy u- zyskuje sie piec impulsów pradu, zapala¬ jacych lampe 245, która odpowiada sy¬ gnalowi cofnietemu. Gdy tylko sygnal zo¬ stanie zauwazony, wówczas usuwa sie go, poruszajac recznie przerywacz z kontak¬ tem 22 bez poruszenia tarczy celowniczej. PL