Wynalazek dotyczy silników spalino¬ wych Diesel'a i temu podobnych z wtry¬ skiwaniem paliwa, a mianowicie takich, w których paliwo, celem latwiejszego zapa¬ lania sie, zostaje wtryskiwane do cylin¬ drów roboczych zapomoca goracego, to znaczy ogrzanego przez adiabatyczne sprezanie powietrza wdmuchowego. Tego rodzaju silniki wykonane sa najczesciej ja¬ ko silniki o malej mocy. Maja one dlatego odpowiednio male rozmiary cylindrów i wielka ilosc obrotów. Stawiane równocze¬ snie wymagania, a mianowicie osiagniecie wielkiej ilosci obrotów i wytwarzanie moz¬ liwie goracego powietrza wdmuchowego, zawieraja pewne warunki, dotyczace bu¬ dowy silnika, i niewielka zazwyczaj moc tego rodzaju silników wymaga, aby mialy one odpowiednio maly ciezar.Mozna to osiagnac, jezeli suwy tloczne sprezarki i cylindrów roboczych, zasila¬ nych przez te sprezarke powietrzem wdmuchowem, beda sie odbywaly w prze¬ ciwnych kierunkach, a konce suwów tlocz¬ nych cylindra roboczego calkowicie lub w przyblizeniu beda sie schodzily z koncami suwów tlocznych sprezarki. Wynalazek ni¬ niejszy polega na nadaniu powierzchni tlo¬ ka sprezarki takich wymiarów, ze calkowi¬ te cisnienie, wywierane na tlok cylindra roboczego w chwili najwiekszego spreza¬ nia równa sie lub prawie równa sie dziala¬ jacemu w przeciwnym kierunku calkowi¬ temu cisnieniu, wywieranemu w tym sa-Cjfriym czasie na powierzchnie tlokowe spre¬ zarki. Korzystne jest takie wykonanie sil¬ nika, w którem korbowód sprezarki, u- ksztaltowanej jako sprezarka dwustopnio- wa, podczas suwu sprezania wyzszego stopnia podlega rozciaganiu.Rysunek przedstawia kilka przykladów wykonania wynalazku.Fig. 1 przedstawia silnik o jednym tylko cylindrze z jednym obok niego u- mieszczonym cylindrem sprezanki, fig. 2 — silnik o jednym cylindrze ro¬ boczym z umieszczonym ponad nim osio¬ wo cylindrem sprezarki, fig. 3 — silnik o dwu cylindrach robo¬ czych z umieszczonym miedzy nimi cylin¬ drem sprezarki, fig. 4 — silnik o dwu cylindrach robo¬ czych i umieszczonym ponad nimi cylin¬ drze sprezarki, fig. 5 — przyklad wykonania tloka dwustopniowego.Na fig. 1 cyfra 1 oznacza cylinder ro¬ boczy, 2—cylinder sprezarki, a 3—wspól¬ ny wal korbowy. Oba czopy korbowe prze¬ stawione sa wzgledem siebie o 180° w ten sposób, ze oba tloki wprawdzie w tym sa¬ mym czasie dochodza do polozenia mar¬ twego, wykonywuja jednak ruch w kie¬ runku przeciwnym. Jezeli wahajace sie czesci silnika (tloki, korbowody) wykonac pod wzgledem ciezaru w ten sposób, ze zrównowaza one takiez czesci sprezarki, tlo wtedy sily przyspieszenia mas w silniku beda wyrównane. Wyrównanie momentów wywrotczych, wywolanych przez sily przy¬ spieszenia mas, mozna osiagnac czesciowo przez umieszczenie na wale korbowym przeciwciezarów 4, wywolujacych w kaz¬ dej chwili moment wywrotczy, skierowa¬ ny w strone przeciwna, niz momenty, wy¬ wolywane ruchem tloków silnika. Osia¬ gnac to mozna zwlaszcza przez nadanie odpowiednich wymiarów powierzchni tlo¬ ka sprezarki, jak równiez przez dobór od¬ powiednio malego odstepu osi obu cylin¬ drów od siebie. Jezeli polaczy sie dolna czesc cylindra sprezarki z górna czescia cylindra roboczego przewodem 5, a przy- tem konce suwów tlocznych sie schodza, to wtedy sprezone powietrze mozna bez¬ posrednio przeprowadzac do cylindra ro¬ boczego.Na fig. 2 cylinder sprezarki / znajduje sie powyzej cylindra roboczego 2 i pola¬ czony jest z nim odpowiednim przewodem 3. Wal korbowy jest trzykrotnie wykor¬ biony; na obu zewnetrznych czopach kor¬ bowych osadzone sa obydwa drazki kor¬ bowe 5 sprezarki 1, na wewnetrznem wy- koribieniu zas korbowód 6 tloka roboczego.Jezeli wahajace sie masy mechanizmów przynaleznych obu cylindrom beda równie wielkie, to sily przyspieszenia mas zosta¬ na zupelnie wyrównane. Momenty mas nie moga przy tej konstrukcji wystepowac,, po¬ niewaz oba cylindry leza na jednej wspól¬ nej osi. Przy odpowiednim doborze wielko¬ sci skoku i srednicy tloka sprezarki, cisnie¬ nie, wywierane na tlok w chwili najwiek¬ szego sprezania, moze byc równie wielkie, jak cisnienie, wywierane w tym samym czasie na powierzchnie tloka cylindra ro¬ boczego. Poniewaz cisnienia te dzialaja w kierunkach przeciwnych, wiec na lozy¬ ska walu korbowego nie przenosi sie zad¬ ne cisnienie.W uwidocznionym na fig. 3 silniku dwucylindrowym cylinder kompresora 3 znajduje sie miedzy cylindrami roboczemi 1 i 2. Wal korbowy 4 jest trzykrotnie wy¬ korbiony i poruszanie tloków nastepuje w ten sposób, ze tloki cylindrów roboczych poruszaja sie zawsze w tym samym kie¬ runku, jednak w przeciwnym niz tlok spre¬ zarki. Tlok ten, budowy dwustopniowej, polaczony jest z koilbowodem 5 w podob¬ ny sposób, jak tloki cylindrów roboczych 1 i 2, t. j. bez osobnego krzyzulca. Spre¬ zanie powietrza w sprezarce przy uwi¬ docznionej konstrukciji nie nastepuje jed¬ nak dwustopniowo, gdyz cylinder sprezar- — 2 —ki jest u góry otwarty; przewodami 6 i 7 sprezarka 3 polaczona jest z cylindrami roboczemi 1 \ 2 vf ten sposób, ze konce su¬ wów tlocznych tych trzech cylindrów za¬ wsze sie schodza, czyli, ze powietrze mo¬ ze byc przeprowadzone do cylindrów ro¬ boczych w stanie goracym. Poniewaz ci¬ snienie na tloki cylindrów roboczych dzia¬ la w przeciwna strone, niz cisnienie na tlok sprezarki, wiec w chwili najwiekszego sprezania na wal korbowy przypada tyl¬ ko róznica cisnien, a jego lozyska sa odpo¬ wiednio nieznacznie obciazone. Przy tej konstrukcji takze celowem bedzie nadanie powierzchni tloka sprezarki takich wymia¬ rów, aby calkowite cisnienia w cylindrze sprezarki i cylindrach roboczych byly mozliwie równe. Jezeli czesci ruchome, przynalezne cylindrowi sprezarki, wywie¬ raja ma wal korbowy równie wielkie mo¬ menty obrotowe, jak ruchome czesci, przy¬ nalezne obu cylindrom roboczym, i jezeli odstepy obu cylindrów roboczych od cy¬ lindra sprezarki sa równe, to w silniku wy¬ rownywuja sie zarówno sily przyspiesze¬ nia mas, jak i momenty mas, gdyz wywola¬ ne masami obu cylindrów roboczych mo¬ menty wywrotcze sa równie wielkie, jed¬ nak dzialaja w przeciwnych kierunkach.Na fig. 4 cylinder sprezarki umie¬ szczony jest w srodku ponad cylindrami roboczemi 2 i 3 i polaczony jest z nimi przewodami 4 i 5. Wal korbowy 6 jest trzykrotnie wykorbiony. Obydwa jego ze¬ wnetrzne wykorbienia przenosza ruch za- pomoca drazków korbowych 7 na sprezar¬ ke, a wspólne dla obu cylindrów roboczych wykorbienie wewnetrzne laczy sie zapomo- ca korbowodów 8 z obu tlokami cylindrów roboczych. Takze i przy tej konstrukcji mozna przy odpowiedniem uwzglednieniu ciezaru czesci wahajacych sie osiagnac zu¬ pelne wyrównanie sil przyspieszenia mas i momentów mas, takze i przy tej kon¬ strukcji lozyska walu korbowego sa odcia¬ zone. Konce okresów tlocznych tych trzech tloków schodza sie razem, cylindry robo¬ cze otrzymuja gorace powietrze wdmucho- we z umieszczonej nad nimi sprezarki bez¬ posrednio, a drazki korbowe 7 podczas sprezania podlegaja rozciaganiu.Fig. 5 przedstawia dwustopniowy tlok, jaki mozna ewentualnie uzyc do spre¬ zarek prrcy opisanych powyzej silnikach.W (przykrywie 1 znajduje sie zawór ssaw¬ ny 2, obciazony sprezyna i otwierajacy sie przy ruchu tloka wdól, podczas czego po¬ wietrze plyaie do wolnej przesitrzeni tlo¬ ka. Wskutek tego samego ruchu tloka po¬ wietrze, znajdujace sie w przestrzeni 3 pod tlokiem, zostaje sprezone i doprowa¬ dzone kanalami 4 do narzadów wtrysko¬ wych przy cylindrach roboczych. Podczas ruchu ttoka do góry zamyka sie zawór ssawny 2 tloka, natomiast otwiera sie plyt¬ kowy zawór tloczny 5 i przepuszcza spre¬ zone wstepnie powietrze z przestrzeni 6 do przestrzeni 3. Dobierajac odpowiednio srednice, te tloki stopniowe mozna takze i w ten sposób wykonac, ze cisnienie ich bedzie w obu kierunkach równe, przez co wal korbowy i jego lozyska beda ciagle jednakowo naprezane. Przy kilkustopnio- wem sprezaniu celowem jest takie wyko¬ nanie, by koniec okresu tlocznego w dru¬ gim wzglednie wyzszym stopniu sprezania, schodzil sie z koncem okresu tlocznego cy¬ lindrów roboczych, w którym to razie po¬ wietrze zostanie przeprowadzone do cylin¬ drów w stanie goracym.Oczywiscie z dwucylindrowych jedno¬ stek w mysl wynalazku mozna równiez u- tworzyc grupy o czterech lub wiekszej ilo¬ sci cylindrów roboczych, w których ilosc cylindrów wynosi wielokrotnosc dwu. Przy takiem wykonaniu silnika odpowiednie jest zastosowanie takiego walu korbowe¬ go, by jego czesci, nalezace do poszczegól¬ nych grup, obejmujacych dwa cylindry robocze, byly wzgjedem siebie przesta¬ wione w tym celu, zeby momenty zapala¬ nia w poszczególnych cylindrach silnika — 3 —nastepowaly po obrocie walu o mniej wie¬ cej równe lub o dokladnie równe katy. PL