Wynalazek dotyczy tyglowych tloczni drukarskich, w których arkusze sa przeno¬ szone ze stosu zapomoca promieniowych ramion na tygiel, (przytrzymywane na tyglu podczas drukowania, po drukowaniu zas zdejmowane z tygla i ukladane na stos.Zwykle dwa ramiona zaopatrzone sa w chwytaki, przyczem ramiona obracaja sie okresowo o 90°. Zapomoca takiego urza¬ dzenia prawidlowe ulozenie arkuszy jest trudne do osiagniecia. Najmniejsza niedo¬ kladnosc polozenia kazdego ramienia chwy¬ taka na tyglu lub niedokladnosc w uklada¬ niu stosu, jak równiez nierównomierne zu¬ zycie sie poszczególnych czesci, uruchomia¬ jacych ramiona chwytaków, wplywa nieko¬ rzystnie na ulozenie arkuszy, o ile nie sa przewidziane srodki, zapewniajace dodat¬ kowe ustawianie tych arkuszy.Wynalazek niniejszy umozliwia doklad¬ ne ustawianie arkuszy na tyglu bez wzgle¬ du na opisane trudnosci, poniewaz chwyta¬ ki uwolniaja kazdy arkusz natychmiast po ulozeniu go na tyglu przed drukowaniem.Dalsze dokladne ulozenie uwolnionego ar¬ kusza zostaje uskutecznione zapomoca jed¬ nej dosuwki lub kilku dosuwek, stykaja¬ cych sie z arkuszem i ukladajacych go w odpowiednie do drukowania polozenie.Moga byc równiez uzyte znane urzadze¬ nia, sluzace do okresowego obracania pro¬ mieniowych ramion chwytaków, do nakla-dania arkuszy fia tygiel i do usuwania za* drukowanych arkuszy. Mozna równiez u- zyc znarlych przyrzadów do rozwierania i zwierania chwytaków, przyczem nalezy te przyrzady zmienic w ten sposób, aby osia¬ gnac dodatkowe otwieranie sie chwytaków na tym promieniowym trzymaku, który w tym czasie znajduje sie nad tyglem, a to w celu uwolnienia odpowiedniego arkusza; nastepnie zas jedna dosuwka lub kilka do- suweik uklada arkusz w odpowiednie polo¬ zenie, Dosuwlki moga byc ustawione przed opuszczeniem arkusza na tygiel oraz po do- kladnem ulozeniu go i zadrukowaniu, tak ze kazde ramie chwytakowe moze swobod¬ nie przesuwac sie nad tyglem i odsuwac sie od niego. Chwytaki zabieraja nastepnie za¬ drukowany arkusz i odkladaja go w znany sposób. Dokladne ulozenie arkusza jest do¬ konywane zapomoca srodków, niezaleznych od ramienia chwytaka, wskutek czego male zmiany w polozeniu ramion przy uwolnia- niu arkuszy lub przy przenoszeniu go na tygiel nie oddzialywaja na dokladnosc ulo¬ zenia.Wedlug wynalazku, dosuwki, uskutecz¬ niajace ostateczne ukladanie, moga byc wy¬ laczane. Jest to korzystne, zwlaszcza w za¬ stosowaniu do tyglówek, uzywanych czaso¬ wo do drukowania kilku arkuszy równo¬ czesnie lub do innych prac drukarskich, przy których nie chodzi o dokladne uklada¬ nie arkuszy.Rysunek przedstawia przyklad wykona¬ nia wynalazku.Fig, 1 przedstawia tygiel z chwytakami i dosuwkami w widoku zgóry; fig. 2 — glówny wal z tarcza kciukowa do urucho¬ miania chwytaków, fig. 3 — czesciowy wi¬ dok przyrzadu do ukladania arkuszy, w wiekszej podzialce, fig. 4 — widok tygla zboku; fig. 5 — ramie chwytaka i dosuwke w przekroju; fig. 6 — zapadke chwytaka w widoku zgóry, a fig. 7 — przyrzad do wy¬ laczania dosuwek w widoku zgóry; fig. 8— górne czesci przyrzadu wedlug fig. 7 w wi¬ doku zboku, fig. 9 i 10 — odmiany przy¬ rzadu do wylaczania dosuwek, a fig. 11 i 12 przedstawiaja dwa przyklady wykonania dosuwek.Wynalazek jest opisany w zastosowaniu do tyglówki, w ktcrej na jednym trzymaku 2 (fig. 1) sa umieszczone dwa ramiona / chwytaków. Trzy mak 2 jest osadzony na wale 3 i obraca sie okresowo o 90°. Ramio¬ na 1 przesuwaja sie przytem kolejno nad tyglem 4, doprowadzajac swieze arkusze i odprowadzajac je po zadrukowaniu. Kaz¬ de ramie 1 posiada zapadke chwytna 5 (fig. 5 i 6), która jest umocowana w zwykly spo¬ sób i zaciska arkusz pomiedzy soba i ostra krawedzia 6 ramion 1, przyczem brzegi 8 szczelin 7 sa ukosnie sciete, zapobiegajac zaczepianiu sie brzegów arkusza o wysta¬ jace krawedzie.Okresowy obrót walu 3 jest uskutecz¬ niany, jak zwykle, zapomoca kól stozko¬ wych, umieszczonych w oslonie 9 (fig. 4), przyczem wal 38 stozkowych kól zebatych jest napedzany od walu glównego. Zapad¬ ki 5 chwytaków sa odchylane okresowo za¬ pomoca tarczy kciukowej 10 (fig. 4), osa¬ dzonej luzno na wale 3 i sterowanej po¬ srednio prowadnica krzywkowa 11 walu 12.Uruchomianie walu 12 jest uskuteczniane zapomoca dzwigni katowej 13, osadzonej obrotowo na walku 14 i zaopatrzonej w czop lub krazek 15, umieszczony w rowku prowadnicy 11. Koniec 16 dzwigni 13 jest przegubowo polaczony z drazkiem 17, któ¬ ry na koncu 18 (fig. 1) jest polaczony prze¬ gubowo z ramieniem 19, umocowanem na tarczy kciukowej 10. Kazda zapadka 5 jest osadzona na sworzniu 20 (fig. 5), który za¬ pomoca ramienia 21 (fig. 1) jest polaczony z drazkiem 23. Koniec 24 drazka 23 jest polaczony przegubowo z dzwignia 25, któ¬ rej czop 26 jest osadzony luzno w trzyma¬ ku 2, a ramie 27 tej dzwigni posiada kra¬ zek 28, który jest dociskany do tarczy kciu¬ kowej 10 zapomoca sprezyny 29. Sprezyna ta znajduje sie na drazku 30 przesunietym - 2 -przez czapy 31, osadzone ruchomo w dzwi¬ gniach 25. Takie urzadzenie do odchylania zapadek chwytaków jest ogólnie znane. Z uwagi na to, ze zapadki maja byc natych¬ miast odchylane, gdy tylko arkusz zostaje polozony na tyglu, to znaczy przed do- kladnem ulozeniem, oraz ze zapadki te ma¬ ja znowu zamykac sie w celu odkladania zadrukowanych arkuszy z tygla, tarcza kciukowa 10 jest zaopatrzona w dodatkowy kciuk 32 (fig. 7), a (prowadnica 11 (fig. 4)— w dodatkowa krzywizne 33, która powodu¬ je konieczne dodatkowe wychylenie katowe tarczy kciukowej 10, podczas gdy kciuk 32 odchyla zapadki tego ramienia zapadkowe¬ go, które znajduja sie nad tyglem.Do ostatecznego ukladania arkuszy, po¬ lozonych na tyglu, sluzy jedna dosuwka boczna 34 i dolne dosuwki 35 (fig. 1 i 5), stykajace sie z boczna i dolna krawedzia arkusza. Dosuwka boczna 34 jest osadzona na walku 36 (fig. 3), obracajacym sie w lo¬ zysku 37, które znajduje sie zboku tygla 4.Drugi koniec walka 36 jest osadzony we wsporniku 39, przymocowanym do boku tygla zapomoca srub 40. Pierscien nastawny 41 i stozkowe kolo zebate 51 zapobiegaja osiowemu przesuwowi walka 36. Sprezyna 43 stara sie obrócic walek 36 w takim kie¬ runku, by dosuwka 34 przylegala do wy¬ stepu 44, wkreconego wbok tygla 4. Do¬ suwki dolne 35 sa umieszczone na walku 45, osadzonym obrotowo we wsporniku 39 i w lozysku 46 (fig. 1), przymocowanem do tygla zapomoca srub 47. Sprezyna 48 (fig. 1) stara sie obrócic walek w takim kierunku, aby zostal zatrzymany zapomoca wystepu, wskutek czego dolne dosuwki 35 dosuna sie odpowiednio do dolnej krawedzi tygla.Kazda dolna dosuwka 35 posiada mala za¬ padke sprezynowa 49, przylegajaca do po¬ wierzchni arkusza. Plytka 96 (fig. 3) zapo¬ biega przytem nadmiernemu wyginaniu sie zapadki 49. W przykladzie wykonania we¬ dlug fig* 1 — 4 obydwa walki 36 i 45 sa po¬ laczone zapomoca stozkowych kól zeba¬ tych 50, 51, dzieki czemu dosuwki boczne 34 i dolne dosuwki 35 dzialaja symetrycz¬ nie. Walek 45 (fig. 3) jest zaopatrzony w korbe 52 z krazkiem 53, toczacym sie po po¬ wierzchni slizgowej 88 dzwigni wahadlo¬ wej 54 (fig. 9, 10). Dzwignia 54 obraca sie na czopie 55 (fig. 4), przyczem pod naci¬ skiem sprezyny 56 krazek 57 tej dzwigni jest dociskany do powierzchni slizgowej 58 glównego walka 12. Korba 52 posiada wy¬ step 90, stanowiacy zderzak przy zetknieciu sie ze wspornikiem 39. Gdy arkusz zostaje nalozony na tygiel 4, to dodatkowa krzy¬ wizna 33 prowadnicy lii dodatkowy kciuk 32 tarczy kciukowej 10 powoduja natych¬ miastowe uwolnienie tego arkusza. W tym czasie powierzchnia slizgowa 58 spowodo¬ wala za posrednictwem sprezyny 43 (fig. 3) i 48 (fig. 1) uwolnienie dosuwki bocznej 34 i dosuwek dolnych 35 i umozliwia ich prze¬ suw ku tyglowi, wfskutek czego dosuwki sty¬ kaja sie z odpowiednia boczna i dolna kra¬ wedziami arkusza i ustawiaja arkusz do¬ kladnie w zadanem polozeniu. Wskazane jest pozostawianie pomiedzy zebami kól stozkowych 50 i 51 pewnego luzu, aby do¬ suwki mogly byc docisniete zapomoca swych sprezyn. Nalezy uwzglednic, ze opisany me¬ chanizm wyrównujacy jest niezalezny od u- rzadzenia do obracania ramion chwytaków, wskutek czego ewentualne niedokladnosci nie maja wplywu na ukladanie arkuszy za¬ pomoca dosuwek. Po drukowaniu krazek 28 zesuwa sie z dodatkowego kciuka 32 (fig. 1), wskutek czego zapadki 6 chwytaja ar¬ kusz, usuwaja go z tygla i odkladaja go w znany sposób. Oczywiscie, powierzchnia slizgowa 58 obraca za posrednictwem dzwi¬ gni 54 i korby 52 walki 45 i 36, tak ze do¬ suwki 34 i 35 cofaja sie od tygla, nim arkusz zostanie z niego usuniety. W razie równo¬ czesnego drukowania kilku arkuszy lub wy¬ konywania takich prac drukarskich, w któ¬ rych nie zalezy na cfokladnem ukladaniu arkuszy, mozna wylaczac mechanizm, wy¬ równujacy arkusz, zapomoca przewidzia- — 3 —/nych do tego celu narzadów, fig. 7 i 8/Do¬ datkowy kciuk 32 tarczy kciukowej 10 zo¬ staje przytrzymany zapomoca zderzaka 59, osadzonego obrotowo na czopie 60 bocznej nasady tarczy kciukowej. Gdy zderzak 59 znajduje sie w polozeniu, uwidocznionem na fig. 7 i 8, przylegajac do czopa oporo¬ wego 76, to dodatkowy kciuk 32 tarczy kciu¬ kowej 10 znajduje sie w polozeniu robo- czem. Gdy natomiast zderzak zostanie ob¬ rócony na czopie 60 o 90°, to kciuk 32 znaj¬ duje s:e w polozeniu nieczynnem. Jest on oddalony od tarczy kciukowej 10, a wystep 61 zderzaka 59 styka sie z lukowa po¬ wierzchnia 62 dzwigni 63, wahajacej sie na czopie 64. Dzwignia 63 jest zaopatrzona w uchwyt 65, zapomoca którego moze byc latwfc podnoszona, przyczem wystep 61 wsuwa sie pod powierzchnie lukowa 62.Dzwignia 63 jest zaopatrzona na koncu w otwór 66 na sworzen 67, przytrzymujacy drazek 68, prowadzony w lozysku 69 i zao¬ patrzony na dolnym koncu w splaszczenie 70. Hk drazek 68 nasadzona jest sprezyna 71, znajdujaca sie pomiedzy koncem dzwi¬ gni 63 i pierscieniem nastawnym 72. Gdy wystep 61 znajduje sie pod powierzchnia lukowa 62, to dzwignia 63 cisnie na drazek 68, którego splaszczony koniec 70 wchodzi wtedy w wyciecie 73 pierscienia nastawne¬ go 41. W ten sposób toczna dosuwka 34 zostaje na stale odsunieta od tygla. Koniec 70 ustala walek 36 i zapdbiega obrotowi, który usiluje mu nadac sprezyna 43 (fig. 3), jak opisano wyzej. Posrednio zostaja wy¬ laczone równiez dosuwki 35.Na fig. 9 i 10 jest przedstawiona odmia¬ na urzadzenia do nastawiania arkuszy. Wa¬ lek 45 jest uruchomiany zapomoca korby 52, krazka 53, powierzchni slizgowej 88 i dzwigni 54, jak opisano powyzej. W tym przypadku jednak na walku bocznej do¬ suwki jest osadzone stozkowe kolo zebate 74, zazebiajace sie z kólkiem stozkowem 75, które jest osadzone ma wrzecionie 84, obra- cajacem sie w nasadzie 85 wspornika 39.Wrzeciono 84 jest zakonczone korba 86, za¬ opatrzona w krazek 87, który za posrednic¬ twem powierzchni slizgowej 89 dziala na dzwignie 54. Przy takiem wykonaniu bocz¬ ne i dolne dosuwki sa od siebie niezalezne.Zapomoca powierzchni slizgowych 88 i 89 dosuwki moga byc oddzielnie nastawiane.Dosuwki moga byc zaopatrzone w narzad do dokladnego nastawiania ich polozenia.Na fig. 11 przedstawiona jest np. boczna dosuwka 34 ze sruba 77 o drobnym gwincie, której koniec dotyka krawedzi tygla 4 lub wystepu 44 (fig. 3). Sruba 77 posiada pier¬ scien nastawny 78, przyczem odleglosci po¬ miedzy pierscieniem 78, lbem sruby i do^ suwka 34 moga byc zmieniane, co umozli¬ wia dokladne nastawianie.Fig. 12 przedstawia przyklad wykona¬ nia nastawnej dosuwki dolnej. Dosuwka 35 jest zaopatrzona w plaska sprezyne 79, przymocowana zapomoca srubki 80. Na koncu sprezyny 79 osadzona jest druga sprezynka 81, która styka sie z powierzch¬ nia arkusza. Wygiecie 82 sprezyny 79 doty¬ ka krawedzi arkusza. Sruba nastawna 83 nastawia sprezyne 79, a tern samem boczna dosuwke 82.Zdarza sie czesto, zwlaszcza przy roz¬ dzielaniu bardzo cienkich arkuszy papieru, ze dolny brzeg arkusza zagina sie na kra¬ wedzi tygla, gdy ramie chwytaka z arku¬ szem zatrzymuje sie na tyglu. Wskutek te¬ go na brzegu papieru powstaja faldy, gdyz arkusz nie znajduje sie wtedy w polozeniu, wi którem móglby byc uchwycony dolnemi dosuwkami. Pozadane jest zatem, by dolny brzeg arkusza byl przytrzymywany, a na¬ wet przed ulozeniem wygladzany. Odpo¬ wiedni do tego celu narzad sklada sie z plytki sprezynowej, umocowanej na kazdej dolnej dosuwce, zachodzacej pod dolna kra¬ wedz arkusza wtedy, gdy dosuwki przysu¬ waja sie do arkusza. Plytki sprezynowe do¬ tykaja tygla i pozostaja w tern polozeniu, pozostawiajac jednak dosuwkom swobode przesuwania sie ku tyglowi. — 4 — PL