Przy prasowaniu gumowego obuwia, wytwarzanego zapomoca dzialania na ko¬ pyto, oblozone warstwami plótna i kauczu¬ ku, form zewnetrznych, które podczas prasowania wykonywuja ruch do wewnatrz ku kopytu, boczne powierzchnie obuwia wraz ze strona zewnetrzna czesci kauczu¬ kowej, tworzacej podeszwe obuwia, wyko¬ nywano dotychczas prawie ze w jednej plaszczyznie. Kalosze, prasowane np. w w wyzej opisany sposób, wykonywano tak, ze przejscie miedzy wierzchem obuwia a podeszwa wzglednie obcasem zaznaczano tylko malym katem przejsciowym lub plyt¬ kim zlobkiem.Okazalo sie, ze obuwiu gumowemu, prasowanemu zapomoca zewnetrznych form, poruszajacych sie do wewnatrz, moz¬ na nadac wystajacy brzeg podeszwowy tak, ze obuwie gumowe pod tym wzgledem staje sie podobne do obuwia skórzanego.Doswiadczen dokonano przy uzyciu o- buwia gumowego, które zapomoca elastycz¬ nego, np. dajacego sie nadymac kopyta zo¬ stalo przycisniete do form zewnetrznych, przyczem ulegalo dodatkowemu prasowa¬ niu, lecz przy dotychczas stosowanych spo¬ sobach nie udalo sie nadac obuwiu ksztal¬ tu podobnego do obuwia skórzanego.Wynalazek niniejszy ma na celu wy-twarzanie obuwia gumowego o wystajacym -bi^egu podeszwowym. Obuwie to prasuje sie i formuje zapómoca zewnetrznych form, poruszajacych sie do wewnatrz ku oblozo¬ nemu kopytu, przyczem formy sa zwykle ogrzane. Istota wynalazku polega na tern, ze do wytwarzania kauczukowych boków obuwia albo tez tylko okladziny kauczuko¬ wej pewnej czesci boków uzywa sie form bocznych o specjalnych powierzchniach ksztaltujacych, sluzacych do wygniatania poziomej lub ukosnej górnej krawedzi lub górnego brzegu podeszwowego, wystajace¬ go poza boczna powierzchnie obuwia/ Do wytwarzania kauczukowych boków obuwia lub kauczukowych okladzin, uzywa sie zwykle wiecej anizeli dwóch form bocznych tak, ze kazda poszczególna forma boczna wygniata tylko czesc bocznej powierzchni obuwia/Formy boczne wykonane sa w ten sposób, aby odnosna forme boczna mozna bylo prowadzic w znany sposób zupelnie lub w przyblizeniu prostopadle do czesci bocznej powierzchni, która ma byc wytla¬ czana. Niezaleznie od uzycia dwóch lub wiecej form bocznych trzeba pionowy prze¬ krój tychze form bocznych dopasowac w ten sposób, zeby formy sluzyly nietylko do wygniatania i formowania okladzin kau¬ czukowych na bokach obuwia, lecz zeby wytwarzaly prasowana, ponad boki obuwia wystajaca krawedz podeszwowa. Praso¬ wanie krawedzi podeszwowej, wystajacej poza boki obuwia, wymaga takiego uksztal¬ towania przekrojów formy bocznej, zeby przekroje te posiadaly zarówno mniej lub wiecej pionowa powierzchnie ksztaltujaca, wygniatajaca pionowa powierzchnie brzegu podeszwy, jako tez pozioma lub ukosna po¬ wierzchnie ksztaltujaca, wygniatajaca gór¬ na strone brzegu podeszwy. Niema jednak zadnych przeszkód do uksztaltowania prze¬ kroju form bocznych w taki sposób, aby formy boczne, zlozone z jednego kawalka wygniataly zarówno kauczukowe boki obu¬ wia, jako tez górna i zewnetrzna strone brze¬ gu podeszwy. W razie potrzeby, poszcze¬ gólne formy boczne mozna rozdzielic na kilka czesci, lezacych ponad soba, z których kazda prasuje pewna czesc boków obuwia wzglednie caly brzeg podeszwy lub czesci tegoz brzegu, wystajace ponad boki obu¬ wia.W przypadku uzycia takich form bocz¬ nych, które wygniataja zarówno kauczuko¬ wy bok obuwia (wzglednie okladzine kau¬ czukowa boków obuwia) jako tez górna i dolna strone brzegu podeszwy, formy te mozna wycofywac najlepiej wówczas, gdy górna strona brzegu podeszwy jest nieco pochylona wzgledem plaszczyzny, równo¬ leglej do dolnej powierzchni podeszwy lub obcasa. Podobne nachylenie górnej strony brzegu podeszwy nie jest konieczne, gdyz nie przedzielona boczna forme mozna wy¬ godnie wycofywac w kierunku poziomym, gdy górna krawedz lub górna powierzchnia brzegu podeszwy, wytwarzanego zapomoca formy bocznej, jest równolegla do dolnej powierzchni podeszwy.Niezaleznie od tego czy górna strona lub górna powierzchnia brzegu podeszwy jest ukosna czy tez pozioma, mozna jej na¬ dac zewnetrzny wyglad, podobny w wyso¬ kim stopniu do górnej strony brzegu po¬ deszwy, przyszytej do bucika. Osiaga sie to przez uzycie form bocznych, u których ksztaltujace powierzchnie, wygniata jace górna strone brzegu podeszwy, zaopatrzone sa we wzór, utworzony zapomoca wglebien i wypuklen. Wzór ten na górnej stronie brzegu podeszwy wytwarza np. szereg o- bok siebie lezacych zlobków lub imitacje karbowania i szwu szytego obuwia skórza¬ nego.Wytwarzane zlobki, wzglednie wytwa¬ rzany wzór, na górnej stronie prasowanego brzegu podeszwy nie zostaja uszkodzone, nawet gdy ksztaltujaca powierzchnie for¬ my bocznej, wytwarzajaca wspomniany wzór odciaga sie w kierunku mniej lub wie¬ cej równoleglym do wzorowanej po- — 2 —wierzchni. Kauczuk wskutek malych wy- puklen wzoru jest dostatecznie podatny, by mozna bylo wycofywac formy boczne, bez odksztalcenia wytwarzanego wzoru. Przy- tem wypuklosci wzoru wyginaja sie i zacho¬ dza chwilowo we wglebienia wzoru na for¬ mie.Na rysunku przedstawiono przyklad wykonania wynalazku. Fig. 1 przedstawia schematycznie kopyto, oblozone warstwa¬ mi tkaniny i kauczuku, oraz pewna liczbe form bocznych, sluzacych do wytlaczania kauczuku. Fig. 2 przedstawia przedni ko¬ niec plóciennego bucika o prasowanej dol¬ nej czesci kauczukowej, jak równiez prze¬ krój przez czesc formy podeszwowej, slu¬ zacej do wytlaczania, i odpowiedni prze¬ krój uzytej formy bocznej.Do prasowania obuwia o bokach calko¬ wicie lub czesciowo oblozonych kauczu¬ kiem, jak np. kaloszy lub obuwia plócien¬ nego ze spodem kauczukowym, uzywa sie kilku form bocznych, prowadzonych zbiez¬ nie ku warstwom plótna i kauczuku, nalo¬ zonym na kopyto. To przedstawia fig. 1, gdzie liczba 1 oznaczono oblozone kopyto, a liczbami — 2 i 3 formy boczne, wytlacza¬ jace czesc obcasowa obuwia. Do wytlacza¬ nia boków i brzegu podeszwy na przedniej czesci obuwia uzywa sie wedlug fig. 1 trzech form bocznych 4, 5, 6, z których for¬ ma 5 wytwarza czesc palcowa obuwia, a formy 4, 6 — czesc srodkowa. Forma lub formy podeszwowe nie sa przedstawione na fig. 1, gdyz umocowanie narzadów do maszyny odbywa sie zwykle w ten sposób, ze kopyto umocowywa sie do stolu obcasem do góry, przyczem forme podeszwowa pro¬ wadzi sie pionowo zgóry nadól ku górnej powierzchni kopyta 1. Na fig. 2 dla lepsze¬ go zrozumienia przedstawiono obuwie po¬ deszwa nadól, wskutek czego równiez forma podeszwowa 7 znajduje sie pod obuwiem, przyczem strzalka oznacza kierunek ruchu tej formy podczas prasowania. Forme pal¬ cowa 5, przedstawiona na fig. 1, pokazano na fig. 2 w przekroju. Oprócz tego fig. 2 przedstawia, jak obuwie, skladajace sie przewaznie z plóciennego szytego wierzchu 8 podczas prasowania zapomoca zewnetrz¬ nych form (podeszwowych i bocznych) prowadzonych ku kopytu, zaopatrzone zo¬ staje w dolna okladzine kauczukowa 9 i< podeszwe 10 z brzegiem 11, wystajacym za boki obuwia. Dolna strona podestowy 10 podczas prasowania zostaje formowana zapomoca ksztaltujacej plaszczyzny 12 formy podeszwowej 7. Poniewaz zwykle wszystkie formy' zewnetrzne zbieraja sie równoczesnie naokolo okladziny kauczuko¬ wej, forma boczna 5, przedstawiona na fig. 2, prasuje okladziny 9 i brzeg podeszwy 11, przyczem równoczesnie forma po¬ deszwowa 7 wytlacza podeszwe. Formy boczne 4, 5, 6 maja za zadanie uformowa¬ nie brzegu podeszwy, wystajacego za boki obuwia. Przeto formy te w przekroju winne wykazywac wciecie, odpowiadajace brze¬ gowi 11 podeszwy. Wciecie to sklada sie wedlug fig. 2 z plaszczyzny ksztaltujacej 13, formujacej mniej lub wiecej pionowa boczna krawedz,brzegu podeszwowego i z plaszczyzny ksztaltujacej 14, formujacej pozioma lub pochyla górna strone brzegu podeszwy. Jak na fig. 2 przedstawiono, górna strona brzegu podeszwy jest pochy¬ lona pod katem od 0 — 90°, np. pod katem 45° w stosunku do mniej lub wiecej piono¬ wego boku brzegu podeszwy. Wspomniane nachylenie ksztaltujacej powierzchni 14 moze nie miec 45°, w danym razie nachy¬ lenie to jest nawet zbedne tak, ze boczne formy wytlaczaja calkowicie lub czescio¬ wo pozioma górna strone brzegu podeszwy Powierzchnia ksztaltujaca 14 (fig. 2) moze byc zaopatrzona we wzór z wglebien i wypuklen, wytwarzajacy na górnej stro¬ nie brzegu podeszwy np. szereg obok sie¬ bie lezacych zlobków, jak to pokazano na fig. 2. Zlobki te niekoniecznie musza byc równolegle do kierunku, w którym zbiezne — 3 —formy boczne (np. cztery) poruszaja sie tam i zpowrotem. Powstale zeberka gumo¬ we sa dostatecznie podatne, by podczas wycofywania form bocznych nie ulegly uszkodzeniom.Forma boczna 5, przedstawiona na fig. 2, podobnie jak boczne formy 4 i 6, moze byc podzielona na kilka na sobie lezacych czesci. Fig. 2 przedstawia taka forme bocz¬ na 5, która sie sklada np. z górnej czesci 15, poruszajacej sie ukosnie ku dolowi i for¬ mujacej okladzine kauczukowa oraz górna strone brzegu podeszwy, i z dolnej, pozio¬ mo poruszanej czesci 16, formujacej ze¬ wnetrzna strone brzegu podeszwy. Formy boczne mozna rozdzielic w inny sposób na wiecej czesci, przyczem czesci te moga sie równoczesnie lub w danym razie nawet osobno posuwac ku kopytu. Zazwyczaj u- zywa sie tylko pojedynczych form bocz¬ nych z jednego kawalka, gdyz praktyka o- kazala, ze formy boczne, zaopatrzone w plaszczyzny ksztaltujace z wzorami, które wygniataja górna strone brzegu podeszwy mozna latwo wycofywac nawet gdy górna strona brzegu podeszwy lezy w plaszczy¬ znie kierunku ruchu form bocznych, to jest równolegle do dolnej strony podeszwy. PL