PL17847B1

PL17847B1 - Stal do wyrobu przedmiotów narazonych na scieranie.

Info

Publication number: PL17847B1
Application number: PL17847A
Authority: PL
Filing date: 1931-07-21
Publication date: 1933-02-28

Description

Przy wyrobie materjalu na przedmioty narazone na scieranie, zwlaszcza przy ma¬ sowym wyrobie, np. szyn i obreczy, czesci maszyn, pali na sciany palisadowe i innych czesci i konstrukcji ze stali ferytyczno-per- Iitycznej, uwazano dotychczas przewaznie, ze wytrzymalosc stali na scieranie wzrasta wraz z twardoscia i wytrzymaloscia na ro¬ zerwanie. Powiekszanie twardosci i wy¬ trzymalosci na rozerwanie, osiagano prze¬ waznie przez powiekszenie ilosci znanego czynnika utwardzajacego, czyli zawartosci wegla, przyczem oczywiscie te warunki nie dotycza stali o duzej zawartosci domieszek, jak twarda stal manganowa z 12% manga¬ nem, która wskutek swego zupelnie odmien¬ nego ustroju budowy (austenit) jest wy¬ trzymala na scieranie. Powiekszanie za¬ wartosci wegla powoduje jak wiadomo zawsze zmniejszenie zwiezlosci oraz wy¬ trzymalosci na uderzenia, zwlaszcza w o- becnosci wyzlobien i przy stosowaniu ni¬ skich temperatur uzycia. Udaje sie wpraw¬ dzie przez ulepszanie powiekszyc twardosc i wytrzymalosc na rozerwanie stali weglo¬ wej bez zmniejszania jej zwiezlosci, jed- nakze ulepszanie powoduje liczne inne wa¬ dy'tak techniczne jak i gospodarcze, wsku¬ tek czego przy wyrobie stali w wielkich ilosciach takie ulepszanie nie moze byc wcale dokonywane lub dokonywane tylko przy znacznie zwiekszonych kosztach pro¬ dukcji.Dokladne badania wykazaly,. ze prak-tyczna zdatnosc przedmiotów narazonych na, scieranie zalezy mniej od twardosci i 'wytrzymalosci*na rozerwanie stali, niz od granicy plynnosci, zdolnosci do utwardza¬ nia na zimno i zwiezlosci przy pewnej o- kreslonej wytrzymalosci na rozerwanie. Z kazdym praktycznym przebiegiem scierania jest zawsze polaczone pewne utwardzanie na zimno i przebieg rozdzielania (odrywa¬ nie lub scinanie i scieranie warstw utwar¬ dzonych na zimno wskutek przebiegu scie¬ rania), wskutek czego staje sie jasnem do¬ bieranie stali o mozliwie wielkiej zdolnosci do utwardzania na zimno i zwiezlosci. 0- czywiscie nie odnosi sie to spostrzezenie do calego zakresu osiagalnej wytrzymalo¬ sci na rozerwanie, lecz tylko do tej grupy stali, które przy normalnym ukladzie na podstawie wegla posiadaja wytrzymalosc na rozerwanie okolo 40 — 85 kg/mm2.Doswiadczenia wykazaly dalej, ze wspomniane korzystne stosunki wytrzyma¬ losci na scieranie osiaga sie najpredzej, gdy zawartosc wegla w stali zostaje zmniej¬ szona ponizej 0,15%, najlepiej ponizej 0,12%, wzglednie do wysokosci jaka za¬ wiera miekka stal zlewna. Przytem stosu¬ nek granicy plynnosci do wytrzymalosci na rozerwanie winien byc mozliwie wiekszy niz 60 do 100.Natomiast podwyzszenie granicy plyn¬ nosci osiaga sie przez powiekszenie ilosci skladników stopu, a mianowicie krzemu (okolo 0,4 — 1,5%) manganu (okolo 0,8— 2%) i miedzi (okolo 0,4 — 1,5%) ponad zwykla miare zawarta w stali weglowej.Gdy jednak dodaje sie tylko jeden z tych skladników stopu w ilosci powiekszonej, to nalezy ten dodatek okreslic bardzo duzy, o ile ma byc osiagnieta wystarczajaca gra¬ nica plynnosci. Oddzialywa to wtedy takze niekorzystnie na zwiezlosc, a oprócz tego sposób pracy staje sie niekorzystny pod wzgledem ekonomicznym. Te wady mozna usunac, gdy podwyzsza sie nie jeden ze skladników stopu a wszystkie trzy skladni¬ ki jednoczesnie. Mozna np. przez polacze¬ nie dodatków krzemu, manganu i miedzi wytworzyc stal, która przy wytrzymalosci na rozerwanie wyzszej niz 55 kg/mm2 po¬ siada granice plynnosci conajmniej 40 kg/mm2, przy zwiezlosci przy wyzlobie¬ niu conajmniej 8 kg/mm2, przyczem wy¬ trzymalosc na scieranie jest wieksza niz przy stali weglowej zawierajacej 0,45% wegla i posiadajacej prawie taka sama granice plynnosci, przytem jednak posiada wytrzymalosc na rozerwanie wyzsza niz 70 kg/mm2 i zwiezlosc przy wyzlobieniu tylko okolo 2 kg/mm2.Do porównan uzyto stosowana dotych¬ czas weglowa stal na szyny zawierajaca o- kolo 0,45% wegla i posiadajaca wytrzyma¬ losc na rozerwanie 70 kg/mm2. W porówna¬ niu z ta stala posiada stal wedlug wyna¬ lazku mala wytrzymalosc na rozerwanie, taka sama lub wieksza ciagliwosc i znacz¬ nie wieksza zwiezlosc przy wyzlobieniu.Jednoczesnie wieksza jest takze odpor¬ nosc na scieranie stali wedlug wynalazku niz weglowej stali na szyny uzytej do po¬ równan.Przez male powiekszenie zawartosci fosforu (powyzej 0,08% do okolo 0,2%) w stali, zwlaszcza w stali tomasowej, mozna polepszyc wieksze wlasnosci, zwlaszcza takze wytrzymalosc na scieranie. To samo odnosi sie takze do dodatku chromu az do 2% i tytanu az do 1%. Tablica liczbowa podaje szereg przykladów, przyczem o- prócz ogólnej wytrzymalosci wskazana jest takze wytrzymalosc na scieranie, okreslo¬ na zapomoca maszyny Spindel'a do bada- jest odpornosc na scieranie próby. Glebo¬ kosc wszlifu tworzy jak wiadomo miare odpornosci na scieranie. Im glebiej przy badaniu tarcza maszyny Spindel'a zostaje wszlifowana w badana próbe, tern mniejsza jest odpornosc na scieranie próby. Glebo¬ kosc wszlifu moze byc dokladnie okreslana zapomoca zegara pomiarowego. W celu po¬ równania uzyto w jednym przypadku stal — 2 —weglowa, o takiej samej wytrzymalosci na rozerwanie, a w drugim przypadku stal weglowa o takiej samej granicy plynnosci, jaka posiada stal wytworzona wedlug ni* niejszego wynalazku. Jak wynika z poda¬ nych w tablicy danych wytrzymaloscio¬ wych stal wytworzona wedlug wynalazku, oznaczona liczbami 3 — 7 posiada bardzo duia granice plynnosci w porównaniu z wytrzymaloscia na rozerwanie przy dobrej ciagliwosci, zwezeniu i zwiezlosci przy wy¬ zlobieniu. W porównaniu ze stala weglo¬ wa, oznaczona liczba 2, przy takiej samej lub wiekszej granicy plynnosci wytrzyma¬ losc na rozerwanie jest okolo 20 kg/mm2 mniejsza, natomiast ciagliwosc i zwezenie, zwlaszcza zwiezlosc przy wyzlobianiu wy¬ kazuje kilkakrotnie wieksze wartosci. Wy¬ trzymalosc na scieranie jest znacznie wiek¬ sza, niz przy stali weglowej o takiej samej wytrzymalosci i odpowiada przynajmniej wytrzymalosci na scieranie stali weglowej, posiadajacej 80 kg/mm2 wytrzymalosci na rozerwanie.Wytwarzanie stali nie jest zwiazane ze specjalnym sposobem i moze sie odbywac w piecu siemensmartinowskim w gruszce Thomas'a i t. d. . PL

Claims

Zastrzezenia patentowe. 1. Stal do wytwarzania przedmiotów, zwlaszcza w masowym wyrobie ó duzej wytrzymalosci na scieranie, jak np. szyny, obrecze, czesci maszyn, pale i t. d., zna¬ mienna tern, ze zawiera: mniej niz 0,15% wegla, 0,8 do 2% manganu, 0,4 do 1,5% krzemu i 0,4 do 1,5% miedzi.
2. Stal wedlug zastrz. 1, znamienna tern, ze zawiera wegla mniej niz 0,12%.
3. Stal wedlug zastrz. 1 — 2, znamien¬ na tern, ze stosunek granicy plynnosci do wytrzymalosci ha rozerwanie jest wyzszy, niz 60 do 100.
4. Stal wedlug zastrz, 1 — 3, znamien¬ na tem, ze zawiera fosfor w ilosci 0,08 do 0,2%.
5. Stal wedlug zastrz. 1 — 4, znamien¬ na tem, ze zawiera chrom w ilosci do 2%.
6. Stal wedlug zastrz. 1 — 5, znamien¬ na tem, ze zawiera tytan w ilosci do 1 %. Vereinigte Stahlwerke Aktiengesellschaft. Zastepca; Dr. inz. M. Kryzan, rzecznik patentowy.bo opisu patentowego Nr 17847. I1 ' " ' u«i /Yr. 1 £z,yn 1 2 I 3 4 s 6 * I 8 & , SHToLoicL / c/c*./ sta/-% /jporownoLftie.] S/occ T- Af„ % 0,36 Q*/8 0,15 0,07 0J¥ O/o 0/2 4t AóztoJc 4o*i Z a/ncgosc c/eciWf D V**yynttAszenu. ^ 7btbl*cct /icz.boyvot yy/ct-sr»osci uryCYz.tsonoLTbsrcl ^Tz-y^z sA7c % aoz 0/5 o.2o 0,5o 0.2S 0.¥» O.lo 6. i/S %\ % W 0,93 *ls 4,So 4,52 4.20 43* 4.3o c,og O.OS 0.09 0/1 0.03 0*c 0Jl 0J2 'CZSVl/ % dOZ 0,og c.oS c,5o 0.¥S 0.?. Wo Q5o % - - - £!£ - - 0.15 fan/ca. \Vyt*2ylnn- V 4o 43 43 42 *3 4rs 4e 67 78 S4 6/ 62 62 6~9 ¦ A-L- 6" 4*9. effo % | % 18 45 48 24 82 49 4/ 23 0*6o a o*tim q/ebokte.ru. Z/obhient oKrojar%***- 2, •».¦». p 48 46 SS 58 52 59 4W 59 /asro srednia, z *i viz{i'/o'# *a#y **9 a/ocfeku,/ •oo 2oooOO obrotucA /°ny 1°°ko Usmemo- o/o o'situ, f% * &c/zgio ToS\. r*CL ty 3 2 4o 6 41 S 6 5 6*ofi)kV ' ' ~— ." "I • Sc/erocnfe 2 1 7S \ *3 *4 4o 39 3S 38 3/ 4o m =2S 4*£S 0óronl,/^/< 4.4 1 4,4 40 0,9 0.3 0.3 6'7 0.9 w 1 Druk Ij. Boguslawskiego i Ski, Warszawa. PL