Wynalazek niniejszy dotyczy ciagówek i ma na celu znaczne zwiekszenie zakresu wykorzystania ich.Przedmiotem wynalazku jest ciagówka, wyposazona w przedni zespól kolowy, za¬ stepujacy stosowane zwykle w ciagówkach kola sterujace, tak waski, by kola jego mo¬ gly toczyc sie nawet w najwezszych bró- zdach, spotykanych zwykle przy uprawie roli.Wynalazek ma na celu równiez nowe urzadzenie do korbowania ciagówki, wy¬ posazonej w wyzej wymieniony przedni ze¬ spól kolowy.Na rysunku fig. 1 przedstawia widok boczny ciagówki „Fordson", wyposazonej w urzadzenie wedlug wynalazku, fig. 2 — wi¬ dok zprzodu ciagówki, uwidocznionej na fig. 1, fig. 3 — przekrój wzdluz linji 3 — 3, oznaczonej na fig. 1, fig. 4 — srodkowy przekrój pionowy przez przednie kolo ste¬ rujace, uwidoczniajacy urzadzenie, zapo- moca którego zostalo kolo to przymocowa¬ ne do ciagówki, fig. 5 — przekrój wzdluz linji 5 — 5, oznaczonej na fig. 4, fig. 6 — widok zprzodu urzadzenia do korbo¬ wania silnika, fig. 7 — widok boczny jed¬ nego z tylnych kól napednych ciagówki, fig. 8 — w skali zwiekszonej pionowy przekrój srodkowy przez kolo ciagówki, uwidocznio ne na fig. 7, fig. 9 — przekrój wzdluz linji 9 — 9, oznaczonej na fig. 8, fig. 10 — prze-krój srodkowy przez przedluzenie walu ko¬ lowego, . stocowanego w celu zwiekszenia szerokoscia rozstawienia kól i uzywanego przy przewozie ladunków mniejszej wagi, fig. 11 — przekrój srodkowy przez inna po¬ stac przedluzenia walu kolowego, fig. 12 — pionowy przekrój srodkowy przez piaste kola ciagówki, uwidoczniajacy u- rzadzenie, zapomoca którego kolo jest osadzone bezposrednio na znormalizo¬ wanej osi ciagówki, fig. 13 — widok schematyczny, uwidoczniajacy rozstawie¬ nie kól osiagniete przez osadzenie kól w sposób przedstawiony na fig. 12, fig. 14 — cokolwiek wieksze rozstawienie kól, osia¬ gniete przez ^zwykle odwrócenie piast ko¬ lowych, przedstawionych na fig. 10 — 12, po osadzeniu ich na znormalizowanej osi ciagówki, fig. 15 — jeszcze wieksze rozsta¬ wienie kól, osiagniete przez zastosowanie walu przedluzajacego, i fig. 16 — jeszcze wieksze i zarazem najwieksze przedluze- % nie, osiagniete przez odwrócenie piasty ko¬ la stosowanej w poprzednim przykladzie wedlug fig. 15* Liczba 10 oznacza ogólnie ciagówke „Fordson", do której w szczególnosci daje sie zastosowac urzadzenie, stanowiace przedmiot niniejszego wynalazku. Ciagów- ka 10 jest wyposazona w wyciecia czopo¬ we 11 dla przedniej osi, w których zwykle jest osadzona ta os przegubowo. W razie zastosowania urzadzenia wedlug wynalaz¬ ku usuwa sie os przednia, a na jej miejsce przymocowuje sie do ciagówki sterujace kolo przednie. Kolo przednie obraca sie do¬ okola nieruchomej osi pionowej, umie¬ szczonej zprzodu ciagówki, i jest sterowa¬ ne recznie zapomoca zwyklego kola stero¬ wego ciagówki.W tym celu zprzodu ciagówki 10 umie¬ szczony jest wspornik 12, przez który prze¬ chodzi pionowy otwór czopowy, dla trzpie¬ nia przedniego kola. Wspornik 12 jest przymocowany do czolowej czesci ciagów¬ ki zapomoca pewnej ilosci krytych srub 13.Od wspornika 12 otworu dla czopów osio¬ wych 11 prowadzi ramie 14. Dolny koniec tego ramienia jest przymocowany do tego otworu zapomoca ciegna 15, którego przed¬ ni koniec jest wkrecony na gwint w tylny koniec ramienia 14.Tylny koniec ciegna 15 biegnie wstecz do tylnej czesci silnikowej skrzynki korbo¬ wej, gdzie jest przymocowany do wsporni¬ ka drazkowego 50 wystajacego ze skrzynki silnika (fig. 4). W ten sposób osiaga sie mocne osadzenie wspornika 12 na czolo¬ wej czesci ciagówki, nienastreczajace trud¬ nosci przy wykonaniu.We wsporniku 12 jest osadzony obroto¬ wo trzpien 16 przedniego kola. Dolny ko¬ niec tego trzpienia konczy sie w skrzynce lozyskowej 17 przedniego kola. Do prze¬ ciwleglych konców tej skrzynki jest przy¬ mocowana para lozysk walkowych 18, w których osadzony jest obrotowo wal 19.Konce tego walu wystaja z kazdego z lo¬ zysk 18. Wal 19 jest osadzony obrotowo, poprzecznie do trzpienia 16. Na koncach tego walu zaklinowany jest zespól przed¬ nich kól 20, wskutek czego kola te obracaja sie wspólnie dookola skrzynki 17.Kazde ze wspomnianych wyzej kól po¬ siada wklesla powierzchnie toczna, taka bowiem powierzchnia toczna daje najwiek¬ sze oparcie przy jezdzie ciagówki po spulchnionej roli. Pomiedzy górnym kon¬ cem wspornika 12 i trzpieniem 16 umie¬ szczono lozysko stopowe 21, dzieki czemu obciazenie ciagówki wplywa tylko nie¬ znacznie na jej sterowanie. Przez górny koniec wspornika 12 biegnie do góry prze¬ dluzenie 22 trzpienia 16, z którem jest po¬ laczone ramie 23, wystajace nazewnatrz z jednej strony chlodnicy ciagówki; wskutek ruchu tego ramienia naprzód i wtyl wywo¬ luje sie zapomoca trzpienia 16 zwrot przed¬ nich kól 20.Ciagówka 10 jest zwykle wyposazona w ramie sterownicze 24, którego wolny ko¬ niec moze byc kolem sterowem 25 przesu-wany naprzód i wtyl. Nalezy jednak zazna¬ czyc, ze konce ramion 23 i 24 nie moga byc ze soba polaczone przegubowo, gdyz ruch kola sterowego 25 w tym samym kierunku obracalby kola przednie w kierunku nie¬ wlasciwym. W celu usuniecia tej trudnosci przymocowuje sie ramie 24 do walu cia¬ gówki, z którego biegnie ono do góry w kie¬ runku pionowym, górny zas koniec tego ra¬ mienia jest polaczony z zewnetrznym kon¬ cem ramienia 23 zapomoca ciegla 26, dzie¬ ki czemu osiaga sie kolem sterujacem 25 prawidlowy kierunek zwrotu kola przed¬ niego* Nalezy zaznaczyc, ze trzpien przedni 16 jest umieszczony bezposrednio przed otworem korby rozrusznikowej ciagówki, wskutek czego nie mozna w danym przy¬ padku zastosowac zwykle uzywanej w cia- gówkach korby rozrusznikowej. Dlatego tez urzadzenie jest wyposazone w korbe pomocnicza, umozliwiajaca uruchomienie ciagówki w sposób zwykle stosowany. W tym celu normalny wiatraczek walu kor¬ bowego, w jaki wyposaza sie ciagówki, jest zastapiony przez nowy wiatraczek 27, przymocowany w ten sam sposób na przed¬ nim koncu walu korbowego, co i wiatra¬ czek normalny. Wnetrze tego wiatraczka jest wydrazone w celu otrzymania komo¬ ry, wyposazonej w cztery promieniowe skrzydelka 28, z któremi polaczona jest odpowiednia korba rozrusznikowa.We wsporniku 12 jest umieszczony o- twór poziomy, przechodzacy poprzecznie do trzpienia 16 po jednej jego stronie.Rzut tego otworu przecina srodek wiatracz¬ ka 27. Przez otwór ten przechodzi korba rozrusznikowa 29, zakonczona od wewnatrz czopem poprzecznym 30, wspóldzialaja¬ cym ze skrzydelkami 28. Dzieki takiemu urzadzeniu ruch obrotowy korby rozruszni¬ kowej przenosi sie na wal korbowy silnika, chociaz korba nie znajduje sie na jednej z nim prostej.Kola napedzajace sa zbudowane w ten sposób, iz maja mozliwie najmniejsza pla¬ ska powierzchnie toczna, a najwieksza po¬ wierzchnie pociagowa. Kazde z kól sklada sie z wienca w ksztalcie korytka, wyposa¬ zonego w ostrogi, wystajace z obreczy, do której sa przynitowane plaskie szprychy stalowe 32. Nalezy zaznaczyc, ze wspo¬ mniane wyzej korytko jest nadzwyczaj waskie, azeby uciskalo mozliwie waski pa¬ sek gruntu. Wewnetrzne konce szprych 32 sa odlane wraz z kryza pierscieniowa 37, dzieki czemu osiaga sie dostatecznie mocna i jednoczesnie lekka budowe kola.Nowa ceche charakterystyczna tego kola stanowi fakt, ze posiada ono piaste 33, któ¬ rej jeden koniec jest odlany wraz ze srod¬ kowa czescia kryzy 37, wskutek czego ca¬ la piasta jest umieszczona z jednej strony srodkowej plaszczyzny kola. Piasta ta jest wyposazona w pare otworów 34 i 35. majacych ksztalt stozków scietych, z któ¬ rych kazdy ciagnie sie nazewnatrz od srod¬ ka piasty do jednego z jej konców. Otwór, przylegajacy do kryzy 37, jest oznaczony liczba 34, podczas gdy otwór w zewnetrz¬ nym koncu piasty jest oznaczony liczba 35.Do umocowania kola na wale osiowym 39 sluzy rozcieta tuleja 36 w ksztalcie stozka scietego, która wchodzi w jeden ze stozkowych otworów 34 i 35. Tuleja 36 jest zaopatrzona w odpowiednie zeberka, wcho¬ dzace w takiegoz ksztaltu rowki walu o- siowego. Gdy tuleja 36 (fig. 12) jest osa¬ dzona w otworze stozkowym 34 zapomoca pary krytych srub 38, wówczas zeberka tulei, wchodzac w rowki walu, lacza je ze soba nieruchomo.Opisana powyzej konstrukcja, w której do przymocowania piasty do walu rowko¬ wanego stosuje sie rozcieta tuleje w ksztal¬ cie stozka scietego, byla juz uzywana od lat kilkunastu przy budowie ciagówek „Fordson", dlatego tez nie zastrzega sie jej jako konstrukcji nowej. Jednak nowa jest konstrukcja piasty, a to z tego wzgle¬ du, iz po umocowaniu kola na wale osio- — 3 —wymf jak to przedstawiono na fig. 12, linja srodkowa kola znajduje sie zasadniczo na jednej prostej z rowkowana czescia walu osiowego, dzieki czemu osiaga sie normalne rozstawienie kól ciagówki. Osiagniete w ten sposób rozstawienie kól przedstawiono schematycznie na fig. 13 w celu uwidocz¬ nienia najmniejszego rozstawienia kól, ja¬ kie mozna osiagnac zapomoca urzadzenia wedlug wynalazku. W razie potrzeby zwiekszenia rozstawienia kól, mozna je zdjac i ponownie osadzic po odwróceniu piast, przyczem w tym przypadku tuleja 36 odpowiada stozkowemu otworowi 35 w zewnetrznej czesci piasty. Wskutek tego szerokosc rozstawienia kól zwiekszy sie ponad szerokosc normalna o podwójna wielkosc odsadzenia piasty. Takie rozsta¬ wienie moze byc niezbednem dla prawidlo¬ wej uprawy pewnych gatunków zboza z po¬ wodu zwiekszonej odleglosci brózd.W pewnych przypadkach pozadanem jest jeszcze bardziej zwiekszyc rozstawie¬ nie kól, w szczególnosci przy uprawie zbio¬ rów, osiagajacych wysokosc 120 lub 150 cm.Zwiekszenie to osiaga sie przez zastosowa¬ nie przedluzenia walu osiowego, którego dwa rózne przyklady wykonania sa przed¬ stawione na rysunku. Na fig. 10 uwidocz¬ niono wal przedluzajacy 41, zakonczony stozkiem scietym 42. W przeciwleglym, czyli wewnetrznym koncu tego walu znaj¬ duje sie otwór, zaopatrzony w zeberka, odpowiadajace rowkom, znajdujacym sie na koncu walu osiowego 39. Przez rowko¬ wany koniec walu 41 przechodzi zlobek podluzny 43, który sluzy jako oparcie dla srub 44, przymocowujacych wal 39. W ra¬ zie zastosowania przedluzenia walu osio¬ wego (fig. 15), mozna osadzac kolo w zwy¬ kly sposób na zewnetrznym koncu walu, o- siagajac rozstawienie kól cokolwiek wiek¬ sze, niz przedstawione na fig. 14. Dla o- siagniecia skrajnego rozstawienia kól, nale¬ zy kola odwrócic na zewnetrznym koncu te¬ go przedluzenia, jak to uwidoczniono na fig. 16. W ten sposób przy zastosowaniu u- rzadzenia wedlug wynalazku mozna o- siagnac 4 rózne rozpietosci rozstawienia kól, przyczem kazde rozstawienie rózni sie od najblizszego poprzedniego o stala wiel¬ kosc, dzieki czemu mechanik posiada duza róznorodnosc szerokosci rozstawienia kól, z których mozna wybrac najbardziej odpo¬ wiednia dla danego przypadku szczegól¬ nego.Przy przewozeniu ciagówka bardzo du¬ zych ciezarów pozadane jest nieraz zasto¬ sowanie osiowego walu przedluzajacego, przedstawionego na fig. 11. Na figurze tej uwidoczniono wal 45, podobny nieco do walu 41. Zewnetrzny koniec tego walu ma ksztalt stozka scietego, wewnetrzny zas ko¬ niec jest równiez zaopatrzony w rowki slu¬ zace do ustalenia go przy osadzaniu na wa¬ le osiowym. Róznica pomiedzy tern urza¬ dzeniem i walem 41 polega jedynie na tern, ze przyrzad do umocowania walu stanowi oddzielna calosc. Dla przymocowania wa¬ lu 45 do walu 39 stosuje sie uchwyt sprze¬ gajacy 46, przymocowany zapomoca odpo¬ wiednich srub 47. Konstrukcja ta umozliwia osadzenie walu 45 w rurowej skrzynce lo¬ zyskowej 38, przymocowanej zapomoca srub 49 do zewnetrznych konców zwyklej skrzynki osiowej ciagówki. W zewnetrz¬ nym koncu skrzynki 48 jest przymocowane lozysko walkowe 40, na którem bezposred¬ nio opiera sie srodkowa czesc walu 45 i jest w ten sposób uniezalezniona od nor¬ malnych lozysk ciagówki, a wiec nie pod¬ lega wplywowi obciazenia ciagówki. W jednej sciance srodkowej czesci skrzynki 48 znajduje sie odpowiedni otwór 51, da¬ jacy dostep do srub 47 i do uchwytu sprze¬ gajacego 46, dzieki czemu mozliwe jest od¬ powiednie przymocowanie walu 45 do kon¬ ca walu osiowego 39.Dookola wienca kola 31 (fig. 8 i 9) przy¬ mocowano pewna ilosc ostróg nowej kon¬ strukcji. Kazda z tych ostróg tworzy odlew 52 w ksztalcie klina, zaopatrzony w po-przeczny otwór 53. Grubszy koniec klina ma ksztalt luku, dopasowanego do prze¬ kroju wienca 31. Celem umocowania ostro¬ gi na wiencu 31 przeprowadza sie przez otwór 53 w ostrodze oraz przez odpowied¬ nia czesc wienca jedna tylko srube 54, po- czem przymocowuje sie ja zapomoca od¬ powiedniej nakretki 55. Jak to widac z fig. 8, ostroga wyposazona jest w pare uch 56, zwisajacych z kazdej strony wien¬ ca, sluzacych do przesuwania ostróg wbok.Poniewaz ostroga jest znacznie szersza, niz wieniec kola, oraz poniewaz posiada ksztalt klina, przeto wchodzi ona z latwo¬ scia w role i umozliwia bardzo skuteczne jej spulchnianie. PL