PL17701B1 - - Google Patents

Description

Wlasnosc wyprazonego gipsu wytwa¬ rzania po nasyceniu woda twardej masy wskutek powstawania wódziami wyzysku¬ je sie, jak wiadomo, zarówno do wyrobu przedmiotów gipsowych dowolnego ksztal¬ tu, odlewów lub gipsatur, jak równiez do formowania rozmaitych czesci przedmio¬ tów, np. do wyrobu podstaw pod rózne przedmioty, a przedewszystkiem do wyro¬ bu tasm gipsowych lub gipsowanych. Ta¬ smy te stosuje sie czestokroc w chirurgji, ortopedji i dermatologji; w tym ostatnim przypadku posiadaja one jednak te niedo¬ godnosc, ze sa zbyt twarde i niedostatecz¬ nie sprezyste, co pochodzi stad, iz tasmy te, skladajace sie z warstwy tkaniny, sluzacej za podklad, i z czystego gipsu, krzepna, tworzac sztywna mase, twarda jak kamien.Poza tern zwykle tasmy gipsowe posiada¬ ja te wade, ze pyl gipsowy nie przylega dosc silnie do tkaniny i czesciowo opada podczas owijania tasma, a zwlaszcza w przypadku zanurzania jej w wodzie; inna wada polega na tern, ze skutkiem niedosta¬ tecznego pochlaniania wody przez suchy pyl gipsowy pyl ten wymaga dluzszego za-nurzenia w wodzie w celu wywolania szyb¬ szego skrzepniecia w wodzie goracej lub aaWierajace^ alun. Poniewaz nalezy li¬ czyc sie ze znacznemi stratami pylu gipso¬ wego podczas tych prac przygotowawczych, do wytwarzania zatem tych tasm wypada stosowac znaczny nadmiar gipsu, co nada¬ je wyrobom, a zwlaszcza bandazom lub a- paratom gipsowym, gorsetom, lupkom lub tym podobnym przedmiotom z gipsu, nad¬ mierny ciezar. W celu usuniecia tych nie¬ dogodnosci stosowano juz rozmaite srodki, tak np. usilowano utrwalac gips na tasmie zapomoca roztworów gumy zywicznej, a- sfaltu, gumy lakierowej lub innych zywic albo napawac tasmy roztworami kleju i u- mieszczac gips na warstwie kleju podczas krzepniecia, albo tez wprowadzac pyl gi¬ psowy w roztworze zelatynowym do bardzo rozcienczonego kwasu octowego i stosowac te mieszanine na tasmach muslinowych.Sposoby te nie daly jednak zadnego wyni¬ ku, gdyz w rzeczywistosci wysuszone war¬ stwy zelatyny lub kleju zwiekszaly twar¬ dosc tasm i nie pozwalaly gipsowi pochla¬ niac odpowiednich ilosci wody.Obecnie wykryto, ze mozna wytwarzac tasmy gipsowe lub gipsowane o nadzwy¬ czajnej gietkosci, które bardzo latwo napa¬ wa sie woda przez zanurzenie na kilka se¬ kund w zimnej wodzie, a które krzepna w ciagu kilku minut, dajac materjal twardy, lecz posiadajacy pewna sprezystosc, przy- czem pyl gipsowy utrwala sie na wlóknie zapomoca kleiwa, rozpuszczonego w roz¬ tworze bezwodnym, to kleiwo zas posiada wlasnosc rozpuszczania sie nietylko w o- wym bezwodnym rozpuszczalniku, ale rów¬ niez w wodzie lub przynajmniej pecznienia natychmiastowego po pobraniu wody. W celu wykonania tego sposobu kleiwo roz¬ puszcza sie w bezwodnym rozpuszczalniku, np. weglowodorach, chlorowcoweglowodo- rach, eterech lub estrach o niskim punkcie topnienia, terpenach lub tym podobnych zwiazkach lub tez alkoholach, ketonach lub rozpuszczalnikach analogicznych, które moga ewentualnie zawierac niewielkie ilo¬ sci wody, która nastepnie unieszkodliwia sie przez zastosowanie nieco wiekszej ilo¬ sci gipsu. Tym roztworem zarabia sie pyl gipsowy w celu wytworzenia ciasta, które nastepnie w zwykly sposób naklada sie na tasme z muslinu lub tym podobna tkanine.Najkorzystniej jest stosowac rozpuszczal¬ niki, wrzace w temperaturze niewysokiej, to znaczy ponizej 100°, w tym celu, aby o- trzymywane tasmy gipsowe mozna bylo su¬ szyc na powietrzu bez silnego ogrzewania.Takie tasmy mozna stosowac bezposrednio po odparowaniu rozpuszczalnika, przyczem posiadaja one nieograniczona trwalosc, gdyz kleiwo nietylko utrwala pyl gipsowy na podlozu z tkaniny, ale równiez chroni go przed pochlanianiem wody, zawartej w wilgotnem powietrzu. Kleiwo nie potrzebu¬ je rozpuszczac sie koniecznie calkowicie w odpowiednim rozpuszczalniku organicznym, wystarczy bowiem, by w nim silnie pecznia¬ lo lub rozpuszczalo sie jedynie na goraco, zestalajac sie jednak przez oziebienie i two¬ rzac ciasto, gdyz pyl gipsowy mozna rów¬ niez mieszac lub zagniatac z produktami napecznialemi lub ciastowatemi i w tej po¬ staci umieszczac na tkaninie. Poniewaz ro¬ dzaj i ilosc kleiwa mozna dowolnie zmie¬ niac i w ten sposób zmieniac stosunek wzajemny miedzy gipsem a kleiwem, a do kleiwa mozna dodawac rózne substancje zmiekczajace, np. gliceryne, acetyne, tlu¬ szcze, oleje lub tym podobne materjaly, przeto gietkosc i sprezystosc tasm gipso¬ wych mozna zmieniac w szerokich grani¬ cach.Powyzsze wyniki sa szczególnie donio¬ sle i stanowia znaczny postep, zwlaszcza przy wyrobie wielkich aparatów lub ban¬ dazy na cialo, a w szczególnosci przy wy¬ robie gorsetów ortopedycznych i protez, przyczem w tym przypadku szczególne znaczenie posiada okolicznosc, iz bandaze, wytwarzane wedlug niniejszego sposobu,posiadaja przy tej samej trwalosci jedynie polowe wagi bandazy, dotychczas znanych, skladajacych sie jedynie z pylu gipsowego.Sprezystosc i zwiazana z tern nieznacz¬ na kruchosc tych materjalów gipsowych jest szczególnie korzystna w przypadku wyrobu form i przedmiotów odlewanych (formowanych), do czego stosuje sie pyl gipsowy, zmieszany uprzednio z roztworem bezwodnego kleiwa, który nastepnie za¬ mienia sie powtórnie w suchy pyl przez od¬ parowanie rozpuszczalnika. Odlewy lub gipsatury, otrzymywane w zwykly sposób zapomoca tego pylu, do którego dodaje sie wody, posiadaja wytrzymalosc na rozerwa¬ nie znacznie wieksza i kruchosc znacznie mniejsza, niz przedmioty lub odlewy gipso¬ we, otrzymywane dotychczas. Ta trwalosc lub wytrzymalosc, która w kazdym przy¬ padku mozna zwiekszyc przez nastepne traktowanie czynnikami, powodujacemi twardnienie, lub substancjami higroskopij- nemi, umozliwia stosowanie mniejszych ilosci gipsu, to znaczy otrzymywanie cien¬ szych scianek, a tern samem znacznie zmniejsza wage przedmiotów formowa¬ nych.Jako kleiwo mozna stosowac wszelkie odpowiednie substancje, których uzywa sie zazwyczaj do otrzymywania cementu, roz¬ tworów kleju i klejów lub materjalów zle¬ piajacych, pod warunkiem jednakze, aby z jednej strony byly one rozpuszczalne w rozpuszczalnikach bezwodnych lub prawie bezwodnych, albo tez pecznialy w tych rozpuszczalnikach, tworzac mase ciasto- wata, która nastepnie daje sie latwo prze¬ rabiac, a z drugiej strony, by rozpuszczaly sie lub pecznialy w wodzie. Jako tego ro¬ dzaju mater jaly zlepiajace mozna stosowac np. zwiazki metali alkalicznych i metali ciezkich z kwasami tluszczowemi najwyz¬ szego rzedu (np. kwasem olejowym, kwa¬ sem stearynowym, kwasem palmitynowym), rozpuszczonemi w alkoholu lub w benzolu, zywiczany metali (np. zywiczan kobaltu, rozpuszczony w mieszaninie, skladajacej sie z 90 czesci benzolu i 10 czesci gliceryny), zywice sztuczne, np. octan winylu, alkohol wielowinylowy i wielostyrole, produkty kondensacji fenoli z aldehydem mrówko¬ wym, mocznika lub jego pochodnych z al¬ dehydem mrówkowym, bezwodnika ftalo¬ wego z gliceryna lub tym podobne w stanie spolimeryzowanym, rozpuszczalne w alko¬ holu, estry celulozy, mogace peczniec w wodzie, jak np. silnie zhydrolizowana ace¬ tyloceluloza, rozpuszczana w roztworze alkoholowym chlorku wapnia, estry celulo¬ zy, rozpuszczalne lub peczniejace w wo¬ dzie, jak np. ester jednoetylowy wiskozy, rozpuszczony w mrówczanie etylowym, sul- fooctan celulozy lub acetyloceluloza, roz ¦ puszczone w mieszaninie alkoholu i kwasu octowego lodowatego.Kleiwo lub mater jaly zlepiajace, które otrzymuje sie z mocznika, rozpuszczalne lub peczniejace w wodzie, nadaja sie rów¬ niez do wyrobu mas gipsowych i zlepiaja o ile sa rozpuszczalne w rozpuszczalnikach organicznych. Jako rozpuszczalnik tego ro¬ dzaju nadaje sie szczególnie dobrze kwas mrówkowy, w którym takie ciala jak krochmal (dowolnego pochodzenia), dek¬ stryna, agar-agar, guma arabska, guma tragantowa, pektyna i klej roslinny rozpu¬ szczaja sie lub pecznieja czesciowo na zim¬ no, czesciowo na goraco. Liczne ciala bialkowe, a zwlaszcza kazeina, rozpuszcza- ja sie równiez w tym rozpuszczalniku lub w innym odpowiednim rozpuszczalniku i dlatego mozna je stosowac do otrzymywa¬ nia tasm i mas gipsowych.Przyklad I. W mieszaninie, skladaja¬ cej sie z 700 g alkoholu i 200 g octanu ety¬ lowego, rozpuszcza sie na goraco 100 g pro¬ duktu zywicznego, otrzymanego wedlug patentu niemieckiego Nr 368413 przez dzia¬ lanie tlenkiem etylenu na krochmal psze¬ niczny i posiadajacego wlasnosc silnego pecznienia, a po oziebieniu dodaje sie 1350 g gipsu. Otrzymane geste ciasto rozciencza — 3 —sie zapomoca 500 g alkoholu, a nastepnie u- klada w cienkiej warstwie zapomoca odpo¬ wiednich nozy na tasmach z muslinu. Po wysuszeniu, które przyspiesza sie przez za¬ stosowanie ciagu i doplywu powietrza, o- trzymuje sie tasme, tworzaca gladka jed¬ norodna warstwe o okreslonej powierzchni, przyczem w tym wypadku pyl gipsowy przylega tak mocno do warstwy tkaniny, ze nawet podczas owijania i przesuwania ta¬ smy nie odpada i nie kruszy sie, jak rów¬ niez podczas zanurzania do wody. Tasma po nasyceniu jej woda mieknie w ciagu kil¬ ku sekund, nastepnie sciska sie ja w celu usuniecia nadmiaru wody i stosuje do o- trzymywania bandaza, przyczem tasma ta twardnieje w ciagu kilku minut i osiaga o- kreslony stopien stwardnienia po uplywie 5 do 10 minut.Przyklad II. 100 g swiezo straconego sulfooctanu celulozy rozpuszcza sie w 700 g alkoholu i 200 g acetonu, dodaje sie 50 g jednoacetyny, a nastepnie do mieszaniny wprowadza sie 2000 g gipsu. Wilgotny pyl rozklada sie na odpowiednich plaskich podkladach w celu wysuszenia i w ten spo¬ sób otrzymana sucha mase rozdrabnia sie po odparowaniu rozpuszczalnika. Otrzyma¬ ny pyl rozciencza sie bardzo nieznaczna iloscia wody, która go jedynie zwilza, two¬ rzac ciasto cementowe. Ciasto to wprowa¬ dza sie nastepnie do form, w których ze¬ stala sie ono juz po uplywie kilku minut, tworzac przedmioty formowane (wrecz przeciwnie zachowuje sie normalny pyl gipsowy, który bardzo trudno poddaje sie nasyceniu i dlatego wymaga znacznych ilosci wody do rozcienczenia go, skutkiem czego twardnieje bardzo wolno).Okazalo sie, ze materjaly zlepiajace, które absorbuja jedynie nieznaczne ilosci wody, jak np. liczne zywice naturalne i sztuczne, nadaja sie równiez do otrzymy¬ wania mas gipsowych, bedacych przedmio¬ tem niniejszego wynalazku, nalezy jedynie zwiekszyc ich zdolnosc absorbowania wody przez dodawanie odpowiednich czynników w rodzaju np. gliceryny, chlorku wapnia, cukru mlekowego i tym podobnych; z dru¬ giej strony do materjalów zlepiajacych zbyt rozpuszczalnych w wodzie, które zbyt¬ nio przyspieszaja wiazanie, dodaje sie czyn¬ niki, powodujace twardnienie, np. aldehyd mrówkowy lub tanine, lub tez przeciwnie w celu skrócenia okresu twardnienia do roz¬ tworu materjalów zlepiajacych lub do gipsu dodaje sie czynniki, powodujace twardnie¬ nie, np. rozdrobniony alun, które staja sie czynnemi dopiero po dodaniu wody. Poza tern do gipsu mozna dodawac i inne zwiaz¬ ki, wiazace sie z woda, albo stosowac te zwiazki zamiast gipsu, przyczem do zwiaz¬ ków tych naleza masy cementowe, tleno¬ chlorek cynku, tlenochlorek magnezu i in¬ ne substancje analogiczne. PL

Claims (4)

1. Zastrzezenia patentowe. 1. Sposób wytwarzania twardych i sprzezystych mas gipsowych, nadajacych sie zwlaszcza na tasmy (bandaze), zna¬ mienny tern, ze gips miesza sie z roztwora¬ mi w rozpuszczalnikach organicznych bez¬ wodnych lub prawie bezwodnych — kleiw lub spoiw, rozpuszczalnych lub pecznieja¬ cych nietylko w bezwodnych rozpuszczal¬ nikach organicznych, lecz równiez i w wo¬ dzie, poczem z mieszaniny odparowuje sie rozpuszczalniki.
2. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamien¬ ny tern, ze do roztworów spoiw lub do samych spoiw dodaje sie substancyj utwar¬ dzajacych, np. alunu, albo zmiekczajacych, np. acetyny, tluszczów, olejów gliceryny al¬ bo tym podobnych substancyj, albo substan¬ cyj, podnoszacych zdolnosc pecznienia, np. taniny lub formaldehydu, albo wreszcie sub¬ stancyj, regulujacych rozpuszczalnosc albo nierozpuszczalnosc, np. soli kwasu sulfo¬ nowego.
3. 3. Odmiana sposobu wedlug zastrz. 1 — 2, znamienna tern, ze gips zastepuje - 4 —sie calkowicie lub czesciowo innemi spro- szkowanemi materjatami nieorganicznemi, twardniejacemi wskutek pochlaniania wo¬ dy, jak np. cementami, tlenochlorkiem cyn¬ ku, tlenochlorkiem magnezu i t. d.
4. 4. Sposób wedlug zastrz. 1 — 3f przy zastosowaniu w charakterze spoiwa zywic naturalnych lub sztucznych, znamienny tern, ze do ich roztworu lub do powloki dodaje sie substancyj, latwo rozpuszczalnych w wodzie, jak np. gliceryny, chlorku wapnia, cukru mlecznego i t. d. w celu zwiekszenia ich trwalosci, Cellon-Werke Dr. Arthur Eichengrun. Zastepca: K. Czempinski, rzecznik patentowy. Druk L. Boguslawskiego i Ski, Warszawa. PL