Przedmiotem niniejszego wynalazku jest uklad wlacznikowy, przeznaczony do urzadzen telefonicznych. Wynalazek doty¬ czy w szczególnosci urzadzen telefonicz¬ nych, w których przekaznik wlaczajacy, wlaczony pomiedzy baterje centralna i cewki zasilajace linij telefonicznych, dziala pod wplywem wywolywan, kontrolujac nie¬ które czynnosci laczenia. W urzadzeniach telefonicznych, w których dziala wybieracz, przekaznik ten moze byc np. uzyty do uru¬ chomiania silnika, napedzajacego wybie- racze.Wynalazek odznacza sie zasadniczo tern, ze wspomniany przekaznik jest pola¬ czony równolegle z narzadem wlaczaja¬ cym, którego opornosc zmienia sie w zalez¬ nosci od pradu, przeplywajacego przez ten narzad, i to w taki sposób, iz opornosc ta maleje w miare wzrostu pradu i odwrotnie.Narzad wlaczajacy moze miec postac przyrzadu, dzialajacego na podobienstwo zaworu elektrycznego: np. moze byc pro¬ stownikiem, rurka do wyladowan elektrycz¬ nych lub przyrzadem podobnym. Narzad ten moze byc równiez cialem o ujemnym wspólczynniku cieplnym oporu.Najlepiej jest zastosowac w roli tego narzadu tak zwany prostownik suchy, skladajacy sie z pewnej liczby plytek me¬ talowych, ulozonych jedna na drugiej, np. plytek miedzianych, pokrytych z jednej strony warstwa tlenku miedziawego.Wynalazek jest opisany bardziej szcze-gólowo w zwiazku z rysunkiem, przedsta¬ wiajacym jedna costac wykonania wyna¬ lazku, idzie fig. 1 "przedstawia niektóre ob¬ wody urzadzenia telefonicznego, którego przekaznik wlaczajacy jest wlaczony w ob¬ wód pomiedzy baterje centralna i linje te¬ lefoniczne oraz jest uruchomiany pod wply¬ wem wywolywan, uskuteczniajac przytern polaczenia wspólne dla wszystkich wywo¬ lan. W danym przykladzie taki przekaznik 1 jest wlaczony w jeden przewód linji zasi¬ lajacej 3, biegnacej od baterji centralnej 2, z która to linja sa laczone w znany spo¬ sób poszczególne linje telefoniczne za po¬ srednictwem cewek zasilajacych. Pod wply¬ wem wywolywan przekaznik zamyka w da¬ nym przypadku obwód silnika 4, który slu¬ zy do napedzania wybieraczy lub podob¬ nych przyrzadów mechanicznych. Silnik ten, bedac normalnie wylaczony, jest uru¬ chomiany przy wywolywaniach telefonicz¬ nych, a mianowicie wtedy prad z baterji 2 przeplywa poprzez uzwojenie przekaznika 1, który wzbudza sie i zamyka na swych kontaktach 5 obwód silnika 4. Z tego widac, ze przekaznik 1 musi byc bardzo czuly, aby mógl byc uruchomiany zapomoca jednego impulsu pradu wywolawczego. Prócz tego przekaznik 1 musi byc tak wykonany, aby spadek napiecia w jego uzwojeniu nie byl zbyt duzy przy obciazeniu maksymalnem.Najlepiej jest, gdy spadek ten nie przekra¬ cza 0,5 wolta, gdyz to pozwala na uniknie¬ cie rozmów krzyzowych czyli przesluchu.Jezeli wedlug wynalazku równolegle do przekaznika 1 wlaczyc prostownik 6 lub przyrzad podobny, wtedy przekaznik ten staje sie bardzo wrazliwy, a jednoczesnie spadek napiecia w jego uzwojeniu przy ob¬ ciazeniu maksymalnem moze byc utrzyma¬ ny na niskim poziomie.Przekaznik wedlug fig. 1 mozna rów¬ niez uzyc do wlaczania zródla pradu, la¬ dujacego baterje 2 w przypadkach, gdy la¬ dowanie tej baterji ma sie odbywac tylko podczas rozmowy.Fig. 2 przedstawia wykres, uwidocznia¬ jacy krzywe otrzymane zapomoca pomia¬ rów pradu w ukladzie, podanym na fig. 1, przyczem na osi rzednych odlozono opory omowe i spadki napiecia, na osi zas odcie¬ tych odlozono prady. Natezenia pradów, oznaczone na osi odcietych, dochodza do dziewieciu amperów. Krzywa 7 przedsta¬ wia wykres calkowitego oporu omowego przekaznika 1 i polaczonego z nim równole¬ gle prostownika 6, krzywa zas 8 przedsta¬ wia spadek napiecia na tym oporze. Przy dziewieciu amperach spadek napiecia wy¬ nosi 0,52 wolta, a przy 0,5 amperach spa¬ dek ten wynosi 0,25 wolta. Lin ja prosta 9 przedstawia w celu porównania spadek na^ piecia przy stalym oporze, skad mozna wy¬ ciagnac wniosek, ze spadek napiecia przy 0,5 ampera wynosi tylko okolo 0,03 wolta, czyli jest 8,5 razy mniejszy, anizeli w przy¬ padku uzycia wedlug wynalazku prostowni¬ ka, polaczonego równolegle z przekazni¬ kiem. Widac wiec, ze w ukladzie niniej¬ szym przekaznik jest znacznie wrazliwszy przy malych pradach.Uklad, uwidoczniony na fig. 1, jest rów¬ niez bardzo korzystny ze wzgledu na u- nikniecie zjawiska rozmowy krzyzowej, która zdarza sie w urzadzeniach, posiada¬ jacych baterje centralna, wskutek tego, iz czesc pradów telefonicznych pomimo ist¬ nienia cewek zasilajacych przeplywa przez baterje i powoduje w niej zmiany napiecia, które moga wplywac na inne obwody tele¬ foniczne. Rozpatrujac fig. 2, nalezy wiec wziac pod uwage male zmiany napiecia AVt wywolywane okreslona zmiana pradu A I, odpowiadajaca oporowi przesluchu __ M lub __ - którego amplituda jest za¬ lezna od stromosci krzywej 8, przedstawia¬ jacej spadek napiecia. Poniewaz krzywa ta na znacznej czesci swej dlugosci jest bar¬ dziej pochyla od prostej 9, przedstawiaja¬ cej spadek napiecia na sumarycznej opór- — 2 —nosci przekaznika, polaczonego równolegle z opornikiem o stalym oporze, przeto w tej czesci krzywej wspomniany opór przeslu¬ chu jest odpowiednio mniejszy. Krzywa 10 przedstawia opór przesluchu -?J-. Krzywa dl ta przebiega znacznie nizej od krzywej o- poru 7 i na wiekszej czesci swej dlugosci posiada mniejsza wartosc od prostej 9.Zapomoca niniejszego ukladu osiaga sie wiec zmniejszenie zmian napiecia, wywoly¬ wanych pradami telefonicznemi, oraz odpo¬ wiednie korzysci, dotyczace zjawiska prze¬ sluchu.Fig. 3 przedstawia krzywa oporu pro¬ stownika suchego, skladajacego sie z ply¬ tek metalowych w funkcji przykladanego napiecia. Krzywa ta posiada pozadany przebieg jedynie tylko przy napieciach o pewnym okreslonym kierunku, wobec cze¬ go wazne jest, aby w obwodach pradu sta¬ lego narzad prostujacy byl wlaczany w ob¬ wód w odpowiednim kierunku wzgledem kierunku przeplywu pradu. Prostownik po¬ wyzszego typu powinien wiec byc wlacza¬ ny w obwód w taki sppsób, aby prad prze¬ plywal przez niego w kierunku, przy któ¬ rym prostownik ten posiada najmniejszy opór. PL