PL175303B1 - Sposób adresowania modułu i układ modułu adresowego elementu linii dozorowej systemu ochrony przeciwpożarowej i przeciwwłamaniowej - Google Patents

Abstract

Układ modułu adresowego elementu linii dozorowej systemu ochrony przeciwpożarowej i przeciwwłamaniowej, zawierający przyłączony do dwuprzewodowej linii dozorowej układ detekcji impulsów adresowych, sprzężony poprzez zespół formującodekodujący z detektorem stanu adresowego elementu linii dozorowej, znamienny tym, że składa się z dołączonego do dwuprzewodowej linii dozorowej (LD) układu detektora(1) impulsów adresowych, któregowyjściejest równolegle poprzez układ wykrywania (2) impulsów adresowych oraz układ formowania impulsów adresowych (3) dołączone do wejścia adresowego licznika binarnego programowalnego (4), mającego na wejście programujące dołączonyzadajnikręczny alfanumeryczny (5) kodu adresowego i mającego wyjście sygnałowe poprzez układ sterowania źródła prądowego (6) dołączone do sterowanego programowanego źródła prądowego (7), na którego drugie wejście sterujące poprzez układ detekcji (8) stanu elementu linii dozorowej jest dołączone wyjście sygnałowe elementu linii dozorowej (9), zwłaszcza czujnika temperaturowego, optycznego, jonizacyjnego, przeciwwłamaniowego, przy czym wyjście impulsowe pierwsze programowalnego sterowanego źródła prądowego (7) jest dołączone do punktu wspólnego łączącego wejście elementu linii dozorowej (9) z pierwszym z przewodów dwuprzewodowej linii dozorowej (LD), której drugi przewód jest równolegle dołączony do wejścia układu detekcji (8) stanu elementu linii dozorowej oraz do drugiego wyjścia impulsowego programowanego sterowanego źródła prądowego (7).

Description

Przedmiotem wynalazku jest układ modułu adresowego elementu linii dozorowej systemu ochrony przeciwpożarowej i przeciwwłamaniowej i sposób adresowania modułu adresowego elementu linii dozorowej systemu ochrony przeciwpożarowej i przeciwwłamaniowej.

Wynalazek dotyczy budowy i eksploatacji systemów ochrony przeciwwłamaniowej i przeciwpożarowej, stosujących dwuprzewodowe linie dozorowe sprzężone z mikroprocesorową centralką sygnalizacyjno-alarmową.

Znane są i powszechnie stosowane dwa podstawowe sposoby adresowania modułu adresowego w systemie zawierającym centralkę sygnalizacyjno-alarmową. Sposób pierwszy polega na tym, że zaadresowany przez centralkę sygnalizacyj no-alarmową za pomocą dwuprzewodowej linii dozorowej moduł adresowy, przesyła tą samą linią informację o stanie dołączonego do niego elementu linii dozorowej, najczęściej czujnika temperaturowego, optycznego, pojemnościowego, indukcyjnego, jonizacyjnego lub detektora przeciwwłamaniowego podobnego typu. Informacja ta jest odpowiedzią wygenerowaną przez czujnik i ma zazwyczaj kształt paczki impulsów prądowych, w której odległości pomiędzy impulsami są kodem binarnym identyfikującym zarówno stan dołączonego do danego modułu elementu linii dozorowej, jak i numer lub grupę numerów elementu linii dozorowej. Sposób drugi polega na tym, że moduł adresowy nie jest adresowany z zewnątrz, to znaczy z centralki sygnalizacyjno-alarmowej poprzez jej dwuprzewodową linię dozorową, ale sam generuje w określonym takcie czasowym paczkę impulsów prądowych, której zawartość stanowi zarówno adres elementu linii dozorowej, jak i sygnał alarmu. Wygenerowanie adresu w tym typie pracy linii dozorowej następuje jako reakcja na zgłoszenie alarmu przez pobudzony element linii dozorowej-dowolnego typu czujnik. Układy realizujące zarówno w pierwszym jak i w drugim z opisanych systemów pracy linii dozorowej, zawierają najczęściej między innymi układ detekcji impulsów adresowych, sprzężony poprzez różnej konstrukcji zespoły filtrująco-formujące i dekodujące z detektorem stanu adresowego elementu linii dozorowej.

W modułach adresowych pracujących pierwszym z opisanych sposobów, przekształcane do postaci szeregowej kody indentyfikacyjne przesyłane dwuprzewodową linią dozorową wydłużają znacznie czas przepływu informacji o stanie określonego elementu linii dozorowej i w przypadku systemów przeciwpożarowych lub przeciwwłamaniowych o znacznej liczbie rozproszonych w dużym promieniu elementów linii, wymagają dublowania wielokrotnego linii dozorowych oraz elementów pośredniczących w przekazywaniu i dekodowaniu informacji, co w znaczący sposób wpływa na podniesienie kosztów zainstalowania i eksploatacji systemu.

175 303

W przypadku modułów adresowych pracujących w drugim z opisanych systemów, zasadniczym mankamentem niejednokrotnie dyskwalifikującym je, jest wysokie prawdopodobieństwo kolizji jednocześnie przekazanych do centralki dwu lub więcej sygnałów alarmowych i związana z tym poważna komplikacja układowa i instalacyjna w obrębie zarówno samej centralki sygnalizacyjno-alarmowej, jak i jej okablowania.

Znane i opisane systemy pracy i układy modułów adresowych elementów linii dozorowej w systemach ochrony przeciwpożarowej są w znacznym stopniu podatne na zakłócenia od czynników zewnętrznych, takich jak temperatura otoczenia, wilgotność, zmiany rezystancji linii dozorowych wywołane ich starzeniem się i zmiany poziomu transmitowanych sygnałów w uzależnieniu od odległości źródła adresowanego sygnału.

Wynalazek rozwiązuje zagadnienie opracowania uproszczonego sposobu adresowania modułu elementu linii dozorowej i układu modułu adresowego elementu linii dozorowej, pozbawionego opisanych wad znanych metod adresowania i znanych modułów adresowych i pozwalającego na uniezależnienie instalacji od wpływów otoczenia, starzenia się jej elementów oraz zakłóceń prądowo-napięciowych pochodzenia pasożytniczego, pojawiających się w liniach dozorowych.

Sposób adresowania modułu adresowego elementu linii dozorowej systemu ochrony przeciwpożarowej i przeciwwłamaniowej, w którym zaadresowany przez centralkę za pomocą dwuprzewodowej linii dozorowej moduł adresowy, przesyła tą samą linią informację o stanie dołączonego do niego elementu linii dozorowej poprzez wygenerowanie odpowiedzi mającej kształt paczki impulsów prądowych charakterystyczny tym według wynalazku, że wysłany przez centralkę przy pomocy dwuprzewodowej linii dozorowej impuls, przetwarza się w detektorze impulsów na impuls napięciowy i przesyła się równolegle poprzez układ wykrywania impulsów i układ formowania impulsów do programowalnego licznika binarnego, w który w przypadku braku impulsów z wymienionego układu wykrywania impulsów, ustawia się w stan początkowy zdefiniowany przez zadajnik adresu jako adres modułu, a w przypadku istnienia impulsów z układu detektora impulsów przekazanych przez wymieniony układ formowania impulsów, powoduje zliczanie zawartości licznika binarnego w dół aż do momentu uzyskania przez licznik binarny wartości zerowej. Osiągnięcie przez licznik wartości zerowej powoduje podłączenie programowanego sterowanego źródła prądowego, którego impuls prądowy trwa aż do momentu pojawienia się następnego impulsu adresowego w linii dozorowej, który to następny impuls adresowy zmienia stan licznika binarnego i odłącza od linii dozorowej sterowane programowalne źródło prądowe. Impulsy parzyste adresowe linii dozorowej zlicza się w liczniku binarnym, natomiast impulsy nieparzyste przeznacza -się do pomiaru prądu odniesienia w linii dozorowej w momencie poprzedzającym pomiar prądu zaadresowanego modułu adresowego. Istotnym jest nadto w sposobie według wynalazku, że pojedynczy impuls wygenerowany przez programowalne sterowane źródło prądowe jest impulsem prądowym o amplitudzie zależnej od stanu elementu linii dozorowej i określa co najmniej stan obecności nieaktywnego elementu linii dozorowej, stan zgłoszenia alarmu przez pobudzony element linii dozorowej oraz stan braku lub uszkodzenia elementu linii dozorowej, a nadto adres kodowany przy użyciu zadajnika adresu jest zawsze adresem parzystym.

Układ modułu adresowego elementu linii dozorowej systemu ochrony przeciwpożarowej i przeciwwłamaniowej, zawierający przyłączony do znanej dwuprzewodowej linii dozorowej znany układ detekcji impulsów adresowych sprzężony poprzez zespół formująco-dekodujący z detektorem stanu adresowego elementu linii dozorowej charakterystyczny tym według wynalazku, że składa się z dołączonego do dwuprzewodowej linii dozorowej układu detektora impulsów adresowych, którego wyjście jest równolegle poprzez układ wykrywania impulsów adresowych oraz przez układ formowania impulsów adresowych dołączone do wejścia adresowego licznika binarnego programowalnego. Ma on na wejście programujące dołączony zadajnik ręczny alfanumeryczny kodu adresowego i ma wyjście sygnałowe poprzez układ sterowania źródła prądowego dołączone do sterowanego programowalnego źródła prądowego. Drugie wejście sterujące tego źródła jest poprzez układ detekcji stanu elementu linii dozorowej dołączone do wyjścia sygnałowego elementu linii dozorowej, zwłaszcza do czujnika temperaturowego, optycznego, jonizacyjnego, przeciwwłamaniowego. Wyjście impulsowe pierwsze

175 303 programowanego sterowanego źródła prądowegojest dołączone do punktu wspólnego łączącego wejście elementu linii dozorowej z pierwszym z przewodów dwuprzewodowej linii dozorowej, której drugi przewód jest równolegle dołączony do wejścia układu detekcji stanu elementu linii dozorowej oraz do drugiego wyjścia impulsowego programowalnego sterowanego źródła prądowego. Układ według wynalazku charakterystyczny tym, że układ detekcji stanu elementu linii dozorowej zawiera eliminator impulsów adresowych oraz ogranicznik prądu impulsu zwłaszcza rezystancyjny. Istotnym jest według wynalazku, że jako układ wykrywania elementu linii impulsów adresowych oraz jako układ formowania impulsów adresowych zastosowany jest układ scalony w postaci przetwornika monostabilnego, zwłaszcza z wejściem podtrzymuj ącym, oraz że jako licznik binarny jest zastosowany najkorzystniej układ scalony z równolegle programowanym stanem początkowym zliczającym w dół w kodzie dwójkowym. Istotnym jest według wynalazku, że jako zadajnik adresu jest zastosowany nie więcej jak szesnastopozycyjny rezystancyjny układ programowania stanów logicznych, na przykład wielopozycyjny mikroprzełącznik. W niektórych charakterystycznych wykonaniach układu według wynalazku istotnym jest, że wyjście impulsowe pierwsze programowanego sterowanego źródła prądowego jest dołączone do punktu wspólnego łączącego wejście elementu linii dozorowej z pierwszym z przewodów dwuprzewodowej linii dozorowej poprzez pośredniczący interfejs źródła prądowego. Istotnym jest również, że zastosowane w układzie programowane sterowane źródło prądowe zawiera tyrystor triodowy.

Dzięki zastosowaniu w układzie według wynalazku wyodrębnionego układu wykrywania impulsów adresowych pracującego równolegle z wyodrębnionym układem formowania impulsów adresowych, które współpracując z programowalnym binarnym licznikiem powodują wysterowywanie przezeń programowalnego źródła pojedynczych kodowanych impulsów prądowych, okazało się możliwe całkowite uniezależnienie się układu od niekorzystnych wpływów środowiska zarówno temperaturowych jak i pojemnościowo-indukcyjnych. Układ według wynalazku jest dzięki opisanym cechom konstrukcyjnym szczególnie odporny na zmieniającą się stałą temperaturową czujników i ma wydłużony okres eksploatacji międzynaprawczej i międzyprzeglądowej.

Wynalazek jest szczegółowo opisany na przykładzie jego wykonania i zobrazowany na rysunku przedstawiającym schemat blokowy układu.

Jak pokazano na rysunku układ modułu adresowego elementu linii dozorowej systemu ochrony przeciwpożarowej i przeciwwłamaniowej składa się z dołączonego do dwuprzewodowej linii dozorowej LD układu detektora 1 impulsów adresowych, którego wyjście jest równolegle poprzez układ wykrywania 2 impulsów adresowych oraz układ formowania impulsów adresowych 3 dołączone do wejścia adresowego licznika binarnego programowalnego 4, mającego na wejście programujące dołączony zadajnik ręczny alfanumeryczny 5 kodu adresowego i mającego wyjście sygnałowe poprzez układ sterowania źródła prądowego 6 dołączone do sterowanego programowalnego źródła prądowego 7. Drugie wejście sterujące źródła prądowego 7 jest poprzez układ detekcji 8 stanu elementu linii dozorowej dołączone na wyjście sygnałowe elementu linii dozorowej 9, zwłaszcza czujnika temperaturowego, optycznego, jonizacyjnego, przeciwwłamaniowego. Wyjście impulsowe pierwsze programowanego sterowanego źródła prądowego 7 jest dołączone do punktu wspólnego łączącego wejście elementu linii dozorowej 9 z pierwszym z przewodów dwuprzewodowej linii dozorowej LD, której drugi przewód jest równolegle dołączony do wejścia układu detekcji 8 stanu elementu linii dozorowej, oraz do drugiego wyjścia impulsowego programowanego sterowanego źródła prądowego 7. Układ detekcji 8 stanu elementu linii dozorowej zawiera eliminator impulsów adresowych oparty o wykorzystanie tranzystora najlepiej typu BC847C, oraz ogranicznik prądu impulsu zwłaszcza rezystancyjny. Jako układ wykrywania elementu linii 2 impulsów adresowych oraz jako układ formowania 3 impulsów adresowych zastosowany jest układ scalony, najlepiej HEF 4538BT. Układ w przykładowym wykonaniu pokazanym na rysunku ma jako licznik binarny 4 zastosowany najkorzystniej układ scalony sześciopozycyjny mostek rezystancyjny. Programowane sterowane źródło prądowe 7 zawiera tyrystor triodowy, na przykład TL3l7cD. Układ detektora 1 impulsów adresowych jest zrealizowany jako zespół pojemnościowo-rezystancyjny zawierający dwa tranzystory typu BC847C oraz diodę Zenera C5Y6. W niektórych wykonaniach układu

175 303 według wynalazku wyjście impulsowe pierwsze programowanego sterowanego źródła prądowego 7 jest dołączone do punktu wspólnego łączącego wejście elementu linii dozorowej 9 z pierwszym z przewodów dwuprzewodowej linii dozorowej LD poprzez pośredniczący interfejs 10 źródła prądowego.

Sposób adresowania modułu adresowego elementu linii dozorowej systemu ochrony przeciwpożarowej i przeciwwłamaniowej zrealizowany na układzie modułu jak opisano przebiega następująco. Wysyłany przez centralkę przy pomocy dwuprzewodowej linii dozorowej LD impuls, jest przetwarzany w detektorze impulsów 1 na impuls napięciowy i przesyłany równolegle poprzez układ wykrywania impulsów 2 i układ formowania impulsów 3 do programowalnego licznika binarnego. Licznik 7 w przypadku braku impulsów z układu wykrywania impulsów 2 ustawia się w stan początkowy zdefiniowany przez nadajnik adresu 5 jako adres modułu, a w przypadku istnienia impulsów z układu detektora impulsów 1 przekazanych przez układ formowania impulsów, powoduje zliczanie zawartości licznika binarnego w dół aż do momentu uzyskania przez licznik binarny wartości zerowej. Osiągniecie wartości zerowej licznika 7 powoduje podłączenie programowanego sterowanego źródła prądowego, którego impuls prądowy trwa aż do momentu pojawienia się następnego impulsu adresowego w linii dozorowej LD, który to następny impuls adresowy zmienia stan licznika binarnego i odłącza od linii dozorowej sterowane programowalne źródło prądowe. Impulsy parzyste adresowe linii dozorowej zliczane są w liczniku binarnym, natomiast impulsy nieparzyste przeznacza się do pomiaru prądu odniesienia w linii dozorowej w momencie poprzedzającym pomiar prądu zaadresowanego modułu adresowego. Pojedynczy impuls wygenerowany przez programowalne sterowane źródło prądowe 7 jest impulsem prądowym o amplitudzie zależnej od stanu elementu 9 linii dozorowej i określa co najmniej stan obecności nieaktywnego elementu linii dozorowej, stan zgłoszenia alarmu przez pobudzony element linii dozorowej oraz stan braku lub uszkodzenie elementu linii dozorowej. Adres kodowany przy użyciu zadajnika adresu 5 jest zawsze adresem parzystym.

W niektórych wykonaniach zdigitalizowanych układu według wynalazku zadajnik adresu 5 oraz licznik binarny 4 są użyte w postaci konwencjonalnego układu scalonego YLSI.

Departament Wydawnictw UP RP. Nakład 90 egz. Cena 2,00 zł

Claims (10)

1. Zastrzeżenia patentowe

   1. Sposób adresowania modułu adresowego elementu linii dozorowej systemu ochrony przeciwpożarowej i przeciwwłamaniowej, w którym zaadresowany przez centralkę za pomocą dwuprzewodowej linii dozorowej moduł adresowy, przesyła tą samą linią informację o stanie dołączonego do niego elementu linii dozorowej poprzez wygenerowanie odpowiedzi mającej kształt paczki impulsów prądowych, znamienny tym, że wysłany przez centralkę dwuprzewodową linią dozorową (LD) impuls przetwarza się w detektorze impulsów (1) na impuls napięciowy i przesyła się go równolegle poprzez układ wykrywania impulsów i układ formowania impulsów do programowalnego licznika binarnego, w który w przypadku braku impulsów z układu wykrywania impulsów ustawia się w stan początkowy zdefiniowany przez zadajnik adresu jako adres modułu, a w przypadku istnienia impulsów z układu detektora impulsów przekazanych przez układ formowania impulsów, powoduje zliczanie zawartości licznika binarnego w dół aż do momentu uzyskania przez licznik binarny wartości zerowej, której osiągnięcie powoduje podłączenie programowanego sterownego źródła prądowego, którego impuls prądowy trwa aż do momentu pojawienia się następnego impulsu adresowego w linii dozorowej, który to następny impuls adresowy zmienia stan licznika binarnego i odłącza od linii dozorowej sterowane programowalne źródło prądowe, przy czym impulsy parzyste adresowe linii dozorowej zlicza się w liczniku binarnym, natomiast zliczone impulsy nieparzyste przeznacza się do pomiaru prądu odniesienia w linii dozorowej w momencie poprzedzającym pomiar prądu zaadresowanego modułu adresowego.
2. 2. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że pojedynczy impuls wygenerowany przez programowalne sterowane źródło prądowe jest impulsem prądowym o amplitudzie zależnej od stanu elementu linii dozorowej i określa co najmniej stan obecności nieaktywnego elementu linii dozorowej, stan zgłoszenia alarmu przez pobudzony element linii dozorowej oraz stanu braku lub uszkodzenia elementu linii dozorowej.
3. 3. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że adres kodowany przy użyciu zadajnika adresu (5) jest zawsze adresem parzystym.
4. 4. Układ modułu adresowego elementu linii dozorowej systemu ochrony przeciwpożarowej i przeciwwłamaniowej, zawierający przyłączony do dwuprzewodowej linii dozorowej układ detekcji impulsów adresowych, sprzężony poprzez zespół formująco-dekodujący z detektorem stanu adresowego elementu linii dozorowej, znamienny tym, że składa się z dołączonego do dwuprzewodowej linii dozorowej (LD) układu detektora (1) impulsów adresowych, którego wyjście jest równolegle poprzez układ wykrywania (2) impulsów adresowych oraz układ formowania impulsów adresowych (3) dołączone do wejścia adresowego licznika binarnego programowalnego (4), mającego na wejście programujące dołączony zadajnik ręczny alfanumeryczny (5) kodu adresowego i mającego wyjście sygnałowe poprzez układ sterowania źródła prądowego (6) dołączone do sterowanego programowanego źródła prądowego (7), na którego drugie wejście sterujące poprzez układ detekcji (8) stanu elementu linii dozorowej jest dołączone wyjście sygnałowe elementu linii dozorowej (9), zwłaszcza czujnika temperaturowego, optycznego, jonizacyjnego, przeciwwłamaniowego, przy czym wyjście impulsowe pierwsze programowalnego sterowanego źródła prądowego (7) jest dołączone do punktu wspólnego łączącego wejście elementu linii dozorowej (9) z pierwszym z przewodów dwuprzewodowej linii dozorowej (LD), której drugi przewódjest równolegle dołączony do wejściaukładu detekcji (8) stanu elementu linii dozorowej oraz do drugiego wyjścia impulsowego programowanego sterowanego źródła prądowego (7).

   175 303
5. 5. Układ według zastrz. 1, znamienny tym, że układ detekcji (8) stanu elementu linii dozorowej zawiera eliminator impulsów adresowych oraz ogranicznik prądu impulsu, zwłaszcza rezystancyjny.
6. 6. Układ według zastrz. 1, znamienny tym, że ma jako układ wykrywania impulsów adresowych (2) oraz jako układ formowania impulsów adresowych (3) zastosowany układ scalony w postaci przerzutnika monostabilnego, zwłaszcza z wejściem podtrzymującym.
7. 7. Układ według zastrz. 1, znamienny tym, że ma jako licznik binarny (4) zastosowany układ scalony z równolegle programowanym stanem początkowym zliczającym w dół w kodzie dwójkowym.
8. 8. Układ według zastrz. 1, znamienny tym, że jako zadajnik adresu (5) ma zastosowany nie więcej jak szesnastopozycyjny rezystancyjny układ programowania stanów logicznych, na przykład wielopozycyjny mikroprzełącznik.
9. 9. Układ według zastrz. 1, znamienny tym, że wyjście impulsowe pierwsze programowanego sterowanego źródła prądowego (7) jest dołączone do punktu wspólnego łączącego wejście elementu linii dozorowej (9) z pierwszym z przewodów dwuprzewodowej linii dozorowej (LD) poprzez pośredniczący interfejs (10) źródła prądowego.
10. 10. Układ według zastrz. 1, znamienne tym, że jego programowane sterowane źródło prądowe zawiera tyrystor triodowy.