Przy umocowywaniu przewodów wyko¬ nywa sie coraz czesciej otwory do osadze¬ nia graniastych (najczesciej czworogrania¬ stych) trzpieni stalowych zapomoca okra¬ glego swidra. Wielkosc wierconych otworów dobiera sie nieco mniejsza od wielkosci przekatni trzpienia, poniewaz otwór roz¬ szerza sie nieco przez kruszenie sie muru podczas wiercenia. Lecz graniasty trzpien, wbity w taki otwór, ma slabe tylko oparcie, gdyz przy wkrecaniu w trzpien wkretki, tenze obluznia sie nieraz do tego stopnia, ze sie wraz z wkretka obraca i traci opar¬ cie Nieraz juz robiono próby osloniecia wbijanych trzpieni pochwa. I tak np. poch¬ we, sporzadzona z kutego zelaza, rozcina¬ no w kilku zabiegach roboczych i zaopa¬ trywano w gwint, w który wkrecano wkret¬ ke, rozpierajaca tylne, rozciete czesci poch¬ wy. W pewnym przypadku, w celu wiek¬ szego rozparcia i silniejszego przytrzyma¬ nia pochwy, zastosowano zeberka, okala¬ jace jezyczki, otrzymane przez rozciecie pochwy, przyczem jednak nadano im po¬ wierzchnie pólkolista, tak ze wprawdzie przy wkrecaniu wkretki zeberka wglebialy sie w mur, lecz z powodu swej powierzchni pólkolistej stawialy niedostateczny opór przy wyciaganiu trzpienia. Azeby zapobiec obracaniu sie okraglych pochw w okra-glych otworach, pochwy te zostaly zaopa¬ trzone na powierzchni zewnetrznej w ze¬ berka, róWnolegli Jednakze opór, stawiany przez te zeberka przy wyciaganiu pochwy z muru, jest zbyt maly. Obrotowi cylindrycznych pochw sta¬ rano sie zapobiec w ten sposób, ze szyjki pochw zaopatrywano w wystepy, które przy wprowadzaniu pochwy w okragly otwór, wrzynaly sie w wyprawe. Ale skoro tylko grubsze czesci wkretki, wkrecanej w taka pochwe trzpieniowa, weszly w nia, wzmagalo sie tarcie tak, ze wyprawa u szyj¬ ki pochwy ustepowala i wkretka obracala sie wraz z pochwa w wywierconym otwo- Od tych wad wolny jest stalowy trzpien rze, nie znajdujac nalezytego oporu, wielograniasty, umieszczony w wykonanej w mysl wynalazku wielograniastej pochwie rozporowej, której jezyczki o specjalnym ksztalcie, wyposazone w specjalny uklad zebów, rozsuwa wyzej wymieniony trzpien stalowy. Osiaga sie wówczas niezawodne oparcie pochwy w najmiekszym nawet mu¬ rze i unika sie w zupelnosci jej obraca¬ nia.Konstrukcja nowej pochwy rozporowej do trzpieni stalowych zostala uwidoczniona na rysunku.Fig. 1 przedstawia wytloczona z bla¬ chy plytke, fig. 2 przedstawia pochwe roz¬ porowa, wykonana z plytki, przedstawio¬ nej na fig. 1, fig. 3 przedstawia pochwe roz¬ porowa w widoku zgóry, fig. 4 przedstawia widok zdolu dolnej czesci pochwy rozporo¬ wej. Na fig. 5 przedstawiono postac pochwy, w której trzpien stalowy wchodzi w jezycz¬ ki pochwy i przez wkrecanie wkretki jest przyciskany do czesci rozporowych pochwy.Fig. 6 uwidocznia w widoku zgóry pochwe, przedstawiona na fig. 5. Fig. 7—9 uwidocz¬ niaja inna postac wykonania pochwy roz¬ porowej, wytloczonej ze stosunkowo cien¬ kiej blachy. Fig. 7 przedstawia zasadnicza forme czteroramiennej gwiazdy, wytloczo¬ nej z blachy. Fig. 8 uwidocznia widok zgóry nakretki. Fig. 9 przedstawia w widoku bocznym wykonczona pochwe rozporowa wraz z osadzonym w niej trzpieniem.Plytka, uwidoczniona na fig. 1, jest wy¬ tloczona z wstegi metalowej i sluzy do wy¬ konania pochwy czworograniastej, uwidocz¬ nionej na fig. 2.Czesc dolna kazdej z czterech scianek pochwy odznacza sie tern, ze jeden jej brzeg 2 jest zaopatrzony w zeby. Ten zao¬ patrzony w zeby brzeg zostaje odgiety na- zewnatrz wzdluz kreskowanej linji 4 — 5, tak ze powstaje w przyblizeniu trójkatny plat, tworzacy w przyblizeniu prosty kat z odpowiednia boczna scianka pochwy. Jak uwidoczniono na rysunku wielkosc zebów 2 moze wzrastac ku dolnemu koncowi po¬ chwy. Okraglym swidrem o srednicy mniej¬ szej w przyblizeniu o 2 mm od przekatni pochwy wykonywa sie otwór, którego sred¬ nica przy wejsciu, wskutek kruszenia sie muru w czasie wiercenia otworu, równa sie wielkosci przekatni pochwy, tak ze grania¬ sta pochwa mocno wchodzi w otwór. Na¬ stepnie wbija sie ja w otwór zapomoca mlo¬ tów, dopóki platy 3 me dotkna sciany. Po¬ tem wbija sie w pochwe stalowy trzpien w ksztalcie zwyklego klina. Otwór pochwy jest tak wymierzony, ze trzpien wchodzi juz z pewna trudnoscia, powodujac nie¬ znaczne rozszerzenie pochwy, przyczem granie miedzy ukosnemi powierzchniami a bocznemi sciankami 1 rozstepuja sie nieco.Skoro tylko zwezony koniec trzpienia za¬ czyna naciskac na ukosne powierzchnie po¬ chwy, zaczynajace sie w punkcie 4, natych¬ miast zaczyna sie rozpieranie uzebionych powierzchni pochwy, które wchodza w mur.Przy dalszem wbijaniu trzpienia zwieksza sie stale dzialanie rozpierajace, które o- siaga najwyzszy stopien w chwili, kiedy dolny koniec niezwezonej czesci trzpienia dojdzie do konca 5 pochwy. Dzieki temu, ze trójkatne platy, zaopatrzone w zeby 2, sa umieszczone pod katem do osi podluznej pochwy, pochwa ta, zwlaszcza po jej roze- — 2 —pchnieciu przy wbijaniu trzpienia 7, trzy¬ ma sie niezwykle mocno w murze.Inna postac wykonania pochwy uwidocz¬ nia fig. 5. Pochwa sklada sie w tym przy¬ padku z dwóch czesci tloczonych, zlozo¬ nych nakrzyz i zgietych w formie litery U.W górnej rozszerzonej czesci 9 pochwy mie¬ sci sie czworograniasta nakretka 6, opiera¬ jaca sie o górny brzeg srodkowej wezszej czesci pochwy. Jak widac z rysunku, na¬ kretka nie moze sie przesuwac w kierunku osi podluznej pochwy. Przed wykonaniem konca pochwy trzpien 7 zostaje umieszczo¬ ny w pochwie, jak to uwidocznia fig. 5. W miejscu 4 oba brzegi kazdej powierzchni sa uzebione i odgiete nazewnatrz w przeci¬ wienstwie do uwidocznionych na fig. 1 i fig. 2 pochw rozporowych, w których tylko je¬ den brzeg kazdej powierzchni posiada zeby.W pochwie, uwidocznionej na fig. 5, oba szeregi zebów kazdej powierzchni 1, których wielkosc równiez wzrasta ku dolnemu kon¬ cowi pochwy, spotykaja sie u konca pochwy rozporowej. Dzialanie rozpierajace ramion tego rodzaju pochwy wystepuje przy wkre¬ caniu wkretki 8, powodujacem wtlaczanie trzpienia stalowego 7 w pochwe. Rozsze¬ rzona czesc 9 pochwy, utworzona dokola nakretki 6, pomaga do osadzenia graniastej pochwy nieruchomo w otworze. Fig. 6 uwi¬ docznia opisana pochwe w widoku zgóry.Zalety tej pochwy rozporowej polegaja na tern, ze wskutek uksztaltowania i roz¬ mieszczenia zebów, wchodzacych przy wbi¬ janiu pochwy w mur, daje ona znacznie wieksze oparcie w murze niz pochwy, do¬ tychczas stosowane. Pochwy wedlug wyna¬ lazku nadaja sie w szczególnosci do scian, pokrytych tylko cienka warstwa tynku i zbudowanych z pustaków o grubosci wy¬ noszacej 115 mm, gdyz wówczas pochwa zahacza mocno o cegly. Z powodu licznych powierzchni zaczepienia o mur, jakie wy¬ kazuja czesci pochwy, i wskutek umieszcze¬ nia zebów w plaszczyznie, nachylonej pod katem do osi podluznej pochwy, pochwa u- trzymuje sie w najmiekszym -nawet murze i nie obraca sie w nim.Trzpien, wchodzacy w pochwe z pewna trudnoscia, zostaje zamocowany w pochwie, zanim jeszcze zaostrzony koniec trzpienia przeszedl przez koncowy punkt 5 pochwy.Korzystnie jednak bedzie wbic trzpien tak gleboko, zeby czesc niezwezona trzpienia doszla do koncowego punktu 5 pochwy.W razie zastosowania postaci wykona¬ nia, przedstawionej na fig. 7 — 9, zeby, od¬ powiednio do swojej wielkosci, zostaja zgie¬ te w strone, zwrócona do obserwatora, tak ze kazde ramie pochwy konczy sie zweze¬ niem (fig. 7).Oznaczenia identycznych czesci na figu¬ rach 5 i 9 sa jednakowe. PL