Wynalazek niniejszy dotyczy urzadze¬ nia do wykreslania w sposób ciagly krzy¬ wych matematycznych wedlug ich równan i analizy ich. Urzadzenie to sklada sie za¬ sadniczo z kilku listewek, najkorzystniej zaopatrzonych w podzialke, polaczonych ze soba zapomoca zacisków, które pozwa¬ laja na przesuwanie listewek wzgledem sie¬ bie i obracanie o kat dowolny oraz unieru¬ chomienie ich w kazdem polozeniu wzgle¬ dem siebie. Urzadzenie to w poszczegól¬ nych przypadkach wykreslania rozmaitych krzywych zaopatruje sie ponadto w przy¬ rzady pomocnicze, jak tasme z podzialka, krede i t. d.Na rysunku uwidoczniono urzadzenie, stanowiace przedmiot wynalazku; fig. 1 przedstawia urzadzenie dostosowane do wykreslenia funkcji linji prostej, fig. 2 — do funkcyj trygonometrycznych; fig. 3 — 10 przedstawiaja urzadzenie, dostosowane do wykreslania rozmaitych krzywych w sposób ciagly; fig. 11 przedstawia zacisk do laczenia ze soba listewek w widoku per¬ spektywicznym i w przekroju podluznym.Urzadzenie, przedstawione na fig. 1, sluzace do analizy funkcji linji prostej, sklada sie z czterech listewek 1, l1, l2, P, z których listewki lii1, polaczone pod ka¬ tem prostym, tworza rzedne prostokatne, dwie zas pozostale przedstawiaja funkcje linji prostej (y = ax + b) i sa polaczone zapomoca zacisków, przedstawionych na fig. 11. Listewke pionowa 1 umocowuje sie w zacisku, który ze swej strony jest umo¬ cowany w uchwycie, dajacym sie przymo*cowyMrac do krawedzi stolu. Listewki ko¬ rzystnie jest zaopatrzyc w podzialke. Li- ' stewka 72,/przedstawiajaca dana funkcje, daje sie przesuwac wzdluz listewki, przed¬ stawiajacej os rzednych y, i daje sie jedno¬ czesnie obracac w punkcie A, dzieki czemu uwidocznia zmiany polozenia prostej w za¬ leznosci od wartosci a i 6. Listewka P, po¬ laczona z listewka P w punkcie A2, pozwa¬ la odczytac bezposrednio wartosc spólrzed- nych kazdego punktu.Tosamo zagadnienie mozna przedstawic w ukladzie tlkosnokatnym lub biegunowym.Wystarczy w tym celu umocowac li¬ stewki lii1 pod katem ostrym wzgled¬ nie obrac listewke 1 w punkcie A3.Urzadzenie na fig. 2, sluzace do przed¬ stawienia funkcyj trygonometrycznych, rózni sie od poprzedniego tylko tern, ze jest zaopatrzone ponadto w limbus 5z podzialka, a listewka l2 jest umocowana w poczatku rzednych w punkcie A zapomoca zacisku potrójnego. Obracajac listewke l1 okolo punktu A, zmienia sie wartosc kata, mozna w kazdej chwili odczytac wartosci sinusa i cosinusa, gdyz zawieszona swo¬ bodnie w punkcie A± listewka P, obciazo¬ na ciezarkiem, ustawia sie pionowo, a wiec równolegle do osi rzednych y. Chcac roz¬ patrzyc wartosci tangensa lub cotangensa, wystarczy listewke l2 przesunac tak, aby zwisajaca listewka P, umocowana obroto¬ wo w punkcie Av przechodzila przez punkt «£• Fig. 3 przedstawia dostosowanie urza¬ dzenia do wykreslania hyperbóli a2 b2~2' Listewka P obraca sie w punkcie A19 be¬ dac umocowana na listewce l1 nieruchomo; w punktach B i B1 jest umocowana tasma 6 zaopatrzona w podzialke. W punkcie C zamocowuje sie suwnie na listewce P uchwyt z kreda, grafjon lub olówek, który obiega tasma 6. Skoro teraz przesuwac uchwyt C wzdluz listewki P, baczac aby tasma, obiegajaca uchwyt, byla w stanie na¬ pietym, natenczas kreda, grafjon i t. d., przymocowane do uchwytu C, nakresla hy- perbole. Dlugosc tasmy, jak równiez polo¬ zenia ognisk A, B mozna zmieniac dowol¬ nie w zaleznosci od wartosci a i 6. Skoro do uchwytu C przymocowac obrotowo listew¬ ke P, obciazona ciezarkiem, natenczas moz¬ na odczytac w kazdej chwili wartosci spól- rzednych punktu, w jakim sie znajduje uchwyt C, podzialka zas na tasmie 6 po¬ zwala odczytac wartosci promieni wodza¬ cych.Na fig. 4 jest uwidocznione urzadzenie, dostosowane do wykreslania konchoidy Ni- komedesa (x2 + y2) (b — y)2 = a2y*.W tym przypadku listewke P laczy sie zapomoca zacisku z listewka 1 w punkcie A w ten sposób, ze moze sie ona w tym punk¬ cie przesuwac i obracac, z listewka zas P, umocowana równolegle do listewki l1 w punkcie Alf laczy sie tak, iz moze sie ona tylko przesuwac wzdluz listewki P i obra¬ cac okolo punktu A±. Skoro w punkcie C u- mocowac nieruchomo uchwyt z przyrzadem piszacym, np. kreda, natenczas punkt ten nakresli jedna czesc krzywej, przeniesiony zas punkt C1 kresli druga czesc. Umieszcza¬ jac punkt kreslacy w punkcie C", otrzyma sie ksztalt, przedstawiony na fig. 5, w punkcie zas C'M — ksztalt, przedstawiony na fig. 6.Na fig. 7 jest przedstawione wykresla¬ nie zapomoca powyzszego urzadzenia sli¬ maka Pascala (x2 + y2 — ax)2 = &* (x2 + y2).Listewka P obraca sie w punkcie A2, u- trzymujac punkt A1 na obwodzie kola. Li¬ stewka P obraca sie i przesuwa w punkcie A, a w punkcie A1 obraca sie, zachowujac niezmienna dlugosc odcinka A1C. Punkt C kresli krzywa. Umieszczajac punkt kre- — 2 —slacy w punktacji C i Clt otrzyma sie slimak Pascala, umieszczajac zas go w punktach C", C" — kardioide.A1A2=a; AxC=b. Jezeli a7^b—slimak Pascala, jezeli zas a = b — kardioida.Na fig. 8 jest przedstawione urzadzenie do wykreslania cykloidy. Listewka P u- trzymuje sie w punkcie Av zaopatrzonym w kólko z podzialka. Z kólka odwija sie nic, umocowana w punkcie A2, gdy kólko toczy sie wzdluz listewki l1. Pimkt C, u- mieszczony na listewce P, kresli krzywa.Promien AXC mozna dowolnie zmieniac, przyczem polozenie osi x nalezy odpowied¬ nio zmienic. Toczac kólko Ax wraz z pro¬ sta 1 po obwodzie obreczy z podzialka, któ¬ ra odpowiednio zamocowuje sie w uchwy¬ cie A3, mozna wykreslic hipocykloide.Na fig. 9 jest przedstawione urzadzenie do wykreslania linji spiralnej. Linje spiral¬ ne mozna otrzymac, umocowujac w punk¬ cie A1 uchwyt wraz z nieruchomem kól¬ kiem, na obwodzie którego nawinieta jest nic. Koniec nici umocowuje sie w punkcie C, który kresli linje spiralna, przesuwajac sie po listewce l1, obracajacej sie w punk¬ cie Av Azeby otrzymac dany skok spirali, nalezy zalozyc kólko odpowiedniej sredni¬ cy. Spirale mozna otrzymac równiez, od- wijajac nitke, nawinieta na punkty B i Bv Koniec tej nitki umocowany jest w punk¬ cie C; skok reguluje sie zapomoca odpo¬ wiedniego zblizania lub oddalania punk¬ tów B i B19 umocowywanych na osi y.Wreszcie na fig. 10 jest przedstawione urzadzenie do wykreslania krzywej równa¬ nia poprawki czasu.Listewka 1 obraca sie i przesuwa w punkcie Av Koniec listewki 1 umocowuje sie ruchomo w punkcie A2. Punkt A2 zakre¬ sla, kolo o promieniu A2A, stanowiacym od¬ cinek listewki l1, umocowanej i obracajacej sie w punkcie A. Krzywa kresli punkt C.Krzywe o podobnym ksztalcie mozna o- trzymywac, wodzac punkt A2 po elipsie i hyperboli.Fig. 11 przedstawia zacisk, w którym li¬ stewki moga sie zarówno przesuwac, jak i obracac. Zaciski takie skladaja sie z dwóch, wzglednie trzech, lezacych na sobie wydra¬ zonych walców, polaczonych ze soba obro¬ towo. Kazdy z tych walców posiada otwory, w których moga sie przesuwac listewki. PL