PL172192B1

PL172192B1 - Tworzywo drzewne oraz sposób i urzadzenie do jego wytwarzania PL PL PL PL

Info

Publication number: PL172192B1
Application number: PL93308478A
Authority: PL
Inventors: Achim Moeller
Original assignee: Achim Moeller
Priority date: 1992-10-17
Filing date: 1993-06-26
Publication date: 1997-08-29
Also published as: AU4307693A; PL308478A1; DK0664738T3; CZ284892B6; WO1994008766A1; DE59302843D1; CZ95395A3; EP0664738B1; EP0664738A1; US5686175A; DE4234871C1; ATE138843T1

Abstract

1 Tworzywo drzewne, zwlaszcza do stosowa- nia w meblarstwie lub w wykonczeniu wnetrz, w produkcji opakowan, w budownictwie naziemnym lub w budownictwie podziemnym, o grubosci scianki 5- 1000 mm, znamienne tym, ze sklada sie z drewnopo- chodnego tworzywa o sredniej gestosci 450-1100 kg/m zlozonego z plytkowych, luskowych elemen- tów (9) o przecietnej grubosci scianki 1,0-8,0 mm, przy stosunku szerokosci plytek do grubosci plytek od 3:1 do 10:1 i przy stosunku dlugosci plytek do grubo- sci plytek od 3:1 do 200:1 oraz przy sredniej wielkosci plytkowych elementów od 1 cm2 do 25 cm2 , przy czym luskowe elementy (9) zawieraja tworzywo drzewne, takie jak plyty wiórowe, plyty pilsniowe, ich okrawki, odpady, czesci wyrzuconych mebli, takich jak plyty meblowe, nakladane na siebie nawzajem luskowo i rozlozone zasadniczo równolegle do powie- rzchni pólwyrobu lub gotowej czesci (34), (35) to jest jedna za druga, jedna obok drugiej, jedna na drugiej i sztywno ze soba polaczone klejem znajdujacym sie w obszarze styku pomiedzy stykajacymi sie plytkowymi elementami (9). F i g . 1 P L 172192 B 1 PL PL PL PL

Description

Wynalazek dotyczy tworzywa drzewnego przeznaczonego do stosowania zwłaszcza w przemyśle opakowań, w meblarstwie i wykończeniu wnętrz oraz w budownictwie naziemnym i podziemnym oraz sposobu jego wytwarzania polegającego na przetwarzaniu odpadowych płyt meblowych i urządzenia do rozdrabniania odpadowych płyt.

Płytowe lub kształtowane tworzywa drzewne do wymienionych zastosowań są zwykle wytwarzane z pozyskiwanego drewna litego o odpowiedniej jakości. Coraz powszechniejsze jest przy tym stosowanie resztek drzewnych lub odpadów, takich jak wióry z piłowania drewna litego, obcięte kawałki drewna litego, resztki oklein drzewnych lub części zużytych przedmiotów drewnianych (np. palet transportowych).

Oprócz wymienionych materiałów wyjściowych w niewielkiej części wykorzystuje się odpady z tworzyw drzewnych, które powstają przy ich wytwarzaniu. Dotyczy to, np. resztek z obcinania płyt lub pyłu powstającego jako odpad przy szlifowaniu płyt wiórowych. Resztki w postaci kawałków są rozdrabniane znanym sposobem wytwarzania wiórów, przy czym jednak powstają tylko zwarte cząstki o krótkich włóknach. Cząstki takie wywierają niekorzystny wpływ na właściwości mechaniczne tworzyw drzewnych, zużycie spoiwa i dalsze czynniki technologiczne. Powoduje to również ścisłe ograniczanie możliwej do stosowania ilości odpadków drzewnych przy produkcji tworzywa. Próby wykorzystywania części starych mebli jako materiału wyjściowego do wytwarzania tworzyw drzewnych nie powiodły się ze względu na różny skład materiałów wyjściowych oraz ze względu na istniejące materiały obce (warstwy tworzywa sztucznego, laminaty, okucia metalowe). Części starych mebli są obecnie rozdrabniane przez maszyny, takie jak siekacze, szarpaki lub młyny, celem wytworzenia sypkich cząstek, które można następnie spalić lub odprowadzić na wysypisko. Te znane cząstki nie nadają się jednak do wytwarzania nowych tworzyw drzewnych. Ponadto spalanie lub odprowadzanie na wysypisko, pomimo nowoczesnych technik spalania i składowania odpadów, należy ocenić jako szkodliwe z ekologicznego punktu widzenia. Dalszą wadą przy wykorzystywaniu części starych mebli na nowe tworzywa drzewne jest ich częściowo bardzo duża zawartość formaldehydu.

Zadaniem wynalazku jest opracowanie płytowego lub kształtowanego przestrzennie tworzywa drzewnego, które częściowo lub całkowicie jest złożone z odpadów płyt wiórowych lub

172 192 pilśniowych lub z wykonanych z nich przedmiotów użytkowych, które mają właściwości mechaniczne odpowiadające konkretnemu zastosowaniu i gęstość odniesioną do objętości całkowitej wynoszącą 450-110 kg/m³. Tworzywo drzewne powinno być ponadto wytwarzane z dużą wydajnością produkcyjną, aproces produkcji powinien nadawać się do znacznej automatyzacji.

Oprócz wytwarzania tworzyw drzewnych korzystnego pod względem kosztów wynalazek powinien równocześnie umożliwić ekologicznie celowe usuwanie wyrobów z tworzyw drzewnych i odpadów przez ich ponowne wykorzystanie.

Celem wynalazku jest również opracowanie sposobu wytwarzania tworzywa drzewnego z odpadowych płyt oraz urządzenie do rozdrabniania odpadowych płyt na płytkowe elementy.

Zadanie rozwiązano według wynalazku przez opracowanie tworzywa drzewnego zwłaszcza do stosowania w meblarstwie lub w wykończeniu wnętrz, w produkcji opakowań, w budownictwie naziemnym lub w budownictwie podziemnym, o grubości ścianki 5-1000 mm , które charakteryzuje się tym, że składa się z drewnopochodnego tworzywa o średniej gęstości 450-1100 kg/m³ złożonego z płytkowych, łuskowych elementów o przeciętnej grubości ścianki 1,0-8,0 mm, przy stosunku szerokości płytek do grubości płytek od 3:1 do 10:1 i przy stosunku długości płytek do grubości płytek od 3:1 do 200:1 oraz przy średniej wielkości płytkowych elementów od 1 cm3 do 25 cm², przy czym łuskowe elementy zawierają tworzywo drzewne, takie jak płyty wiórowe, płyty pilśniowe, ich okrawki, odpady, części wyrzuconych mebli, takich jak płyty meblowe, nakładane na siebie nawzajem łuskowo i rozłożone zasadniczo równolegle do powierzchni półwyrobu lub gotowej części to jest jedna za drugą, jedna obok drugiej, jedna na drugiej i sztywno ze sobą połączone klejem znajdującym się w obszarze styku pomiędzy stykającymi się płytkowymi elementami. Tworzywo drzewne ma dodatkowo odłamki tworzywa drzewnego w ilości do 10% wag., przy czym wymiary odłamków tworzywa drzewnego są mniej sze niż wymiary elementów płytkowych, a ponadto płytkowe elementy i odłamki tworzywa drzewnego są w tworzywie drzewnym równomiernie rozmieszczone, przy czym korzystnie odłamki tworzywa drzewnego są rozłożone przeważnie przy powierzchni tworzywa drzewnego.

Sposób wytwarzania tworzywa drzewnego zawierającego drewnopochodne płytkowe, łuskowe elementy o przeciętnej grubości ścianki 1,0-8,0 mm, przy stosunku szerokości płytek do ich grubości od 3:1 do 10:1 i stosunku długości do grubości płytek od 3:1 do 200:1 i średniej wielkości płytkowych elementów od 1 do 25 cm2, charakteryzuje się tym, że odpadowe płyty lub listwy z tworzywa drzewnego przed przetworzeniem oddziela się od umieszczonego na ich powierzchni wyposażenia, takiego jak zamki, okucia, zawiasy lub podobne części, a następnie płytę z tworzywa drzewnego rozdrabnia się na całej jej szerokości tak, że powstają płytkowe elementy które w razie potrzeby są znanymi sposobami przycinane na żądaną długość, a następnie oznacza się zawartość formaldehydu w płytkowych elementach i w razie potrzeby traktuje się je roztworem mocznika lub tak samo działającą inną substancją oraz korzystnie dodaje się odłamki tworzywa drzewnego i klei się znanym sposobem, przy czym klejone płytkowe elementy i w razie potrzeby dodane odłamki tworzywa drzewnego umieszcza się znanym sposobem na nośniku na którym są one rozdzielone równomiernie lub statystycznie i w ten sposób rozmieszczone klejone elementy płytkowe i odłamki tworzy drzewnego łączy się ze sobą pod ciśnieniem.

Odpadową płytę z tworzywa drzewnego przesuwa się przez umieszczone z dwóch przeciwległych stron przylegające do jej powierzchni klinowe narzędzia, które obustronnie usuwają wystające obce części z całej powierzchni tej odpadowej płyty. Rozdrabnianie na płytkowe element odpadowej płyty z tworzywa drzewnego wykonuje się umieszczając płytę w urządzeniu do rozdrabniania pomiędzy klinowo ukształtowanym narzędziem tnąco-łamiącym o szerokości roboczej równej, korzystnie większej od szerokości przetwarzanej płyty z tworzywa drzewnego, i mającym taką samą szerokość, nieruchomym, korzystnie poruszającym się w kierunku dosuwu obrabianego przedmiotu urządzeniem wsporczym, na którym spoczywa obrabiana płyta z tworzyw drzewnego, przy czym rozdzielające narzędzie tnąco-łamiące wykonuje postępowy ruch roboczy o stałym lub zmieniającym się kierunku od kątem 35-65° w stosunku do powierzchni obrabianej odpadowej płyty z tworzywa drzewnego w kierunku do urządzenia wsporczego aż prawie do styku z nim. Urządzenie wsporcze, patrząc w kierunku dosuwu obrabianej płyty z tworzywa drzewnego, jest szersze od płaszczyzny roboczej skrawania narzędzia tnąco-łamiące6

172 192 go i wystaje przynajmniej 3 mm nad tę płaszczyznę skrawania, a po podzieleniu płyty z tworzywa drzewnego narzędzie tnąco-łamiące powraca do swego położenia wyjściowego i odpadową płytę z tworzywa drzewnego posuwa się naprzód, przy czym kąt roboczy skrawania, mierzony prostopadle do kierunku pracy i prostopadle do powierzchni skrawania wynosi 3-30 mm, a kąt ostrza narzędzia tnąco-łamiącego, mierzony pomiędzy powierzchnią natarcia i powierzchnią przyłożenia lub analogiczną powierzchnią, taką jak ukośne ścięcie powierzchni natarcia lub powierzchni przyłożenia, albo styczne do zaokrągleń powierzchni natarcia i powierzchni przyłożenia w obszarze ostrza w płaszczyźnie pomiaru ostrza prostopadłej do ostrza, wynosi 55-95°. Kąt natarcia narzędzia tnąco-łamiącego, mierzony pomiędzy powierzchnią natarcia lub analogiczną powierzchnią i roboczą płaszczyzną odniesienia prostopadłą do kierunku pracy, wynosi + 35 do 10°. Na powierzchni płytowego półwyrobu umieszcza się płytę pilśniową, cienką płytę wiórową, wzmocnioną włóknami szklanymi warstwę tworzyw sztucznego, sklejkę, płytę kartonowo-gipsową, materiał izolacji cieplnej lub blachę aluminiową, i takie zespolone tworzywo używa się jako element ścienny, stropowy lub podłogowy do gotowych budynków lub hal budownictwa lekkiego.

Urządzenie do wytwarzania tworzywa drzewnego z odpadowych płyt drewnopochodnych jest zaopatrzone w oscylacyjną obrabiarkę taką jak prasa, zwłaszcza prasa korbowa, prasa mimośrodowa lub prasa hydrauliczna i charakteryzuje się tym, że na suporcie narzędziowym jest umieszczone nieruchomo, korzystnie rozłącznie przynajmniej jedno klinowo ukształtowane narzędzie tnąco-łamiące o kącie ostrza 55-95° i o szerokości roboczej równej, korzystnie większej niż szerokość przetwarzanej odpadowej płyty z tworzywa drzewnego, a na stole obrabiarki jest umieszczone takiej samej szerokości nieruchome, korzystnie ruchome w kierunku posuwu obrabianego przedmiotu, urządzenie wsporcze, na którym spoczywa obrabiana odpadowa płyta z tworzywa drzewnego, przy czym urządzenie wsporcze jest wykonane jako płyta wsporcza, jako walec wsporczy lub jako obiegowy łańcuch wsporczy, a suport narzędziowy z klinowo ukształtowanym narzędziem tnąco-łamiącym jest poruszany przez przekładnię w kierunku do urządzenia wsporczego. Narzędzie tnąco-łamiące przy operacji rozdzielania wykonuje postępowy ruch roboczy o stałym lub zmieniającym się kierunku pracy pod kątem kierunku pracy 35-65° w stosunku do powierzchni obrabianej płyty z odpadowego tworzywa drzewnego w kierunku do urządzenia wsporczego aż prawie do zetknięcia się z nim, zaś to urządzenie wsporcze, patrząc w kierunku dosuwu obrabianej płyty z odpadowego tworzywa drzewnego jest szersze od roboczej płaszczyzny skrawania określonej przez ostrze narzędzia tnąco-łamiącego i wystaje przynajmniej 3 mm. Kąt natarcia mierzony pomiędzy powierzchnią natarcia narzędzia tnąco-łamiącego lub analogiczną powierzchnią, a prostopadłą do kierunku pracy roboczą płaszczyzną odniesienia przy tym narzędziu tnąco-łamiącym wynosi +35 do -10°. Ponadto przy skokowo działającym urządzeniu dosuwu obrabianej odpadowej płyty, której ruch jest zsynchronizowany poprzez przekładnię z ruchem oscylacyjnym narzędzia tnąco-łamiącego skrawanajest warstwa o grubości roboczej wynoszącej 3-30 mm.

Obrabiarka z wirującym suportem narzędziowym, korzystnie rębarka bębnowa ma suport narzędziowy na którego obwodzie umieszczone jest na stałe, korzystnie rozłącznie przynajmniej jedno klinowego kształtu narzędzie tnąco-łamiące o kącie ostrza 65-95° i o szerokości roboczej równej, korzystnie większej niż szerokość przetwarzanej odpadowej płyty z tworzywa drzewnego, a na stole obrabiarki jest umieszczone takiej samej szerokości urządzenie wsporcze ruchome w kierunku dosuwu, na którym jest ułożona obrabiana płyta z tworzywa drzewnego, przy czym urządzenie wsporcze jest wykonane jako płyta wsporcza, jako walec wsporczy lub jako obiegowy łańcuch wsporczy. Urządzenie wsporcze patrząc w kierunku dosuwu odpadowej płyty z tworzywa drzewnego, jest szersze od roboczej płaszczyzny skrawania określonej przez ostrze narzędzia tnąco-łamiącego i wystaje przynajmniej 3 mm poza tę płaszczyznę. Narzędzie tnąco-łamiące przy operacji rozdzielania wykonuje ruch roboczy w kształcie łuku okręgu ze zmieniającym się kierunkiem pracy pod kątem 35-65° w stosunku do powierzchni obrabianej płyty z tworzywa drzewnego i w kierunku do urządzenia wsporczego aż prawie do zetknięcia się z nim i na ten roboczy ruch narzędzia po łuku okręgu nakłada się zwrócony w tym samym kierunku, synchroniczny, prostoliniowy, aktywny lub bierny ruch dosuwu ruchomego urządzenia wsporczego lub oddzielnego, urządzenia dosuwu, którego ruch jest zsynchronizowany poprzez przekładnię z ruchem obrotowym narzędzia tnąco-łamiącego. Po przedzieleniu płyty z tworzywa drzewnego jest ona wycofywana w kierunku przeciwnym do kierunku dosuwu przez urządzenie dosuwu lub urządzenie wsporcze o wymiar, który odpowiada drodze ostrza narzędzia tnąco-łamiącego w obrabianym przedmiocie w kierunku dosuwu minus wybrany wymiar dosuwu lub dostawiania dla ostrza. Urządzenie wsporcze powraca do swego położenia wyjściowego lub obiegowe urządzenie wsporcze, takie jak łańcuch wsporczy lub walec wsporczy porusza się ruchem postępowym w kierunku dosuwu, przy czym ostrza narzędzi tnąco-łamiących są na obwodzie dźwigara narzędziowego rozstawione w odstępach tak, że zawsze tylko jedno ostrze jest w przyporze z płytą z tworzywa drzewnego, a kąt natarcia mierzony pomiędzy powierzchnią natarcia narzędzia tnąco-łamiącego lub analogiczną powierzchnią a roboczą płaszczyzną odniesienia na narzędziu tnąco-łamiącym prostopadłą do kierunku pracy, wynosi od +35 do -10°, a robocza grubość skrawanej warstwy na urządzeniu wsporczym lub na urządzeniu dosuwu wynosi 3-30 mm. Narzędzie tnąco-łamiące jest korzystnie złożone z wielu umieszczonych z przestawieniem bocznym segmentów klina tnącego, które są połączone przez przebiegające w kierunku dosuwu mostki klina tnącego.

Powierzchnie tego tworzywa drzewnego są odpowiednio do ustawionej gęstości w stosunku do całkowitej objętości i odpowiednio do przewidywanego przeznaczenia porowato rozluźnione lub szczelnie zamknięte, gładko szlifowane i/lub oklejone dalszymi materiałami. Powstałe w ten sposób tworzywo drzewne przy żądanej rozluźnionej strukturze materiału i niewielkiej dzięki temu gęstości w stosunku do całkowitej objętości ma korzystny masowy współczynnik nośności w stosunku do tworzywa pierwotnego (np. płyt ze starych mebli). Jest to powodowane prze liczne puste przestrzenie pozostające w obszarze brzegów elementów płytkowych.

Przy żądanej większej gęstości w stosunku do całkowitej objętości możliwe są do uzyskania wysokie wartości wytrzymałości. Bardzo wytrzymałe elementy płytkowe 9 pochodzące z obszarów brzegowych tworzywa pierwotnego przeważnie ulepszonych materiałami powierzchniowymi wykorzystywane są przy tym do wytworzenia tworzywa drzewnego według wynalazku i nadają temu nowemu tworzywu drzewnemu korzystne właściwości wytrzymałościowe. Dalsza zaleta polega na możliwości wykorzystywania resztek i materiałów wtórnych, które mają niewielką wartość lub których inne pozyskiwanie wiązałoby się z wysokimi kosztami. Dzięki zastosowaniu według wynalazku surowców wtórnych (tworzyw) do produkcji płyt, materiały te nie są usuwane normalnie przez spalanie lub wywiezienie na wysypisko, co powoduje zmniejszenie obciążenia środowiska oraz oszczędzanie zasobów przy wytwarzaniu pierwotnych tworzyw drzewnych.

Wytwarzanie tego nowego rodzaju tworzywa drzewnego rozpoczyna się od przygotowania płyt tworzywa drzewnego przeznaczonych do przetwarzania, które pochodzą przykładowo z rozebranych starych mebli. Jeżeli te płyty z tworzywa drzewnego na swych powierzchniach mają wystające części okucia, zawiasy lub podobne części, wówczas części te przed operacją rozdzielania według wynalazku są usuwane za pomocą klinowych narzędzi lub oddzielane na wysokości powierzchni płyty. Stosowane do tego celu narzędzia mają klinowe ostrze o kącie klina 70-90°, przy czym jego powierzchnia natarcia jest w przybliżeniu prostopadła do powierzchni obrabianej płyty.

W sposobie według wynalazku wybiera się takie prędkości skrawania, które są normalnie stosowne w dziedzinie obróbki i przetwarzania drewna lub są mniejsze.

Stwierdzono, że przy wchodzeniu narzędzia tnąco-łamiącego w płytę tworzywa drzewnego w przedstawiony sposób następuje poprzeczne rozdzielanie i równocześnie odskakiwanie warstwami płytkowych elementów. Urządzenie wsporcze zapobiega odłamywaniu obszaru brzegowego obrabianej płyty z tworzywa drzewnego dosuniętego o wymiar dosuwu lub dostawiania i zapewnia przez to oddzielanie płytkowych elementów aż do ostatniej warstwy. Cięcie warstw powodowane jest przez opisane powyżej przyporządkowanie powierzchni poślizgu materiału kierunkowi działania narzędzia wedhig wynalazku oraz geometrycznemu kształtowi ostrza według wynalazku. Ze względu na wielkość kąta ostrza możliwe jest równocześnie łatwe cięcie części metalowych, które mogą również znajdować się wewnątrz obrabianej płyty z tworzywa drzewnego. Przy opisanym wytwarzaniu płytek do 10% wag. stanowią odłamki

172 192 tworzywa drzewnego w postaci drobnych cząstek, których wymiary są mniejsze niż wymiary płytkowych elementów. W korzystnym przykładzie realizacji urządzenia do wykonania sposobu, na belkowym suporcie narzędzia jest umieszczony klin tnący o kącie ostrza 55-95°. Narzędzie wykonuje ruch roboczy ze stałym lub ewentualnie zmieniającym się podczas ruchu cięcia kierunkiem roboczym w zakresie kąta 35-65° w stosunku do powierzchni płyty. Kąt natarcia, mierzony pomiędzy powierzchnią natarcia lub analogiczną powierzchnią a roboczą płaszczyzną odniesienia leżącą prostopadle do kierunku pracy wynosi +35° do -10°.

Za pomocą znanego urządzenia dostawiania lub dosuwu można ustawić potrzebną grubość skrawanej warstwy 3-30 mm. Urządzenie zawiera ponadto usytuowane naprzeciw strony przyporowej obrabianego przedmiotu, przylegające do spodniej strony płyty z tworzywa drzewnego, płytowe urządzenie wsporcze, które wystaje przynajmniej 3 mm nad roboczą płaszczyznę ostrza. Ruch roboczy narzędzia tnąco-łamiącego kończy się wraz z bezpośrednim zbliżeniem się ostrza do płytowego urządzenia wsporczego, najpóźniej jednak przy zetknięciu się z tym urządzeniem wsporczym. Przetwarzana płyta z tworzywa drzewnego jest za pomocą skokowo pracującego urządzenia dosuwu dostawiana na płytowym urządzeniu wsporczym do drgającego narzędzia tnąco-łamiącego. W innej korzystnej postaci realizacji tego urządzenia ruch dosuwu realizowany jest przez działanie siły ciężkości na odpowiednio podparty obrabiany przedmiot. W celu ograniczenia dosuwu stosuje się ruchomy zderzak zsynchronizowany z ruchem narzędzia tnąco-łamiącego. Zgodne z tym sposobem względne ruchy pomiędzy narzędziem tnąco-łamiącym, płytą tworzywa drzewnego i płytowym urządzeniem wsporczym mogą być ustawiane w zależności od stosowanej obrabiarki (prasa korbowa, prasa mimośrodowa).

W dalszym korzystnym przykładzie realizacji urządzenia do wykonania sposobu jedno lub więcej narzędzi tnąco-łamiących umieszczono na obwodzie obracającego się, walcowego lub cylindrycznego dźwigara narzędziowego.

Na ruch wirującego narzędzia lub wirujących narzędzi tnąco-łamiących po łuku okręgu nakłada się synchroniczny ruch dosuwu przesuwanego w kierunku dosuwu, płytowego urządzenia wsporczego, który jest zwrócony w tym samym kierunku co obrót suportu narzędziowego tak, że jako wynikowy ruch realizowany jest w przybliżeniu translacyjny ruch roboczy. Po całkowitym przedzieleniu płyty z tworzywa drzewnego płytowe urządzenie wsporcze powraca do położenia wyjściowego. W dalszym przykładzie realizacji urządzenia do wykonywania sposobu narzędzie tnąco-łamiące złożonejest z wielu umieszczonych z bocznym przestawieniem segmentów klina tnącego, które są połączone mostkami klina tnącego przebiegającymi w kierunku dosuwu. Na skutek tego powstają płytkowe elementy z usytuowanymi z przestawieniem nacięciami, które ułatwiają obróbkę (o określonej długości lub - przy odpowiednio wybranym przestawieniu - już podczas wytwarzania płytek powodują podział o określonej długości) płytkowych elementów wytwarzanych bez tego na całej szerokości płyty. Grubość płytkowych elementów wytworzonych według przedstawionego sposobu można regulować, podobnie jak ich szerokość, przez ruch dostawiania lub dosuwu obrabianego przedmiotu i przez to grubość skrawanej warstwy. Niewielka robocza grubość skrawanej warstwy daje odpowiednio wąskie elementy płytkowe, dla oddzielenia których trzeba pokonać tylko mniejszą powierzchnię ścinania. W związku z tym potrzebna jest mniejsza siła robocza, a więc mniejsza głębokość wnikania ostrza aż do następnego wytworzenia płytki. Wchodzenie ostrza można ułatwić przez smarowanie, np. za pomocą parafiny lub pasty grafitowej, aby zmniejszyć konieczne zużycie siły i energii w obrabiarce.

Za urządzeniem według wynalazku do wytwarzania płytkowych elementów dołączone jest urządzenie do odtransportowywania płytek oraz w razie potrzeby urządzenie łamiące, urządzenie tnące lub podobnie działające urządzenie do skracania powstających elementów płytkowych.

Po wytworzeniu płytkowych elementów określa się za pomocą znanych środków, np. za pomocą działającego na podczerwień miernika emisję formaldehydu z płytek. W zależności od odkreślonego stężenia płytkowe elementy są następnie traktowane w razie potrzeby według znanego sposobu roztworem mocznika lub podobnie działającą substancją przechwytującą formaldehyd. Dzięki temu formaldehyd związany w płytkach zostaje częściwo rozpuszczony, a jego stężenie zostaje obniżone do wartości niekrytycznej. Przedmiotowe płytkowe elementy doprowadza się do dalszego przetwarzania na tworzywo drzewne według wynalazku po ewen172 192 tualnym pośrednim składowaniu w znanym urządzeniu klejącym, takim jak bęben klejący, i klei się zwykłym klejem organicznym, takim jak żywica mocznikowo-formladehydowa dodawana w ilości 3%. W celu zwiększenia wytrzymałości można jednak również zastosować znacznie większą ilość kleju. Przez dodatkowe zastosowanie utwardzającego się środka impregnującego, dodatku utrudniającego rozprzestrzenianie się ognia lub podobnych substancji możliwe jest dalsze ulepszenie tworzywa. Zamiast kleju organicznego w przypadku odpowiednich zastosowań można również użyć znanych spoiw nieorganicznych, takich jak cement lub gips.

Po ewentualnym uprzednim składowaniu pośrednim następuje tworzenie włókniny poprzez na przykład rozsypywanie, przy czym płytkowe elementy nakładają się na siebie łuskowo i zostają statystycznie rozmieszczone zasadniczo równolegle do powierzchni powstającego nowego rodzaju półwyrobu lub gotowej części, usytuowane obok siebie i/łub jedna za drugą i/lub jedna na drugiej. W tym celu stosuje się maszyny normalnie używane przy wytwarzaniu płyt wiórowych, takie jak np. poziomy zbiornik dozujący z dołączonymi walcami rozprowadzającymi, przy których powstaje opisany układ płytkowych elementów przy zachowaniu równomiernej gęstości powierzchniowej.

Utworzona w ten sposób włóknina prasowana jest jako nowe tworzywo drzewne za pomocą znanego prasownia na gorąco i przy zastosowaniu parametrów technologicznych normalnych przy wytwarzaniu tworzyw drzewnych. Drobne cząstki stanowiące odpad przy wytwarzaniu płytek mogą być dalej przetwarzane w znane tworzywa drzewne. Istnieje jednak również możliwość wykorzystania tych cząstek wraz z płytkowymi elementami albo w tej samej mieszaninie, albo jako specjalne warstwy wierzchnie.

Poważną zaletą technologiczną i związaną z oszczędnością energii jest wyeliminowanie suszenia płytkowych elementów, z których wytwarza się włókninę, pomważ materiał wyjściowy (resztki lub odpady z płyt wiórowych i pilśniowych) są już wystarczająco suche.

Przykłady wykonania wynalazku są przedstawione na rysunku na którym: fig. 1 przedstawia prasę mimośrodową z urządzeniem doprowadzania obrabianych przedmiotów do wytwarzania płytek, fig. Ia - szczegół z fig. 1 (boczne przestawienie segmentów narzędziowych), fig. Ib - szczegół z fig. 1 (przebieg skrawania narzędziem tnąco-łamiącym), fig. 2 - urządzenie do usuwania okuć na powierzchni obrabianego przedmiotu, fig. 3 - obrotowy suport narzędziowy z narzędziami tnąco-łamiącymi i urządzenie wsporcze, fig. 3a - szczegół z fig. 3 (przebieg skrawania za pomocą obrotowego narzędzia tnąco-łamiącego), fig. 4 - elementy płytkowe i cząstki, fig. 5 - tworzywo drzewne według wynalazku, fig. 6 - podokiennik w przekroju, fig. 7 - miskę siedzemowąz tworzywadrzewnego, fig. 8 - szczegół z fig. 7 (w przekroju), fig. 9 - wycinek z elementu budowlanego.

Jako materiał wyjściowy służą listwy i płyty ze starych mebli o grubości 3-40 mm. Części te najpierw zostają pozbawione okuć 12, takich jak zamki skrzynkowe, rygle, uchwyty, zawiasy taśmowe lub nawet naklejane listwy albo profile, które znacznie wystają ponad powierzchnię, aby zapewnić później niezakłócony proces rozdrabniania. W tym celu części starych mebli kładzie się na sprężynowych podporach 13 i za pomocą hydraulicznego siłownika 14 wciska się pomiędzy parę noży 15, których kąt ostrza wynosi 85° i których przednie zbocze ostrza jest ustawione prostopadle do oczyszczanej powierzchni płyty. Odstęp noży ustawiany jest za pomocą czujnika grubości i członu nastawczego na odpowiednią grubość płyty. Gdy część starego mebla dojdzie do walców transportowych 16, jest przez nie dalej przemieszczana. Równocześnie tłok siłownika hydraulicznego 14 powraca do swego położenia wyjściowego. W ten sposób wszystkie wystające części obce 12 zostają usunięte i spadają na przenośnik taśmowy w celu odprowadzenia ich.

Płytki są wytwarzane na prasie dwumimośrodowej 1 o maksymalnej sile nacisku 600 MN, o skoku 50 mm, szerokości przejścia 80 mm i częstości ruchów 1200 min.’¹. Zamiast normalnego narzędzia do wykrawania lub gięcia prasa wyposażona jest w narzędzie tnąco-łamiące 3, 3.1, 3.2 o długości 800 mm,które ma symetryczny przekrój poprzeczny i posiada boki 2 ostrza usytuowane względem siebie pod kątem prostym. '

To narzędzie tnąco-łamiące 3, 3.1, 3.2 zamontowane jest na prowadzonym przez sanie suporcie narzędziowym 4, który podczas skoku poprzez odpowiednią przekładnię 5 dodatkowo wykonuje boczny ruch osiowy. Na stole maszyny zamontowana jest nieruchomo płyta

172 192 wsporcza 6 o szerokości 800 mm, na której za pomocą urządzenia skokowego dosuwu 8 wynoszącego 15 mm i w rytm ruchu noża poprzecznie do narzędzia tnąco-łamiącego 3, 3.1, 3.2 doprowadzane są płyty 7 z tworzywa drzewnego o grubości 3-40 mm i o szerokości do 800 mm, takie jak części starych mebli o różnym formacie. Podczas ruchu do dołu narzędzie tnąco-łamiące 3, 3.1, 3.2 wchodzi w płytę 7 z tworzywa drzewnego i oddziela przy tym płytkowe elementy 9 o szerokości 15 mm i o grubości około 1,5-4 mm. Jeżeli część starego mebla złożona jest z płyt wiórowych, wówczas powstają grubsze elementy płytkowe 9. Jeżeli natomiast część starego mebla złożona jest z płyty pilśniowej o średniej gęstości, powstają korzystnie cieńsze elementy płytkowe 9 o długości odpowiadającej szerokości części starego mebla. Powstające przy tym elementy płytkowe 9 przechodzą przez szybko działający mechanizm udarowy i zostają przy tym przycięte do średniej długości 40 mm.

Figura 4 przedstawia płytki ze środkowego obszaru płyty wiórowej, przy czym widoczna jest struktura materiału na powierzchni rozdziału 30, podczas gdy dalsze płytki pokazują powierzchnię 31 obszaru brzegowego powlekanej części mebla wykorzystanej jako materiał wyjściowy. Oprócz tego powstały cząstki 32 i 33 jako odłamki płytkowych elementów 9, o wymiarach wyraźnie mniejszych od wymiarów płytkowych elementów 9, przy czym cząstki te stanowią 3-4% początkowej objętości przetwarzanej płyty z tworzywa drzewnego. Jeżeli wewnątrz części starego mebla znajduje się metalowe okucie 10, to przy wchodzeniu narzędzia tnąco-łamiącego 3,3.1,3.2 jest ono najpierw w obrębie otaczającego je materiału płyty wiórowej lub pilśniowej spychane w kierunku do płytowego urządzenia wsporczego 6 a w końcu jest oddzielane. Gdy narzędzie tnąco-łamiące 3,3.1,3.2 dojdzie do płytowego urządzenia wsporczego 6, wówczas odwraca się swój ruch i zwalnia dla części starego mebla drogę dla nowego dosunięcia, po czym następuje nowa operacja oddzielania.

W pobliżu narzędzia tnąco-łamiącego 3, 3.1, 3.2 umieszczony jest nasycony roztworem grafitowym filc 11, który styka się z narzędziem tnąco-łamiącym 3, 3.1, 3.2 w obszarze jego ruchu powrotnego do góry. Dzięki temu narzędzie tnąco-łamiące 3, 3.1, 3.2 jest zwilżane środkiem antyadhezyjnym i zmniejszają się siły skrawania. Środek antyadhezyjny ściera się podczas skrawania tylko przy krawędziach płytkowych elementów 9, tak ze nie następuje zwilżanie szerokich powierzchni, które mogłyby zaszkodzić późniejszemu klejeniu elementów płytkowych 9. Bezpośrednio po wytworzeniu płytkowych elementów 9 określana jest w trakcie ich przechodzenia emisja formaldehydu za pomocą miernika 40 działającego na podczerwień. Otrzymana zmierzona wielkość steruje dodawaniem 35%-owego roztworu mocznika 41 do bębna mieszającego 42 tak, że zawartość formaldehydu w gotowym tworzywie drzewnym jest mniejsza niż 6 mg/100 g. Następuje potem oddzielenie elementów płytkowych 9 od znacznie mniejszych cząstek 32 i 33 w znanym przesiewaczu sitowym oraz oddzielenie części metalowych za pomocą konwencjonalnego urządzenie oddzielającego metale. Tak przygotowane elementy płytkowe 9 są teraz w powoli poruszającym się bębnie klejone stosowaną normalnie przy produkcji płyt wiórowych żywicą mocznikowo-formaldehydową w ilości 3,5%. Elementy te są rozsypywane w znanych urządzeniach w celu utworzenia jednowarstwowej włókniny o grubości około 80 mm i w ogrzewanej prasie płytowej przy temperaturze 180°C zostają sprasowane na płytę tworzywa drzewnego o grubość 35 mm i o gęstości w stosunku do całkowitej objętości 500 kg/m3. Płyta ta zawiera do 3,5% dodatkowo użytego kleju (przy pierwotnym wytwarzaniu płyt wiórowych zwykle stosuje się około 10% kleju), a resztę do 100% stanowi materiał pochodzący ze starych mebli. Ponieważ niepotrzebny jest stosowany zwykle proces suszenia drewna nie trzeba w ogóle zużywać energii na suszenie. Nowa płyta z tworzywa drzewnego ma wytrzymałość na zginanie 1,10 N/mm 3 i może być stosowana płyta osłonięta betonem w budownictwie naziemnym lub jako tracone deskowanie przy wykonywaniu fundamentów.

W innym zastosowaniu powstaj ąca płyta z tworzywa drzewnego otrzymuje na zakończenie szlif kalibracyjny i może być stosowana jako wkład drzwi pomieszczeń mieszkalnych z obramowaniem z płyty stolarskiej.

Według korzystnej odmiany opisana płyta z tworzywa drzewnego wytwarzana jest o grubości 120 mm. Po przycięciu do odpowiedniego formatu i wyfrezowaniu rowków na płaskie elementy łączące, takie jak pióra, następuje pokrywanie tej płyty z tworzywa drzewnego z jednej strony kartonem gipsowym 51, a na przeciwległej powierzchni pianką polistyrenową 52 i na m 192 zakończenie płytą 53 z cementowanych włókien. Dodatkowo płytę z tworzywa drzewnego pokrywa się znanym środkiem powstrzymującym rozprzestrzenianie się ognia. Tak wytworzony element nadaje się do wznoszenia gotowych budynków w budownictwie lekkim.

Cząstki 32 i 33 są przetwarzane dalej analogicznie jak elementy płytkowe 9, ale przy udziale kleju wynoszącym 1% i przy gęstości w stosunku do całkowitej objętości 900 kg/m³. W jednym zastosowaniu z mieszaniny cząstek z klejem wytwarza się przez prasowanie kształtkę podokiennika 34.

Części starych mebli analogicznie jak w przykładzie 1 są przemieszczane przez urządzenie dosuwu 17 na przesuwaną w kierunku dosuwu płytę wsporczą 6 o szerokości 800 mm. Dźwigar narzędziowy 19 o średnicy 900 mm ma szesnaście promieniowo umieszczonych w jednakowych odstępach narzędzi tnąco-łamiących 3,3.1,3.2 o takich samych wymiarach jak podano powyżej. Suport narzędziowy 19 jest umieszczony nad płytą wsporczą 6 tak, że ostrza noży w swym położeniu końcowym dotykają płyty wsporczej. Suport narzędziowy 19 obraca się w tym samym kierunku co górny walec transportowy urządzenia dosuwu 17 z prędkością obrotową 80 min.¹. Będące w przyporze narzędzie tnąco-łamiące 3,3.1,3.2 wchodzi w część starego mebla i oddziela płytkowe elementy 9, przy czym istniejące części metalowe są, jak opisano, rozdrabniane.

Następująca w trakcie cięcia części starych mebli zmiana kąta kierunku działania d 17,5° nie ma istotnego wpływu na warunki skrawania. Płyta wsporcza 6 porusza się wraz z narzędziem tnąco-łamiącym 3, 3.1, 3.2, przy czym na skutek skośnego przebiegu powierzchni tnącej ustawiona jest prędkość mniejsza niż prędkość obwodowa narzędzia tnąco-łamiącego 3,3.1,3.2. Suportowi narzędziowemu 19 przyporządkowany jest walec 22, który porusza się synchronicznie w stosunku do suportu narzędziowego 19 i zwilża narzędzia tnąco-łamiące 3,3.1,3.2 emulsją parafinową.

Po zakończeniu przedstawionej operacji cięcia i łamania część starego mebla zostaje za pomocą skokowo działającego urządzenia dosuwu 17 wycofana na tyle, że w stosunku do położenia wyjściowego na początku pierwszej operacji cięcia jest przesunięta o 15 mm. Niezależnie do tego płyta wsporcza 6 porusza się pod działaniem sprężyny 21 z powrotem do położenia wyjściowego. Opisany proces powtarza się przy dojściu następnego narzędzia tnąco-łamiącego 3, 3.1, 3.2 do przyporu. Zaleta tej odmiany w stosunku do obrabiarki przedstawionej powyżej polega na zwiększeniu wydajności produkcyjnej przez zastosowanie działającego nieprzerwanie wieloostrzo^go, obrotowego narzędzia mąco-łamiącego.

Przygotowanie części starych mebli i dalsze przetwarzanie płytkowych elementów 9 na nowe tworzywo drzewne przebiegają zasadniczo jak opisano powyżej, ale elementy płytkowe 9 umieszczone są w obszarze środkowym, a powstające cząstki 32 i 33 w obszarze brzegowym (warstwy wierzchnie) wytwarzanego tworzywa drzewnego. W jednym zastosowaniu w matrycy prasy wytwarza się przez prasowanie kształtkę 35 o grubości 16 mm i o gęstości w stosunku do całkowitej objętości 680 kg/m³, która znajduje zastosowanie jako miska siedzeniowa w meblarstwie.

Nowego rodzaju tworzywo drzewne w postaci płyt lub kształtek przestrzennych może być stosowane zwłaszczajako tworzywo budowlane lub izolacyjne, na opakowania lub jako warstwa rdzeniowa płyt warstwowych przy wykańczaniu wnętrz i w produkcji mebli.

Claims

Zastrzeżenia patentowe

1. Tworzywo drzewne, zwłaszcza do stosowania w meblarstwie lub w wykończeniu wnętrz, w produkcji opakowań, w budownictwie naziemnym lub w budownictwie podziemnym, o grubości ścianki 5-1000 mm, znamienne tym, że składa się z drewnopochodnego tworzywa o średniej gęstości 450-1100 kg/m³ złożonego z płytkowych, łuskowych elementów (9) o przeciętnej grubości ścianki 1,0-8,0 mm, przy stosunku szerokości płytek do grubości płytek od 3:1 do 10:1 i przy stosunku długości płytek do grubości płytek od 3:1 do 200:1 oraz przy średniej wielkości płytkowych elementów od 1 cm² do 25 cm², przy czym łuskowe elementy (9) zawierają tworzywo drzewne, takie jak płyty wiórowe, płyty pilśniowe, ich okrawki, odpady, części wyrzuconych mebli, takich jak płyty meblowe, nakładane na siebie nawzajem łuskowo i rozłożone zasadniczo równolegle do powierzchni półwyrobu lub gotowej części (34), (35) to jest jedna za drugą, jedna obok drugiej, jedna na drugiej i sztywno ze sobą połączone klejem znajdującym się w obszarze styku pomiędzy stykającymi się płytkowymi elementami (9).

2. Tworzywo drzewne według zastrz. 1, znamienne tym, że ma dodatkowo odłamki (32,33) tworzywa drzewnego w ilości do 10% wag., przy czym wymiary odłamków (32, 33) tworzywa drzewnego są mniejsze niż wymiary elementów płytkowych (9), a ponadto płytkowe elementy (9) i odłamki (32,33) tworzywa drzewnego są w tworzywie drzewnym równomiernie rozmieszczone, korzystnie odłamki (32, 33) tworzywa drzewnego są rozłożone przeważnie przy powierzchni tworzywa drzewnego.

3.Sposób wytwarzania tworzywa drzewnego zawierającego drewnopochodne płytkowe, łuskowe elementy o przeciętnej grubości ścianki 1,10-8,0 mm, przy stosunku szerokości płytek do ich grubości od 3:1 do 10:1 i stosunku długości do grubości płytek od 3:1 do 200:1 i średniej wielkości płytkowych elementów od 1 do 25 cm, znamienny tym, że odpadowe płyty lub listwy (7) z tworzywa drzewnego przed przetworzeniem oddziela się od umieszczonego na ich powierzchni wyposażenia (12), takiego jak zamki, okucia, zawiasy lub podobne części, a następnie płytę (7) z tworzywa drzewnego rozdrabnia się na całej jej szerokości tak, że powstają płytkowe elementy (9), które w razie potrzeby są znanymi sposobami przycinane na żądaną długość, a następnie oznacza się zawartość formaldehydu w płytkowych elementach (9) i w razie potrzeby traktuje się je roztworem mocznika lub tak samo działającą inną substancją oraz korzystnie dodaje się odłamki (32,33) tworzywa drzewnego i klei, przy czym klejone płytkowe elementy (9) i w razie potrzeby dodane odłamki (32,33) tworzywa drzewnego umieszcza się na nośniku na którym są one rozdzielone równomiernie lub statystycznie i w ten sposób rozmieszczone klejone elementy płytkowe (9) i odłamki (32, 33) tworzywa drzewnego łączy się ze sobą pod ciśnieniem.

4. Sposób według zastrz. 3, znamienny tym, że odpadową płytę (7) z tworzywa drzewnego przesuwa się przez umieszczone z dwóch przeciwległych stron przylegające do powierzchni płyty (7) klinowe narzędzia, które obustronnie usuwają wystające obce części (12) z całej powierzchni odpadowej płyty (7).

5. Sposób według zastrz. 3, znamienny tym, ze rozdrabnianie na płytkowe elementy (9) odpadowej płyty (7) z tworzywa drzewnego wykonuje się umieszczając płytę w urządzeniu do rozdrabniania pomiędzy klinowo ukształtowanym narzędziem tnąco-łamiącym (3, 3.1, 3.2) o szerokości roboczej równej, korzystnie większej od szerokości przetwarzanej płyty (7) z tworzywa drzewnego, i mającym taką samą szerokość, nieruchomym, korzystnie poruszającym się w kierunku dosuwu obrabianego przedmiotu urządzeniem wsporczym (6), na którym spoczywa płyta (7) z tworzywa drzewnego, a rozdzielające narzędzie tnąco-łamiące (3, 3.1,3.2) wykonuje postępowy ruch roboczy o stałym lub zmieniającym się kierunku pod kątem 35-65° w stosunku do powierzchni (7.1) odpadowej płyty (7) z tworzywa drzewnego w kierunku do urządzenia wsporczego (6) aż prawie do styku z nim, a urządzenie wsporcze (6), patrząc w kierunku

17:2192 dosuwu (Z) płyty (7) z tworzywa drzewnego jest szersze od płaszczyzny roboczej (3,6) skrawania narzędzia tnąco-łamiącego (3, 3.1, 3.2), przy czym po podzieleniu płyty (7) z tworzywa drzewnego narzędzie tnąco-łamiące (3, 3.1, 3.2) powraca do swego położenia wyjściowego i odpadową płytę (7) z tworzywa drzewnego posuwa się naprzód, przy czym kąt roboczy skrawania (he), mierzony prostopadle do kierunku pracy (W) i prostopadle do powierzchni skrawania wynosi 3-30 mm, a kąt ostrza (b) narzędzia tnąco-łamiącego (3, 3.1, 3.2), mierzony pomiędzy powierzchnią natarcia (3.3) i powierzchnią przyłożenia (3.4) lub analogiczną powierzchnią, taką jak ukośne ścięcie powierzchni natarcia lub powierzchni przyłożenia, albo styczne do zaokrągleń powierzchni natarcia i powierzchni przyłożenia w obszarze ostrza w płaszczyźnie pomiaru ostrza prostopadłej do ostrza (3.5), wynosi 55-95°, a kąt natarcia (g) narzędzia tnąco-łamiącego (3, 3.1,3.2), mierzony pomiędzy powierzchnią natarcia (3.3) lub analogiczną powierzchnią i roboczą płaszczyzną odniesienia (EW) prostopadłą do kierunku pracy (W), wynosi +35 do -10°.

6. Sposób według zastrz. 3 albo 4, albo 5, znamienny tym, że na powierzchni płytowego półwyrobu umieszcza się płytę pilśniową, cienką płytę wiórową, wzmocnioną włóknami szklanymi warstwę tworzywa sztucznego, sklejkę, płytę kartonowo-gipsową, materiał izolacji cieplnej lub blachę aluminiową, i takie zespolone tworzywo używa się jako element ścienny, stropowy lub podłogowy do gotowych budynków lub hal budownictwa lekkiego.

7. Urządzenie do wytwarzania tworzywa drzewnego z odpadowych płyt drewnopochodnych zaopatrzone w oscylacyjną obrabiarkę taką jak prasa, zwłaszcza prasa korbowa, prasa mimośrodowa lub prasa hydrauliczna, znamienne tym, że na suporcie narzędziowym (4) jest umieszczone nieruchomo, korzystnie rozłącznie przynajmniej jedno klinowo ukształtowane narzędzie tnąco-łamiące (3, 3.1, 3.2) o kącie ostrza 55-95° i o szerokości roboczej równej, korzystnie większej niż szerokość przetwarzanej odpadowej płyty (7) z tworzywa drzewnego, a na stole (25) obrabiarki jest umieszczone takiej samej szerokości nieruchome, korzystnie ruchome w kierunku posuwu obrabianego przedmiotu, urządzenie wsporcze (6), na którym spoczywa obrabiana odpadowa płyta (7) z tworzywa drzewnego, przy czym urządzenie wsporcze (6) jest wykonane jako płyta wsporcza, jako walec wsporczy lub jako obiegowy łańcuch wsporczy, a suport narzędziowy (4) z klinowo ukształtowanym narzędziem tnąco-łamiącym (3, 3.1, 3.2) jest poruszany przez przekładnię (5) w kierunku do urządzenia wsporczego (6), przy czym narzędzie tnąco-łamiące (3, 3.1, 3.2) przy operacji rozdzielania wykonuje postępowy ruch roboczy o stałym lub zmieniającym się kierunku pracy pod kątem kierunku pracy (d) 35-65° w stosunku do powierzchni (7.1) płyty (7) z odpadowego tworzywa drzewnego w kierunku do urządzenia wsporczego (6) aż prawie do zetknięcia się z nim, zaś urządzenie wsporcze (6), patrząc w kierunku dosuwu (Z) płyty (7) z odpadowego tworzywa drzewnego, jest szersze od roboczej płaszczyzny skrawania (3.6) określonej przez ostrze (3.5) narzędzia tnąco-łamiącego (3, 3.1, 3.2), a kąt natarcia (g), mierzony pomiędzy powierzchnią natarcia (3.3) narzędzia tnąco-łamiącego (3, 3.1, 3.2) lub analogiczną powierzchnią, a prostopadłą do kierunku pracy (W) roboczą płaszczyzną odniesienia (EW) przy narzędziu tnąco-łamiącym (3, 3.1,3.2) wynosi +35 do -10°, a ponadto przy skokowo działającym urządzeniu skokowego dosuwu (8) obrabianej odpadowej płyty, której ruch jest zsynchronizowany poprzez przekładnię z ruchem oscylacyjnym narzędzia tnąco-łamiącego (3, 3.1, 3.2) skrawana jest warstwa o grubości roboczej (he) wynoszącej 3-30 mm.

8. Urządzenie według zastrz. 7, znamienne tym, że obrabiarka z wirującym suportem narzędziowym, korzystnie rębarka bębnowa ma suport narzędziowy (19), na którego obwodzie umieszczone jest na stałe, korzystnie rozłącznie przynajmniej jedno klinowego kształtu narzędzie tnąco-łamiące (3, 3.1, 3.2) o kącie ostrza (b) 65-95° i o szerokości roboczej równej, korzystnie większej niż szerokość przetwarzanej odpadowej płyty (7) z tworzywa drzewnego, a na stole (25) obrabiarki jest umieszczone takiej samej szerokości urządzenie wsporcze (6) ruchome w kierunku (Z) dosuwu, na którym jest ułożona obrabiana płyta (7) z tworzywa drzewnego, przy czym urządzenie wsporcze (6) jest wykonane jako płyta wsporcza, jako walec wsporczy lub jako obiegowy łańcuch wsporczy, a urządzenie wsporcze (6), patrząc w kierunku (Z) dosuwu odpadowej płyty (7) z tworzywa drzewnego, jest szersze od roboczej płaszczyzny skrawania (3.6) określonej przez ostrze (3.5) narzędzia tnąco-łamiącego (3,3.1,3.2), przy czym

172 192 narzędzie tnąco-łamiące (3, 3.1, 3.2) przy operacji rozdzielania wykonuje ruch roboczy w kształcie łuku okręgu ze zmieniającym się kierunkiem pracy (W) pod kątem (d) 35-65° w stosunku do powierzchni (7.1) płyty (7) z tworzywa drzewnego i w kierunku do urządzenia wsporczego (6) aż prawie do zetknięcia się z nim i na ten roboczy ruch narzędzia po łuku okręgu nakłada się zwrócony w tym samym kierunku, synchroniczny, prostoliniowy, aktywny lub bierny ruch dosuwu ruchomego urządzenia wsporczego (6) lub oddzielnego, znanego urządzenia dosuwu (17), którego ruch jest zsynchronizowany poprzez przekładnię z ruchem obrotowym narzędzia tnąco-łamiącego (3, 3.1, 3.2), a po przedzieleniu płyty (7) z tworzywa drzewnego jest ona wycofywana w kierunku przeciwnym do kierunku dosuwu (Z) przez urządzenie dosuwu (17) lub urządzenie wsporcze (6) o wymiar, który odpowiada drodze ostrza (3.5) narzędzia tnąco-łamiącego (3,3.1,3.2) w obrabianym przedmiocie w kierunku dosuwu (Z) minus wybrany wymiar (V) dosuwu lub dostawiania dla ostrza (3.5), przy czym ostrza (3.5) narzędzi tnąco-łamiących (3, 3.1, 3.2) są na obwodzie dźwigara narzędziowego (19) rozstawione w odstępach tak, że zawsze tylko jedno ostrze (3.5) jest w przyporze z płytą (7) z tworzywa drzewnego, a kąt natarcia (g) mierzony pomiędzy powierzchnią natarcia (3.3) narzędzia tnąco-łamiącego (3,3.1,3.2) lub analogiczną powierzchnią a roboczą płaszczyzną odniesienia (EW) na narzędziu tnąco-łamiącym (3, 3.1, 3.2) prostopadłą do kierunku pracy (W), wynosi od +35 do -10°, a robocza grubość (he) skrawanej warstwy na urządzeniu wsporczym (6) lub na urządzeniu dosuwu (17) wynosi 3-30 mm.

9. Urządzenią wedhig eastrz . a albo 8,znamiennn tym, że narżędz.ie tnąco -tamiące (3) jest złożone z wielu umieszczonych z przestawieniem bocznym segmentów (3.3, 3.2) klina tnącego, które są połączone przez przebiegające w kierunku dosuwu mostki klina tnącego.