Wynalazek dotyczy urzadzen do czy¬ szczenia okraglaków z kory i polega w swej istocie na nowem skonstruowa¬ niu i rozmieszczeniu przyrzadów, zapewnia- jacem w sposób ciagly i zmienny zetkniecie ruchome materjalu podczas równomiernego toczenia sie przy przejsciu przez maszyne.Wynalazek ma za zadanie zdjecie kory z okraglaków dowolnej dlugosci, bez naru¬ szenia samego pnia lub uszkadzania zdrowe¬ go drzewa, uproszczenie sposobów zdejmo¬ wania kory, zaoszczedzenie pracy i sily, glównie jednak stworzenie uzytecznej i trwalej maszyny do zdejmowania kory, oczyszczania pni z lodu, mycia ich oraz do wszelkiego innego uzytku, gdzie pozytecz- nem bywa tarcie.Na rysunku fig. 1 uwidacznia rzut pio¬ nowy boczny maszyny, wyobrazajacy skrzy¬ nie robocze z odjetemi scianami bocznemi dla pokazania ruchu pni podczas ich obrób¬ ki; fig. 2 — widok maszyny w rzucie po¬ ziomym; fig. 3 — szczegól ksiuka; fig. 4 — rzut pionowy maszyny od konca wylado¬ wujacego; fig. 5 — rzut pionowy maszyny od konca ladujacego; fig. 6—szczegól skrzy¬ ni o innym mechanizmie wywolujacym ruch pni; fig. 7, 8, 9 i 10—rozmaite modyfikacje skrzyni roboczej komory; fig. 11—rzut po¬ ziomy napedu ruchu zmiennego oraz odpo¬ wiednie polozenie ksiuków; fig. 12—szcze¬ gól skrzyni wyobrazajacy najpraktyczniej- szy ksztalt sciany tylnej; fig. 13—rzut pio¬ nowy boczny wyladowujacego konca ma¬ szyny i fig. 14 — rzut poziomy urzadzenia do suszenia kory oraz przenosnika.Cyfry 1, 2 i 3 oznaczaja skrzynie o wy¬ gietych i pochylych scianach 4, ograniczo¬ nych scianami bocznemi 5 i tworzacych dna skrzyn. Spotykaja one sciany tylne 6, bie¬ gnace ku górze, az do wierzcholka scian bocznych w pewnej liczbie odcinków po¬ chylych, przyczem najnizsze i najbardziej nachylone odcinki 7 posiadaja wykroje ksiukowe 8 i 9, odpowiadajace wykrojom w czesciach dna scian przednich.Powyzsze skrzynie sa budowane w od¬ powiedniej liczbie. W pewnych razach po¬ trzebna jest tylko jedna, podczas gdy w innych przypadkach liczba skrzyn zalezy od rodzaju kory i od stopnia trudnosci jej zdejmowania i t. p. Najpraktyczniej jest skrzynie te, wybite blacha kotlowa, budo¬ wac z drzewa lub cementu; podtrzymuje je konstrukcja, przedstawiona tutaj w postaci slupów 10 oraz poziomych bali 11.Powyzsza konstrukcja podtrzymuje na koncu ladujacym platforme 12, za która idzie pochylosc 13, prowadzaca do skrzy¬ ni 1.Platforma 14 laczy skrzynie 1 ze skrzy¬ nia 2, zas platforma 15 stanowi polaczenie pomiedzy skrzyniami 2 i 3.Równia pochyla 16 stanowi platforme wyladunkowa; zaczyna sie ona od wierz¬ cholka tylnej sciany skrzyni 3 i przedsta¬ wia punkt krancowy przebiegu pni przez maszyne, rozpoczetego na platformie ladu¬ jacej 12.Lancuch bez konca 17 przenosi pnie wzdluz platformy 12, az do pochylosci 13.Kola lancuchowe 18 i 19 sa osadzone w odpowiednich lozyskach, podtrzymywa¬ nych przez wskazana powyzej konstrukcje i poruszaja lancuch 17.Konstrukcj a podtrzymujaca skrzynie i mechanizm napedowy sa zbudowane na podwalinie cementowej 20. Lozyska 21 podtrzymuja nad podlozem bale poziome; leza one na jednej linji z lozyskami 22 wa¬ lu ksiukowego, umocowanemi do skrzyni 1, w sasiedztwie wykrojów 8 i 9 .Waly ksiukowe 23 spoczywaja w lozy¬ skach 21 i 22 i posiadaja na swych koncach zewnetrznych kola zebate 24, z konieczno¬ sci duzych rozmiarów dla zapewnienia kaz¬ demu z powyzszych walów jednostajnego i stosunkowo powolnego ruchu obrotowego.Na cementowem podlozu ustawione sa lozyska 25, w których spoczywaja waly 26 malych trybów 27, zazebionych z kola¬ mi 24. Na walach 26 sa równiez nieru¬ chome kola pasowej polaczone z silnikiem 29 zapomoca pasów 30.Ponad kazda skrzynia mieszcza sie ru¬ ry natryskowe 31.Na walach 23 osadzone sa ksiuki 32, które podczas ruchu wchodza w wykroje 8 i 9 i posiadaja powierzchnie wciete 33 i 34 przy koncach w kierunku obrotu, tak iz podczas ruchu kazda z powierzchni 33 i 34 chwyta pnie 35 i wyrzuca je poza ksiuki przy pomocy powierzchni wygietych 36 i 37.Otwory ksiukowe w dnach skrzyn pro¬ wadza do koryta osuszajacego 38, które biegnie ukosnie nadól w kierunku konca wyladunkowego maszyny i otrzymuje ze skrzyn wode i kore.Z polozonego najnizej konca swego ko¬ ryto 38 ma wylot do koryta poprzecznego 39, w którem dziala przenosnik skrobiacy 40, skladajacy sie z lancuchów 41 z zamo- cowanemi skrobaczkami 42 i poruszany ko¬ lem lancuchowem 43 o odpowiednim na¬ pedzie.Dno koryta 38 jest zaopatrzone w otwo¬ ry, przez które odplywa woda, zas kora odchodzi do punktu wyladunkowego, skad idzie na opal lub do przeróbki w fabrykach.Podczas pracy urzadzenia pnie zo¬ staja umieszczane na przenosniku laduja¬ cym, który je sklada wpoblizu lub na sa¬ mej pochylosci, prowadzacej do pierwszej skrzyni.Okraglaki spadaja nadól, a w miare napelnienia skrzyni — ksiuki wykonywuja ruchy i przy kazdym obrocie przesuwaja pewna ilosc okraglaków, przygotowujac — 2 —miejsce nastepnym i wytwarzajac w ten sposób przeszkode, która przenosi wciaz nadchodzace pnie z poza ksiuków do polo¬ zenia ponad temi ostathiemi i które przy zetknieciu z powyzszemi ksiukami sa obra¬ cane dookola w taki sposób, iz nastepuje tarcie pomiedzy niemi a pniami polozonemi bezposrednio powyzej i w punkcie tym zachodzi praca najskuteczniejsza. Okra¬ glaki zostaja stopniowo obrabiane wzdluz i dookola tak, iz wydaje sie, jak gdyby w kazdej skrzyni zachodzilo odrebne kraze¬ nie, dochodzace do szczytu w srodku kaz¬ dej skrzyni, przez podnoszenie jednej lub wiekszej liczby okraglaków zdolu do wierz¬ cholka, przy kazdym obrocie; zwykle sa to okraglaki najlepiej oczyszczone z kory.Liczba skrzyn moze zalezec (lub nie) od rodzaju drzewa. Przez zwiekszenie liczby skrzyn znacznie sie powieksza tarcie, a wskutek tego i wydajnosc, jakkolwiek z drugiej strony zbyt duza liczba skrzyn moze uszkodzic drzewo, przeto w pewnych warunkach dzialanie tarcia w kazdej skrzy¬ ni mozna przedluzyc, co daje sie uskutecz¬ nic przez powolniejsze ladowanie. Podob¬ na budowa istotnie ulatwia prace dozoru i regulowania i zapewnia doskonalsza wy¬ dajnosc pracy w warunkach zmiennych.Glówna cecha charakterystyczna wyna¬ lazku polega na wytwarzaniu otworu lub przygotowaniu przestrzeni wodnej, dokad winny wpadac okraglaki i wskutek tego wywolywanie ciaglego ruchu pomiedzy niemi; innemi slowy, na zapewnieniu ruchu kazdego okraglaka w zetknieciu z czynni¬ kiem zaklócajacym i poddaniu go pozada¬ nemu walkowaniu, które w zdejmowaniu kory odgrywa nader wazna role.Jakkolwiek zaklócanie biegu okragla¬ ków w danym punkcie stanowi zasadnicza czynnosc maszyny, to jest jednak rzecza jasna, iz daje sie to osiagnac jeszcze przez inne srodki mechaniczne, anizeli opisane wyzej wirujace ksiuki, jak to np. uwidocz¬ nia fig. 6, gdzie uzyto maszyny o ruchu zmiennym, i gdzie 44 oznacza cylinder, po¬ laczony z odpowiedniem zródlem sprezo¬ nego plynu i mieszczacy wewnatrz tlok, któ¬ ry zkolei laczy sie z drazkiem 45 i korbo- wodem 46, polaczonym z dzwignia 47, po¬ ruszajaca czesc wypychajaca 48.Jeden lub kilka podobnych przyrzadów wchodzi w zetkniecie z pniami i wykonywa czynnosc, do jakiej zastosowano powyzej ksiuki.Fig. 7 uwidocznia inny mechanizm, zbli¬ zony pod wielu wzgledami do opisanych ksiuków, poniewaz sklada sie on z szeregu krazków 49, odpowiednio napedzanych i zaopatrzonych w ostrza 50 lub zeby lub tez innego rodzaju wystepy, które wchodza w okraglaki i podnosza je.Fig. 8 uwidocznia w roli przyrzadów zaklócajacych przenosniki bez konca 51, przenoszace stale drzewo z jednego rogu skrzyni do jej wierzcholka, poczem okra¬ glaki spadaja zpowrotem w sam srodek skrzyni, azeby znowu stopniowo wzniesc sie przy pomocy przenosnika.Fig. 9 uwidocznia znaczna ilosc ksiu¬ ków 52, o trójkatnym przekroju poprzecz¬ nym rozmieszczonych najkorzystniej gru¬ pami po trzy i umieszczonych na górnej czesci tylnej sciany skrzyni.Fig. 10 uwidocznia drazek drgajacy 53 na tejze górnej czesci tylnej sciany, zao¬ patrzony w zeby 54, biegnace ukosnie na¬ przód od prostej sciany tylnej.Fig. 11 uwidocznia zmodyfikowana kon¬ strukcje napedu, w której wal napedny 55 jest osadzony równolegle do szeregu skrzyn i otrzymuje naped od silnika 56 za posred¬ nictwem kól pasowych 57 i 58 oraz pasa 59. Na wale 55 sa zaklinione tryby stoz¬ kowe 60, zazebiajace sie ze stozkowemi trybami 61, osadzonemi na koncach ze¬ wnetrznych poprzecznych walu ksiukowe- go 62, dzieki czemu mozna utrzymywac ksiuki stale w naprzemian idacych poloze¬ niach pracy i w ten sposób znacznie obni¬ zyc obciazenie silnika. — 3 —Na fig. 12 widzimy, ze sciana tylna skla¬ da sie z trzech czesci 63, 64 i 65 i czesc górna 65 jest nachylona wiecej, anizeli czesc srednia 64, wskutek czego maly okra¬ glak nie jest,w stanie wepchnac wiekszego zpowrotem do skrzyni, wobec czego opu¬ szcza te cstatnia napelniona grubemi pniami, poniewaz linja pionowa, przechodzac przez srodek malego pnia 66, znajduje sie na scia¬ nie skrzyni w stosunku do linji pionowej, przechodzacej przez srodek grubszego pnia 67, zapewniajac staly nacisk cienszego pnia na grubszy w kierunku platformy lub sciany oddzielajacej od najblizszej skrzyni sze¬ regu.Mechanizm ten jest uwidoczniony na ry¬ sunkach jedynie tylko schematycznie i jest opisany tylko pobieznie, gdyz nie stanowi on cechy wynalazku.Mozna tutaj wspomniec, ze wyladunek pni na koncu szeregu skrzyn moze byc w pewnej mierze zmienny, o ile istnieja urza¬ dzenia wyladunkowe posrednie, w którym to przypadku skutecznosc obróbki wzrasta, poniewaz gladkie pnie nie beda wtedy prze¬ szkadzaly w zetknieciu pomiedzy soba pni pokrytych kora.W konstrukcji maszyny moga byc do¬ konane rózne zmiany, bez odchylania sie zbytnio od zasady wynalazku. PL