PL17179B1 - Organy, dzialajace zapomoca lamp katodowych. - Google Patents

Description

Wiadomo, ze dzwieki muzyczne mozna otrzymywac z elektrycznych obwodów drga¬ jacych, oddzialywajac na nie z czestotliwo¬ sciami akustycznemi zapomoca klawiszów.Trudnosc otrzymania dzwieków jednocze¬ snych polega na pojawianiu sie interferen- cyj miedzy harmonicznemi, przyczem, gdy chce sie ponadto otrzymywac wszystkie od¬ miany tonów, odcieni i t. d., jak to ma miej¬ sce np. w organach piszczalkowych, nalezy stosowac rózne kombinacje czestotliwosci, zWlaszcza jezeli chce sie ograniczyc liczbe glosników, Przedmiotem wynalazku sa specjalne u- klady elektrycznych obwodów drgajacych z lampami katodowemi, zaopatrzone w urza¬ dzenia rozrzadcze i regulacyjne, pozwalaja¬ ce odtwarzac tony organów piszczalkowych.Zasada polega na tern, ze kazda nuta i klawisz posiadaja osobna lampe katodowa, to jest klawisze, oApowiadajace nutom tego samego tonu we wszystkich oktawach (lub w kazdem innem zgrupowaniu nut klawia¬ tury), posiadaja odgalezienia od wspólnego obwodu elektrycznego, przyczem do kazde¬ go obwodu jest przylaczony amplifikator i glosnik. Klawiatura, podzielona na oktawy, liczac nuty z bemolami i krzyzykami, wy¬ maga 12 obwodów i 12 glosników.Jezeli chce sie uzywac tylko jednegosilnego glosnika, wówczas kazdy z 12 obwo- £hdów przylacza- siejio oddzielnych uzwojen - pier^btnycll trtfhsformatora, posiadajacego jedno uzwojenie wtórne, które jest polaczo¬ ne z amplifikatorem, zaopatrzonym w silny glosnik.Jedna lampa katodowa winna odtwarzac kilka nut, co sie osiaga np. zapomoca wla¬ czania do obwodu siatki tej lampy, wzgled¬ nie do obwodów siatkowych tej lampy, gdy lampa posiada kilka siatek, kondensatora, zabocznikowanego opornikiem o duzym o- porze. Opornik ten jest zwarty, gdy lampa odtwarza nute zwykla. Sa przewidziane specjalne srodki, aby nie rozstrajac obwodu lampy katodowej, gdy dziala na nia inny klawisz. W.tym celu kondensator jest za¬ opatrzony w bocznik zastepowany oporni¬ kiem po zamykaniu obwodu siatkowego.W lampach z wieksza liczba siatek moz¬ na zuzytkowac siatki pomocnicze, dzieki czemu uzyskuje sie pewna niezaleznosc ob¬ wodów, co pozwala na otrzymywanie poza¬ danych odmian tonów bez znieksztalcania czystosci dzwieków.Tffanspotnowamiie calej klawiatury (or¬ gany moga miec wieksza liczbe klawiatur) albo grupy nut uzyskuje sie zapomoca na¬ rzadu ruchomego, zaopatrzonego w wycin¬ ki z zelaza miekkiego lub zapomoca calego urzadzenia, wzbudzajacego narzady obwo¬ dów jak, np. cewki samoindukcyjne. W ten sposób zapomoca narzadu ruchomego otrzy¬ muje sie gjosy z r,egularnemi dudnieniami o pozadanej czestotliwosci.Zmiany tonu otrzymuje sie wszelkiemi srodkami, zapomoca których mozna zmie¬ niac liczbe i natezenie tonów harmonicz¬ nych, przyczem w tym celu najlepiej sto¬ sowac nasycone rdzenie zelazne transfor¬ matorów lub glosników wzbudzanych. Wia¬ domo bowiem, ze w przypadku nasycenia rdzenia transformatora w jego uzwojeniach pojawiaja sie wyzsze harmoniczne pradów.Regulacja pelnosci brzmienia dzwieków jest uskuteczniana dla calych grup nut za¬ pomoca zmian odleglosci wzajemnej obu "uzwojen transformatora, nalezacego do da¬ nej grupy. Zapomoca odpowiedniego opor¬ nika, wlaczanego we Wlasciwej chwili, do¬ stosowuje sie dzwiecznosc nut klawiatury pedalowej do klawiatury recznej.Azeby otrzymywac miekka i dajaca sie regulowac intonacje nuty, zostal zastosowa¬ ny glosnik, wzbudzany pradem stalym. Za¬ pomoca klawisza do glosnika jest wysylany staly prad wzbudzajacy, przyczem prad ten jest opózniony wzgledem zmiennych pra¬ dów muzycznych, plynacych w cewce pra¬ du zmiennego glosnika.Azeby usunac perkusje (uderzenia) w glosniku, mozna wlaczyc kontakty klawisza w obwód zarzenia lampy katodowej.Gdyby para kontaktów, zamykana przy naciskaniu klawisza, zostala wlaczona w ob¬ wód anodowy lub w obwód siatki, wówczas otrzymywane tony bylyby chrapliwe, jako tez towarzyszylyby im niemile trzaski. Je¬ zeli natomiast wymieniona wyzej para kon¬ taktów bedzie Wlaczona w obwód zarzenia lampy tak, aby przy zamykaniu tych kon¬ taktów spowodowac zarzenie wlókna, wów¬ czas wlókno tio, które posiada pewna pojem¬ nosc cieplna, nie bedzie nagrzewane mo¬ mentalnie, a wiec lampa bedzie pracowala w warunkach, odmiennych od warunków, w jakich pracuje normalnie. Dzieki bezwlad¬ nosci cieplnej wlókna zarowego lampy ka¬ todowej, tonowi nie towarzysza trzaski, ja¬ ko tez jest om bardziej miekki. Poniewaz przy przerywaniu obwodu zarzenia móglby powstawac prad indukowany, wiec przy podnoszeniu klawisza prad zarzenia nie zo¬ staje przerywany calkowicie, lecz zostaje tylko zmniejszany wskutek wtracania do jego obwodu odpowiedniego opornika, dzie¬ ki czemu przy podniesionym klawiszu wlók¬ no zarzy sie slabo, a wiec niedostatecznie do wzbudzenia drgan w obwodzie anodo¬ wym lampy.W przypadku, gdy kontakty klawisza sa jednak wlaczone w obwód siatki lub anody, — 2 —mozna równiez uniknac trzasków membra¬ ny, nadajac tym kontaktom odpowiednia konstrukcje i ksztalty, to jest tak, aby kon¬ takty te stale zamykaly obwód drgajacy, a wiec, aby nawet podczas pauz prad w ob¬ wodzie anodowym nigdy nie byl przerwa¬ ny. , ¦ .: i u ;i i : Kontakty te sa uruchomiane zapomoca przekazników elektromagnetycznych. Szyb¬ kosc wylaczania i wlaczania tych kontak¬ tów jest uniezalezniona od dzialania palców na klawisze. Szybkosc ta jest wyznaczona zgóry zapomoca takiego doboru natezenia pradu wzbudzajacego, azeby mozna bylo u- zyskac najlepsze wyniki, uniknac trzasków i dac absolutne zludzenie gry na organach piszczalkowych.Odcienie tonów sa otrzymywane zapo¬ moca oporników regulowanych lub stalych, wlaczanych zapomoca klawiszów (iz zasto¬ sowaniem reigulacji lub bez niej). W ten spio&ób otrzymuje sie pozadane odicienie pewnej nuty lub tez grupy nut.Przyklady wykonania wyzej podanych urzadzen sa przedstawione na rysunku, na którym fig. 1 uwidocznia uklad polaczen oktawy typu, uzywanego w organach; fig. 2 — uklad polaczen innej oktawy; fig. 3— schemat jednego amplifikatora i jednego glosnika w kazdym obwodzie, fig. 4 — sche¬ mat jednego glosnika i jednego amplifika¬ tora w zastosowaniu do kilku obwodów; fig. 5 — odmiane ukladu polaczen z jednym glosnikiem,* fig. 6 — uklad polaczen lampy katodowej, dajacej dwie rózne nuty; fig. 7 i 8 — uklad polaczen lampy dwusiatkowej; fig. 9 — urzadzenie transformatorowe, fig. 10 — urzadzenie do regulowania intonacji w glosniku; fig. 11 — urzadzenie do regula¬ cji pelnosci dzwieków; fig. 12—13 — me¬ chanizm do rozrzadu odcieni zapomoca kla¬ wisza.Tytulem przykladu na fig. 1 jest przed¬ stawiony uklad polaczen, odpowiadajacy typowej oktawie 1° w organach, podzielo¬ nych na oktawy. Kazdej nucie odpowiada oddzielna lampa katodowa L, obwód drga¬ jacy C, oraz klawisz T z kontaktem, zapo¬ moca którego jest wlaczany prad muzycz¬ ny do obwodu F. Kazdej nucie do, do W , re, i t. d. odpowiada wlasciwy jej obwód Fdo, Fdo W i t. d. Obwódl idrgajacy C sklada sie z kondensatora i z cewki z regulowanym rdze¬ niem zelaznym, wykonanym z cienkich blach.Kazda inna oktawa (fig. 2) z odpowia¬ dajacemi jej lampami katodowemi L, kla¬ wiszami T ii d. jest przylaczona do obwo¬ dów oktawy typowej.Kazdy z obwodów F jest sprzezony (fig. 3) zapomoca transformatora z ampli- fikatorem a i glosnikiem d.Na fig. 4 jest przedstawiony wspólny transformator T z kilkoma (uzwojeniami pierwotnemi i z jednem uzwojeniem wtór- nem S, które jest wlaczone w obwód siat¬ kowy amplifikatora V. Amplifikator zawie¬ ra baterje siatkowa B, baterje anodowa oraz glosnik D, reprodukujacy wszystkie nuty organów.Fig. 5 przedstawia uklad polaczen z fil¬ trami elektrycznemi 6 w obwodach anodo¬ wych, w celu tlumienia tych harmonicznych pradów, a wiec i tonów, które moglyby po¬ wodowac interferencje. Siatki lamp tego u- kladu sa razem polaczone zapomoca prze¬ wodu z baterja zarzenia p. Poszczególne uzwojenia pierwotne e transformatora wyj¬ sciowego sa przylaczone do bieguna dodat^ niego baterji anodowej. Uzwojenia te po¬ siadaja tak duze indukcyjnosci, ze stwarza¬ ja duze opornosci pozorne dla tonów har¬ monicznych o duzych czestotliwosciach, a wiec tony te sa tlumione. W ten sposób u- nika sie powstawania interferencyj miedzy harmonicznemi, które sa przyczyna dudnien o malych czestotliwosciach, nieprzyjemnych dla ucha. Natomiast dla nuty zasadniczej, która posiada czestotliwosc mniejsza, uzwo¬ jenia pierwotne transformatora przedsta¬ wiaja maly opór pozorny i wobec tego nuta ta nie zostaje oslabiana. - 3 —Wedlug fig. 6 lampa katodowa L jest przystosowana do wytwarzania dwóch róz¬ nych nut, W obwód siatkowy tej lampy jest wlaczony kondensator E, zabocznskowany Opornikiem o duzym oporze R, normalnie zwartym zapomoca plytki zwierajacej M klawisza V, zaopatrzonego w sprezyne. Po nacisnieciu klawisza V plytka M' zwiera czeisc ('Ti) potencjomierza k, wlaczonego miedzy zaciski baterji anodowej P.W obwodzie anodowym lampy 1 znaj¬ duje sie transformator wyjsciowy oraz ob¬ wód drgajacy C, sprzezony zapomoca trans¬ formatora z obwodem siatkowym. Obwód C jest normalnie zwarty zapomoca klawi¬ sza T. Po nacisnieciu tego klawisza, uklad moze sie wzbudzic z czestotliwoscia danej nuty. Jezeli zamiast na klawisz T nacisnac klawisz T\ wówczas w obwód siatki zostaje wlaczony kondensator E, zablokowany o- pomikiem R, a wiec potencjal siatki ulegnie zmianie; co w konsekwencji spowoduje wzbudzenie sie lampy. Poniewaz opór R móglby rozstroic lampe, przeto jego dziala¬ nie rozstrajajace jest skompensowane za¬ pomoca odpowiedniego zmniejszenia po¬ tencjalu anody, dzieki zwarciu zapomoca plytki M' czesci potencjomierza k. Z po¬ wyzszego widac, ze przy nacisnieciu klawi¬ sza T, jest otrzymywany jeden ton, a przy nacisnieciu klawisza V — drugi zupelnie inny ton.To samo moze byc uskuteczniane zapo¬ moca lampy z kilkoma siatkami, która wy¬ twarza nute zasadnicza i dowolnie tyle nut róznych, wiele jest siatek, lub tez wytwarza kilka nut o róznych wysokosciach i o roz¬ nem brzmieniu.Fig. 7 uwidocznia lampe katodowa z dwiema siaticami, z których siatka dodatko¬ wa jest polaczona z anoda zapomoca kon¬ densatora O i opornika regulowaaego r, który ma na celu zmienianie tonacyj bez u- skuteczniania zmian w obwodach.Wedlug fig. 8 z siatka dodatkowa lampy dwusiatkowej U jest sprzezony transforma¬ tor wyjsciowy lu W ten sposób jest osia¬ gnieta pewna niezaleznosc miedzy obwoda¬ mi, przyczem zmiany opornosci pozornej ob¬ wodu C nie wplywaja na wysokosc tonu.Urzadzenie do transformowania (fig, 9) sklada sie z dolnej nieruchomej listwy Af, w której osadzono kilka cewek S z rdzenia¬ mi n, przyczem kazdej nucie odpowiada jedna cewka, oraz z górniej ruchomej listwy G, przesuwanej mechanicznie lub elektrycz¬ nie wzdluz pretów t, t Listwa G posiada plytki zelazne 1, przypadajace naprzeciw¬ ko rdzeni n. Przesuwajac listwe G, a wiec i plytki / ku górze lub ku dolowi, zmienia sie tern samem opór magnetyczny cewek S, a wiec zmienia sie indukcyjnosc tych ce¬ wek, co powoduje zmiane nastrojenia od¬ powiednich obwodów. Listwe G mozna przesuwac np. zapomoca pedalu noznego.Fig. 10 przedstawia uklad polaczen, slu¬ zacy do regulowania intonacji zapomoca zmian w wzbudzeniu glosnika. Klawisz 7\ ' sluzy do uruchomiania kontaktu dx oraz od¬ izolowanego od niego zapomoca plytki 7 kontaktu d, przyczem kontakt d± zamyka lobwód anodowy lampy Lx. Obwód ten jest sprzezony zapomoca transformatora Tr z aimplifikatorem Au w którego obwód wyj¬ sciowy jest wlaczona cewka pradu zmien¬ nego e glosnika E. Prócz tego glosnik £ pow¬ siada jeszcze cewke wzbudzajaca, poprzez która plynie prad staly z haterji Blf po na¬ cisnieciu klawisza F, to jest po zamknieciu kontaktu d. W obwodzie cewki wzbudzaja¬ cej znajduje sie regulowany dlawik S19 slu¬ zacy do regulowania natezenia stalego pra¬ du wzbudzajacego i do dlawienia pradów zmiennych, indukowanych w cewce wzbu¬ dzajacej z cewki pradu zmiennego C oraz do powodowania opóznienia pradu wzbu¬ dzajacego wzgledem pradu w cewce e glo¬ snika E.Regulacja pelnosci dzwieków w grupie nut jest uskuteczniana zapomoca odnosnego transformatora (fig. 11) z rdzeniem rucho¬ mym H, mogacym obracac sie okolo swej — 4 —osi XY.Rdzen ten posiada kilka nasad bie¬ gunowych 1, 2 i i d., które w danym przy¬ padku sa osadzone w postaci krzyzy na obu koncach rdzenia* Na rdzeniu H jest nawi¬ niete jedno uzwojenie wtórne 5. Naprze¬ ciwko nasad 1, 2 i t d. znajduja sie nasady biegunowe 1\ 2' i t. d., osadzone parami na rdzeniach nieruchomych N, na których sa nawiniete poszczególne uzwojenia pierwot¬ ne e (na rysunku jest przedstawiony tylko jeden rdzen nieruchomy). Przy obracaniu rdzenia H nastepuja zmiany w dlugosciach szczelin powietrznych miedzy nasadami ru- chomemi 1, 2 i t, i, a nasadami nierucho- memi 1\ 2' i t. d., dzieki czemu nastepuja zmiany w indiukcyjnosciach uzwojen tego transformatora. W ten sposób uzyskuje sie regulacje pelnosci dzwieków w gfrupie nuit Rdzen H mozna obracac zapomoca dowol¬ nych srodków, np. zapomoca tarczy, zaopa¬ trzonej w razie potrzeby we wskazówki.Fig. 12 przedstawia mechanizm do re¬ gulowania odcieni lub wyrazistosci dzwie¬ ków zapomoca naciskania klawisza T, pod¬ partego w punkcie a. Zapomoca klawisza T jest uskuteczniana regulacja oporu oporni¬ ka Q, najlepiej ksztaltu okraglego, wlaczo¬ nego w odpowiednim punkcie w obwód drgajacy. Kontakt ruchomy opornika 0 jest uruchomiany przy zastosowaniu prze¬ kladni lub bez niej, zapomoca wycinka uze¬ bionego, lub tez zapomoca pedalu W, na który dzialaja jednakowo wszystkie! klawi¬ sze jednej grupy zapomoca drazka Z. Im bardziej klawisz T jest nacisniety, tern wiek¬ sza jest opornosc wlaczona w obwód, a za¬ tem dzwiek osiaga wieksza intensywnosc.Na fig. 13 przedstawiono oporniki stale q, q i t. dl, wlaczane w olbwód zapomoca anaciec g klawisza T. Wylaczniki J, uimichio- miane przez grajacego, wlaczaja w obwód pradu oporniki, odpowiadajace danemu od¬ cieniowi. To sie odnosi do jednej nuty lub do jednej grupy nut, przyczem narzady, u- widocznione na fig. 12, sa umieszczone w odpowiednich punktach instrumentu. PL

Claims (4)

1. Zastrzezenia patent owe. 1. Organy, dzialajace zapomoca lamp katodowych, znamienne tern, ze do kazdej nuty i do kazdego klawisza, odpowiadajace¬ go tej nucie, jest przydzielona jedna lampa katodowa, klawiatura zas jest podzielona na jednakowe grupy, najlepiej na oktawy, przyczem wszystkie nuty tej samej nazwy w kazdej grupie posiadaja oddzielne odga¬ lezienia od wspólnego obwodu drgajacego, zaopatrzonego w amplifikator i w glosnik, prócz tego w obwodzie drgajacym sa zasto¬ sowane filtry elektryczne, tlumiace wyzsze harmoniczne pradów, które moglyby dawac interferencje i powodowac dudnienia. 2. Organy wedlug zastrz. 1 znamien¬ ne tern, ze posiadaja tylko jeden glosnik, przylaczony do jedynego wtórnego uzwoje¬ nia transformatora wyjsciowego z wieksza liczba uzwojen pierwotnych, z których kaz¬ de odpowiada jednemu z obwodów nut tej samej nazwy. 3. Organy wedlug zastrz. 1, 2, zna¬ mienne tern, ze zastosowano lampy w ukla¬ dzie, pozwalajacym na otrzymywanie wiek¬ szej liczby nut przy pomocy jednej lampy, a polegajacym na wlaczaniu do obwodu siatki kondensatora, zabocznikowanego du¬ zym oporem, przyczem podczas wlaczania kondensatora i opornosci zapomoca klawi¬ sza lampa katodowa nie zostaje rozstra- jana. 4. Organy wedlug zastrz. 1—3, zna¬ mienne tern, ze zastosowano lampy wielo- siatkowe, w celu umozliwienia modulowa¬ nia i regulowania natezenia danego dzwie¬ ku, nie pogarszajac jednoczesnie jego czy¬ stosci, przyczem efekt ten jest osiagany dzidki niezaleznosci obwodów wskutek za¬ stosowania siatek pomocniczych. 5. Organy wedlug zastrz. 1 — 4, zna¬ mienne tern, ze w celu transponowania nut grupami jest zastosowany narzad ruchomy, wykonany z Wach z miiekikiego zelaza, przyczem narzad ten oddzialywa w mniej- — 5 -szym kV wiekszym stopniu sa o&rtki *amo- indjuikcyjiie, wlaczane do obwodów gfruipy. ?. Oigray wedihig *astez. 4—*5, zna- raien^e tam, ze t^utetor*m (pelnosci dawie- ka^rt^p fest Iran&feoiiatar, wyposazony w w rdten radhomy ^z jedyna oewka wtórna i w 'nasady biegunowe, mogace zajmowac rózne polozenia -wagledem odpowiednich nasad r&eni nieruribwiiydh, 2 4ctórych kaz¬ dy ^posiada Jrilka UBwe-jen irierwoteycJh, ¥. Otrgany wedlu KaGferz, 1^6, :zna- imeane tern, ze ea gaopntrzone w glosnik, wafeadaasny pradem stalym, -sluzacy do Fefulowama wtenaoj* nuty, ^rzypzem 4taly prad wzbudzajacy feat wysylany z pewnem, mogacem %yc Togulowanem opóznieniem wzgledem nmeaaych -pradów muzycznych, plynacych w cewoe pisadu zmiennego glo¬ snika. ¦%. Organy wedlug zasrtrz, 1—-7, zna¬ mienne ttem, Se v c^hi tmJkniecia uderzen w gle&ilku fe^t ^przewidziany ^klawisz, któ¬ ry oddzialywa na wylacznik obwodu zarze¬ nia lampy, efaseowa zapalajac i gaszac te lampe ^tak, iz wtikiitek *dts£ef ^bezwladnosci cfep'lnej wlókna £arowfege 'lampy ^wytwa¬ rzane tony *a pozbawione nieprzyjemnego szmeru, '9. ^Organy w-edlug ^zaslrz. 4—*, «na- mienne iem, £e w oehi tlumienia trzasków membrany, sdo kontaktu Iklawisza, *nme- szcze&ego iv ^bwsodzie zatajenia lainpy, fest przylaczony opornik i kondensator, pola¬ czony równolegle z tym qp*«iiikAem, pczy- caem ten oiklad równolegly slulfey do regu¬ lowania zarzenia wlókna i ido 'tlumienia pradu indukowanego, {powstajacego przy przerywaniu -obwodu zarzenia, 10. 'Organy wedlug zastrz, t—% zna¬ mienne iem, ze kontakty «a uruchomiane zapomooa praekazników elektromagnetycz¬ nych, krtóryoh szybkosc -dzialania nie jest zalezna «d waciaku palców grajacego, 11. Organy wedlug zastrz. 1—10, zna¬ mienne tern, ze do regulacji «ity (tonu sa za¬ stosowane oporniki, wlaczane bezposrednio lub (poslednio zapomeoa klawisza, przyczem oporniki te moga byc regulowane, sa aSBFogtilowane, ^wtedy moga byc wlacza¬ ne zarpomoca kontaktów, umie- szczonydh w iniepscach podparcia klawi¬ szów. £ d'Olu air d £ 1 o i C o trpl*u«, J'0 Zastepca: (Br. M. adwokat. rDo opisu patentowego Nr 17179. Ark. i. L + =^80 c- HH ^ d°d. + i 80 -IM 7; <&; frnnr*'• ' HM c r + 7^;/ = 80 U^W o .^ .7* l re OcTsve.l "^c4t«H chi T I /V< Q 0 Q * «9 » Q Q Q «k » •? : W Q Q Q ^J "^r CODo opisu patentowego Nr 17179. Ark.

2. FgJ rr Ff« +Do opisu patentowego Nr 17179. Ark.

3.Do opisu patentowego Nr 17179. Ark.

4. // F10.12 _a^_ V I '' I *--------Mz TT V ^ r M». I -t s J n Druk L. Boguslawskiego i Ski, Warszawa. PL