Pierwszenstwo: 25 listopada 1918 r. (St. Zj. Ameryki).Wynalazek niniejszy dotyczy nozów, które znajduja zastosowanie w obrabiar¬ kach, wytwarzajacych przedmioty nieprawi¬ dlowej formy, jako to skrzydla smigiel do samolotów i t. p., i polega na udoskonale¬ niu nozów w tym kierunku, by usunac roz- czepiania sie drzewa przy obróbce, nieza¬ leznie od grubosci wióra. Dla wykoncze¬ nia roboty wystarczy w takim razie wy¬ gladzanie obrabianego przedmiotu na pia¬ skarce.Maszyny, w których znajduja zastoso¬ wanie noze nowego typu, posiadaja zazwy¬ czaj dwie szczeki podtrzymujace materjal, z którego wyrabiane sa dane przedmioty.Materjal znajduje sie przytem w ruchu wi¬ rowym i podczas tego ruchu podlega dzia¬ laniu noza, równiez wirujacego i polaczo¬ nego z szablonem kierowniczym, który zbliza go i odsuwa od materjalu, stosow¬ nie do ruchu rolki po kierownicy, przyle¬ gajacej stale do rolki.Fig. 1 przedstawia widok noza zboku; fig. 2 — widok podobny po usunieciu rze¬ zu noza z jednej strony; fig. 3 — przekrój wzdluz linji 3—3 na fig. 1 i 2 w kierunku strzalek, przedstawiajacy nóz, ustawiony na ruchomej ostoi i fig. 4 czesciowy widok noza, wyrabiajacego materjal, przyczem rzez noza przedstawiony jest w przekroju; fig. 5 — wreszcie wyobraza widok perspek¬ tywiczny noza.Przedstawiony nóz nadaje sie do obrób¬ ki materjalu przy dowolnym kierunku Je¬ go ruchu. Wynalazek dotyczy jednak w równej mierze i takich nozów, które przypewnym tylko okreslonym kierunku ruchu moga pracowac.Nóz sklada sie z tarczy 6 i piasty 7 u- mocowanej na wale 8, który obraca sie w lozyskach 9 ostoi 10. Ostoja, w przedsta¬ wionej na rysunku konstrukcji, porusza sie tam i zpowrotem do i od materjalu ozna¬ czonego znakiem 11 (fig. 4). Ostoja pola¬ czona jest z szablonem kierowniczym (nie oznaczonym).Wal 8 posiada dowolny naped, np. pa¬ sowy (nie wskazany) o kole 12 na wale 8.Nóz posiada rzezy 13 i 14, Rzezy 13 mieszcza sie przewaznie po jednej stronie tarczy 6, rzezy zas 14 po stronie przeciw¬ nej. Posiadaja one przewaznie krótka, od¬ chylona i zazwyczaj wygieta czesc 15. Je¬ den z brzegów rzezu noza stanowi jego o- strze 16, zaokraglone wpoblizu czesci 15 wzdluz rzezu. Obwód tarczy 6 posiada wykroje 17. Rzezy 13 i 14 przymocowane sa z obu stron tarczy 6 i odstaja od niej po¬ srodku 18, u obwodu zas obejmuja tarcze odchylonemi czesciami 15. Rzezy 13 i 14 wykonane sa jako lewe i prawe — wobec czego ostrza ich skierowane zostaja w jed¬ nym i tym samym kierunku, zagiecia zas 19 leza, na wspólnym obwodzie. Mocujace rzezy na tarczy sruby 20 i 21 i same rzezy 13 i 14 ustawione sa w ten sposób, ze za¬ równo koncowe odgiete czesci 15, jak i ich czesc srodkowa odsuniete sa od samej tar¬ czy (fig. 3), tylne zas obrzeza przylegaja do krawedzi 22 wykrojów 17. Ostrza tna¬ ce 16 sa przytem pochylone od obsady tar¬ czy ku jej obwodowi wtyl w stosunku do kierunku ruchu noza, jak wskazuja strzalki (fig. 1 i 2). Przy obrocie noza we wskaza¬ nym na rysunku kierunku rzezy dzialaja na materjal tnaco i dzialanie to wzrasta od obsady rzezu, która styka sie z zewnetrzna powierzchnia materjalu, ku obwodowej cze¬ sci rzezu, która wykancza obróbke. Zau¬ wazyc nalezy, ze wobec wzglednego po¬ dluznego ruchu materjalu i noza, nóz za¬ zwyczaj poprzedza materjal, który podlega dzialaniu tnacemu obrzeza 18 oraz dziala¬ niu odgietego ostrza 15, czyli wierzcholków noza. Wobec tego noze dzialaja na mate¬ rjal w kierunku podluznym. Dzialanie tna¬ ce wzrasta w kierunku od obsady do obwo¬ du noza, podczas gdy w pracy ostrza 18 wzrasta ono w kierunku poprzecznym do osi obrotu materjalu. Obróbka odbywa sie przeto w powierzchni obwodowej wokolo tej osi, przechodzac w wierzcholku noza prawie wylacznie na te powierzchnie.Wskutek tego materjal zabezpieczony jest od szczepienia sie i wydaje artykul zupel¬ nie odpowiadajacy wymiarowo przepisa¬ nym formom.Przeswit pozostawiony pomiedzy nozem a tarcza pozwala bez trudnosci odprowa¬ dzac powstajace przy obróbce wióry.Obróbke wykonczajaca, a mianowicie prace ostrza 19, wykonywuja obie grupy rzezów. Ciecie podluzne stanowi zakres dzialania jednej grupy, co zalezy od kie¬ runku ruchu noza wzdluz osi.Wynalazek nie ogranicza sie w swem zastosowaniu do maszyn dwuszczekowych.Zastosowanie wynalazku nie ogranicza sie równiez do konstrukcji, przedstawionej na zalaczonym rysunku. PL