PL169229B1

PL169229B1 - Olej przekładniowy

Info

Publication number: PL169229B1
Application number: PL29699592A
Authority: PL
Inventors: Franciszek Steinmec; Anna Zajezierska; Alfred Bednarski; Witold Kus; Stefan Witek; Roman Zabkowicz; Feliks Kobak
Original assignee: Inst Technologii Nafty
Priority date: 1992-12-11
Filing date: 1992-12-11
Publication date: 1996-06-28
Also published as: PL296995A1

Abstract

Olej przekładniowy zawierający rozpuszczone w oleju naftowym dodatki siarkowe typu siarkowanych węglowodorów lub siarkowanych estrów kwasów tłuszczowych, fosforowe typu estrów lub soli kwasów tiofosforowych, przeciwutleniające typu fenolowego lub aminowego, przeciwkorozyjne typu sulfonianowego, alkenobursztynowego lub triazolowego, deemulgatory typu sulfonianowego lub kopolimery tlenków alkilenowych, przeciwpienne typu siloksanowego lub akrylanowego, modyfikatory lepkości typu polimerów i kopolimerów olefin lub kopolimerów metakrylanowych, znamienny tym, że zawiera 0,01 - 3% masowych, korzystnie 0,05 - 0,8% masowych produktu dimeryzacji kwasów tłuszczowych, charakteryzującego się liczbą kwasową 190 - 200 mg KOH/g, liczbą zmydlenia 190 - 205 mg KOH/g, zawierającego minimum 70% korzystnie powyżej 80% masowych dimeru oraz do 27% trimeru, do 3% masowych monomeru, korzystnie poddanego procesowi uwodornienia do liczby jodowej poniżej 15 g J2/100 g.

Description

Przedmiotem wynalazku jest olej przekładniowy, zawierający dodatki smarne typu siarka - fosfor, charakteryzujący się wysoką zdolnością przenoszenia obciążeń. Oleje przekładniowe zawierają oleje naftowe lub syntetyczne, dodatki smarne podwyższające zdolność do przenoszenia obciążeń oraz inhibitory utlenienia i korozji, deemulgatory, dodatki przeciwpienne, modyfikatory lepkości, depresatory i inne. Jako dodatki smarne stosowane są olejorozpuszczalne związki siarki, fosforu, chloru, ołowiu, tłuszcze roślinne, zwierzęce i inne.

Znane z polskich opisów patentowych nr 52 446 i 63 995 oleje przekładniowe zawierają rozpuszczone w oleju naftowym 3-5% siarkowanych estrów metylowych kwasów tłuszczowych lub 1-4% disiarczku dibenzylu, 0,3 - 2,5% dialkiloditiofosforanu cynku i 2 - 6% naftenianu ołowiu. W polskim opisie patentowy nr 52 755 przedstawiono olej przekładniowy, zawierający 1,3 - 2,5% siarkowanych estrów metylowych kwasów tłuszczowych, 0,3 - 1,5% dialkiloditiofosforanu cynku i 2 - 6% chlorowanej parafiny. Według polskich opisów patentowych nr 132 906 i 132 907 oleje przekładniowe zawierają siarkowaną mieszaninę oleju rzepakowego i estrów metylowych kwasów tłuszczowych o zawartości siarki 9,5 - 13,0% oraz dialkiloditiofosforan cynku lub sole amoniowe kwasów dialkiloditiofosforowych i chloroparafinę. Efektywność działania dodatków smarnych typu siarka - fosfor może być zwiększona przez dodatek aktywatorów. W polskim opisie patentowym 124 285 przedstawiono olej przekładniowy z dodatkami siarka - fosfor, zawierający w charakterze aktywatora m-dinitrobenzen. Stwierdzono, że oleje przekładniowe z dodatkami smarnymi typu siarka - fosfor, charakteryzujące się wysoką zdolnością przenoszenia obciążeń, wytworzyć można stosując dodatek aktywujący w postaci dimeryzowanych kwasów tłuszczowych.

Według wynalazku olej przekładniowy zawiera rozpuszczone w oleju naftowym dodatki siarkowe, typu siarkowanych węglowodorów lub siarkowanych estrów kwasów tłuszczowych, dodatki fosforowe, typu estrów lub soli kwasów tiofosforowych, przeciwutleniające typu fenolowego lub aminowego, przeciwkorozyjne typu sulfonianowego, alkenobursztynowego, triazolowego, deemulgatory typu sulfonianowego, kopolimery tlenków alkilenowych, przeciwpienne typu siloksanowego, akrylanowego, modyfikatory lepkości typu polimerów i kopolimerów olefin, kopolimerów metakrylanowych oraz 0,01 - 3% masowych, korzystnie 0,05 - 0,8% masowych produktu dimeryzacji nienasyconych kwasów tłuszczowych, charakteryzującego się liczbą kwasową 190 - 200 mg KOH/g, liczbą zmydlenia 190 - 205 mg KOH/g, zawierającego minimum 70%, korzystnie powyżej 80% masowych dimeru, do 27% trimeru oraz do 3%

169 229 masowych monomeru, korzystnie poddanych procesowi uwodornienia do liczby iodowei poniżej 15 g J2/IOO g. ^{J J J}

Wytworzony według wynalazku olej przekładniowy, charakteryzuje się dobrymi własnościami smarnymi, przeciwstarzeniowymi, przeciwkorozyjnymi, przeciwpiennymi i deemulguia cymi. Obecność aktywatora w składzie oleju, umożliwia wytworzenie oleju o wysokich własnościach smarnych, przy umiarkowanych stężeniach dodatków siarka - fosfor.

Pr z y k ł a d I. Do mieszalnika zawierającego rafinowany selektywnie, odparafinowany hydrodorafinowany olejłbazowy, z parafinowo-siarkowej ropy naftowej, o lepkości kinematycznej w temperaturze 40 C 211 mm /s, wskaźniku lepkości 92 i temperaturze krzepnięcia 12°C wprowadzono przy ciągłym mieszaniu w temperaturze 55°C : 1,27 kg dodatku siarkowego typu’ siarkowanego izobutylenu, o zawartości siarki 41,6% 0,44 kg monotiofosforanu trifenyloweeo 0,07 kg 4,4 metylenobis (2,6-di-tert-butylofenol), 0,07 kg kwaśnego estru alkenobursztyZego o liczbie kwasowej 175 mg KOH/g 1 liczbie zmydlenia 242 mg KOH/g 0 05 kg oktvlo 1,2,3-benzotnazolu, 0,03 kg roztworu olejowego alkilo-benzenosulfonianu wapniowego o za wartości sulfonianu 42%, 0,003 kg oleju polimetylosiloksanowego, o lepkości kinematycznej w temperaturze 20 C : 341 mm /s, 1 kg roztworu olejowego kopolimeru polipropylenowo-etyle nowego, o średniej masie cząsteczkowej 18700. 0,3 kg roztworu olejowego kopolimeru meta krylanowego, o średniej masie cząsteczkowej 47000.

Uzyskano olej przekładniowy do smarowania wysokoobciążonych przekładni przemysło wych, o lepkości kinematycznej w temperaturze 40°C: 236 mm²/s, temperaturze płynięcia 20°C Do tak wytworzonego oleju wprowadzono zmienne ilości uwodornionego dimeru nienasvco’ nych kwasów tłuszczowych o liczbie kwasowej 196 mg KOH/g, liczbie zmydlenia 198 KOH/e 1 liczbie jodowej 7 g J₂/100 g, zawierającego 76,4% dimeru, 22,5% trimeru i 1 1% monomeru Wpływ dodatku uwodornionego dimeru nienasyconych kwasów tłuszczowych na własności smame oleju przekładniowego, oznaczone w badaniu w aparacie Timken przedstawiono w Tabeli.

Tabela

Wpływ dodatku uwodornionego dimeru nienasyconych kwasów tłuszczowych na własności smarne oleju przekładniowego

Olej przekładniowy	1	2	3	4	5	6
Zawartość' dimeru, % mas.	-	0,05	0,10	0,30	0,50	0,80
Własności smarne w badaniu w aparacie Timken, najwyższe obciążenie niezacierające	24,9	27,2	29,5	29,5	31,8	33,4

P r z y k ł a d II. Do mieszalnika zawierającego rafinowany selektywnie, odparafinowany 1 hydrorafinowany olej bazowy z parafinowo-siarkowej ropy naftowej, o lepkości kinematycznej w temperaturze 40 C 151 mm /s, wskaźniku lepkości 94 i temperaturze krzepnięcia 13°C wprowadzono przy ciągłym mieszaniu w temperaturze 60°C : 1,8 kg handlowego pakietu typu’ siarka - fosfor, zawierającego 21,3% siarki, 1,4% fosforu i 0,7% azotu, 0,002 kg oleju polime tylosiloksanowego o lepkości kinematycznej w temperaturze 20°C 293 mm²/s, 0,4 kg roztworu olejowego kopolimeru polimetakrylanowego o średniej masie cząsteczkowej 63000 oraz 0 1 kg dimeru nienasyconych kwasów tłuszczowych o liczbie kwasowej 195 mg KOH/g liczbie zmydlenia 198 mg KOH/g i liczbie jodowej 11,7 g Ja/lOO g zawierającego 96 7% dimem 3 2% trimeru i 0,1% monomeru. ’ ’ ’

Uzyskano olej przekładniowy do smarowania wysokoobciążonych przekładni przemysło wych o lepkości kinematycznej w temperaturze 40°C 158 mm²/s, temperaturze płynięcia -23°C wytrzymujący w badaniu w aparacie Timken obciążenie 29,5 kg. ^?

P r z y k ł a d ΠΙ. Do mieszalnika zawierającego rafinowany selektywnie, odparafinowany 1 hydrorafinowany olej z parafinowo-siarkowej ropy naftowej, o lepkości kinematycznej w temperaturze 100 C : 18,3 mm /s 1 temperaturze krzepnięcia -11°C, wprowadzono przy ciągłym

169 229 mieszaniu w temperaturze 60°C 4,1 kg handlowego pakietu typu siarka - fosfor, zawierającego 31,5% siarki, 1,8% fosforu i 0,7% azotu, 0,003 kg oleju polimetylosiloksanowego o lepkości kinematycznej w temperaturze 20°C 321 mm²/s 0,8 kg roztworu olejowego kopolimeru metakrylanowego o średniej masie cząsteczkowej 194.000 oraz 0,15 kg dimeru nienasyconych kwasów tłuszczowych, o własnościach jak w przykładzie I. Uzyskano olej przekładniowy do smarowania przekładni samochodowych o lepkości kinematycznej w temperaturze 100°C 19,1 mm2/s, lepkości dynamicznej 150.000 w temperaturze -28°C, wytrzymujący w badaniu w aparacie Timken obciążenie 29,5 kg.

Departament Wydawnictw UP RP. Nakład 90 egz.

Cena 1,50 zł

Claims

Zastrzeżenie patentowe

Olej przekładniowy zawierający rozpuszczone w oleju naftowym dodatki siarkowe typu siarkowanych węglowodorów lub siarkowanych estrów kwasów tłuszczowych, fosforowe typu estrów lub soli kwasów tiofosforowych, przeciwutleniające typu fenolowego lub aminowego, przeciwkorozyjne typu sulfonianowego, alkenobursztynowego lub triazolowego, deemulgatory typu sulfonianowego lub kopolimery tlenków alkilenowych, przeciwpienne typu siloksanowego lub akrylanowego, modyfikatory lepkości typu polimerów i kopolimerów olefin lub kopolimerów metakrylanowych, znamienny tym, że zawiera 0,01 - 3% masowych, korzystnie 0,05 - 0,8% masowych produktu dimeryzacji kwasów tłuszczowych, charakteryzującego się liczbą kwasową 190 - 200 mg KOH/g, liczbą zmydlenia 190 - 205 mg KOH/g, zawierającego minimum 70% korzystnie powyżej 80% masowych dimeru oraz do 27% trimeru, do 3% masowych monomeru, korzystnie poddanego procesowi uwodornienia do liczby jodowej poniżej 15 g J 2/100 g.