Przedmiotem niniejszego wynalazku sa skrzydla samolotowe, w których krzywizna profilu zmienia sie samoczynnie w zalezno¬ sci od szybkosci samolotu, przyczem pod¬ czas lotu zostaja samoczynnie zachowane warunki podluznej statecznosci samolotu, dzieki odpowiedniej zmianie polozenia srodków parcia w zaleznosci od szybkosci lotu.W mysl wynalazku, powierzchnie nosne skrzydel zmieniaja samoczynnie swój profil jednokrzywiznowy, dzieki czemu srodek parcia przesuwa sie ku tylowi podczas wzrastania szybkosci przy jednoczesneni zmniejszaniu sie kata natarcia, profil zas skrzydla zmienia sie na profil o dwu krzy¬ wiznach o mniejszej nosnosci, w którym srodek parcia, w tych samych warunkach ldtu, przesuwa sie silnie ku przodowi.Zmiana profilu, która odbywa sie samo¬ czynnie w razie wzrastania szybkosci sa¬ molotu, ,posiada te zalete, ze jednoczesnie powstaje zmniejszenie momentu skrecaja¬ cego wzgledem podluznej osi skrzydla, sprowadzajac wielkosc tego momentu poni¬ zej jego niebezpiecznej wartosci krytycznej.Okolicznosc ta posiada ogromne znaczenie w samolotach zwlaszcza w przypadku sto¬ sowania w nich skrzydel o jednej tylko przedniej podluznicy.Powierzchnie nosne skrzydel, wykona¬ nych w mysl wynalazku, posiadaja przede- wszystkiem pewna czesc nieruchomej po¬ wierzchni o stalej krawedzi natarcia. Nie¬ ruchoma czesc powierzchni skrzydla pola¬ czona jest kolejno przegubowo przynaj¬ mniej z dwiema powierzchniami ruchomemi, przyczera w celu uzyskania bardizie j nosne-go profilu powierzchni ruchomych, stosuje sie w miejscach przegubu narzady sprezy - * ste. Poza tem^iefrucHoma czesc powierzchni \esi polaczona przynajmniej z jedna po¬ wierzchnia ruchoma zapomoca nierozciagli- wego ciegna w ten sposób, aby wzrastajaca sila parcia powietrza powodowala samo¬ czynne przeksztalcenie sie jednokrzywizno- wego profilu wkleslego na profil dwukrzy- wiznowy.W odmianie wykonania wynalazku skrzydla samolotowe moga posiadac wieksza liczbe powierzchni ruchomych. Pozadanem jest, aby parcie wywierane na pierwsza po¬ wierzchnie ruchoma, to znaczy ta, która jest polaczona z powierzchnia nieruchoma, wy¬ nosilo w przyblizeniu polowe calkowitego parcia na skrzydla, a zatem szerokosc tej powierzchni najlepiej przyjac równa 50% calej szerokosci skrzydla, natomiast szero¬ kosc drugiej powierzchni ruchomej winna wynosic w przyblizeniu tylko 10% calkowi¬ tej szerokosci skrzydla.Nastepnie korzystna odmiane wykona¬ nia narzadów, sprowadzajacych ruchome powierzchnie skrzydel do pierwotnego' po¬ lozenia jest gietka zawiasa, która laczy te powierzchnie pomiedzy soba i z powierzch¬ nia nieruchoma.Polaczenie sznurowe ruchomych po¬ wierzchni moze byc wykonane z nierozcia- gliwych linek, które to linki lacza odpo¬ wiednie punkty nieruchomej powierzchni z odpowiadajacemi im punktami tylnej rucho¬ mej powierzchni.Na rysunku przedstawiono przyklad wykonania skrzydla samolotu wedlug wy¬ nalazku.Fig. 1 i 2 przedstawiaja schematycznie profile poprzecznych przekrojów skrzydel samolotu, w przypadku profilu jedmokrzy- wiznowego i dwukrzywiznowego, fig. 3 przedstawia czesciowy przekrój poprzeczny przez skrzydlo z urzadzeniem laczacem nie¬ ruchoma czesc powierzchni nosnej z przy¬ legla ruchoma czescia powierzchni, fig, 4— widok zgóry na podluzny przekrój przez przegub wedlug fig. 3; fig. 5 i 6 przedsta¬ wiaja poprzeczne przekroje wzdluz linji V — V i VI — VI na fig. 3 i 4, fig. 7 — przekrój poprzeczny podobny do przekroju wedlug fig. 6, jednakze za linja VI — VI na fig. 3.W wykonaniu skrzydel wedlug fig. 1 i 2, przedstawiajacych skrzydlo o dwóch rucho¬ mych powierzchniach, nieruchoma czesc / skrzydla o stalym kacie natarcia posiada jedno lub kilka podluznie i odpowiednia liczbe zeber poprzecznych, W ruchomych zas powierzchniach 2 i 3 skrzydel kazde po¬ przeczne zebro ruchomej powierzchni 2 jest polaczone przegubowo z nieruchomem ze¬ brem poprzecznem powierzchni /, kazde zas poprzeczne zebro ruchomej powierzchni 3 jest polaczone przegubowo z odpowied- niem poprzecznem zebrem ruchomej po¬ wierzchni 2.Sprezyste narzady, sprowadzajace ru¬ chome czesci powierzchni nosnej skrzydel do pierwotnego polozenia, przedstawione sa schematycznie w postaci sprezyn 4 i 5 (fig. 1), które lacza ze soba poszczególne czesci skrzydel.Kazde poprzeczne zebro ruchomej po¬ wierzchni 2 posiada zprzodu swego prze¬ gubu 7 ramie 6 dzwigni, odpowiednie zas zebro poprzeczne koncowej ruchomej cze¬ sci powierzchni 3 posiada ramie 8 dizwigni.Nierozcdagliwa linka 9 laczy ramiona 6 i 8, przyczem linka ta jest prowadzona przez krazek 10 nieruchomej powierzchni 1 w ten sposób, iz w razie odjpowiedniegoi wzrostu parcia powietrza na powierzchnie 2 sprezy¬ ny 4 i 5 zostaja rozciagniete, a powierzch¬ nie ruchome zostaja wychylone; ze swego pierwotnego .polozenia, przybierajac polo¬ zenie jak na fig* 2, cale zas skrzydlo otrzy¬ muje profil dfwukrzywiznowy, uwidocznio¬ ny na rysunku.W przykladzie wykonania wedlug fig. 3 i 4 rysunku, kazde poprzeczne zebro nieru¬ chomej potwierzchni / posiada w swej liylnejczesci ksztalt pudla, którego dwie boczne scianki sa wykonane z metalu lub z drzewa, wzmocnionego metalowemi plytkami, górna i dolna scianki 12 sa wykonane z metalu.Wewnatrz tego pudla sa przymocowane, np. zapomoca nitów, wsporniki 13, w któ¬ rych sa osadzone konce walka, 14 krazka 15.Poprzeczne zebro ruchomej powierzchni 2 jest wykonane z dwóch sklejonych ze so¬ ba desek 17 (fig, 6), które na znacznej dlu¬ gosci posiadaja wyzldbienie 18. Gietkie po¬ laczenie poprzecznych zeber powierzchni 1 i 2 jest uzyskane zapomoca sprezystej za¬ wiasy 19, wykonanej np. ze stali i przynito- wanej koncami do dolnych scianek obu po¬ przecznych zeber. Przylegle konce obu po¬ przecznych zeber zachodza na siebie, przy- czem do bocznych scianek 21 ruchomej po¬ wierzchni 2 sa przytwierdzone plytki 20, które podczas wychylania sie tej powierzch- ni ocieraja sie o boczne powierzchnie po¬ przecznych zeber nieruchomej powierzchni 1, tworzac w ten sposób tlumik drgan. W przedniej czesci ruchomej powierzchni 2 poprzeczne zebra sa wykonane w postaci strzemienia wzmocnionego metalowemi cze¬ sciami. Boczne ramiona 22 tego strzemienia sa polaczone zapomoca zlacza 23, wykona- nego' np. z linek gumowych, z bocznemi sciankami 21 poprzecznych zeber stalej po¬ wierzchni 1, iprzyczem boczne scianki sa w tym celu przeciete na pewnej dlugosci, a brzegi szczeliny 25 zagiete nazewnatrz, (fig. 5). Powyzsze zlacze zapewnia sprezyste przywracanie ruchomej powierzchni 2 do polozenia, w którem profil skrzydla posia¬ da ksztalt jednokrzywiznowy przedstawio¬ ny na fig. 1.Do przedniego konca strzemienia jest przywiazany w odpowiedni sposób koniec linki 9 (fig. 1 i 3). Linka jest prowadzona przez krazek 15 i przepuszczona jest przez szczeline 18a (fig. 4) oraz otwory 18, po¬ przecznych zeber ruchomej powierzchni 2* Drugi koniec linki 9 jest przymocowany do ramienia 8 dzwigni ruchomej powierzchni 3, przyczein polaczenie ruchomych po¬ wierzchni 2 i 3 jest takie samo, jak rucho¬ mej powierzchni 2 z zebrem 7 i z tych wzgledów polaczenie to nie zostalo odreb¬ nie przedstawione na rysunku.Jak widac z rysunku, wszystkie narza¬ dy urzadzenia sa ukryte wewnatrz skrzy¬ dla, wobec czego nie powoduja dodatko¬ wych szkodliwych oporów aerodynamicz¬ nych podczas lotu.O ile parcie na skrzydlo jest stosunkowo nieznaczne, skrzydlo wykonane w mysl wy¬ nalazku zachowuje ksztalt jednokrzywi¬ znowy (fig. 1). Przy odpowiednio duzem parciu, zlacza 23 rozciagaja sie, przyczem profil skrzydla przyjmuje samoczynnie stopniowo bardziej plaski ksztalt, prze¬ ksztalcajac sie w profil dwukrzywiznowy.Po osiagnieciu pewnej wartosci przez par¬ cie powietrza wywierane na powierzchnie nosne, przednie powierzchnie zderzakowe 26 i 27 poprzecznych zeber ruchomej po¬ wierzchni 2, beda opierac sie o powierzch¬ nie zderzakowe 26a i 27a poprzecznych ze¬ ber nieruchomej powierzchni 1. To samo na¬ stapi w przegubie miedzy ruchomeliii po¬ wierzchniami 2 i 3, a wówczas wszystkie trzy poprzeczne zebra kazdego szeregu opie¬ rac sie beda wzajemnie na sobie swemi zdlerzakami, tworzac jedtoo sztywne zebro poprzeczne przy odpowiednio napietem zla¬ czu 23, które pozostaje wówczas nieczynne.Poszczególne przeguby dzialaja samo¬ czynnie i nie wymagaja zadnych drazków lub narzadów nastawczych, umieszczanych zwykle na powierzchni skrzydel, a tern sa¬ mem dzialanie tych przegubów jest zupel¬ nie niezalezne od woli pilota. PL