PL16612B1 - - Google Patents

Description

Przedmiot nfcniiejszego wynalazku sta¬ nowi samolot, którego dzialanie wzorowane jest pod wzgledem napedu li sterowania na prawach lotu ptaka.Na rysunku dla przykladu przedstawio¬ no forme wykonania wynalazku. Fig. 1 i 10 przedstawiaja jedno- i dwuplatowiec w wi¬ doku zprzodu; fig. 2 i 11 — w widoku zbo- ku, fig. 3a, 3b i 12 — w widoku zgóry, fig. 4 przedstawia podluzny przekrój zebra skrzydlowego, fig. 5—poprzeczny przekrój tejze czesci skrzydla, fig. 6—widok zgóry czesci skrzydla, fig. 7—podluzny przekrój skrzydla w innej formie wykonania, fig. 8— poprzeczny przekrój iakliegoz skrzydla, fig. 9 — mechanizm do poruszania skrzydel w widoku zgóry, fig. 13 i 14 — poprzeczny przekrój podluznie skrzydla, fig. 15—po¬ przeczny przekrój slupka, fig, 16a, lóbi 16c —stery w róznych formach wykonania.Budowa i dzialanie jednoplatowca we¬ dlug wynalazku sa nastepujace. Do glównej belki podluznej a samolotu bezsilnikowego lub w srodku kadluba samolotu z silnikiem przymocowane sa na osiach x sikrzydla z, mogace wykonywac ruchy wahadlowe w plaszczyznie poziomej okolo tych osi x.Skrzydla sa wprawiane w ruch sila r-eki wprost lub zapomoca pretów g (w lekkich szybowcach), lub tez mechanizmów zlozo¬ nych ,z zebatek lukowych y (fig. 9) z kolami zebatemi i korbami yv Urzadzenia te sluza do sterowania, to jest do zmiany kierunku lotu do góry lubnadól; przesuniecie bowiem skrzydel wstecz (jak to pokazano na fig. 3a linjami kresko- wanemi) powoduje przesuniecie srodka ciezkosci przyrzadu ku przodowi, wskutek tego samolot pochyla sie natychmiast przo¬ dem ku ziemi i leci wdól, przy przesunieciu zas skrzydel ku przodowi otfzymuje sie dzialanie odwrotne, mianowicie przesunie¬ cie srodka ciezkosci wtyl, co powoduje opu¬ szczenie sie jego tylnej czesci, a podnosze¬ nie sie przedniej, a zatem skierowanie lotu ku górze. Sterów tego rodzaju, jakie istnie¬ ja przy obecnych samolotach, samolot we¬ dlug niniejszego wynalazku nie posiada, a zaopatrzony jest tylko w Statecznik pozio¬ my i pionowy.Sterowanie w kierunku poprzecznym od¬ bywa sie przy zupelnie lekkich szybowcach i samolotach zapomoca samego przechyla¬ nia sie pilota w te strone, w która chce zbo¬ czyc, przy wiekszych zas samolotach z sil¬ nikami sterowanie uskutecznia sie przez po¬ suniecie odpowiedniego skrzydla z wtyl lub naprzód. Gdy pilot chce skierowac sie w prawo, przesuwa prawe skrzydlo wtyl; gdy samolot dostatecznie juz zboczyl, przywra¬ ca skrzydlu jego pierwotne polozenie; dla zmiany kierunku lotu w lewo przesuwa o- czywiscie lewe skrzydlo wtyl. W raiie po¬ trzeby przesuwa przeciwlegje skrzydlo w przeciwnym kierunku, przyozem oba prze¬ ciwlegle skrzydla moga stanowic jedno podwójnie dlugie, sztywne skrzydlo, waha¬ jace sie, w mysl wynalazku, okolo osi pio¬ nowej (fig. 3b). W tej formie wykonania nieodzownem jest dodanie steru wysokosci, opisanego ponizej, przy dwuplatowcu. Prze¬ suwanie skrzydel, czyli obracanie ich do¬ okola osi x o pewien kat, uskutecznia sie, jak to bylo wyzej opisane, bezposrednio recznie, zapomoca pretów g lub mechani¬ zmów zlozonych z zebatek lukowych y, kól zebatych i korb yr Poruszanie wielkich skrzydel ulatwia znacznie ich budowa, opi¬ sana ponizej. Zapomoca odpowiednich ru¬ chów skrzydd uzyskuje sie moznosc stero¬ wania i bezpieczenstwo lotu, upodobniajac go do lotu zaglowego wielkich ptaków, jak orly, bociany i inne.Budowa i dzialanie dwuplatowca, we¬ dlug wynalazku, sa nastepujace. Wlasciwy kadlub samolotu stanowia belki alf rx i b (fig. 11). Do niego przymocowane sa nieru¬ chome skrzydla zx (fig. 10), polaczone ze soba parami w konstrukcje dwuplaszczyzno- wa zapomoca slupków c i cx oraz linek d.Samolot w wykonaniu bez silnika posiada po dwa pojedyncze slupki z lewej i prawej strony.Na skrajnych slupkach cA umieszczo¬ ne sa male dwuplatowce v, mogace wyko¬ nywac ruchy wahadlowe okolo swej piono¬ wej osi w plaszczyznie poziomej, a spelnia¬ jace role sterów bocznych. Dzialanie'ich jest nastepujace. Lotnik przechyla dzwignie e (fig. 10), np. na prawo; za posrednictwem zlaczonej z nia linki h nastawia sie maly dwuplatowiec, umieszczony na lewym skraj¬ nym slupku, swa podluzna krawedzia, zas taki sam platowiec na prawym slupku za¬ pomoca linki hx nastawia sie swym bocz¬ nym profilem (fig. 10) prostopadle do kie¬ runku lotu; powstale wskutek tego wzmo¬ zone parcie pod koniec lewego skrzydla po¬ woduje podniesienie tegoz skrzydla wgóre, a opaJdhiecie prawego, czego nastepstwem jest dboezenie samolotu w prawo. Przesu- niediem dzwigni e w przeciwna strone otrzy¬ muje sie dzialanie odwrotne. Dzialanie te¬ go rodza'ju steru, ze wzgledu na znaczne ra¬ mie powstajacej tu sily parcia powietrza w stosunku do srodka ciezkosci samolotu, jest równie niemal skuteczne, jak przesuwanie calych skrzydel, o którem byla mowa przedtem. Przy dwuplatowcach o malem oddaleniu wzajemnem skrzydel; jak równiez przy jednoplatowcach, mozna ów maly dwuplaazczyznowy ster zastapic jednopla- szczyznowym. Od dzialania obecnie uzywa¬ nych lotek przy skrzydlach samolotów ste¬ rowanie opisane tem sie zasadniczo rózni, ze przy jego uzyciu unika sie zmniejszania szybkosci samolotu, spowodowanego znacz- — 2 —n^m oporen* wychylanych zwyczajnych lo¬ tek.W podobny sposób uzyskuje sie stero¬ wanie na wysokosc. Zaniiast przesuwanych calych skrzydd:, jak to opisano przy jedno¬ platowcu, urzadzony jest wedlug wynalaz¬ ku skladany ster poziomy (fig. 12), umie¬ szczony na koncu belki dx kadluba. Sklada sie on z kilkunastu pretów E, wszytych w plat plótna ksiztaltu pólkola. Wszystkie pre¬ ty moga sie poruszac w plaszczyznie pozio¬ mej dookola pionowych osi swego umoco¬ wania na deseczce F. Prety skrajine E1 sa mocniejsze od innych i tak polaczone linka¬ mi G i G1$ iz przy pociagnieciu przez pilo¬ ta dzwigni e (fig. 11) do siebie, rozpostarte dotad prety Ex zbiegaja sie, pociagajac pre¬ ty E i przybierajac (na wzór ogona ptaków) polozenie oznaczone na fig. 12 linjami kre- skowanemi; wskutek tego ogon, niepodparty pradem powietrza opada, samolot zas kie¬ ruje w ten sposób swój lot ku górze. Pchnie¬ cie natomiast dzwigni e (fig. 11) naprzód, pociaga za posrednictwem linek Gx skrajne prety Ex (fig. 12) w ten sposób, ze rozpo¬ scieraja sie one wraz z prutami E naksztalt wachlarza, a parcie powietrza nai plótno rozpiete na pretach powoduje podniesienie ogona i w nastepstwie znizenie lotu apa¬ ratu.Opisane urzadzenie moze byc uzyte równiez 1 do sterowania bocznego. W tym celu umieszcza sie na skrajnych slupkach lub nai koncach przednich podluznie obu skrzydel samolotu po jednej pólkolistej, dajacej sie skladac naksztalt wachlarza plaszczyinie sterujacej w sposób podobny, jak to przedstawiono wyzej przy sterowa¬ niu bocznem. Schematycznie przedstawia to fig. 16a i 16b.Stery te mozna takze, w mysl wynalaz¬ ku, sporzadzic jako juz rozlozone iszlywne, wachlarzowe plaszczyzny. Uruchomia sie je nastepujaco: Deszczulka, do której sa przybite wszystkie prety szkieletu steru (fig. 16c a), jest umocowana na slupku i daje sie obracac okolo osi poziomej, prze¬ chodzacej wpoprzek slupka w polowie jego wysokosci. Zapomoca linki p „(fig* 16c), polaczonej z dzwignia: reczna, umieszczona przed lotnikiem, mozna cala wachlarzowa plaszczyzne steru wlozyc dokladnie w limje pradu powietrza (stan obojetny), lub tez nadac jej polozenie równolegle do pla¬ szczyzny skrzydla (stan czynny). To wla¬ snie ostatnie polozenie powoduje zwieksze¬ nie parcia pod odnosne skrzydlo, a w na¬ stepstwie podniesienie. Zasadnicza zas róz¬ nica miedzy sterami tego rodzaju, a nor- malnemi lotkami obecnych platowców lezy w tern, ze stery te sa niczem innem, jak tylko dodatkowemi plaszczyznami no- snemi, dolaczanemi dowolnie przez pi¬ lota; na stery tu opisane diziala pel¬ ny prad powietrza, nie oslabiony u- przediniem slizganiem o cala niemal sze¬ rokosc skrzydla, jak piizy normalnych lotkach; uzycie tych sterów nie powo¬ duje utraty szybkosci lotu w przeciwien¬ stwie do zwyczajnych lotek, poniewaz kat. wychylenia opisanych sterów wdól i wgóre jest bardzo nieznaczny, odpowiada bowiem katowi nachylenia plaszczyzny skrzydel do kierunku lotu (kat natarcia). Stery te po¬ siadaja znacznie wieksza iszerokosc (gle¬ bokosc), anizeli obecnie uzywane lotki.Toz samo urzadzenie mozna w mysl wynalazku zastosowac takze do steru wy¬ sokosci (na koncu kadluba), budujac go mianowicie w formie juz rozpietego, sztyw¬ nego wachlarza, umocowanego na pólkoli¬ stej deszczulce (fig. 12), nastawianego za¬ pomoca linek i odpowiedniej dzwigni na podobienstwo dopiero co opisanych sterów bocznych.Przy uzyciu sterów u konców skrzydel, jak to przedstawiono wyzej, w przeciwien¬ stwie do sterowania calemi skrzydlami, od¬ pada koniecznosc uzycia statecznika piono¬ wego (u konca kadluba).Na podobienstwo ptaków bezsilnikowy samolot, tak jedno jak i dwuplatowiec, po- — 3 —siada, wedlug wynalazku dodatkowo dwa skrzydla m, skladajace sie z umocowanych na silnym trzonie / wacblarzowatych, ela¬ stycznych pretów (listewki, rurki lub po- dofcne czesci), grubszych u nasady, a zwe- zajacych sie ku koncowi, na których jest rozpieta sztywna blona z plótna, jedwabiu, cienkiej blachy, celuloidu lub innego glad¬ kiego materjalu. Skrzydla m osadzone sa ruchomo ma osiach i spelniaja role skraj¬ nych lotek ptaka. Na pretach skrzydel m umocowane sa deseczki /, o które lotnik od¬ piera nogi i w czafcie lotu przyciska je na- przeirrian to jedna to druga noga, wyfcony- wujac niemi w ten sposób ruchy podobne do uderzen skrzydel ptaka. Skrzydla m sa polaczone ze soba zapomoca linki, przerzu¬ conej przez krazek o, lub zapomoca orczy¬ ka s (lig. 10).Przy samolotach z silnikiem mozna u- zyc albo normalnego, obecnie uzywanego smigla, albo skrzydel powyzej opisanych, poruszanych zapomoca silnika1.Skrzydla samolotu jednoplatowego we¬ dlug wynalazku maja konstrukcje odslonie¬ ta, zlozona z kratowej podluznicy, pokrytej jedna tyflko warstwa plótna lub podobnego materialu, w celu mozliwego zmniejszenia ciezaru.Zebra wykonane sa z lekkich metalo¬ wych, o wysokiej wytrzymalosci pasków, zgietych w pret w ksztalcie litery u. Blona, wzglednie plótno, pokrywajace skrzydla, przytwierdzone sa do profilowanych czesci przez wtloczenie pokrycia zapomoca drutu d. Zebra wymagajace wiekszej wytrzyma¬ losci wykonane sa w ksztalcie pretów dwu- rowkowyeh.W samolotach z silnikami skrzydla wy¬ konywa sie w ten isam sposób, przyczem ca¬ la ich powierzchnia moze byc pokryta cien¬ ka blacha % tloczonemi w niej samej zebra¬ mi (fig. 7).Skrzydla samolotu dwuplatowego we¬ dlug wynalazku mozna z latwoscia rozkla¬ dac. W tym celu wyjmuje sie sworznie, la¬ czace podluznice u (fig. 11) z glównemi ze¬ brami w miejscach x1 (fig. 10), nastepnie x2f poczem obie podluznice mozna zawinac w pokrywajace je plótno; slupki zas wraz z glównemi zebrami i rozpinajacemi linka¬ mi sklada sie przy glównej pionowej belce rr Zwiniete podluznice uklada sie wzdluz belki ax i samolot podtrzymywany u belki €»! przewozi \na zapomoca kola k±.W celu zmniejszenia oporu czolowego przednich podluznie, jak równiez uzyskania nalezytego odplywu powietrza u tylnych, wkleja sie w mysl wynalazku tak w prze¬ dnie, jak i tylne podluznice wzdluz calej ich dlugosci cieniutka listewke (fig. 13 — 14), przyczem przekrój podluznie moze miec formy wskazane na fig. 13 lub 14. Po¬ dluznice sattie pokrywa sie podwójna war¬ stwa plótna, jak to wskazuja fig. 13 i 14, dzieki czemu profil podluznie zbliza sie do kroplowego.Slupkom c i c1 nadaje sie, przy wiek¬ szych zwlaszcza samolotach, podobny pro¬ fil jak u podluznie zapomoca wklejenia do okraglych drazków dwu listewek: od stro¬ ny natarcia i poza slupkami oraz przez po^ krycie calosci plótnem (fig. 15).Tak jedno jak i dwuplatowce mozna* u- czynic do pewnego stopnia niewidzialnemi przy znaczniejszej wysokosci lotu. W tym celu wedlug wynalazku pokrywa sie skrzy¬ dla jedna warstwa przezroczystego celuloi¬ du ABCD (fig. 12), nai którym co kilkadzie¬ siat cm sa naszyte waskie paski mocnego plótna p, chwytajace natezenia, powstaja¬ ce przy napinaniu calego pokrycia. Oba konce tych pasków zszywa sie z podwójne- mi pasami P równiez z plótna, stanowiace- mi pokrycie podluznie.Samolot tak jedno jak i dwuplatowy wedlug wynalazku, w wykonaniu bez silni¬ ka, posiada do istartowania jedno tylko ko¬ lo fk i k1), umieszczone w rozwidleniu cze¬ sci r, laczacej glówna belke a z trzonem /.Piasta tego kola posiada z obu stron nor¬ malne kólka zebate i (fig. 2\\ kólka te sluza _ 4 _do przekladni lancuszkowej» Jak u roweru.Do lanctiszka dolaczona jest linka stalowa Z, prowadzona przez krazek o, a w dalszym ciagu przez krazek olf i posiadajaca nai kon¬ cach, zwisajacych po< obu stronach kola, petle p. Lotnik wklada przed startowaniem nogi w petle, nastepnie silnie przyciska to prawa, to lewa noga wdól, pociagajac rów¬ noczesnie linke, lancuszek i obracajac kolo.Rozpedzony tym sposobem samolot wznosi sie, a wtedy lotnik zwalnia nogi z petli p, przenosi na deseczki f i pracuje skrzydlami m, jak to bylo opisane wyzej. Takie urza- dzienie pozwala startowac nietylko w cza¬ sie wiatru, lecz i w czaisie ciszy.W celu skrócenia ladowania samolot we¬ dlug wynalazku posiada drewniany hamulec w (fig. 11), skladajacy sie z recznej dzwi¬ gni dwuramiemnej, naciskajacej na obwód kola klt PL

Claims (2)

1. Zastrzezenia patentowe. 1. Samolot jedno- lub dwuplatowy z silnikiem lub bez, znamienny tern, ze po¬ siada skrzydla ruchome w plaszczyznie po¬ ziomej okolo punktu przymocowania do ka¬ dluba, oddzielnie lub tez lacznie. 2. Samolot wedlug zastrz. 1, znamien¬ ny tern, ze do poruszanHai skrzydel .posiada mechanizm, skladajacy sie z luków zeba¬ tych z kolami zebatemi i korbami. 3. Samolot wedlug zastrz. 1, znamien¬ ny tem, ze posiada boczne stery w postaci dodalkowych, malych dwu- lub jednopla¬ towców, dajacych isie obracac zapomoca !i- ndk i dzwigni okolo pionowej osi w pla¬ szczyznie poziomej, w celu nastawienia ca¬ la podluzna krawedzia poprzecznie do kie¬ runku lotu lub bocznym profilem. 4. Samolot wedlug zastrz. 3, znamien¬ ny tem, ze do sterowania na wysokosc po¬ siada' na koncu kadluba wachlarzowata pla¬ szczyzne, która lotnik dowolnie dclada lub rozklada. 5. Samolot wedlug zastrz. 3, znamien¬ ny tem, ze posiada na koncach obu skrzy¬ del po jednej pólkolistej, naksztall wachla¬ rza daj acej sie okladac plaszczyznie do ste¬ rowania bocznego. 6. Samolot wedlug zastrz. lf znamien¬ ny tem, ze posiada na koncach skrzyW dodatkowe male plaszczyzny nosne, dowol¬ nie wlaczane lub wylaczane w znany me¬ chaniczny sposób przez pilota. 7. Samolot wedlug zaistrz. 1—6, zna¬ mienny tem, ze posiada dodatkowe skrzy¬ dla do napedu (na podobienstwo skrzydel u ptaków), które to skrzydla sporzadzone sa z elastycznych pretów, rurek lub po¬ dobnych czesci, grubszych u nasady, a zwezajacych sie ku koncowi i pokrytych sztywna blona. 8. Samolot wedlug zastrz. 7, znamien¬ ny tem, ze skrzydla do napedu sa polaczo¬ ne linka, przerzucona przez krazek lub za¬ pomoca orczyka, wskutek czego przy ruchu jednego skrzydla wdól, drugie idzie do gó¬ ry * 9. Samolot wedlug zastrz. 1, znamien¬ ny tem, ze kazde skrzydlo sklada sie z jednej podluznicy i zeber pokrytych jedna tylko warstwa plótna lub podobnego mate- rjalu, przyczem zebra sa wykonane z 'lek¬ kich metalowych pasków o wysokiej wy¬ trzymalosci, zgietych w pret ksztaltu lite¬ ry u. 10. Samolot wedlug zastrz. 1, o ile po¬ siada silinik, znamienny tem, ze pokrycie je¬ go skrzydel jest wykonane z cienkiej bla¬ chy, posiadaljacej wytloczone rowki ksztal¬ tu litery u, sluzace za zebra. 11. Samolot wedlug zastrz. 1, znamien¬ ny tem, ze urzadzenie do samodzielnego startowania skladaj sie z kola z obustronna przekladnia lancuszkowa, przerzucona przez krazek, a napedzana przyciskiem nóg. 12. Samolot wedlug zastrz. 1, znamien¬ ny tem, ze podluznice jego i slupki posia¬ daja wklejona cienka listewke profilowa u krawedzi natarcia i odplywu, dzieki które- podluznice i slupki, po pokryciu plótnem, daja zmniejszony opór czolowy. — 513. Samolot wedlug zastrz. 1, znamien¬ ny tern, ze skrzydla jego otrzymuja pokry¬ cie z przezroczystego celuloidu, wzmocnio¬ nego naszytemi paskami plótna, dzieki cze- nni samolot staje sie malo widzialny. 14. Samolot wedlug zastrz. 1, znamien¬ ny tern, ze posiada reczny hamulec, skla¬ dajacy sie z dwuramiennej dzwigni, naci¬ skajacej na kolo przy ladowaniu. Ks. Wojciech Orzech.Do opisu patentowego Nr 16612. Ark. i.£«.Ji Druk L. Boguslawskiego 1 Ski, Warszawa. £$.43. Do opisu patentowego Nr 16612. Ark.

2. PL