Istote niniejszego wynalazku stanowi, znajdujacy zastosowanie w obrabiarkach o wrzecionie ruchomem, przyrzad do wyko¬ nywania robót tokarskich, wiertarskich, frezarskich i szlifierskich przy pomocy sza¬ blonów.Zalaczony rysunek ilustruje dwa przy¬ klady zastosowania wynalazku. Fig. 1 przedstawia czesciowy przekrój wzdluz linji A—A na fig. 2 pierwszej odmiany wy¬ nalazku; fig. 2 — rzut poziomy i fig. 3 — widok na fig. 1 zprzodu. Fig. 4, 5 i 6 wy¬ obrazaja widok zprzodu drugiej odmiany wynalazku w trzech rozmaitych ukladach roboczych.Kwadratowa plyta 1 (fig. 1) posiada cztery sworznie 2 i czworokatna oprawe 3.Na kazdym sworzniu obraca sie rolka 2.Plyta 1 z oprawa 3 i rolkami 2 stanowi szablon. W czesci centralnej plyty 1 lezy piasta 4, dopasowana do wrzeciona 5 obra¬ biarki, które przechodzi przez lozysko 6 i posiada z jednej strony tarcze cierna 7. Do dwóch rolek 2 przylega dwuramienna dzwi¬ gnia 8, osadzona obrotowo na wale 9 i po¬ laczona z przechodzacem nad oprawe ra¬ mieniem 10, zaopatrzonem w rolke w 11, to¬ czaca sie po wewnetrznym obwodzie opra¬ wy 3. Wal 9 spoczywa w lozysku 12.Z koncem tego walu polaczona jest dzwi¬ gnia 13, zaopatrzona na wolnym koncu w punktak 14. Do lozyska 12 przylega spi¬ ralna sprezyna 15, zaczepiajaca wyrostkiem górnym 16 o jedno z ramion dzwigni 8 iprzyciskajaca je do rolek 2. Lozysko 12 lezy z jednej strony sanek 17, które posu¬ waja sie w kierunku strzal 19 i posia¬ daja wyrostek w postaci drazka 20, dopa¬ sowany do otworu przylegajacej do kie¬ rownicy 18 tulei 181. Do drazka 20 przylega sprezyna 21, wspierajaca sie z jednej strony o wystep 22 otworu tulei 181, z drugiej zas o glowice 23 sworznia 20. Lozysko 6 lezy na górnej czesci pro¬ wadnicy 18, przymocowanej w sposób dowolny do ostoi obrabiarki, Przyrzad dziala w sposób nastepu¬ jacy: Podczas obrotu szablonu dzwignia 8 wykonywa ruchy wymuszone w kierunku strzalki 19 na odleglosc a tam i zpowro- tem (porównaj czesc rys. 5, wykonanego linjami kreskowemi) i jednoczesnie obra¬ ca sie okolo walu 8 w kierunku strzalki 25. Sanki 17 kopjuja przytem scisle po¬ dluzne ruchy dzwigni 8. Wal przenosi ruch wahadlowy dzwigni 8 na polaczone z walem ramie 13, które owe ruchy dzwigni powtarza. Poniewaz odleglosc b od osi walu 9 do ostrza punktaka 14 równe sa odleglosci c od osi tegoz walu do osi obrotu rolki 11, punktak nacina przeto na umocowanej na tarczy plycie 26 otwór kwadratowy. Bok d kwadratu odpowiada drodze e, jaka przebywa rolka 11 wzdluz jednego boku oprawy.W drugim przyrzadzie (fig. 4—6) obra¬ biany czworokatny przedmiot posiada dlu¬ gosc boku /, dwukrotnie przewyzszajaca droge rolki 11. Przedmiot obrabiany obraca sie jednoczesnie z szablonem naokolo wspól¬ nej osi. Ramie 28 odbywa przytem ruchy zwrotne w kierunku strzalki na odleglosci g, dwukrotnie przenoszacej droga a. Przy obrocie przedmiotu 27 odleglosc h ostrza noza 29 do osi obrotu ramienia 28, odpowia¬ da podwójnej odleglosci c osi obrotu rol¬ ki 11 od osi obrotu dzwigni 8. W tym wy¬ padku polaczenie dzwigni 8 z ramieniem 28 jest przestawialne. Sluzy do tego po¬ miniety na rysunku przyrzad, przekazu¬ jacy ruch podluzny dzwigni 8 w polacze¬ niu z ramieniem 28 lyzwy 17 w taki spo¬ sób, ze przesuw podluzny ramienia zosta¬ je powiekszony albo zmniejszony w sto¬ sunku do ruchu dzwigni. Przekladnia da¬ je sie przytem nastawiac w ten sposób, ze ramie 28, podczas obróbki danego przed¬ miotu oraz podczas wycinania danego o- tworu, moze byc przesuwane na odleglosc, pozostajaca z podluznem przesuwaniem dzwigni 8 w takim samym stosunku, jaki zachodzi pomiedzy dlugoscia boku obro¬ bionego przedmiotu albo wycinanego otwo¬ ru do dlugosci drogi e, jaka rolka 11 odby¬ wa wzdluz jednego boku ramki 3. Dzwi¬ gnia 28 posiada zmienna dlugosc i pozwala na podsuwanie noza 29, jak tego zachodzi potrzeba przy wyrobie przedmiotów czwo¬ rokatnych ze sztab okraglych. Po obto¬ czeniu sztaby do okreslonego wymiaru, od¬ leglosc h pomiedzy ostrzem noza 29 i osia obrotu ramienia 28, musi byc do odleglo¬ sci c tak ustosunkowana, jak dlugosc boku / do drogi e. Przy wycinaniu otworu w po¬ staci wieloboku nalezy nóz ustawic odrazu na odleglosci h od osi obrotu ramienia.Ramie 13 lub 28 moze zamiast punkta¬ ka 14 albo dlóta tokarskiego 29 posiadac gryz lub tarcze szlifierska. Konstrukcja samego przyrzadu i sposób polaczenia je¬ go z obrabiarka moze umozliwiac przesu¬ wanie przyrzadu wzdluz wrzeciona obra¬ biarki. Mozna równiez umiescic szablon obok wrzeciona maszyny i polaczyc go z wrzecionem przekladnia trybowa.Szablon moze równiez posiadac dowol¬ na, odmienna od przedstawionej, forme. PL