Wynalazek dotyczy komór wylotowych osiowych turbin parowych, sluzacych do odprowadzania pary wyplywajacej z jed¬ nego lub kilku wienców wirnika do wylo¬ tu turbiny albo do skraplacza/ Znane sa juz komory wylotowe, w któ¬ rych zastosowano wewnetrzne przegrody, rozmieszczone prawie równolegle do osi turbiny, które dziela strumien pary wylo¬ towej na odcinki i odprowadzaja te po¬ szczególne strumienie pary w kierunku o- tworu wylotowego, Komora wylotowa wedlug niniejszego wynalazku ma równiez takie wewnetrzne przegrody, lecz przegrody te sa tak urza¬ dzone, ze para, plynaca ku wylotowi i po¬ dzielona na szereg strumieni, przechodzi kanalami pozbawionemu raptownych zala¬ man, ostrych krawedzi i wglebien.Osiagamy to w ten Sjposób, ze przegro¬ dy wewnetrzne przechodza wpdprzek od zewnetrznego do wewnetrznego obwodu przekroju pierscieniowego, przez który przeplywa para opuszczajaca lopatki wienca wirnikowego, tak ze para ta zosta¬ je stopniowo odchylana w kierunku otwo¬ ru lub otworów wylotowych.Wszystkie lub czesc przegród we¬ wnetrznych na calej swej dlugosci albo tylko na czesci jej sa wygiete wedlug roz¬ winietych.Podstawowe kolo, tworzace te krzywe,ma przytem srednice mniejsza, od ze¬ wnetrznej srednicy przekroju wylotu pary z wirnika, przed którym znajduja sie prze¬ grody.W pewnych przypadkach srednica ta moze byc równiez mniejsza od srednicy we¬ wnetrznego obwodu wylotu pary. Rozwi¬ niete, wedlug których sa wygiete rózne przegrody wewnetrzne, sa utworzone nie¬ raz przez rozwiniecie kól o róznych sred¬ nicach.Czestokroc stosujemy jeszcze dodatko¬ we przegrody kierownicze, które dziela czesci pierscieniowego przekroju, przez który para opuszcza lopatki wirnika, i na które przekrój ten zostal podzielony glów- nemi przegrodami. Takie dodatkowe prze¬ grody kierownicze przynajmniej na czesci swej dlugosci sa prostopadle do osi turbi¬ ny. Przegródki te lacza sie z glównemi przegrodami komory, albo je przecinaja, lub tez mieszcza sie pomiedzy dwiema sa- siedniemi przegrodami. Tam, gdzie zbliza¬ ja sie one do wylotu pary z wirnika, moga byc one rozmaicie uksztaltowane. A wiec moga posiadac ksztalt odcinków wspól- srodkowych z osia turbiny, albo tez moga sie konczyc linjami prawie prostopadlemi do prostych lub wygietych czesci prze¬ gród glównych, od których sie zaczynaja, które przecinaja lub miedzy któremi sie znajduja.Do szczególowego wyjasnienia istoty wynalazku sluzy zalaczony rysunek, przedstawiajacy jako przyklad szereg ko¬ mór wylotowych, zbudowanych stosownie do zasad powyzszych, Fig. 1 przedstawia pionowy przekrój podluzny jednej odmiany komory, zbudo¬ wanej stosownie do powyzej zaznaczone¬ go wynalazku; fig. 2 — rzut poziomy cze¬ sci dolnej; fig, 3 — przekrój poprzeczny wxdluiz linji ///—/// na fig. 1; fig. 4 — rzut poziomy dna, widziany od dolu, i fig. 5—czesciowy przekrój poprzeczny wzdluz linji V—V na fig. 3.Fig. 6 przedstawia widok perspekty¬ wiczny w nieco wiekszej skali niektórych czeici konstrukcji, wskazanych na fig. 1 do 5.Fig. 7 przedstawia pionowy przekrój podluzny komory wylotowej, zastosowa¬ nej do turbiny o wielokrotnym wylocie; fig. 8 — polowe przekroju fig. 7 wzdluz li¬ nji V7/J—VIII na fig. 7; fig. 9 takiz prze¬ krój wzdluz linji IX—IX na fig. 7.Fig. 10 przedstawia pionowy przekrój podluzny oslony turbiny i komory, wyloto¬ wej, zbudowanych wedlug zasad niniej¬ szego wynalazku w zastosowaniu do ta¬ kich turbin, które skladaja sie z dwóch czesci do ruchu naprzód i wtyl i w których komora wylotowa jest umieszczona mie¬ dzy temi dwoma czesciami turbiny. Tur¬ biny takie nadaja sie przedewszystkiem do poruszania statków. Fig. 11 przedstawia z lewej strony przekrój poprzeczny wzdluz linji X—Z, z prawej zas wzdluz linji XI— XI na fig. 10. Fig. 12 jest rzutem pozio¬ mym, fig, 13 widokiem zdolu ramy, zao¬ patrzonej w kierownice i wewnetrzne prze¬ grody dla pary, wskazane na fig. 10 i 11, Fig. 14 daje przekrój ramy wzdluz linji XIV—X7V-na fig. 11.Na fig. 1 do 6 komora wylotowa ozna¬ czona jest cyfra 1. Centralna czesc tylnej sciany komory jest odgieta nazewnatrz w celu odchylenia nazewnatrz pary, opu¬ szczajacej krancowy wieniec 2 wirnika turbiny. Glówne przegrody kierownicze 3, 3, 4, 4, urzadzone wewnatrz komory, bie¬ gnace prawie równolegle do osi turbiny, ciagna sie wpoprzek od zewnetrznego do wewnetrznego obwodu pierscieniowego przekroju wylotu pary z lopatek 2. Górne czesci przegród 3, 3, 4, 4 maja ksztalt rozwinietych, których koto podstawowe ma srednice mniejsza od srednicy wewnetrz¬ nego obwodu wienca 2 lopatek wirnika.Przegrody 3, 3 sa przedluzone wdól az do wylotu w postaci zeberek 5, 5, które prze¬ chodza wpoprzek dolnej czesci komory — 2 —wylotowej i sluza za dodatkowe wzmocnie¬ nie komory. Turbina moze byc przeto w razie potrzeby ustawiona na lapach, umie¬ szczonych po bokach komory wylotowej.Komora wylotowa jest zaopatrzona jeszcze w scianke centralna 6, ciagnaca sie równiez wpoprzek dolnej czesci komory az do wy¬ lotu. Scianka taka stanowic bedzie dodat¬ kowe usztywnienie komory. W górnej cze¬ sci komory, naprzeciwko wylotu znajduje sie czesc o przekroju w ksztalcie glosiki V, która sprawia, ze para, Opuszczajaca lo¬ patki najwyzej polozone, zostaje podzie¬ lona i przeplywa przez dwie polówki gór¬ nej czesci komory wylotowej 1.Oprócz glównych przegród wewnetrz¬ nych 3, 3, 4, 4, komora wylotowa posiada jeszcze przegrody dodatkowe, które dzie¬ la kanaly utworzone przez glówne prze¬ grody. Dodatkowe przegródki wspóldzia¬ laja w odchylaniu strumieni pary, opu¬ szczajacej lopatki 2, w kierunku do wylo¬ tu. Ilosc przegród dodatkowych i uklad ich moga byc bardzo rozmaite.Dodatkowe przegrody 8, 8, 9, 9, urza¬ dzone w górnej czesci komory tam, gdzie zblizaja sie one do lopatek wirnika 2, po¬ siadaja promieniowy kierunek, a dalej od¬ ginaja sie ku dolowi, jak wskazano, w kie¬ runku do wylotu i biegna w czesci dolnej w plaszczyznach prostopadlych do osi tur¬ biny. Krzywe powierzchnie tych przegró¬ dek maja zasadniczo ksztalt powierzchni srubowych.Przegródki 8, 8 zaczynaja sie od prze¬ gród 3, 3, przegródki zas 9,9 przecinaja glówne przegrody.Wpoblizu poziomej polowy powierzch¬ ni stykowej dolnej czesci komory wyloto¬ wej znajduja sie przegródki dodatkowe 10, 10, 1\1, 11, których przylegajace do siebie wewnetrzne krawedzie lacza sie z prze¬ grodami 33. Przegrody 10, 10, opuszczajac sie, silnie sie wyginaja w kierunku wylo¬ tu, (por. fig. 1, 2 i 4), podczas gdy prze¬ grody //, i-i odchylaja sie znacznie po¬ wolniej, kierujac Wpadajaca na nie pafe ku tylnej czesci komory wylotowej.Dolna czesc pierscieniowego wylotu lo¬ patek jest podzielona przegródkami 12, 12, znaj duj acemi sie pomiedzy przegroda¬ mi 3, 4, 3, 4, oraz przegródkami 13, 13, la- czacemi przegrody 4, 4. Górne krawedzie przegródek 13, 13, znajdujace sie przy lo¬ patkach 2, posiadaja ksztalt zblizony do wspólsrodkowych z osia turbiny odcinków, nizej sa wygiete w kierrinku ""ku wylotowi.Ksztalt tych przegródek sprawia, ze para wylotowa, przeplywajac pod niemi, prze¬ chodzi przez te czesc komory wylotowej, która znajduje sie najblizej bebna turbiny.Gdy turbina, a wiec i komora wylotowa jest znacznych wymiarów, nalezy zaopa¬ trzyc komore te jeszcze w scianke po¬ przeczna 14, przechodzaca prawie posrod¬ ku przez dolna czesc komory wylotowej az do wylotu. Górna czesc tej scianki 14;» znajdujaca sie pomiedzy sciankami 5, 5, zostaje u góry odgieta do wewnatrz w kie¬ runku ku bebnowi turbiny tak, aby sie spotkala z dolnemi krawedziami dodatko¬ wych przegródek 12, 12, 13, 13, które w ten sposób zostaja przedluzone wdól az do wylotu.Przegrody glówne i dodatkowe, opisane powyzej, tworza szereg kanalów, przez które przeplywa para, opuszczajaca lopat¬ ki 2, po drodze do wylotu turbiny; dziela one jednostajnie pare w komorze wyloto¬ wej, przyczem zderzenia, wiry i raptowne zawroty, powstajace przy ruchu pary w rozmaitych kierunkach, zostaja zreduko¬ wane do mozliwego minimum. Dla ulatwie¬ nia odczytywania rysunków, poszczególne kanaly, na które jest podzielona komora wylotowa, sa oznaczone na wszystkich fi¬ gurach odpowiedniemi znakami. Poniewaz komora wylotowa posiada pionowa os sy- metrji, jednakowe znakowania zastosowa¬ no w kazdej polówce komory.Jak glówne tak i dodatkowe przegrody kierownicze mozna wykonac w rozmaity _ 3 _sposób. Moga byc one odlane lacznie z ko¬ mora, lub wykonane oddzielnie : przy¬ twierdzone do komory wylotowej. Bardzo korzystny ustrój wskazuja fig. 1 do 6. Po¬ lega on na tein, ze znaczna czesc przegród jest urzadzona w osobnej ramie 15, posia¬ dajacej zewnetrzny kolnierz 16 i we¬ wnetrzny 17. Pierwszy kolnierz umieszcza sie w pierscieniowym zlobku, wytoczonym w komorze wylotowej, drugi zas laczy sie z tylna sciana komory srubami, wprowa- dzonemi przez otwory 18. Rama sklada sie zazwyczaj z czterech wycinków. Dwa gór¬ ne i dwa dolne wycinki zostaja zasrubo- wane ze soba w plaszczyznie pionowej.Fig. 6 wyobraza taka rameT zawierajaca glówne i dodatkowe przegrody, w widoku perspektywicznym; rame te mozna wyj¬ mowac z komory wylotowej. Niektóre za¬ warte w ramie przegrody, badzto glówne, badz dodatkowe, posiadaja przedluzenie w dolnej czesci komory wylotowej w posta¬ ci scianek lub przegród, jak np. scianek 5, 6, 14. W innych przypadkach, jak wskazu¬ je fig, 21 dodatkowe przegrody 9, 9 posia¬ daja ponizej poziomej linji polaczenia o- bu czesci komory przedluzenie w postaci scianek 9a, 9a, urzadzonych w dolnych wy¬ cinkach ramy.W komorze wylotowej, przedstawionej na fig. 7 do 9, wewnetrznie przegrody kie¬ rownicze, glówne i dodatkowe, odprowa¬ dzajace wyplywajaca z lopatek wienca krancowego wirnika 2 pare, nie odbiegaja zasadniczo od przedstawionych na fig. 1 do 6. Cala róznica polega jedynie na ilosci i ukladzie tych przegród.Urzadzenie nie wymaga bardziej szcze¬ gólowego opisu, zwlaszcza ze czesci ana¬ logiczne tego ustroju posiadaja takie sa¬ me jak na fig. 1 do 6 oznaczenia. Mamy tutaj krótka przegrode 19 dodatkowa, „która przyczynia sie do odprowadzenia w kierunku wylotu pary, opuszczajacej górne czesci lopatek wirnika 2.Przegrody 20, 21, 22, 23, 24, odprowa¬ dzajace do wylotu pare opuszczajaca ze wnetrzne czesci lopatek przedostatniego wienca wirnika 25, sa urzadzone na ze¬ wnetrznej obwodowej sciance 28 stalki 26 o nieruchomych lopatkach kierowniczych 27, przez które przeplywa para z we¬ wnetrznej czesci lopatek wirnika 25 do krancowego wienca 2. Para, opuszczajaca zewnetrzne czesci lopatek wirnika 25, na wstepie do komory wylotowej ulega rów¬ niez odchyleniu nazewnatrz pod dziala¬ niem zewnetrznej scianki 28 i stalki 26.Rama 15, zawierajaca przegrody we¬ wnetrzne i przedstawiona na fig. 10 do 14, rózni sie nieco w konstrukcji od przykla¬ dów poprzednich. W turbinie, przedsta¬ wionej na tych figurach, para przeplywa ku centralnej komorze wylotowej 1 w dwóch kierunkach. Rama 15 posiada tutaj dwie czesci wewnetrzne 29, 29a, wygieite nazewnatrz w przeciwleglych kierunkach i wskutek rozszerzania sie majace w prze¬ kroju wyglad przekroju wylotu trabki.Tak wygiete przegrody kierownicze odchy¬ laja zarówno pare, opuszczajaca czesc turbiny do ruchu naprzód, jak i pare, opu¬ szczajaca czesc turbiny do ruchu wityl, z kierunku osiowego do prawie promienio¬ wego. Wygiete czesci 29 i 29a sa polaczo¬ ne przegródkami 3, 3, 4, 4, 19, 19 z ze- wnetrznemi pierscieniami 30, 31 ramy, któ¬ re posiadaja kolnierze, wchodzace w pier¬ scieniowe wpustki 32, 33, wytoczone jak w przedniej, tak i tylnej czesci oslony 34 turbiny. W górnej czesci tej ramy biegnie wygieta kierownica 35 dzialajaca w po¬ dobny sposób jak i kierownica 7, wskaza¬ na na fig. 3, 5 i 6, w celu podzielenia pa¬ ry opuszczajacej najwyzsze lopatki wirni¬ ka i zmuszenia jej do przeplywania ku wylotowi po obu stronach pionowej pla¬ szczyzny, przechodzacej przez os turbiny.Jak widzimy, wewnetrzne przegrody tej komory wylotowej maja uklad, podob¬ ny do przedstawionego na fig. 7 i 8, i sa odpowiednio jednakowo oznaczone. Rama15, zawierajaca przegrody kierownicze, sklada sie z dwu pólokraglych polówek i posiada nadlewy 36 do zesrubowania obu tych polówek.W takie} konstrukcji nie zachodzi po¬ trzeba stosowania przegródek dodatko¬ wych* Czesci oznaczone przez 11 stanowia zebra, laczace wygiete przegrody 29, 29a z zewnetrznemi pierscieniami 30, 31 ra¬ my.Konstrukcja, przedstawiona na fig. 10 do 14, sluzy, jak powiedzielismy, do turbin okretowych.W fyttn przypadku przestrzen, rozporza- dzalna dla komory wylotowej ponizej tur¬ biny, jest bardzo ograniczona. Komora ta nie powinna wystawac poza plaszcz tur¬ biny. Wobec tego do polaczenia czesci przedniej i tylnej oslony turbiny i utrzy¬ mania'ich w nalezytem polozeniu stosuje¬ my sciegi 37, zaopatrzone na koncach w uszy, które mozna przysrubowac do dol¬ nych wewnetrznych krawedzi tych pla¬ szczów.Przegrody kierownicze w komorze wy¬ lotowej winny byc tak prowadzone, by przekrój pomiedzy dwiema sasiedniemi sciankami wpoblizu wylotu byl proporcjo¬ nalny do przekroju kanalu, jaki scianki te tworza wpoblizu lopatek wirnika. Nieko¬ niecznie nalezy przedluzac przegrody az do wylotu. Przegrody kierownicze winny byc tak dlugie, by nadawaly parze poza¬ dany kierunek ruchu. Przegrody te kon¬ cza sie w wielu razach na wysokosci ze¬ wnetrznego obwodu pierscieniowego wylo¬ tu pary z lopatek. Najczesciej jednak, jak to przedstawiono powyzej, zachodzi po¬ trzeba prowadzenia przegród, a przynaj¬ mniej pewnej ich czesci, az do wylotu w celu usztywnienia komory wylotowej i u- mozliwienia oparcia jej na dwóch nogach umieszczonych na koncach komory.Ilosc przegród jest zmienna i wzrasta zaleznie od wymiarów turbiny. W malych tuibinach wystarczaja nieraz dwie prze¬ grody, które w takim razie umieszczamy w ten sposób, aby para, opuszczajaca lopat¬ ki, dzielila sie na dwie czesci: górna i dol¬ na. Górna czesc pary zdaza do wylotu ka¬ nalami, umieszczonemi po obu stronach kanalu centralnego, przez który przeplywa pozostala czesc dolna pary.W komorach wylotowych, nie posiada¬ jacych przechodzace} przez os turbiny pionowej plaszczyzny symetrji, caly prze¬ krój wylotu pary z lopatek mozna podzie¬ lic zaporaoca przegród na szereg sekcji prawie jednakowego ksztaltu. W takim razie osiagamy jednostajnie)szy ruch pa¬ ry, anizeli w przypadku komór symetrycz¬ nych.W przedstawionych tutaj przykladach wieksza czesc przegród jest wygieta w ksztalcie rozwinietych, przechodzacych w linje prosta, tworzaca zas powierzchni tych przegród jest prosta lin ja, równolegla do osi turbiny. Pomimo, ze takie uksztaltowa¬ nie przegród nadaje sie w tym przypadku wyjatkowo dobrze, wynalazek jednak nie ogranicza sie jedynie do takiego uksztalto¬ wania.A wiec przegrody moga byc wygiete wedlug innej krzywej, zamiast rozwinietej, a tworzaca moze byc dowolna krzywa lub krzywe, o ile zas bedzie linja prosta, mo¬ ze byc dowolnie pochylona do osi zamiast równolegla do niej. Linja ta moze zmie¬ niac swe pochylenie w róznych czesciach tworzonej powierzchni. Linja wygiecia przegród zamiast rozwinietej moze byc na- przyklad odcipek kola. Linje wygiecia po¬ szczególnych przegród mozna otrzymac przez zakreslanie ich z tego samego srod¬ ka lub róznych srodków. Mozemy stoso¬ wac na zmiane krzywe spiralne albo posil¬ kowac sie polaczeniem liniji prostych i krzywych.Komory wylotowe wedlug niniejszego wynalazku mozna równiez stosowac do odprowadzania jedynie czesci wychodza¬ cej z turbiny pary, podczas gdy pozostala — 5 -pare odlotowa odprowadzaja komory typu zwyklego. PL