PL160540B1

PL160540B1 - Sposób wybierania grubych zlóz rud miedzi zwlaszcza zbudowanych ze skal silnie sklonnych do tapan naprezeniowych PL PL PL

Info

Publication number: PL160540B1
Application number: PL28184289A
Authority: PL
Priority date: 1989-10-12
Filing date: 1989-10-12
Publication date: 1993-03-31

Abstract

1. Sposób wybierania grubych zlóz rud miedzi, zwlaszcza zbudowanych ze skal sil nie sklonnych do tapan naprezeniowych z zastosowaniem materialów wybuchowych obudowy kotwiowej i podsadzki hydraulicz nej, w którym zloze wybiera sie warstwowo od góry do dolu z udostepnieniem kolejnych warstw poprzez wykonanie pochylni zjazdo wych a warstwe przystropowa wybiera sie systemem komorowo-filarowym, znamien ny tym, ze w trakcie wybierania zloza wy dziela sie wyrobiskami (4), (5), (6), (7) filary technologiczne (8), którym nadaje sie zmien na smuklosc, rosnaca od calizny w kierunku do linii podsadzki. Fig. 1 PL PL PL

Description

Przedmiotem oynalazku jest komorowor-ilaΓooy sposób oybieranil grubych złóz rud medzi zołaszcza zbudooanych ze skał silnie skłonnych do tąpań naprężeniooych charakteryzujących się oysokimi parametrami o^^rzyrn^łości^ooym., o którym atosuje się maaeriały oybucnooe do urabiania skał, obudowę kotoiooą dla zabezpieczenia stropu i ociosóo oraz podsadzkę hydrauliczną jako sposób likoidacji oyeksploatoomej przestrzeni.

Przy oybieraniu złoza zbudooanego ze skał o oysokich parametrach oytrzymałościooych, które są skłonne do tąpań naprężeniowych stosuje się powszechnie systemy eksploatacji z likoidacją przestrzeni oyoranej przy pomocy podsadzki utoardzanej o oysokiej oytrzymałości oynoazącej 6-8 Ma, która zapeonia uzyskanie odpowiedniego podparcia stropu i eliminację zagrożenia zaoałooego oraz poprzez oypeenienie przestrzeni oybranej oypełniaczem o ato3unkoor dużej oytrzymłości łagodzi się linię osiadania stropu i zmiejsza naprężenia na froncie ekaplrltacyiyym eliminując oystępooanie tąpań naprężeniGo-ych. Wadą tych sposobdo oyfaberania jest oysoka maleriałochłonność i oysokie koszty prooadzenia eksploatacji.

160 540

Istota wynalazku polega na tym, że w trakcie wybierania złoża wydziela aię wyrobiskami filary technologiczne, którym to fiaaoom nadaje aię zmenną amiUkośó, rosnącą w kieninku do linii podsadzki.

V przypadku nieregularnego, zmiennego występowania w furcie eksploatacyjnej zwięzłej skały o dużej wytrzymałości 1 skłonności do tąpań wykonuje aię z wyprzedzeniem minimum 50 m w stosunku do linii podsadzki otwory badawcze w spągu w odstępach około 30 o w celu określenia miąższości i wytrzymałości skał występujących w furcie eksploatacyjnej.

V przypadku występowania dużej mążezości warstwy o wysokich parametrach wytrzymłościowych może być korzystne wyspągowanie komór i pasów wyodrębniającyoh duże filary na całą mąższość złoża i ich wypełnienie do wysokości spągu warstwy przystropowej. W rejonach występowania złoża o zwiększonych własnościach wytrzymałościowych oraz w rejonie starych zrobów korzystnie stosuje się wyprzedzenie linii podsadzki w stosunku do pozostałej części frontu. V trakcie wybierania złoża, korzystnie stosuje się wyprzedzenie jego rozcięcia filarami, od 50 do 80 m, jeżeli w furcie eksploatacyjnej nie występują skały o wytrzymłości na ściekanie powyżej 60 ffl>a, zwiększając Ją do około 160 - 170 m wraz ze wzrostem miąższości 1 wytrzymałości warstwy o wytrzymaości powyżej 60 Ma.

Sposób według wynalazku eliminuje mnkaonty stosowania znanych rozwiązań zwłaszcza w przypadku złoża o mążazości do 18 o i występującym w furcie eksploatacyjnej silnie zwięzłym piaskowcu o spoiwie ^hyd^o^ym, który charakteryzuje się wysoką wytrzymłością na ściskanie dochodzącą do 150 KPa.

Przedmiot wynalazku jest opisany w przykładzie wykonania robót eksploatacyjnych dla złoża o miąższości do 18 m oraz pokazany na rysunkach, z których fig. 1 przedstawia rzut z góry na pole eksploatacyjne w przypadku nieregularnego zmiennego występowania w furcie eksploatacyjnej zwięzłej skały o dużej wytrzymłości i skłonności do tąpań, fig. 2 przedstawia przekrój wzdłuż frontu eksploatacyjnego pokazanego na fig. 1 a fig. 3 przedstawia rzut z góry na pole eksploatacyjne w przypadku gdy budowa furty eksploatacyjnej Jest regularna lub dobrze rozpoznana np. robotami wiertniczymi.

Pole eksploatacyjne okonturowuje się wiązkami wyrobisk 1 prowadzonymi w układzie dwu 1 trójnitkowym. Długość wydzielonego w ten sposób frontu eksploatacyjnego wynosi od 200 do 350 o. Wybobiakł ograniczające front eksploatacyjny mają połączenie z układam transpordood-oentblacyjyym kopalni.

Złoże rudy Oedzi zbudowane jest z piaskowca o bardzo zmennej i zróżnicowanej wytrzym^ści na ściskanie wynikającej z występowania w części pola ograniczonej linią 2 spoiwa anhydrytowego. Wyrzymołośń na ściekanie piaskowca o spoiwie anhbdΓydowyo wynosi od 100 do 150 MPa i jest zdecydowanie wyższa od wytrzymałości piaskowca w pozostałej części pola /20 - 50 MPa/. WybiθΓłnie złoza odbywa się równolegle w warstwach erzbatdopoołj i e^Γzbaeągooeł.

Z uwagi na bardzo zmienne zaleganie piaskowca anhydryt owego w warstwie erzbatoopoołj wykonuje się wyprzedzająco w stosunku do linii zrobów rozcinkę złoza na filary 3 o wymiarach około 30 - 65 x 60 - 70 m. Hozcinkę tę prowadzi się przy pomocy komór 4 i prostopadłych do nich pasów 5 z wyprzedzeniem do około 250 o w stosunku do linii podsadzki. Niezależnie od powyższego w celu określenia miąższości i wytrzymałości poszczególnych elementów furty eksploatacyjnej wykonuje się otwory badawcze w spągu wyrobisk w siatce około 30 a 30 o

Wyczulone w powyższy sposób filary 3 z różnym wyprzedzeniem w różnych częściach frontu rozcinane są poprzez oykonywołn.e kom^r 6 i pasów 7 na filary 8 o wymOirach około 30 x 9 m. WybPzedzenił to w części zawierającej warstwę

160 540 piaskowca anhydrytowego o grubo iści od 10 do 15 m, wynoei około 160 m, natomiast w części, gdzie występuje spoiwo ilaste około 50 - 60 m.

Pilroorn 8 nadaje się zmienną smukłośó rosnącą w kierunku do linii podsadzki. Zmiana smukłości filarów reakLizwana jest przez wzrost ich wysokości będący wynikiem spągowa nia /pogłębiania/ wyrobisk w sąsiedztwie filara lub zruszenia skał spągowych w wyniku prowadzonych specjalnych robót strzałowych odprężających. Średnie wysokości wyrobisk w metrach przedstawiają liczby 9

Niezależnie od robót górniczych prowadzonych w warstwie przystropowej złoża wykonuje się wybberanie I! warstwy w polu elementarnym 10 oraz podsadzanie wybranej przestrzeni w polu elementarnym 11.

Wybbiranie drugiej warstwy złoża poprzedzone jest wybieraniem filara przypodaadzkowego w całości lub w przypadku zagrożenia zawałowego z pozostawieniem od strony pochylni zjazdowej do warstwy dolnej kostek podporowych 12 o powierzchni przy stropie od 16 do 25 m .

Wyiiranle II warstwy złoza i podsadzanie wybranej przestrzeni prowadzone jest poprzecznie w kierunku prostopadłym do kierunku postępu frontu eksploatacyjnego z wyprzedzeniem w części frontu o zdecydowanie wyższych parametrach wytrzymałoścoowych furty eksploatacyjnej.

W przypadku gdy budowa furty eksploatacyjnej jest regularna lub dobrze rozpoznana np. robotami wiertniczymi korzystne jest niewykonywanie rozclnki wyprzedzającej komorami 4 i pasami 5 na filary 3 lecz przystąpienie bezpośrednio do rozcinania calizny komorami 6 i pasami 7 na filary 8 /fig 3/. Dalszy tok robót odbywa się zgodnie z przedstaw^nym wcześniej schematem, prowadząc linię frontu ustępliwie z wyprzedzeniem od strony starych zrobów.

Claims

1· Sposób oybberania grubych złóż rud medzi, zołaszcza zbudooanych ze skał silnie skłonnych do tąpań naprężeniooych z zastosooanlem maei^l.ałóo oybuchooych obudooy kotoiooej i podsadzki hydraulicznej, o którym złoże oybiera się oarsOwooo od góry do dołu z udostępnieniem kolejnych oarsto poprzez oykonanie pochylń zjazdooych a oarstoę przystoopooą oybiera się syaeeoiem komorowoofllarowym, znamienny tym, że o trakcie oybierania złoża oydziela się oyrobiskami /4/, /5/, /6/, /7/ filary technologiczne /8/, któym nadaje się zmienną smukłość, rosnącą od calizny o kierunku do linii podsadzki.

2. Sposób oedług zastrz. 1, znamienny tym, że o oyrobiskach /4/, /5/, /6/, /7/ z oyprzedzeniem Minimum 50 m o stosunku do linii podsadzki oykonuje się otoory badaocze o spągu o odstępach około 30 m.

3* Sposób oedług zastrz. 2, znamienny tym, że komory /4/ i pasy /5/ spągu je się na całą miąższość złoża 1 oypełnia do oysokości spągu osratay przystropooeJ.

4. Sposób oedług zastrz. 1, znamienny tym, że o rejonach oystępooania złoża o zoiększonych ołasnościach oytrzymałościooych oraz o rejonie starych zrobóo stosuje się oyprzedzenie linii podsadzki o stosunku do pozostałej części frontu.

5. Sposób oedług zastrz. 1,znamienny tym, że stosuje się oyprzedzenie rozcięcia złoża filarami /8/ od 50 do 80 m, Jeżeli o furcie eksploatacyjnej nie oystępują skały o oytrzymałoścl na ściskanie pooyzej 60 Ma, zwiększając Je do około 160 - 170 m oraz ze ozrostem miąższości i o^rzymałości oarstoy o oytrzymaaosci pooyżej 60 Ma.