Wynalazek dotyczy bezkorbowych ma¬ szyn do liczenia i polega na tern, ze zasto¬ sowano zebate kola stopniowane i laczace je kólka laczde, osadzone na dzwigniach, tak ze uzyskac mozna przekladnie od 1 : 1 do 1 : 9. Przy kazdym zespole kól nape¬ dzanych zamocowano kola cyfrowe, na któ¬ rych obwodzie umieszczone sa przedzialki Jednakowej wielkosci, oznaczone cyframi od 0 do 9. Przy kazdym zespole kól nape¬ dzajacych zamocowano kola zebate o licz¬ bie zebów, równej liczbie przedzialek na kolach cyfrowych. Pomiedzy kolejjiemi ko¬ lami cyfrowemi zastosowano urzadzenie do przestawiania jednostek wyzszego rzedu, jak dziesiatek wzgledem jednostek, setek wzgledem dziesiatek i 1 id.Fig. 1 przedstawia czesciowy przekrój maszyny do liczenia wzdluz osi zebatych kól stopniowanych; fig, 2 — czesciowy przekrój poprzeczny przez przekladnie o stosunku 1:6; fijg. 3— widok maszyny zbo- ku, a fig. 4 — widok maszyny zprzodu z odislonietem kolem cyfrowem.Na osiach 1 i 2 (fig. 1 i 2), zamocowa¬ nych nieruchomo w oslonie 3 maszyny i o- sadzonych w lozyskach 35 i 36, umie¬ szczonych wewnatrz oslony, osadzone sa od¬ powiednio zespoly kól stopniowanych C z kolem zebatem D oraz zespoly kól stopnio¬ wanych B z kolem cyfrowem A. Kólka lacznie /" — 9" osadzone sa na dzwigniach klawiszowych, do których konców V — 9', zakrzywionych do góry i wystajacych przez odpowiednie otwory 30 (fig. 4), przymocowane sa prety 1"' — 9'". Kazda dzwignia z kólkiem lacznem osadzona jest na sworzniu, zamocowanym w podpórkach 4 (fig. 3), przymocowanych do podstawy maszyny. Poza tern kazda dzwignia posiadaEM. swoich koncach (bezpieczniki 5 i 6, przy¬ mocowane równiez do podstawy. Bezpiecz- '"nijri "5 zabezpieczaja kólka laczne od wza¬ jemnego zaczepiania sie. Bezpiecmiki 6 za¬ bezpieczaja dzwigjnie przed bocznem wygie¬ ciem podczas naciskania ich pretami V" — 9"\ Po uwolnieniu dzwigni od naciskania sprezyna 24 powoduje cofniecie sie ich w polozenie pierwotne.Podczas naciskamia dzwigni z kólkiem lacznem np. 6" kólko to zbliza, sie do ob¬ wodów d oraz* fn i zazebia «ie z z^baftii tych obwodów. Gdy kolo D wykona na¬ stepnie jeden obrót, to kolo A wiraz z ze¬ spolem B wykona szesc obrotów, poniewaz przekladnia w tym przypadku wynosi d : m = 1 : 6. Przy wlaczeniu kólka lacz¬ nego V* na jeden obrót kola D kolo A wy¬ kona jeden tylko obrót, i t. id.Kolo zebate D posiada na swym obwo¬ dzie taka liczbe zebów 7 (fig. 2), jaka od¬ powiada liczbie przedzialek 8 (fig. 4), o- znaczonych szeregiem cyfr od 0 do 9 na obwodzie kola A.Do przestawiania jednostek wyzszego rzedu sluzy urzadzenie, skladajace sie z kólek 9 i 10 (fig. 1), przymocowanych do poprzeczek 11 i 12 zapomoca srubek 13 i 14, iSltizacych jako osie. Poprzeczka 12 sta¬ nowi calosc z beleczka 15, która jest za¬ wieszona górnym swym koncem na sworz¬ niu 16, osadzonym w oslonie maszyny. Ko¬ la cyfrowe A maja po obydwu stronach kolowe wyzlobienia 18 i 19. W wyzlobie¬ niach 18 rozmieszczonych jest tyle zebów 20 (fig. 2), ile razy powtarzaja sie te sanie cyfry na obwodach kól cyfrowych, a wy¬ zlobienia 19 posiadaja z^by, odpowiada¬ jace wielkoscia zebom na obwodach kólek 9 i 10. W stanie spoczynku kólka 10 znaj¬ duja sie w polozeniu, gptowem do zazebie¬ nia sie z z-ebami 20, a kólka 9 sa odsuniete od zebów w wyzlobieniach 19. Przy obro¬ cie kola A zab 20, naciskajac kolo 10, od¬ chyla je od siebie, a zatem kolo 9 zazebia sie z zebami w wyzlobieniu 19, (przez co sa¬ siednie kolo A zostaje czesciowo obróco¬ ne, stosownie do obrotu kola 10. Sprezyna 21 powoduje cofniecie sie beleczki 15 w po¬ lozenie pierwotne. Aby sprezyna 21 nie powodowala tarcia kola 10 o dno wyzlobie¬ nia 18, zastosowano zderzak 22, 23.Odpowiednie cyfry kól cyfrowych uwi¬ docznione sa w okienkach 25 (fig. 4) w o- slonie maszyny, a zeby 7 kól D wystaja nazewnatrz przez otwory 26, obok których umieszczone sa podzialki 27 z cyframi. Po- dzialfei 27 posiadaja dwa szeregi cyfr od 0 do 9 w szeregu 28, a w drugim szeregu 29 od 9 do 0. Kazdy z pretówf — 9'" laczy odpowiednie dzwignie, np. pret V" laczy dzwignie z kólkami lacznemi 1", pret 2ttf laczy idzwignie z kólkami lacznemi 2" i t. d. Na pretach i'" — 9"' umieszczone sa odpowiednie guziczki 31, oznaczone cyfra¬ mi od 1 do 9.W celu skasowania liczby, uwidocznio¬ nej w okienkach 25, przeciaga sie pret 32 wzdluz otworu 33 w jedna strone i zpo- wrotem. Pret 32 zaczepia, o wystepy 34 i do¬ prowadza kola cyfrowe do pozycyj zero¬ wych.Przedstawiona maszyna posiada w ze¬ spolach B i C kola tak ustopniowane, ze zastosowano kólka laczne 1" — 9" o jed¬ nakowych srednicach i uzyskano przeklad¬ nie od 1 : 1 do 1 : 9. Mozna jednak stoso¬ wac w zespolach mniej kol stopniowanych w celu uzyskania mniejszej liczby prze¬ kladni, np. od 1 : 1 do 1 : 7, od 1 : 1 do 1 : 4 i t. d.Po nacisnieciu guziczka 31, oznaczone¬ go cyfra /, zostaja nacisniete pretem V" dzwigmie z kólkami lacznemi 1", przez co obwody i i t zostaja ze soba polaczone, a poniewaz obwody te tworza przekladnie i : t = 1 : 1, wiec przesuniecie zeba 7, sto¬ jacego np. obok kreski z jedynka (fig. 4), do zera spowoduje ukazanie sie w odpo- wiedniem okienku cyfry 1; dalsze przesu¬ niecie zeba 7, np. stojacego obok kreski z czwórka, do zera spowoduje zmiane je- — 2 —dynki-oria piatke, czyli 1+4 — 5. Odej¬ mowanie wykonywane jest analogicznie, jednak wedlug szeregu 29 podzialki.Przy mnozeniu jakiejkolwiek liczby np. przez 53 rozklada sie mnoznik na czesci nsp. 3 + 5.10, naciska sie guziczek 31, o- znaczony trójka, i odpowiednio do mnoz¬ nej przesuwa sie zeby 7 do zera wedlug szeregu 28, nastepnie naciska sie iguziozd* 31, oznaczony piatka, i odpowiednio do dziesieciokrotnej mnoznej przesuwa sie zeby 7 do zera wedlug szeregu 28. Iloczyn odczytuje sie w okienkach 25. Przy zasto¬ sowaniu przekladni od 1.: 1 np. do 1 :4 i czterech klawiszów mnozy sie mnoznikiem, rozlozonym na nastepujace czesci: 3 + + (4,10 + 1.10) albo 3 + (3.10 + 2.10).Przy dzieleniu np. liczby 795 przez 15, liczbe 795 uwidocznia sie w okienkach 25 w sposób analogiczny do dodawania. W liczbie 79f skladajacej sie z pierwszych dwóch cyfr dzielnik 15 miesci sie piec ra¬ zy. Piec notuje sie na papierze lub na liczy- delku jako dziesiatki, poniewaz 79 byly to dziesiatki liczby 795, Piec razy po 15.10 o- dejmuje sie od liczby 795 przez nacisniecie klawisza, oznaczonego piatka, i stosowne do liczby 150 przesuniecie zebów 7 do ze¬ ra wedlug szeregu 29. Reszta stanowi 45, i w tej liczbie 15 miesci sie trzy razy. Trzy odnotowuje sie i naciskajac klawisz, ozna¬ czony trójka, stosownie do 15 przesuwa sie zeby 7 do zera wedlug szeregu 29. PL