Wynalazek dotyczy bezkorbowych ma¬ szyn do liczenia i polega na zastosowaniu kól zebatych o dwóch obwodach zebów o- raz przekladni zebatych o stosunkach licz¬ by obrotów kolejno od 1 : 1 do 1 : 9. Kran¬ cowe kola zebate posiadaja na obwodzie obok wienca zebów wieniec cyfr od 0 do 9, powtórzonych kolejno kilkakrotnie. Kola zebate przekladni osadzone sa na dzwi¬ gniach klawiszowych.Fig. 1 przedstawia uklad kól zebatych w widoku zprzodu i czesciowym przekroju; fig. 2 — urzadzenie do przestawiania jed¬ nostek wyzszego rzedu, to jest dziesiatek wzgledem jednostek; setek wzgledem dzie¬ siatek i t. d.; fig. 3 — maszyne w przekro¬ ju poprzecznym, a fig. 4 — maszyne w wi¬ doku zprzodu.Na osi 1, zamocowanej nieruchomo w oslonie 2 maszyny, osadzone sa kola A i B.Kola A posiadaja wieniec 3 z cyfr od 0 do 9, powtórzonych kolejno kilkakrotnie, oraz wieniec drobnych zebów 4. Kola zebate B posiadaja dwa wience zebów, a mianowicie zeby 5 o podzialce, równej podzialce ze¬ bów 4, oraz zeby 6 o wiekszej podzialce w liczbie, odpiowiadajacej liczbie cyfr na wiencach 3.Kola A i B sa oddzielone od siebie blaszkami 7, aby w razie obrotu jednego kola nie zostalo obrócone kolo sasiednie.Blaszki 7, stanowiace scianki pomiedzy ko¬ lami A i B, sa osadzone na osi 1, a na ob¬ wodzie zewnetrznym przymocowane do o- slony maszyny. Aby kola zebate B obracam ly odpowiednia ilosc razy kola cyfrowe A,zastosowano przekladnie kól zebatych C i D, osadzonych ,na dzwigniach klawiszo¬ wych FI Przy naciskaniu dzwigni F kola D zazebiaja sie z kolami A, a kólka C — z zebami 5 kól B. Przy jednym obrocie kola B kolo A obraca sie jeden raz lub kilka¬ krotnie, zaleznie od wlaczonej przekladni.Do przestawiania jednostek wyzszego rzedu zastosowano urzadzenie, skladajace sie z kólek zebatych 8 i 9, osadzonych na stale na wale 10, który obraca sie w lozy¬ sku 11, zawieszonem na sworzniu 12 w wi¬ delkach 13. Aby nacisk sprezyny 15 nie po¬ wodowal docisniecia kólka 8 do kola A, przewidziany jest zderzak 14. Zeby 16 ko¬ la A zazebiaja sie w czasie obrotu kola z kólkiem 8 i nadaja temu kólku czesciowy obrót, odchylajac je jednoczesnie, tak ze kólko 9 zazebia sie z wiencem 4 i nadaje sasiedniemu kolu z cyframi czesciowy ob¬ rót, odpowiadajacy wielkosci jednej po- dzialki cyfrowej.Dzwignie klawiszowe F sa osadzone w podpórkach G na sworzniach. Dzwignie te wystaja nazewnatrz przez otwory 17 w o- slonie maszyny. Dzwignie, wlaczajace jed¬ nakowe przekladnie poszczególnych kól cy¬ frowych, sa ze soba polaczone drazkami 18. Na kazdym drazku umieszczona jest od¬ powiednia liczba, wskazujaca stosunek licz¬ by obrotów danej przekladni. Cyfry wien¬ ców 3 sa uwidocznione przez okienka 19 w oslonie maszyny, a zeby 6 kól B sa widocz¬ ne przez szczeliny 20 w tejze oslonie.Na rysunku przedstawiony jest przy¬ klad wykonania maszyny z przekladniami 1 : 1, 1 : 2 i 1 : 3. Mozna jednak zastoso¬ wac wieksza liczbe przekladni, kolejno az do 1 : 9, przy odpowiednio wiekszych ko¬ lach A i B i przy zwiekszeniu liczby klawi¬ szów F.Do kasowania liczb, uwidocznionych w okienkach 19, sluzy pret 21, którego konce wystaja po obydwu bokach maszyny przez lukowate otwory 22 w oslonie. W celu ska¬ cowania liczby nalezy pret przesunac tam i zpowrotem wzdluz otworów 22, przez co zeby 16 zaczepiaja sie o ten pret i zostaja przesuniete tak, ze kola cyfrowe zostaja u- stawione zerami naprzeciw okienka 19.Wzdluz szczelin 20 oslony umieszczone sa podzialki 23 i 24 z oznaczeniami, odpo¬ wiadajacemu cyfrom kól A, to jest od 0 do 9 i od 9 do 0.W celu dodawania liczb nalezy naci¬ snac dzwignie F przekladni o stosunku ob¬ rotów 1:1. Odpowiednio do liczb dodawa¬ nych przesuwa sie zeby 6 kól B do zera wedlug podzialki 24; przy odejmowaniu postepuje sie analogicznie, jednak wedlug podzialki 23.Przy mnozeniu jakiejkolwiek liczby np. przez 48 rozklada sie mnoznik na czesci, np. 8 + 4.10. Naciska sie klawisz, ozna¬ czony ósemka, i odpowiednio do mnoznej przesuwa sie zeby 6 do zera wedlug po¬ dzialki 24, nastepnie naciska sie klawisz, oznaczony czwórka, i odpowiednio do dzie¬ sieciokrotnej mnoznej przesuwa sie zeby 6 do zera wedlug podzialki 24. Iloczyn od¬ czytuje sie w okienkach 19. Przy zastoso¬ waniu kólek o przekladniach 1 : 1, 1 : 2 i 1 : 3 oraz trzech klawiszów mnozy sie mnoznikiem rozlozonym na nastepujace czesci (3 + 3 + 2) + (3.10 + 1.10) albo (2 + 2 + 2.+ 2) + (2.10 + 2.10), Przy dzieleniu uwidocznia sie dzielna w okienkach 19, iloraz notuje sie stopnio¬ wo na boku; cyframi ilorazu mnozy sie ko¬ lejno dzielnik wedlug podzialki 23, przez co iloczyny sa stopniowo odejmowane od dzielnej, np. przy dzieleniu liczby 15228 przez 564 liczbe 15228 uwidocznia sie w okienkach 19 w sposób analogiczny do do¬ dawania, a poniewaz w liczbie, skladajacej sie z pierwszych czterech cyfr dzielnej, dzielnik miesci sie dwa razy, przeto dwój¬ ke notuje sie jako pierwsza cyfre ilorazu, naciska sie klawisz oznaczony dwójka, i odpowiednio do mnoznika przesuwa sie pod liczba 1522 od prawej ku lewej stronie ze¬ by 6 do zera wedlug podzialki 23, nastep- — 2 -nie widac, ze w pozostalej- w okienkach 19 liczbie 3948 dzielnik miesci sie siedem ra¬ zy, siódemke notuje sie jako druga cyfre ilorazu, naciska sie klawisz oznaczony sió- dfemka i odpowiednio do dzielnika przesu¬ wa sie pod liczba 3948 od prawej ku lewej stronie zeby 6 do zera wedlug podzialki 23. PL