Znane silniki, napedzane wysoko sprezo¬ nym czynnikiem napedowym (np. para, sprezonem powietrzem), posiadaja te wade, ze energja czynnika napedowego zostaje tylko w bardzo malym stopniu wykorzysta¬ na w tych silnikach, poniewaz czynnik na¬ pedowy zostaje przedwczesnie wypuszczany do przewodu wylotowego.W urzadzeniu, wykonaneni w mysl wy¬ nalazku, tylko czesciowo zuzyty czynnik na¬ pedowy zostaje ponownie doprowadzony do silnika po uprzednietti sprezeniu go, dzieki czemu moze byc odzyskana w silniku czesc energji ciepla odpadkowego czynnika nape¬ dowego, w szczególnosci podczas pracy ob¬ ciazonego lub czesciowo przeciazonego sil¬ nika.Urzadzenie, wykonane w mysl wynalaz¬ ku, nadaje sie w szczególnosci do silników, pracujacych ze zmiennem obciazeniem.W przykladzie wykonania urzadzenia w mysl wynalazku zastosowano jako silnik na¬ pedowy turbine, w której rozprezony czyn¬ nik napedowy, wyplywajacy z kola turbino¬ wego, zostaje pobrany z wylotu turbiny za- pomoca jednej lub kilku pomp niskiego ci¬ snienia, które doprowadzaja czynnik nape¬ dowy do kilku sprezarek wysokiego cisnie-nia, sprezajacych materjal napedowy po- ^:nowinie nie sprezarki 'wtlaczaja sprezony czynnik napedowy do kotla, z którego jest zasilana turbina. Zapomoca urzadzen regulacyjnych wlaczonych do urzadzenia, mozna zmieniac cisnienie czynnika napedowego, a tern sa¬ mem i moc turbiny.Na rysunku przedstawiono przyklad wy¬ konania wynalazku. Fig. 1 przedstawia przekrój pionowy przez urzadzenie wzdluz osi cylindrów pomp prostopadle do osi wa¬ lu turbiny, fig. 2—przekrój podluzny przez urzadzenie wzdluz osi walu turbiny, fig. 3— widok czolowy Urzadzenia z samoczynnem urzadzeniem regulacyjnem.Zespól turbinowy urzadzenia sklada sie z dwu jednakowych wirników turbinowych . 1, osadzonych na wspólnym wale 4, umie¬ szczonym w lozyskach kulkowych 5 po¬ szczególnych kadlubów turbinowych 3. Ra¬ ma 2 urzadzenia zakonczona jest w górnej czesci pochyla w dwóch kierunkach scianka, na której po jednej stronie przymocowane sa w jednym szeregu cztery cylindry 6 pomp niskiego cisnienia, podczas gdy na drugiej pochylej stronie tej scianki umoco¬ wane sa cylindry 7 sprezarek wysokiego ci¬ snienia.W cylindrach 6 pomp poruszaja sie tloki 8, polaczone zapomoca kodbowodów 10 z wykorbieniami walu korbowego 9. Wal kor¬ bowy 9 osadzony jest wewnatrz ramy 2 w lozyskach kulkowych 11. Wal korbowy 9 napedzany jest od walu 4 turbiny za posred¬ nictwem przekladni kól zebatych 12, 15, 14, 13, przyczem kolo zebate 12 osadzone jest na wale 4 turbiny, a kolo zebate 13 — na wale korbowym pomp i sprezarek, posrednie zas kola zebate 14 i 15 osadzone sa na wal¬ kach, umieszczonych w lozyskach ramy 2.W glowicach 16 cylindrów pomp niskie¬ go cisnienia znajduja sie po dwa zawory 17 i 18, z których jeden zawór 17 jest zaworem ssawczym, a drugi 18 — zaworem tlocznym.Kazdy z zaworów ssawczych polaczony jest z przewodem 19, prowadzacyrp do wylotu 20 turbiny. Od zaworów tlocznych 18 pro¬ wadzi przewód 21, polaczony z glowica 22, wspólna dla sprezarek 7 wysokiego cisnie¬ nia. Podczas ssacego suwu tloka 8 jednej z pomp zostaje zassany do cylindra 6 wyply¬ wajacy z turbiny, rozprezony czynnik na¬ pedowy, który podczas suwu sprezajacego zostaje wtloczony do glowicy 22 spreza¬ rek.Przestrzen tloczna sprezarek wyso¬ kiego cisnienia, w której znajduja sie za¬ wory tloczne 29, polaczona jest z przewo¬ dem 28, prowadzacym do kotla 27. Naped tloków 30 sprezarek wysokiego cisnienia uskuteczniany jest od mimosrodów 31, po¬ laczonych z tlokami sprezarek zapomoca jarzm 32 mimosrodów, przyczem mimosro- dy 31 sa napedzane od walu turbinowego 4.W tym celu na walku 31 mimosrodu osa¬ dzone jest kolo zebate 33, zazebiajace sie z kolem zebatem 13, osadzonem na wale kor¬ bowym 9 (fig. 3).Zapomoca sprezarek wysokiego cisnie¬ nia, zostaje czynnik napedowy doprowa¬ dzany przewodem 28 do kotla 27, w którym panuje cisnienie robocze., Z kotla czynnik napedowy wyplywa przewodem 36 do tur¬ biny.W przewód 28 wysokiego cisnienia wla¬ czony jest zawór bezpieczenstwa 35, wyko¬ nany w postaci samoczynnego zaworu zwrotnego, którego zadaniem jest po pierw¬ sze: odciazenie sprezarek wysokiego cisnie¬ nia podczas ich postoju, po drugie: odcie¬ cie kotla od przewodu 28 wysokiego cisnie¬ nia w razie przekroczenia w kotle dopu¬ szczalnego cisnienia roboczego. W tym ostat¬ nim przypadku zostaje czynnik napedowy ze sprezarek doprowadzony odgalezionym przewodem 37 do zaworu 38, znajdujacego sie pod dzialaniem samoczynnego miarkow- nika 39 do regulacji cisnienia, który otwie* ra przeplyw bezposrednio do nasady wlo¬ towej 40 turbiny. Wewnatrz miarkowmika 39 umieszczony jest obciazony sila napiecia — 2 —sprezyny tloczek 39a, który zajmuje polo¬ zenie odpowiednio do chwilowego obciaze¬ nia, wywieranego nan przez cisnienie czyn¬ nika napedowego, przyczem przesuwy tlocz¬ ka 39a przekazywane sa jednoczesnie draz¬ kowi 41. Drazek ten oddzialywa na dzwignie katowa 42, polaczona zapomoca drazka 43 z dzwignia 44 zaworu 38, dzieki czemu w chwili przekroczenia dopuszczalnego ci¬ snienia czynnika napedowego w kotle 27, zawór 38 otwiera sie, a czynnik napedowy zostaje ze sprezarek wysokiego cisnienia wtlaczany bezposrednio do turbin. Aby zpowrotem mozna bylo przywrócic normal¬ ny sposób pracy urzadzenia, przewidziany jest na glowicy 22 cylindrów sprezarek wy¬ sokiego cisnienia kurek 45, sprzezony z za¬ worem 38 zapomoca drazka 46 i dzwigni katowej 47. Kurek 45 otwiera sie zatem jed¬ noczesnie z zaworem 38, przyczem nadmiar czynnika napedowego zostaje doprowadzo¬ ny do rezerwowego zbiornika 48. Niezalez¬ nie od tego zbiornik 48 polaczony jest z gló¬ wka 22 przewodem, w który wlaczony jest dragi reczny kurek 49, który mozna zalez¬ nie od potrzeby otwierac luJb zamykac. Po¬ za tern na przewodzie 36, doprowadzajacym czynnik napedowy z kotla do turbin, znaj¬ duje sie zawór regulacyjny 50, przestawiany recznie zapomoca dzwigni 51.W urzadzeniu, wykoftanem w mysl wy¬ nalazku, w miejsce turbin parowych moze byc zastosowany tlokowy silnik parowy, którego cylindry zaopatrzone sa w zawory wlotowe i wylotowe. W tym przypadku czynnik napedowy zostaje skierowany bez¬ posrednio do cylindra silnika, przyczem w mysl wynalazku przed zaworami wlotowe- mi nalezy umiescic dysze, w celu zwieksze¬ nia szybkosci wlotowej czynnika napedowe¬ go. W cylindrach silnika tlokowego zostaje rozprezony czynnik napedowy, który zosta¬ je zpowrotem zassany przez pompy i dopro¬ wadzony do sprezarek wysokiego cisnienia, napedzanych bezposrednio od walu silnika tlokowego. PL