PL154381B1 - Stop miedzi - Google Patents

Description

RZECZPOSPOLITA OPIS PATENTOWY 154 381 POLSKA

Patent dodatkowy do patentu nr-Zgłoszono: 88 1114 (P. 275802)

Pierwszeństwo Int. Cl.⁵ C22C9/04

URZĄD

PATENTOWY

RP

CZYTEUNA

G G L H

Zgłoszenie ogłoszono: 89 10 02

Opis patentowy opublikowano: 1992 01 31

Twórcy wynalazku: Ludwik Ciura, Kazimierz Joszt, Kazimierz Tatarzyński, Henryk Gola, Stanisław Lasota, Stanisław Gil

Uprawniony z patentu: Instytut Metali Nieżelaznych,

Gliwice (Polska)

Stop miedzi

Przedmiotem wynalazku jest stop miedzi o wysokiej odporności na korozję równomierną, wżerową i korozjo-erozję, przeznaczony na rury do wymienników ciepła chłodzonych słodką wodą.

Dotychczas znanych jest w skali światowej szereg gatunków stopów na bazie miedzi odznaczających się wysoką odpornością na korozję. Należą do nich także mosiądze. Spośród nich na rury do wymienników ciepła chłodzonego słodką wodą stosowane są głównie trzy stopy miedzi, których skład chemiczny według polskiej normy PN-77/H-87025 jest następujący: mosiądz w gatunku CuZn30 zawiera wagowo 69,0-72,0% miedzi, reszta cynk, mosiądz w gatunku CuZn30As zawiera wagowo 69,0-72,0% miedzi, 0,02-0,06% arsenu, reszta cynk, mosiądz w gatunku CuZn28SnlAs zawiera wagowo 69,0-72,0% miedzi, 0,9-1,3% cyny, 0,02-0,06% arsenu, reszta cynk. Stosowany jest także mosiądz w gatunku CuZn32 zawierający wagowo 67,0-70,0% miedzi, reszta cynk i mosiądz w gatunku CuZn38Snl zawierający wagowo: 61,0-63,0% miedzi, 0,7-1,1% cyny, reszta cynk. Znany jest także z polskiej normy PN-77/H-87025 mosiądz aluminiowy zawierający wagowo 76,0-79,0% miedzi, 1,8-2,3% aluminium, 0,02-0,06% arsenu, resztę stanowi cynk.

Przedmiotem patentu nr 145 870 jest także mosiądz aluminiowy zawierający wagowo 71,0-75,9% miedzi, 0,1-1,7% aluminium, 0,02-0,06% arsenu, reszta cynk. Wymienione stopy wobec wzrastającego zanieczyszczenia wody w składniki chemicznie agresywne nie odznaczają się zadowalającą odpornością korozyjną. Ponadto niektóre z nich zawierają drogi składnik stopowy jakim jest cyna.

Stop według wynalazku zawiera wagowo 71,0-75,9% miedzi, 0,1-1,7% aluminium, 0,5-1,5% niklu, 0,02-0,06% arsenu, resztę stanowi cynk. Korzystnie stop według wynalazku zawiera wagowo 72,0-75,0% miedzi, 1,2-1,7% aluminium oraz 0,7-1,2% niklu.

W stopie miedzi według wynalazku korzystnie stosunek zawartości wagowej niklu do zawartości wagowej aluminium wynosi od 1:1,2 do 1:2.

Stop będący przedmiotem wynalazku cechuje się bardzo dobrą plastycznością na gorąco i zimno. Wielkość ziarna i własności mechaniczne gotowego wyrobu można regulować wielkością

154 381 końcowego gniotu oraz temperaturą i czasem wyżarzania. Stop ten w porównaniu z dotychczas stosowanymi stopami odznacza się podwyższoną odpornością na korozję równomierną, korozję wżerową, korozjo-erozję. Zaletą stopu jest także możliwość produkowania go sposobami konwencjonalnymi przez topienie w otwartych piecach, odlewanie półciągłe lub ciągłe, wyciskanie, walcowanie, ciągnienie i wyżarzanie rekrystalizujące.

Poniżej podano przykład stopu według wynalazku.

W elektrycznym piecu indukcyjnym wytapia się stop zawierający wagowo 75% miedzi, 1,5% aluminium, 1,0% niklu, 0,04% arsenu, reszta cynk i odlewa się z niego sposobem półciągłym wlewki okrągłe o średnicy 205 mm. Wlewki te po pocięciu nagrzewa się do temperatury 800°C i wyciska na prasie prasówkę rurową o wymiarach 0 76 X 6 mm. Otrzymaną prasówkę walcuje się na zimno, a następnie ciągnie się do końcowego wymiaru stosując międzyoperacyjne wyżarzanie. Rury w stanie półtwardym rekrystalizacyjnym otrzymuje się poprzez końcowe wyżarzanie w 600°C. Tak wykonane rury po odkształceniu plastycznym na zimno i końcowym wyżarzaniu rekrystalizującym posiadają wytrzymałość na rozciąganie większą niż 360 MPa, umowną granicę plastyczności większą niż 150 MPa, wydłużenie większe niż 35%, a przede wszystkim charakteryzują się bardzo dobrą odpornością korozyjną na działanie słodkiej wody.

Claims (3)

1. Zastrzeżenia patento w e

   1. Stop miedzi zawierający wagowo 71,0-75,9% miedzi, 1,0-1,7% aluminium, 0,02-0,06% arsenu, a także cynk, znamienny tym, że zawiera 0,5-1,5% niklu, resztę stanowi cynk.
2. 2. Stop według zastrz. 1, znamienny tym, że zawiera wagowo 0,7-1,2% niklu.
3. 3. Stop miedzi według zastrz. 1, znamienny tym, że stosunek zawartości wagowej niklu do zawartości wagowej aluminium wynosi korzystnie 1:1,2 do 1:2.

   Zakład Wydawnictw UP RP. Nakład 100 egz.

   Cena 3000 zł