Znany jest sposób mechanicznego wy¬ ciagania w stanie mokrym nitki sztucznego jedwabiu miedzy dysza przedzalnicza a u- rzadzeniem nawijajacem. Wyciaganie to odbywa sie dla otrzymania cienszych poje¬ dynczych wlókienek, poza tern wyciaganie wplywa dodatnio na wytrzymalosc i polysk nitek.Wyciagania tego dokonywano zapomoca stalych drazków, umieszczonych miedzy dysza przedzalnicza a urzadzeniem nawi¬ jajacem, po których zygzakowato przepro¬ wadzano nitki, dzieki czemu wyciaganie to jest mniej lub wiecej hamowane, a jedno¬ czesnie wyciaganie zapomoca urzadzenia nawijajacego powoduje rozciaganie nitki na jej najslabszej czesci, tuz kolo dyszy przedzalniczej. Zapomoca tego urzadzenia mialo sie przeprowadzac nitke przy jak najmniejszem wyciaganiu z dyszy przez ciecz przedzalnicza, a dopiero po koagula¬ cji mialo sie poddawac mozliwie jak naj¬ wiekszemu wyciaganiu. Mimo to, ze osia¬ gnieto po wiekszej czesci pozadane wyni¬ ki, nie mozna bylo urzadzenia tego wpro¬ wadzic w przemysle. Nitki, wytwarzane za¬ pomoca tego urzadzenia, posiadaly bardzo duzo przerwanych pojedynczych nitek, co oczywiscie zostalo spowodowane silnem tarciem na drazkach, skutkiem czego zale¬ ty tego sposobu nie mogly byc wyzyskane.Stosowano równiez inne sposoby. Pró¬ bowano zatem przeprowadzac nitki przed nawijaniem przez kolowrotek lub krazek omniejszej obwodowej szybkosci, anizeli szybkosc obrotowa urzadzenia nawijajace¬ go. Przez dostosowanie liczby obrotów do rozciagalnosci nitki mozna bylo zupelnie usunac slizganie sie nitki lub zredukowac je do minimum. \ Urzadzenie to zapewnialo sztywne wyciaganie nitki; osiaga one tern samem zalety, zwiazane z wyciaganiem ni¬ tek, lecz usuwa wady wyzej wspomnianego urzadzenia tylko wtedy, gdy obwodowa szylbkosc krazków wyciagajacych zostala dostosowana dtf lazciajaliiosci nitki. Sto¬ pien wyciagania zalezal w wielkim stopniu nietylko np. od temperatury cieczy straca¬ jacej i jej koncentracji, ale takze od poza¬ danego miana nitki, szybkosci wyciagania 11 d. Nastawianie narzadów do wyciagania bylo jednak utrudnione, poniewaz musiano zaleznie od danego przypadku wymieniac w napedzie kola zmianowe i uzgodnic je z chwilowemi warunkami przedzenia* Bylo to równoznaczne z podrozeniem maszyny i u- trudnieniem jej obslugi.Wynalazek mniejszy* laczac w sobie za¬ lety znanych urzadzen, jest bardzo prosty i pozwala na latwe nastawianie urzadzenia zaleznie od róznych warunków przedzenia.Oprócz tego wyciaganie odbywa sie niezu¬ pelnie sztywno, lecz do pewnego stopnia ebtótyczflie tak, ze przy wadEwem nasta¬ wienia; wyciaganie nit«k nie prowadzi do kir zerwania.Wedlug wynalazku miedzy dysza prze¬ dzalnicza a urzadzeniem nawijajacem (cew¬ ka, kolowrotkiem, krazkiem) umieszcza sie jedna lub wiecej luzno obracalnych czesci wttd&acych, np* krazków lub walców, które mozna regulowac. Regulowanie to odbywa sie zaleznie od pozadanego dodatkowego wyciagania nitek. Przy zastosowaniu kilku sstffsci wodzacych dla jednej nitki nastepu¬ je hamowanie celem stopniowego wyciaga- Bl* w ten sposób, ze czesci wodzace sa ha¬ mowane kolejno z coraz mniejsza sila. Ha- m«wanie kazdej poszczególnej czesci zapo- moca prób mozna latwo dostosowac do kaz¬ dego przypadku. Jezeli rozciaganie nitki miedzy krazkiem prowadniczym a urzadze¬ niem nawijajacem jest zbyt silne, co moz¬ na poznac po czesciowem lub zupelnem zrywaniu sie nitki, wówczas mozna zmniej¬ szyc nieco hamowanie luzno obracajacych sie krazków.Hamowanie krazków mozna uskutecz¬ nic zapomoca hamulca tasmowego lub za- pomoca hamowania czolowych boków wa¬ lów krazków. Do regulowania obciazenia mozna uzyc ciezarków lub sprezyn.Nitke prowadzi sie tak, ze styka sie ona z wieksza czescia obwodu krazków prowad¬ niczych; mozna nitka zupelnie otoczyc krazki. W ten sposób slizganie sie nitki na krazkach zostaje znacznie obnizone lub calkowicie usuniete.W urzadzeniu wedlug wynalazku nie potrzeba stosowac osobnego napedu do krazków, przez co zbedne sa równiez kola zebate i zmudna ich wymiana.Urzadzenie wedlug wynalazku jest ela- styczniejsze i dostosowuje sie równiez przy wadliwem regulowaniu do rozciagalnosci nitki. Dla utrzymania jednostajnej szybko¬ sci obrotowej kazdego luzno obracajacego sie krazka mozna zastosowac szybkoscio¬ mierze, na których szybkosc obrotowa moz¬ na odczytac.Rysunek przedstawia urzadzenie wedlug wynalazku w kilku odmianach.Fig. 1 przedstawia widok zboku urza¬ dzenia, narysowanego schematycznie, z trzema walcami, hamowanemi zapomoca ciezarków, fig. 2 przedstawia czesciowy wi¬ dok zprzodu tego samego urzadzenia z urza¬ dzeniem hamujacem i szybkosciomierzem, fig. 3 przedstawia czesciowy widok zboku urzadzenia z szybkosciomierzem, a fig. 4 przedstawia czesciowy widok zgóry innego urzadzenia z dwoma walcami, hamowane¬ mi zapomoca sprezyn, oraz z osobno nape- dzanemi krazkami ciagowemi.Nitka 2, wychodzaca z dyszy przedzal¬ niczej, zostaje najpierw przeprowadzona — 2 —zygzakiem po trzech walcach 3, 4, 5, potem przez rynne z plynem 6, usuwajacym resztki kwasu, która celem uzyskania regu¬ larnego uzwojenia wykonywa ruch tam i zpowrotem w kierunku podluznym maszy¬ ny, a wkoncu na kolowrót 8, napedzany przez kola zebate 7.Walce 3, 4, 5 sa puste wewnatrz, celem zmniejszenia ich ciezaru, przyczem osadzo¬ ne sa na oskach lekko obracajacych sie w lozyskach kulkowych 9, 10. Na kazdy wa¬ lec przechodza nitki z kilku dysz przedzal¬ niczych 1. Kolo lozysk znajduja sie na wal¬ cach pierscienie 11, zapobiegajace przedo¬ stawaniu sie cieczy stracajacej do lozysk 9, 10. Na koncu walca lezacym nazewnatrz lozyska 9 znajduja sie tarcze 12, na których zapomoca tasmy hamulcowej 13 zawieszo¬ ne sa dajace sie wymieniac ciezarki hamul¬ cowe 14, podczas gdy na drugim koncu u- mocowane sa szybkosciomierze 15, nape¬ dzane zapomoca slimaka 16. Dla uregulo¬ wania pozadanego stopnia wyciagania zmie¬ nia sie tarcie tasm hamulcowych 13 zapo¬ moca wymiany ciezarków 14 tak dlugo, az odczytane na szybkosciomierzach 15 szyb¬ kosci odpowiadaja pozadanemu wyciaga¬ niu.Na fig. 4 przedstawiono inna odmiane urzadzenia wedlug wynalazku. Nitka prze¬ chodzi w tern wykonaniu z dyszy przedzal¬ niczej na dwa walce 3', 4\ hamowane na bokach czolowych ich osiek zapomoca sprezyn dociskajacych 17. Sile hamujaca sprezyn reguluje sie zapomoca srub 18. Za temi walcami znajduje sie wal 19, nape¬ dzany za posrednictwem kól zebatych 20 przez wal napedowy 21, przyczem na wa¬ le 19 osadzone sa krazki wyciagajace 22.Z krazka 22 nitka przechodzi do wirówki przedzalniczej 23, gdzie zostaje skrecona i nawinieta w postaci zwoju. PL